KİK Kararı: 2010/UY.I-3600

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/075
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 30.11.2010
Karar No : 2010/UY.I-3600 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Güneydoğu İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti., İrtibat Mah. 590 9/3 Çankaya / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası 7. Bölge Müdürlüğü, Çamlıca Mah. Anadolu Bul. İller Bankası Ek Tesisleri 06200 Yenimahalle / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/91491 İhale Kayıt Numaralı "Beyköy ( Düzce) İçmesuyu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.11.2010 tarih ve I.Y.33.24.0225/2010-57E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Beyköy ( Düzce) İçmesuyu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Güneydoğu İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin 11.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.10.2010 tarih ve 41169 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu yapım işinin yapılamayacağı, bu nedenle ilgilinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, analizlerinde aritmetik hata bulunmasına rağmen, idarenin bu istekliyi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlemesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtileceği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e onaylatılacağı, proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verileceği; (b) bendinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi gerektiği; (c) bendinde, isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gerektiği; (ç) bendinde, isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği; (d) bendinde, istekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, söz konusu açıklamanın uygun bulunması halinde, teklifin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, geçerli teklifler tespit edildikten sonra yukarıda belirtilen yöntem aracılığıyla aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanmış ve bu değerin altında teklif sunan dört istekliden yapım şartlarına ilişkin açıklama talep edilmiştir. Bu isteklilerden iki tanesi gerekli açıklamaları sunmuş, yapılan değerlendirme sonucunda sunulan açıklaması uygun bulunan Megesan İnş. Tur. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihale bırakılmış, Arhas İnş. Mak. Gıda Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. adlı isteklinin teklifi reddedilmiştir. İdare tarafından hesaplanan sınır değerin üzerinde teklif veren başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının da uygun olmadığını iddia etmektedir.

Megesan İnş. Tur. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, imalatların bir bölümü için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı, diğer kısımlar için ise proforma fatura ve piyasada faaliyet gösteren kişilerden fiyat teklif alma yoluyla açıklama yapıldığı görülmüştür.

İsteklinin açıklamasında yer alan boru malzemeleri ve yerüstü yangın musluğu ile ökçeye ilişkin olarak piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerden alınan proforma fatura ve ekleri incelendiğinde, 10.08.2010 tarihinde yapılan ihale için boru malzemelerinde 2010 yılının Ağustos ayına; yerüstü yangın musluğu ile ökçeye ilişkin 2010 yılının üçüncü dönemine ait bilgileri içeren birim ortalama maliyet cetvelinin sunulduğu tespit edilmiştir. Yukarıda konuyla ilgili aktarılan mevzuattan hareketle son geçici vergi beyanname dönemine veya bu döneme ilişkin tespit yapılamaması durumunda bir önceki döneme ait olması gereken söz konusu maliyetlerin ihalenin yapıldığı dönemdeki bilgileri içerecek biçimde sunulması kamu ihale mevzuatına uygun değildir.

Öte yandan hazır beton ve klor cihazı ile malzemeleri için aynı şekilde piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerden alınan proforma fatura ve ekleri incelendiğinde sunulan birim ortalama maliyet beyanlarında tarih bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla her ne kadar söz konusu durumun, 4734 sayılı Kanunun 37 inci maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan teklif değerlendirmesi aşamasındaki bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi mümkün olsa da, anılan eksiklik nedeniyle sunulan açıklama Kamu İhale Genel Tebliğindeki şekil şartlarını taşımamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebileceği tespit edildiğinden incelenen aşırı düşük teklif açıklamalarında yukarıda tespit edilen gerekçeler nedeniyle Megesan İnş. Tur. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin teklifinin reddedilerek tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****