KİK Kararı: 2010/UY.I-3624

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/076
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 07.12.2010
Karar No : 2010/UY.I-3624
BAŞVURU SAHİBİ:
Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti., Atatürk Caddesi No:176/1 Alsancak/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İSKİ Genel Müdürlüğü, Kağıthane Tesisleri Nurtepe Mevkii Alibey Cad. No:1 34406 Nurtepe Kağıthane/ İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/34104 İhale Kayıt Numaralı "Avrupa Bölgesi 11. Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.12.2010 tarih ve I.Y.31.95.0085/2010-59E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 20.07.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Avrupa Bölgesi 11. Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti.’nin 20.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.10.2010 tarih ve 37297 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından “Avrupa Bölgesi 11. Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı” işinin ihale edildiği, söz konusu ihalede yeterlik aşamasında firmalarının yeterli bulunarak ihaleye teklif vermek üzere teklif vermek üzere davet edildiği, yapılan değerlendirme sonucunda 08.09.2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ÖZKA İnş. A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, firmalarının da ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, ÖZKA İnş.A.Ş.’nin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu, anılan isteklinin mevzuata uygun şekilde teklifini açıklamasının mümkün olmadığı, söz konusu ihalede bir çok aşırı düşük teklif bulunduğu, ancak diğer aşırı düşük teklif sahiplerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu, sunulan açıklamaların Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlığında belirtilen şekilde sunulması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde olması gerektiğinin ayrıntılı şekilde açıklandığı, mevzuata uygun açıklama sunmayan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, nakliye bedeli, teknik personel maliyeti gibi maliyetlerin nasıl karşılanacağının açıklamasını yapmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ihale konusu işte yer alan özel pozlu imalatlara ilişkin fiyat analizlerinin yapılması ve analizlere dayanak teşkil eden belgelendirmenin mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiği, işin yapılacağı yerin Avrupa yakasının değişik yerleri olduğu, bu nedenle zorluk katsayısının mevzuata uygun şekilde yer alması gerektiği, ayrıca yapılacak işle ilgili döküm sahaları için öngörülen yerlerin ve mesafelerin yapılacak işe uygun olması gerektiği, nakliye ve döküm için rasyonel bir bedel öngörülmesi gerektiği, kırma taş ve çimentonun temini için bildirilen yerlere uygun nakliye bedellerinin öngörülmesi, K katsayısının düşürülmeden açıklama yapılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelendiği ve sunulan açıklamaların mevzuata uygun olduğunun görüldüğü ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından şikayet konusu ihalenin belli istekliler arasında ihale usulüne göre ihale edildiği, anılan ihaleye ilişkin 58 adet ön yeterlik dokümanının satın alındığı, 07.04.2010 tarihinde 56 adayın ön yeterlik başvurusunda bulunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda üç adayın yeterli bulunmadığı, 53 adayın ise yeterli bulunarak teklif vermek üzere davet edildiği, davet edilen adaylardan 49’unun ihale dokümanını satın aldığı, 20.07.2010 tarihinde yapılan ihaleye 36 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda beş isteklinin (Tekno Kanal İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Biltek Org. Müh. Basın Eml. Rek. Tur. İnş. ve Tic. Ltd. Şti., Özburak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Özdoğanlar Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve Kuzu Toplu Konut İnş. Ltd. Şti.) teklif birim fiyat cetvelinde aritmetik hata bulunması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı belirlenmiştir.

Daha sonraki aşamada ihale komisyonu tarafından geçerli olduğu belirlenen isteklilerin tekliflerinin esas alınarak, şikayet konusu ihaleye ilişkin ilanın yayınlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun şekilde aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı, teklifi hesaplanan bu sınır değerin altında teklif veren 16 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şekilde sunulmasının istendiği, 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı (Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş. & Aksiyon Yapı İnş. Dek. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Önsa İnş. Tur. ve Tic. A.Ş., Çeltikçioğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Uzunlar İnş. San. ve Tic. A.Ş.) ve bu isteklilerin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 06.09.2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilen ÖZKA İnş. A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, teklifi aşırı düşük teklif sınır değerin üzerinde yer alan Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti.’nin de ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihi 25.03.2010 olduğundan, inceleme ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun __ “Aşırı düşük teklifler” __ başlıklı 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

_a) _İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” __ başlıklı 60 ncı maddesinde;“ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ (2) İhale komisyonu;_

_a) _Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c) _Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

__

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

__

__ Yer almaktadır.

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” __ başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

Birim fiyatlar üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde, idarece, ihale dokümanı kapsamında verilmiş olan birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan iş kalemleri için, ilgili kamu kurum veya kuruluşlarınca birim fiyat analizleri yayımlanmış olan imalatlara ait poz numaralarının belirtilmiş olması veya ihale dokümanının herhangi bir bölümünde (Birim Fiyat Tarifleri, Teknik Şartname, İdari Şartname vs.), anılan iş kalemlerinin ilgili kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat analizlerine uygun olarak gerçekleştirileceğinin belirtilmesi ya da idarece özel olarak imalat girdilerinin cins ve miktarlarını da gösteren birim fiyat analizlerinin düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında verilmiş olması durumlarında, isteklilerce sunulacak analizlerde yer verilen girdi cinsi ve miktarlarının, ilgili kamu kurumunun veya idarenin hazırlamış olduğu analizlerdekiler ile birebir aynı olması, söz konusu analizlerde yer alan girdilere teklif edilen birim fiyatlarda yarışmanın gerçekleşmesi gerekmektedir. Söz konusu analizlerde değişiklikler yapılabilmesi, yalnızca anılan değişikliklerin gerekçesinin mevzuatta öngörülen ölçütler ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak açıklanması ile mümkündür.

Belirtilen durumlar dışında, isteklilerce sunulan analizlerin, herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu tarafından yayımlanmış veya idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında hazırlanmış analizler ile içerik bakımından birebir aynı olması şeklinde bir zorunluluk bulunmamaktadır. Ancak böylesi durumlarda, sunulan analizlerin, analizlerdeki girdi cins ve miktarları bakımından işin projesine, idarenin imalat tariflerine ve ilgili imalatın gerçekleştirilebilmesi için zorunlu olan yapım koşullarına uygun olması gerektiği kuşkusuzdur.

Birim fiyatlar üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, idarece her bir iş kaleminin özel imalat olarak tanımlandığı, ihale dokümanı kapsamında Genel Teknik Şartnameler ile ihale konusu işe özgü Birim Fiyat Tariflerinin isteklilere verildiği, Genel Teknik Şartnamelerde ilgili imalatların yapım koşullarının genel itibariyle belirtilmiş olduğu, Birim Fiyat Tariflerinde ise ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek imalatların ne şekilde yapılacağının belirtildiği, bu belgelerde ve bunların dışında dokümanın herhangi bir kısmında imalatların gerçekleştirilme yöntemi bakımından herhangi bir kamu kurum veya kuruluşunun birim fiyat analizlerine veya poz numaralarına atıf yapılmadığı ya da idarece hazırlanmış girdi cins ve miktarlarının belirtildiği birim fiyat analizlerinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, tüm iş kalemleri için, isteklilerce, girdi cinsi ve miktarları bakımından birbirlerinden ve idarenin yaklaşık maliyeti belirlerken hazırladığı analizlerden farklı olan (birebir aynı olmayan), her bir istekli tarafından kendine özgü olarak hazırlanmış analizlerin sunulduğu belirlenmiştir. Ancak, daha önce de belirtildiği üzere; sunulan analizlerin, ihale konusu işin projesine, idarece ihale dokümanında verilen birim fiyat tariflerine, fen ve sanat kurallarına aykırı olmaması koşuluyla, isteklilerin ve idarenin yöntem ve içerik bakımından farklı analiz yapmalarında bir sakınca bulunmamaktadır. Nitekim, idare tarafından hiçbir isteklinin teklifinin, sunulan analizlerdeki girdi farklılıkları veya analiz yönteminin farklı oluşu nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yer alan bilgilerden söz konusu işin kapsamında, Avrupa Bölgesinde 109.000 mt Ø100-Ø 600 mm arasında düktil font iletim ve şebeke içmesuyu borusu ile 2067 mt Ø600-Ø1000 mm arasında çelik içmesuyu iletim hattı borusu döşenmesi, ayrıca tahliye, vantuz ve vana odalarının yapılması işlerinin bulunduğu belirlenmiştir.

Başvuruya konu ihalede, idarece, teklifi aşırı düşük olan isteklilere gönderilen açıklama isteme yazılarında, teklifin tümü için açıklama istenmediği, açıklama yapılması istenen iş kalemlerinin tablo halinde belirtildiği görülmüştür. Söz konusu tabloda ÖZKA İnş. A.Ş.’nden açıklama istenen 16 iş kalemi, İ.İ.001, İ.İ.002, İ.İ.005, İ.İ.006, İ.İ.007, İ.İ.008, İ.İ.012, İ.İ.014, İ.İ.017, İ.İ.019, İ.İ.031, İ.İ.033, İ.İ.034, İ.İ.040, M.İ.009/5, E.İ.KAT.06 olarak belirtilmiştir.

ÖZKA İnş. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarını 16.08.2010 tarihli yazı ekinde sunduğu belirlenmiştir.

Söz konusu isteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu belge ve bilgiler incelendiğinde;

İ.İ.001: Fondüktil boru temini ve döşenmesi işçiliği (nakliye dahil) ve İ.İ.002: Fondüktil özel parçalarının (fittings) temini ve döşenmesi işçiliği kalemleri için analizlerin sunulduğu, analizlerde yer alan işçilikler için Bayındırlık rayiçlerine atıf yapıldığı, makineler için demirbaş listesi ve amortisman değerleri tablosunun eklendiği, fondüktil boru ve parçaları için Samsun Makina A.Ş.’den alınan 08.07.2010 tarihli imalatçısından alınan proforma faturanın sunulduğu, ekinde mükellefin tasdik anlaşması yaptığı SMMM tarafından onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait birim maliyet cetvelinin eklendiği, ayrıca motorin için haziran ayına ilişkin motorin alış faturasının sunulduğu (2,58 TL/lt), fondüktil boruların geleceği fabrika ile şantiye arasının 800 km. olarak belirtildiği,

İ.İ.005: Tranşe hafriyatı iş kalemi için analiz sunulduğu, 2. sınıf çam kereste için Bayındırlık rayicine atıf yapıldığı (poz no: 04.152), işçilik için rayiçlerin kullanıldığı, makinelere ilişkin amortisman listesinin, demirbaş listesinin ve ruhsatların eklendiği, analizin içindeki diğer kalemler için yardımcı analizlerin düzenlendiği, ayrıca Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporunun bulunduğu, söz konusu raporda SMMM nin adının gözükmediği,

İ.İ.006:Hafriyat toprağı ile imla yapılması iş kalemi için analiz sunulduğu, analizin kapsamında işçilik ve makine girdilerinin bulunduğu, işçilik için rayiçlere atıf yapıldığı, titreşimli silindir çalışması için yardımcı analiz düzenlendiği, ayrıca Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporunun bulunduğu,

İ.İ.007: kum ile imla yapılması (nakliye dahil) iş kalemi için analiz sunulduğu, işçilik için rayiçlere atıf yapıldığı, kum çakıl nakli ile ilgili yardımcı analiz düzenlendiği, Şile resmi döküm sahası arasının 68,8 km. olduğu varsayımıyla hesaplamanın yapıldığı, döküm bedeli için 2,51 TL/ton ön görüldüğü, analizde malzeme olarak kum-elenmesi gerekmeyen ince agreganın bulunduğu, malzeme için Bayındırlık Bakanlığı’nın 04.006/A pozuna atıf yapıldığı, söz konusu malzeme için belgelendirme yapılmasına gerek olmadığı halde Tet Yapı Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin ve SMMM onaylı birim maliyet cetvelinin sunulduğu, ekinde gerek olmamasına rağmen TET Yapı Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait satış faturalarının bulunduğu, ayrıca May Yapı Ltd. Şti.’nden alınan (imalatçısından) 15.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait SMMM onaylı birim maliyet cetvelinin bulunduğu, bunlara ilave olarak işin taşerona yaptırılması durumu için Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan 15.07.2010 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde SMMM tarafından düzenlenmiş maliyet tespit raporunun bulunduğu,

İ.İ.008: ince kırma taş hazırlanması, serilmesi (nakliye ve silindiraj dahil) iş kalemi için analiz sunulduğu, işçilik rayiçlerinin Bayındırlık Bakanlığı’ndan alındığı, analizde malzeme olarak ince kırma taşın bulunduğu, stabilize kırma taş için yardımcı analiz düzenlendiği, Avrupa 11 mahal listesinde bulunan çalışma alanlarının Şile resmi döküm sahası arasının ortalama gidiş mesafesi olarak 68,8 km. üzerinden hesaplama yapıldığı, titreşimli silindir için yardımcı analiz düzenlendiği, malzeme için Tet Yapı Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş 07.07.2010 tarihli imalatçısından alınan proforma faturanın sunulduğu, ekinde tesisin son geçici vergi beyanname dönemine ait 1 aylık üretim maliyetini ve ton başına birim maliyeti gösterir SMMM onaylı birim maliyet cetvelinin bulunduğu, ayrıca son geçici vergi beyanname dönemine ait bir çok satış faturasının eklendiği, bunların dışında May Yapı Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş 15.07.2010 tarihli imalatçısından alınan proforma faturanın sunulduğu, ancak birim fiyat tariflerinde belirtilen dane çapı 5 mm-12 mm. olarak tanımlanan 1 nolu kırmataşa ilişkin fiyat alınmamış olduğu, ince kum ile 2-3 nolu kırmataş ve tüvenan stabilize için teklif alındığı, ekinde bu malzemeler için son geçici vergi beyanname dönemine ait SMMM onaylı birim maliyet cetvelinin düzenlendiği, ayrıca Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan 15.07.2010 tarihli fiyat teklifinin alındığı, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait SMMM onaylı maliyet tespit raporunun bulunduğu, maliyet tespit raporunda malzemenin 32 mm.’ye kadar kırma taş olarak belirtildiği, ancak istenen malzemenin 3 mm-7 mm. arası olması gerektiği, ayrıca analizde malzeme için 14,00 TL fiyat belirtilmiş iken, maliyet tespit raporunda daha yüksek bir rakam olan 18,00 TL bedel öngörüldüğü,

İ.İ.012: parke, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi iş kalemi için Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan 15.07.2010 tarihli fiyat teklifinin alındığı, analiz sunulduğu, işçilik ücretleri için rayiçlerin kullanıldığı, analizde işçilik ve makine girdilerinin bulunduğu, ekskavatör için yardımcı analiz düzenlendiği, son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun eklendiği,

İ.İ.014: idare malı adi parke taşı ile döşeme yapılması (kum serilmesi ve nakli dahil) iş kalemi için analiz sunulduğu, analizin içeriğinde kum, işçilik ve makine girdisinin bulunduğu, motorlu kompaktöre ilişkin alt analiz düzenlendiği, bu kalem için yine Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan 15.07.2010 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun yer aldığı, sunulan analizde kum bedeli olarak 10,00 TL bedel öngörülmüş iken maliyet tespit raporunda daha yüksek bir rakam olan 15,20 TL öngörüldüğü,

İ.İ.017: şantiye dışına kazı ve moloz nakli iş kalemi için analiz sunulduğu, analizde K katsayısı için Bayındırlık rayicinin kullanıldığı, Şile döküm sahası ortalama gidiş mesafesinin 68,8 km olarak belirtildiği, motorin fiyatının 2,50 TL /lt olarak alındığı, açıklama kapsamında Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’den fiyat teklifi alındığı, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu,

İ.İ.019 : BS (14), BS (160) hazır beton (nakliye dahil) iş kalemi için analiz sunulduğu, işçilik maliyetlerinin rayiçlerden alındığı, analizde malzeme olarak hazır beton harcının bulunduğu, betona ilişkin Miltaş A.Ş.’den alınan 15.07.2010 tarihli imalatçısından alınan proforma faturanın sunulduğu, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu, ayrıca Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan 15.07.2010 tarihli fiyat teklifinin alındığı, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu, ayrıca Ömürlü Ltd. Şti. adına Miltaş A.Ş. tarafından düzenlenmiş 15.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporunun bulunduğu,

İ.İ.031: asfalt yollarda ş.yolu haf., kum ve kırma taş dolgusu yapılması iş kalemi için analiz sunulduğu, analiz içerisinde yer alan girdilere ilişkin alt analizlerin düzenlendiği açıklama kapsamında Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu,

İ.İ.033: adi kaldırım, parke yollarda ş.yol haf. kum dolgusu ve bet. yol üst kaplama yapılması iş kalemi için analiz ve yardımcı analizlerin ve Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu,

İ.İ.034: ¢ 32 mm. lik şube yolu tesis edilmesi (DF borudan) iş kalemi için analiz ve alt analizlerin sunulduğu, analizde malzeme ve işçilik için rayiçlere atıf yapıldığı, ketene ilişkin Ömürlü İnş. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş alış faturasının eklendiği, ayrıca Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu,

İ.İ.040: GİS proje bedeli iş kalemi için analiz sunulduğu, GİS proje bedeli için Uğur Harita Ltd. Şti.’nden alınan 06.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu, maliyet tespit raporundaki bileşenlerin analizde belirtilen bileşenlerden farklı olduğu, örneğin analizde makine olarak pick up, arazöz belirtilmiş iken maliyet tespit raporunda binek otonun belirtildiği, ekinde GPS ve binek otoya ilişkin alış faturasının bulunduğu, yine Ömürlü İnş. Ltd. Şti.’nden alınan 15.07.2010 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu,

E.İ.KAT.06: Derinkuyu anod yatağı iş kalemi için analiz sunulduğu, analiz içerisinde işçilik, malzeme ve makine girdilerinin bulunduğu, HM Korozyon Müh. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ekinde yer alan birim maliyet cetvelinin hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun belli olmadığı,

Belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu açıklamaların bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; sorgulama yapılan iş kalemleri bazında, teklifle birlikte sunulan analizlerde yer verilen girdilerden;

- İmalatlar kapsamında kullanılacak malzemeler için piyasada faaliyet gösteren firmalardan proforma faturaların alındığı ve söz konusu proforma faturaların eklerinde, anılan Tebliğin 45.1.6/(a) maddesine uygun olarak birim maliyetleri gösterir belgelerin sunulmuş olduğu,

- Makine, işçilik ve nakliye girdileri için piyasada faaliyet gösteren Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu ve söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, son geçici vergi beyanname dönemi (Nisan-Mayıs-Haziran 2010 dönemi) kayıtlarına uygunluğu ilgili mali müşavirler tarafından onaylanmış maliyet analizlerinin yer aldığı,

Tespit edilmiştir.

İlgili firmalardan alınan söz konusu maliyet analizlerinin içerik itibariyle anılan istekli tarafından sunulan analizler ile benzerlikler taşıdığı, ancak öngörülen girdi miktarları bakımından, bahsi geçen istekli tarafından sunulan analizlere göre farklılıklar gösterdiği görülmüştür.

Bununla birlikte, anılan istekli tarafından, ilgili iş kalemleri bakımından aşırı düşük teklif açıklamalarının, söz konusu maliyet analizlerinin esas olarak anılan Tebliğin 45.1.6/(b) maddesinde yer alan “maliyet tespit raporu” niteliğinde olduğu kurgusuyla gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Ancak, açıklanan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek olan imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, incelenen ihalede idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, maliyet tespit raporu olarak sunulan söz konusu maliyet analizlerinde yer verilen ve mali müşavirler tarafından son geçici vergi beyanname dönemindeki kayıtlara uygunluğu tasdik edilen makine- ekipman ve nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı firmaların resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı tespit edilmiştir.

Diğer bir ifadeyle, anılan maliyet analizlerinde, ilgili iş kalemlerinin hangi tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak gerçekleştirileceği öngörülerek, geleceğe yönelik fiyatlandırmanın yapıldığı, ilgili iş kalemlerine özgü söz konusu fiyatlandırmanın, geçmişte, birebir aynı girdi tür ve miktarları kullanılmadan gerçekleştirilmiş olan maliyetlere dayandırılmaya çalışıldığı görülmüştür.

Örneğin; İ.İ.002 iş kalemi numaralı “Fondüktil boru özel parçalarının (fittings) temini ve döşenmesi (nakliye dahil)” imalatı için fiyat teklifi alınan firmalardan birinin sunduğu maliyet analizinde yer alan “Fondüktil Boru Nakli” girdisi için teklif edilen birim fiyat için maliyet analizinin devamında sunulan açıklamada;

- Samsun’daki Fabrika ile ihale konusu işin gerçekleştirileceği İstanbul Avrupa yakası çalışma alanlarının mesafesinin ortalama 800 km olduğu bilgisine,

- Harcanacak mazot miktarının, taşıma mesafesinin % 50’si olduğu öngörüsüne,

- Mazot fiyatının 2,39 TL/lt olduğu bilgisine,

- Taşımanın yapılacağı kamyonun amortisman giderlerinin, mazot giderlerine eşit olduğu olduğu kabulüne,

Yer verildiği ve nakliye birim fiyatının belirtilen bilgi ve kabuller dikkate alınarak hesaplandığı görülmüştür.

Ancak, ilgili firma tarafından son geçici vergi beyanname döneminde mazotun temin fiyatının ortalama 2,39 TL/lt olduğu bilgisi dışında, söz konusu hususlardan hiçbirinin ilgili firmanın maliyet muhasebesi kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte olmadığı ortadadır.

Nitekim, bahsi geçen fiyat teklifini veren firma tarafından, yukarıda belirtilen bilgi ve kabullere maliyet analizinin devamında yer verilmek suretiyle, söz konusu hesaplamaların resmi muhasebe kayıtlarına göre değil, nakliye işine özgü birtakım kabul ve deneyimlere göre gerçekleştirilmiş olduğunun zımnen kabul edildiği sonucu çıkarılmaktadır.

Bununla birlikte, açıklamada bulunulan imalatlarda yer alan makine, işçilik ve nakliye için fiyat teklifi alınan diğer firma tarafından da yukarıda belirtilen kabullere benzer nitelikte birtakım kabullerle teklif fiyatın oluşturulduğu tespit edilmiştir.

Neticede, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılan iş kalemleri kapsamında yer alan nakliye ve makine girdilerine ilişkin olarak bahsi geçen Tebliğin 45.1.6/(b) maddesinde açıklanan sistematiğe aykırı bir şekilde belgelendirme yapıldığı anlaşıldığından, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, bahsi geçen istekliden açıklama yapılması istenen iş kalemleri içinde bulunmayan, ancak diğer aşırı düşük teklif sahibi bazı isteklilerce açıklanması istenen 2 iş kaleminin (İ.İ.010 ve M.İ.008/4 iş kalemi numaralı imalatlar) bulunduğu ve idarece anılan istekliye kıyasla daha yüksek birim fiyat teklif eden isteklilerden açıklama istendiği halde, söz konusu istekliden ilgili kalemlerde açıklama istenmediği belirlenmiştir.

Bu itibarla, eşit muamele ilkesi gereği, söz konusu iş kalemleri için anılan istekliden de açıklama istenmesi gerekmekle birlikte, söz konusu isteklinin teklifinin yukarıda belirtilen gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, yeni iş kalemlerinde sorgulama yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan değerlendirme neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen ÖZKA İnş. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. İdarece diğer aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçeleri, yapılan inceleme sonucunda yerinde bulunduğundan, ihalenin başvuru sahibi firma üzerinde bırakılması durumunun ortaya çıkacağı anlaşılmaktadır. Ancak, Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti.’nin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün yapmış olduğu bir ihaleye ilişkin olarak ihalede sahte belge kullanması nedeniyle, Ulaştırma Bakanlığı tarafından 13.11.2010-13.11.2012 tarihleri arasında 2 sene süreli olarak yasaklı olduğu belirlenmiştir.

Bu konu ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “İhalelere Katılmaktan Yasaklama” başlıklı Dördüncü Bölümünün “Teminatların gelir kaydedilmesi” başlığı altında; _“28.1.8.2.**** İhale veya son başvuru tarihi itibarıyla haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmayan veya haklarında kamu davası açılmamış aday veya istekliler hakkında, ihale süreci içerisinde herhangi bir idare tarafından yasaklama kararı verilmesi veya haklarında kamu davası açılması durumunda yasaklama kararının Resmi Gazete’de yayım tarihinden veya haklarında kamu davası açıldığı tarihten önce teklif vermiş olan istekliler açısından yukarıdaki hükümlerin uygulanmasına imkan bulunmamaktadır. Bu durumda olan aday veya isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları iade edilecektir. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 5812 sayılı Kanunla değişik 40 ıncı maddesinin son fıkrası gereğince ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin her ikisinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilecektir.” _açıklamaları bulunmaktadır.

İdarenin Kurul kararına uygun şekilde düzeltici işlemin gereklerini yerine getirirken, söz konusu hususu da dikkate alarak, mevzuat hükmüne uygun şekilde değerlendirme yapması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan ÖZKA İnş. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İtirazen şikayet başvurusunda bulunan MAKRO Yapı ve Tic.Ltd.Şti.nin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün yapmış olduğu bir ihalede sahte belge kullanması nedeniyle Ulaştırma Bakanlığı tarafından 13.11.2010-13.11.2012 tarihleri arasında iki sene süreyle Kamu İhalelerine katılmaktan yasaklandığı,buna ilişkin kararın Resmi Gazetede ve Kamu İhale Kurumu WEB sitesinde yer aldığı görülmüştür. Makro Ltd.Şti.nin Kurum’a başvurduğu 11.10.2010 tarihi itibariyle hakkında bir yasaklama kararı bulunmamakla birlikte, şikayetin Kamu İhale Kurumu tarafından inceleme süreci içerisinde anılan şirketin yasaklandığı anlaşılmaktadır. Kurul tarafından itirazen şikayet konusunun gündeme alındığı 07.12.2010 tarihi itibariyle anılan firmanın yasaklı durumuna düştüğü, bu nedenle de İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle 13.11.2010 tarihinden itibaren bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edecek durumda olmadığı anlaşılmaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkındaki Yönetmeliğin 20 inci maddesine göre Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler hakkında ancak muhtemel bir hak kaybı söz konusu olduğu takdirde başvuruda bulunma ehliyetine sahiptirler. Kamu ihalelerine katılması mümkün olmayan yasaklı durumdaki bir adayın, iki yıllık yasaklılık süresi boyunca bir hak kaybından söz edilemeyeceği hususu dikkate alındığında, incelemeye konu ihaleyle ilgili şikayetin esasına geçilmeden “ehliyet yönünden” reddedilmesi gerektiği şeklindeki düşüncemizle, Kurul’un başvuru konusunda esas incelemesine geçerek şikayeti sonuçlandıran kararına katılmıyoruz.

** Bahattin IŞIK Abdullah DÜNDAR**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**