KİK Kararı: 2010/UY.I-3774

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/077
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 14.12.2010
Karar No : 2010/UY.I-3774
BAŞVURU SAHİBİ:
Üçüncüler İnşaat Tic. Ltd. Şti., Taşbaşı Mahallesi Atatürk Bulvarı No:48/1 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası 17. Bölge Müdürlüğü, Sahil Caddesi Yalıncak Mevkii Yalıncak/TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/102905 İhale Kayıt Numaralı "İskenderli (Trabzon) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.12.2010 tarih ve I.Y.33.81.0170/2010-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası 17. Bölge Müdürlüğü tarafından 02.09.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İskenderli (Trabzon) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Üçüncüler İnşaat Tic. Ltd. Şti.’nin 12.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.10.2010 tarih ve 42636 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin, yaklaşık maliyetin %44 altında olduğu, bu teklifin aşırı düşük açıklamasının yapılmasının ilgili mevzuata göre mümkün olmadığı, teklif bileşenlerinin mutlaka idarenin belirlediği miktarlardan daha düşük veya analizlere ilişkin proforma fatura vb. belgelerin tutarsız olduğu, iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

04.10.2010 tarihli ihale komisyon kararı ve eklerinden, 8 isteklinin teklif verdiği şikayete konu ihalede, 7 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve sınır değerin 862.817,37 TL olarak hesaplandığı, en düşük 4 teklifi veren isteklilerden teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklama istenildiği, 538.380,00 TL tutarında en düşük teklifi veren Yılmaz Amedi ile, 752.160,00 TL tutarında ikinci düşük teklifi veren Karadeniz İnş.’ın. teklifinin aşırı düşük açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklamada bulunan diğer iki istekliden düşük teklifi veren Denge Yol Yapının açıklamasının hesaplama hatası yapıldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve açıklama istenilen dördüncü düşük teklifi veren Muammer Bülbüloğlu’nun teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklama istenilmeyen başvuru sahibinin teklifinin de, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği analaşılmıştır.

İhale ilan tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde,

“45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur……….” açıklamaları yer almaktadır.__

Birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edilen şikayete konu ihalede işin 14 iş kaleminden oluştuğu yönünde birim fiyat teklif mektubu eki hesap cetvelinin düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında idareye, teklif mektubunu oluşturan her bir iş kalemine ilişkin olarak hazırlanan analizler ile ilgili analizlerde yer alan malzeme bedellerine ilişkin olarak da proforma faturalar, fiyat teklifleri, alış ve satış faturaları, maliyet tespit raporları ile ortalama birim maliyet cetvellerine yer verildiği tespit edilmiştir.

14 adet iş kalemi için idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet eki analizler ile isteklilere verilen aynı yöndeki analizlerdeki girdilere ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında fiyat karşılaştırması yapıldığında, (Analiz girdilerinden 14 iş kalemine ilişkin analizlerde yer alan ortak girdilere ilişkin fiyatlar için örnekleme yapılmıştır.)

Poz No

Rayiç

No

İş Kalemi

İsteklinin Sunduğu Analizlerdeki

Birim fiyatı

İller Bankası Birim fiyatı

(Yaklaşık maliyette dikkate alınan)

Özel-1

12. 2202

14.1600300

İksalı hendek kazısı (0-2 mt)

8,00 TL/ m3

35,91 TL/m3

14.1600301

İksalı hendek kazısı(2-3 mt)

8,00 TL/ m3

37,04 TL/m3

14.1600302

İksalı hendek kazısı(3-4 mt)

8,00 TL/ m3

38,17 TL/m3

18.1695

Beton yol sökülmesi

15,00 TL/ m3

24,75 TL/m3

14.1700

Paçal hendek ve temel Dolgu yapılması

3,00 TL/ m3

7,03 TL/m3

12.2202

Ø 200 mm çaplı HDPE koruge kanalizasyon borusunun döşenmesi

7,00TL/ m3

19,00 TL/m3

Özel-2

12. 2203

14.160030

Hendek kazısı (0-2m)

3,00 TL/ m3

9,10 TL/m3

18.190/İB-1

Kırma taş şose ve asfalt sökülmesi

15,00 TL/ m3

25,19 TL/m3

12.2203

Ø 300 mm çaplı HDPE koruge kanalizasyon borusunun döşenmesi

15,00 TL

41,78 TL

Özel-3

12. 2203/1

36.08916

Ø 300 mm anma çaplı HDP boru döşenmesi

1,00 TL/ mt

4,35 TL/mt

36.02116

Ø 300 mm anma çaplı HDP boru elektrofüzyon kaynağı ile eklenmesi

12,00 TL/Ad.

61,23 TL/Adet

21.054

Ahşap kalıp iskelesi

1,00 TL/

2,79 TL

23.101

Profil demirden kirişler yapılması

1.000,00 TL/Tn

3.245,13 TL/Tn

36.19011

Ø 300 mm anma çaplı boruların etrafına izalasyon yapılması

5,00 TL/mt

19,55 TL/mt

0zel-3

Ø 300 mm anma çaplı HDPE boru bedeli

32,00 TL/mt

177,88 TL/mt

Özel-4

12.2195

14.023/3

Aralıklı ahşap iksa yapılması

4,00 TL/m2

12,94 TL/m2

Özel-11

21.011

Düz yüzeyli B.A kalıp

10,00 TL/m2

16,33 TL/m2

25.015

Demir imalatın boyanması

5,00 TL/m2

8,83 TL/m2

23.255/İB-1

Fonttan ızgara kapak yapılması

2,50 TL/Kg

4,67 TL/Kg

Özel-12

33.239203

33.239203

Sayısal işletme planı

14,00 TL/Adet

27,78 TL/Adet

Özel-13

Özel- M/2

Elektrik motorlu pompa ve borulama tesisatı yerleştirilmesi

1.000,00 TL/Ad.

6.930,00TL/Ad.

Şeklinde olduğu, söz konusu imalat kalemleri için ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu bedellerin 2010 yılı idare tarafından dikkate alınan ve isteklilere verilen analiz formatında belirtilen poz numaralarına ilişkin birim fiyatlarının (İller Bankası Birim fiyatları, Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatları, Özel fiyatlar) % 25 kar oranı düşüldüğünde, ortaya çıkan bedellerdin çok altında olduğu, ancak bu kalemlere ilişkin olarak da, herhangi bir bilgi ve/veya belgeye dayalı açıklamasının olmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan, 14 iş kalemine ilişkin analizlerde yer alan girdilerden, malzeme bedellerinden bir kısmının da yine idare tarafından belirlenen 2010 yılı birim fiyatlarının % 25 oranının altında olduğu, bu malzemelerden 200 mm muayene baca taban elemanı, 300 mm muayene baca taban elemanı, h = 65 cm muayene baca gövde bileziği, h=35 cm muayene baca gövde bileziği, konik boyun bileziği, h = 25 cm konik üstü ayar bileziği, çerçeve montaj elemanı, parsel taban elemanı, h = 35 ve 60 cm parsel gövde bileği, parsel kapak takımı, çerçeveli parsel kapak takımı için Yalım İksa Yapı A.Ş.’nden alınan 17.09.2010 tarihli proforma fatura sunulduğu, ekinde ise proforma fatura alınan firmanın farklı idare ve firmalara kesmiş olduğu, fatura örneklerine yer verildiği görülmüştür. Ancak bu kalemler için de Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan a ve b madde açıklamaları doğrultusunda birim ortalama maliyeti belirtilen proforma fatura, son geçici vergi beyan dönemine ait onaylı alış satış faturası ve/veya birim maliyet cetveline, maliyet tespit raporuna yer verilmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca Ø 300 mm, Ø200 mm ve Ø 150 mm HDPE Koruge kanalizasyon boru malzemesi için de, Atılım Yapı Elemanları Koll. Şti.’nden alınan 15.09.2010 tarihli SMMM onaylı proforma faturalara ve bu malzemeler için ortalama birim maliyet cetveline yer verildiği, ancak söz konusu maliyet cetvelinin son geçici vergi beyan dönemine ve/veya bir önceki geçici vergi beyan dönemine ait olup olmadığı bilgisinin eksik olduğu, söz konusu eksikliğin 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi hükmü çerçevesinde bilgi eksikliği kapsamında belgeyi düzenleyen SMMM’den sorulması gerektiği değerlendirilmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yukarıda örneklenen iş kalemlerine ilişkin açıklamalarının uygun olmadığı anlaşıldığından, bu bilgi eksikliğinin giderilmesi işleminin gerçekleştirilmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hüküm ile, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara paralel belgelendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, incelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinden daha düşük teklif sahibi Denge Yol Yapı İnş. Taah. Tur. Mad. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin, birim fiyatlarla yapmış olduğu aşırı düşük açıklamasında, hesaplama hatası yapılmıştır gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı hususu; 04.10.2010 tarihli ihale komisyon kararında yer almaktadır. İdareden 21.12.2010 tarihli yazı ile anılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının uygun görülmeme gerekçelerinin somut olarak bildirilmesi istenilmiş, ancak idare tarafından bu yönde bir bilgi verilmemiştir.

Anılan isteklinin aşırı düşük açıklamasında yer vermiş olduğu belgeler incelendiğinde, her bir iş kalemine ilişkin olarak idare tarafından verilen analiz formatına uygun analizlere açıklamada yer verdiği, analizlerde yer alan birim fiyat girdilerinin büyük çoğunluğu için Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların, % 25 kar oranının düşülmüş fiyatların, kendisinin belirlediği kar oranları doğrultusunda oluşturduğu birim fiyatlara ilişkin listelere yer verdiği, ancak analizlere aktarırken birim fiyatların % 25 kar oranının düşülmüş fiyatların dikkate alındığı, her bir analiz için de toplam bedel üzerinden kar öngördüğü tespit edildiğinden, bu yöndeki işlemi yerindedir. Ancak, anılan isteklinin de ihale üzerinde bırakılan istekli gibi kazı fiyatları için yayınlanmış birim fiyatların % 25 oranının çok altında bedeller öngördüğü, 14.16.0030, 14.1600300, 14.1600301, 14.1600302 gibi kazı pozları için idarece yukarıda yer verilen tabloda öngörülen fiyatlara karşılık bazı iş kalemlerinde 14.1600300 pozu için 5,10 TL / m3 fiyat öngörürken aynı kazı pozu için bazı iş kalemlerinde 15,44 TL / m3 fiyat ön gördüğü, aynı kalem için öngördüğü en yüksek fiyatın bile yaklaşık maliyette dikkate alınan birim fiyatın yaklaşık % 50 altında olduğu halde bu fiyatlara ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklamada bulunulmadığı, bazı iş kalemlerine ilişkin analiz girdi miktarlarında da idarece belirlenen miktarların çok altında miktarla dikkate alınarak analizlerin oluşturulduğu, örnek olarak, 33.239203 ve 33.239103/1 sayısal işletme planı hazırlanması iş kalemleri için idarece belirlenen miktarın her biri için 522 adet olmasına karşılık anılan isteklinin 341 adet ve 181 adet belirlediği görülmüştür. Söz konusu gerekçelerin Denge Yol Yapı İnş. Taah. Tur. Mad. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamasının uygun sayılmama gerekçeleri olması gerekmektedir. Ancak, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakıldığından, idarenin açıklamasını uygun görmeme gerekçesi yerine yukarıda ifade edilen gerekçelerin tespit edilmemiş olma işleminin esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, idarece belirlenen sınır değerin altında teklif veren ve teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklamada bulunan ve idarece açıklaması uygun görülerek, ihale üzerinde bırakılan Mehmet Bülbüloğlu’nun teklifinin, değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****