KİK Kararı: 2010/UY.I-3504

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/071
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 12.11.2010
Karar No : 2010/UY.I-3504
BAŞVURU SAHİBİ:
Karahan İnşaat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Merdivenköy Mahallesi Nazenin Sokak Nida Apt. 2/5 Kadıköy / İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tekirdağ İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği, Ertuğrul Mahallesi Mimar Sinan Caddesi No:3 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/98596 İhale Kayıt Numaralı "Çerkezköy 32 Derslik İ.Ö.O. İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.11.2010 tarih ve I.Y.33.98.0170/2010-45E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tekirdağ İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 17.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çerkezköy 32 Derslik İ.Ö.O. İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Karahan İnşaat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 14.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.11.2010 tarih ve 42944 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.11.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 2.809.000,00 TL teklif bedeli ile ihale konusu işin planlanan sürede, öngörülen bütçe sınırları içinde kalınarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak istenilen kalitede bitirilemeyeceği, kamunun zarar göreceği öngörüldüğünden aşırı düşük teklif sorgulamasında Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesi gereğince istenilen belgelerin incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

24.09.2010 tarihli ihale komisyon kararı ve eklerinden, 14 isteklinin teklif verdiği ve tekliflerin tamamının geçerli teklif olduğuna karar verilen şikayete konu ihalede sınır değerin 3.073.179,55 TL olarak belirlendiği ve bu değerin altında teklif veren 5 istekliden 26.08.2010 tarihli yazılar ile 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesi uyarınca aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi amacıyla teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile ile teklif bedelini gösteren hesap cetveli (kar ve genel gider gösterilecek şekilde) ayrıca ihale dokümanında belirtilen tüm pozlara ait açıklamaların ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi hükümlerine göre belgelendirilmesinin istenildiği, bu isteklilerden en düşük teklifi veren Ünsal Erciyas İnş., Namık Kemal Yücel ile İnter Yapının tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklama sunulmadığı gerekçesiyle, Özsafa İnş. Tic. Ltd. Şti’nin teklifinin, yazılı açıklaması ekinde; inşaat iş grubuna ilişkin iş kalemlerinin miktar ve fiyatlarının belirtildiği hesap cetvelinde toplamın 2.074.964,54 TL olarak yazılmasına karşın toplam teklif bedeline ilişkin icmal tablosuna 2061.664,54 TL olarak doğru yazıldığı, aynı şekilde kalorifer tesisatı iş grubuna ilişkin hesap cetvelinde doğru olarak hesaplanan 25.064,30 TL’nin icmal sayfasına 20.064,30 TL olarak yanlış aktarıldığının görülmesi üzerine ihale komisyonu tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.7 nci maddesi açıklamaları gereğince res’en düzeltme yapıldığı, bu iki iş grubuna ilişkin yanlışlığın, düzeltilmiş tutarlarının teklif icmal sayfasına doğru aktarılması neticesinde anılan isteklinin teklif mektubunda ve açıklama ekinde sunulan icmal sayfasında yazmış olduğu 2.848.899,00 TL tutarındaki teklif bedelinin 2.853.898,83 TL olduğu bu durumda teklif bedelinin arttığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklamada bulunan diğer istekli Şahin Müh. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamasının uygun görüldüğü ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale ilan tarihi itibari ile yürürlükte bulunan ve 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde,

“38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

__

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

__

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

………….

__

38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz.

__

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

__

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

__

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.”,

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde,

“45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

__

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

__

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur”

Açıklamaları yer almaktadır.

__

İhale üzerinde bırakılan Şahin Müh. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 2.809.000,00 TL tutarındaki teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye, inşaat imalatları, sıhhi tesisat, müşterek tesisat, kalorifer tesisatı, doğalgaz tesisatı, havalandırma, elektrik tesisatı, asansör tesisatı, çevre tanzimi, otomatik kontrol tesisatı iş gruplarından oluşan yaklaşık maliyet bileşenleri için teklif ettiği bedeller ile nakliye bedelini gösteren teklif icmal tablosuna, adı geçen her bir iş grubunu oluşturan iş kalemlerinden oluşan kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyat poz numaraları belirtilen listelere, bu listelerden %25 kar oranı düşülerek belirlenen tutara kendisinin belirlediği kar oranı eklenerek oluşturulan fiyatlara ilişkin listelere, %25 kar oranının da altında teklif verilen iş kalemlerine ilişkin analizlere, bu analizlerdeki malzeme bedellerine ilişkin proforma faturalara, teklif alma yazılarına ve çeşitli faturalara yer verildiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından isteklinin teklifinde yer vermiş olduğu hesap cetvellerinde her bir iş kalemi için öngördüğü poz numaralarına ilişkin yaklaşık maliyette de dikkate alınan 2010 yılı birim fiyatlarından % 25 kar oranı düşüldüğünde oluşan fiyatlara ilişkin olarak karşılaştırmalı tablo hazırladığı, bu kalemlerden % 25’in altında sadece inşaat iş grubunu oluşturan iş kalemlerinden;

“16.059/1A ve 16.059/A poz numaralı hazır beton (BS25 (C/25/30) ve BS30 (C/30/37)), 18.071/1 ve 18.071/2 yatay delikli fabrika tuğlası ile duvar yapılması ( 19x19x8,5 cm 250 doz çimento, 19x19x13,5 cm 200 dozlu), 18.211 oluklu kiremitle çatı örtüsü yapılması, 21.011. Düz Yüzeyli beton ve betonarme kalıp, 21.054 Ahşap kalıp iskelesi ( en yüksek noktası 4.00 m dahil), 21.210 Ahşap oturtma çatı yapılması, 23.014 ve 23.015 nervürlü beton çelik çubuğun bükülmesi ve yerine konulması (Ø 8- Ø 12 mm ve Ø 14- Ø 28 mm), 25.048/2 Saten alçı yüzeylere astar çekilerek iki kat su bazlı mat boya yapılması, 26.082. Her renk karofayans ile fugalı duvar kaplama yapılması, 26.095/1. 300x300mm ebadında mat granit seramik karolar ile fugalı döşeme kaplama yapılması, 27.501 250/300 çimento dozlu harçla düz sıva yapılması, 27.530/1 Hazır makine sıvası ile tavanlara 15 mm kalınlığında tek kat alçı sıva yapılması, 27.530/2 Hazır makine sıvası ile duvarlara 20 mm kalınlığında tek kat alçı sıva yapılması, 27.581 200 kg çimento dozlu tesviye tabakası yapılması, Ö. İnş. 3 Paslanmaz çelik bayrak direkleri, Ö. İnş. 07 Ahşap laminant parke ile döşeme kaplaması yapılması, 16.057/1A ve 16.058/1A poz numaralı hazır beton BS 16 (C16/20) ve BS 20 (C 20/25)” iş kalemleri için analiz yapılarak açıklama yapılması gerektiği yönünde tespitinin olduğu, anılan istekli tarafından belirtilen her bir iş kalemi için analiz hazırladığı, bu iş kalemlerinden, 18.071/1, 18.071/2, 18.211, 23.014, 23.015, 25.048/2, 26.082, 26.095/1, 27.501, 27.530/1, 27.530/2, 27.581 iş kalemleri için hazırlanan analizlerde, malzeme bedellerine ilişkin olarak Baysak Yapı firmasından alınan SMMM onaylı 08.09.2010 tarihli proforma fatura, SMMM onaylı birim maliyet cetveli ve ekinde birim maliyet cetvelinde de beyan edilen Baysak Yapı firmasının satın aldığı malzemelere ilişkin ihale tarihinden sonra kesilen Ağustos ve Eylül tarihli alış faturalarına yer verildiği ve idarece de uygun görüldüğü tespit edilmiştir.

Ancak, söz konusu analizlerde yer alan malzeme girdilerine ilişkin belgelendirmenin, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.6 ncı maddesinde belirtilen açıklamalara uygun olmadığı, (son geçici beyan dönemine ilişkin; birim ortalama maliyetlerin belli olmadığı, proforma fatura ekinde alış ve satış faturalarının bulunmadığı), yine söz konusu analiz hazırlanılan iş kalemlerinden, 21.011, 21.054, 21.210, Ö.İnş.3, Ö. İnş. 07 iş kalemleri için, hazırlanan analizlerde malzeme bedellerine ilişkin olarak da istekli adına kesilmiş faturalara yer verildiği, ancak bu şekilde yapılan belgelendirmenin de anılan Tebliğin yukarıda aktarılan açıklamalarına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan yaklaşık maliyet bileşenlerinden inşaat iş grubu içerisinde yer alan 7 adet iş kalemi için idare tarafından herhangi bir kamu kurum veya kuruluşun birim fiyatı kullanılmadan fiyat tespit edilmesine rağmen anılan istekliden bu iş kalemlerinden sadece ikisi için idarenin yaklaşık maliyet belirlerken dikkate aldığı bedelden % 25 kar oranı düşüldüğünde ortaya çıkan bedelden daha düşük fiyat teklif edildiği gerekçesiyle analiz sunularak açıklama yapılması gerektiği değerlendirilmiştir, ancak bu iş kalemlerinin her biri için isteklilerin analiz sunması gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu özel fiyat öngörülen 7 iş kalemi için de analiz sunulmuş; ancak, söz konusu analizlerde yer alan malzeme bedellerine ilişkin olarak belgelendirmeyi Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.6 ncı maddesinde yer verilen açıklamalara paralel yapamadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeleriyle birlikte kabul edilebilir nitelikte bir açıklamayı idareye sunamadığı tespit edilmiş olup anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Belirlenen sınır değerin altında teklif veren ve teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklama istenilen Özsafa İnş. Tic. Ltd. Şti’.nin idareye öngörülen süre içerisinde yazılı açıklama sunduğu ancak isteklinin teklifinin, yazılı açıklaması ekinde; inşaat iş grubuna ilişkin iş kalemlerinin miktar ve fiyatlarının belirtildiği hesap cetvelinde toplamın 2.074.964,54 TL olarak yazılmasına karşın toplam teklif bedeline ilişkin icmal tablosuna 2.061.664,54 TL olarak doğru yazıldığı, aynı şekilde kalorifer tesisatı iş grubuna ilişkin hesap cetvelinde doğru olarak hesaplanan 25.064,30 TL’nin icmal sayfasına 20.064,30 TL olarak yanlış aktarıldığının görülmesi üzerine ihale komisyonu tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.7 nci maddesi açıklamaları gereğince res’en düzeltme yapıldığı, bu iki iş grubuna ilişkin yanlışlığın, düzeltilmiş tutarlarının teklif icmal sayfasına doğru aktarılması neticesinde anılan isteklinin teklif mektubunda ve açıklama ekinde sunulan icmal sayfasında yazmış olduğu 2.848.899,00 TL tutarındaki teklif bedelinin 2.853.898,83 TL olduğu bu durumda teklif bedelinin arttığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ihale komisyon kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; "Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. " hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

__

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

__

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

__

_c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri, yazılı olarak ister. _

__

……………." hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde,

__

“38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,

__

Ayrıca, anılan Tebliğin 16 ncı maddesinde aritmetik hatalara ilişkin olarak ;

__

“Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” Açıklaması

__

Yer almaktadır.

Mevzuat düzenlemelerinden, aritmetik hatanın, sadece birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata bulunması halinde söz konusu olacağı ve 4734 sayılı Kanunun 37 inci maddesi kapsamında yapılacak incelemede sadece birim fiyat teklif mektubu eki teklif cetvellerinde aritmetik hataların bulunup bulunmadığının kontrol edileceği, birim fiyat teklif mektubu eki teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği anlaşılmaktadır.

Söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak gösterilen Kamu İhale Genel tebliğinin 38.7 inci maddesinde ise isteklilerin sunduğu analizler üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği açıklanmıştır.

Başvuruya konu ihale, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ile ihale edildiğinden, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istenilen teklif bedelini gösteren hesap cetvellerinde aritmetik hataların bulunup bulunmadığı hususunda idarelerce res’en düzeltme yapılması yönünde mevzuatta bir düzenleme bulunmadığı, ödemelerin hesap cetvellerindeki miktarlar üzerinden değil de pursantaj oranları üzerinden yapılacağı, hesap cetvellerinde belirtilen fiyatların sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ortaya çıkabilecek iş artışları ve eksilişlerinde dayanak noktası olacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde bu isteklinin teklifinin iş kalemlerine ilişkin hesap cetvellerinde yapılan toplama hatalarının değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak sayılmaması gerekmektedir.

Ancak; bu istekli için de idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli de olduğu gibi hesap cetvellerinde belirttiği iş kalemlerinden; 16.001, 16.002, 16.059/1A, 16.059/A, 19.050/2, 21.011, 21.054, 21.066, 21.067, 21.210, 23.152, 23.202, 23.241/A23.244/A1, 23.244/F1, 25.166/A5, Ö. İnş. 03, Ö. İnş. 06 ve Ö. İnş. 07, 832-106, E. Ö. 03, E.Ö. 05, Sıh. Öz. 1, 16.057/1A, 16.058/1A, 17.150/MK, 23.202, 23.220, Ö. İnş. 09 iş kalemleri için analiz sunulmak suretiyle açıklama yapılması gerektiği yönünde değerlendirmesinin olduğu, söz konusu iş kalemlerinden bir kısmı için incelenen ihale adı yazılarak analiz hazırlandığı, bir kısmı için ise “sevgi evleri ve spor salonu yapım işleri” başlıklı analizlerin hazırlandığı, söz konusu analizlerde, analiz girdilerinden kereste, ahşap kalıp ve iş iskelesi malzeme girdileri için bedel öngörülmediği ve açıklama ekine SMMM onaylı amortismana tabi olmayan kıymetler belgesine yer verdiği, bu yönüyle ilgili iş kalemlerine ilişkin açıklamanın yerinde olduğu, ancak diğer iş kalemlerine ilişkin analizlerde malzeme bedellerine ilişkin olarak faturalara yer verdiği ancak, bu isteklinin de aşırı düşük teklif kapsamında idareye sunmuş olduğu belgelerin, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamalarına paralel belgeye dayalı kabul edilebilir nitelikte olmadığı (örnek, hazır beton için proforma fatura veya teklif alma yazılarının olmadığı, sadece alış satış faturalarının olduğu v.b gibi) anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****