KİK Kararı: 2010/UY.I-3459

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/070
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 09.11.2010
Karar No : 2010/UY.I-3459
BAŞVURU SAHİBİ:
Tetra İnşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çeliktepe Mahallesi İnönü Cad. Kat.5 D.20 5

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İski Genel Müdürlüğü, Kağıthane Tesisleri Nurtepe Mevkii Alibey Cad. No:1

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/15461 İhale Kayıt Numaralı "Anadolu Yakası 7. Kısım Müteferrik Atıksu ve Yağmursuyu Kanal İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.11.2010 tarih ve I.Y.31.96.0041/2010-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 02.03.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Anadolu Yakası 7. Kısım Müteferrik Atıksu ve Yağmursuyu Kanal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Tetra İnşaat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 21.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.10.2010 tarih ve 37298 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Şikayete konu ihalede sınır değerin altında teklif veren isteklilerin tamamının aşırı düşük teklif olduğu,

Yaklaşık maliyeti 32.293.587,25 TL olan ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 15.858.736,83 TL, ikinci teklif sahibinin de 16.552.829,13 TL olduğu, yaklaşık maliyete göre fahiş oranda düşük olan isteklilerin teklif edilen bedellerle işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı,

Öte yandan, ihale üzerinde bırakılan istekliden daha yüksek teklif verdiği halde uygun görülmeyen isteklilerin de bulunduğu, bu durumun ihale üzerinde bırakılan isteklin fiyatının aşırı düşük olduğuna işaret ettiği,

Bu bağlamda;

-İşçilik ücretlerinin yasal olarak belirlenen sınırın altında olduğu,

-Birim fiyat analizlerine dayanak olan ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca açıklamaları tevsik amacıyla sunulması gereken belgelerin anılan Tebliğ hükümlerine uygun şekilde son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin alış/satış faturaları ve birim ortalama maliyet ve birim maliyet cetveli vb. belgelerin sunulmadığı,

-Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen birim fiyat analizlerinin kullanılması durumunda, bu birim fiyat analizlerinde yer alan işçilik çalışma saatleri, makine-ekipman çalışma saatleri ve malzeme miktarlarında değişiklik yapılmaması gerektiği halde, bu gerekliliğe uygun davranılmadığı,

-Birim maliyet cetveli içerisindeki maliyet kalemlerinin eksiksiz olması gerekirken, birim maliyet cetvelindeki bu kalemlere ilişkin rasyonel bir açıklama yapılmadığı,

- İhale konusu işin yapımında nakliye için rasyonel bir açıklama yapılmadığı, döküm için işin gerekleri ile örtüşen mesafe ve fiyat belirlenmediği, ihale konusu işin yapımında kullanılacak malzeme kalemlerinin temini için makul nakliye fiyatları ile açıklama yapılmadığı,

- İş kalemlerine ilişkin metrajların, idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan metrajlarla uygun olmadığı,

-Ayrıca K katsayısının düşürülemeyeceği ve işin İstanbul’da yapılacak olmasından dolayı belirlenen zorluk katsayısının da göz önünde bulundurulması gerektiği, bu iki hususu göz ardı eden isteklilerin tekliflerine ilişkin açıklamalarının da uygun görülmemesi gerektiği,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

Belli istekliler arasında ihale usulüne göre gerçekleştirilen incelemeye konu ihalede, ön yeterlik değerlendirmesinde teklif vermeye davet edilen 56 adaydan 41 inin teklif verdiği ihalede teklifleri geçerli teklif olarak belirlenen 38 istekliden 18 isteklinin teklif bileşenlerinin maliyetini tevsik etmek üzere 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca açıklama istenildiği, bu isteklilerden idarece öngörülen süreden sonra açıklama veren 1 (bir) istekli ile açıklama yapmayan iki istekli olmak üzere toplam 3 (üç) istekli ile teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamaları uygun görülmeyen 13 (onüç) isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci teklif olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin sınır değerin altında olduğu, şikayetçinin teklifinin ise sınır değerin üzerindeki ilk teklif olduğu anlaşılmıştır.

Ön yeterlik ilanı 15.02.2010 tarihinde yayımlanan, tekliflerin 27.07.2010 tarihinde alındığı incelemeye konu ihalede Kamu İhale Genel Tebliğinin yürürlükte bulunan 45.1.6 ncı maddesinde;

“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

....”

açıklaması yer almaktadır.

İstekliler teklif bedellerini, birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde idarece öngörülen miktarlar üzerinden sundukları için isteklilerce öngörülen imalat kalemlerinin miktarlarının belirlenmesinde, idare tarafından birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde öngörülen miktarların esas alındığı belirlenmiştir.

İdarece, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi oluşturan imalat bileşenlerinden önemli görülen 7 iş kalemi belirlenerek, teklifi sınır değerin altında kalan bütün isteklilerden aynı iş kalemleri için öngörülen bedellere ilişkin açıklama istenildiği, iki isteklinin açıklamalarının uygun görüldüğü belirlenmiştir.

1. İhale üzerinde bırakılan AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerin belgelere ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarece açıklanması istenilen 7 adet iş kalemi için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerden, bahse konu iş kalemlerinin bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılmasının öngörüldüğü ve kendi öngördüğü maliyetlere ilişkin belgelerle alt yüklenicilerden alınan tekliflerin sunulduğu tespit edilmiştir.

İdarece, teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilen iş kalemleri için, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat analizleri ile alt analizlerinin sunulduğu, analiz ve alt analizlerdeki girdilerin bedelleri için bayındırlık rayiçleri veya piyasadan alınan tekliflerin kullanıldığı,

a) Birim fiyat cetvelinde, 1.1 inci iş kaleminde yer alan kanal kazısı yapılması ve kesin depoya nakli işi için Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifi niteliğindeki proforma faturanın sunulduğu,

Anılan iş kalemine ilişkin olarak sunulan, Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifi niteliğindeki proforma faturalar ekine anılan firmanın tasdik anlaşması bulunan serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından TÜRMOB kaşesi ile onaylı, Nisan-Mayıs-Haziran ayları tesis gider maliyetleri baz alınarak hesaplandığı belirtilen anılan iş kaleminin girdilerinin ortalama üretim maliyetlerini gösteren maliyet analiz tablosu ile anılan analiz girdilerine ilişkin yardımcı analizlerin sunulduğu, yardımcı analiz girdilerinde öngörülen kereste ve çivi bedellerinin 2010 yılı Bayındırlık rayiçlerinden yüksek olduğu buna karşın SMMM onaylı alış faturalarının da eklendiği,

Söz konusu, maliyet analiz tablosunda fiyat teklifi verilen işle işçilik maliyetleri belirtildiği, yardımcı analizlerde de malzeme birim fiyatlarının belirtildiği, ortalama taşıma maliyetinin SMMM onaylı yardımcı analiz ile belgelendirildiği, kullanılacak araçların amortisman giderinin envanter kayıtlarına göre belirlendiği,

b) Birim fiyat cetvelinde 2.1 inci iş kalemine konu 300 mm çaplı Muflu Beton Boru Döşenmesi, ‘C’ parçası Montajı ve Nakli (İdare Malı) işi için Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan fiyat teklifi niteliğindeki proforma faturanın sunulduğu,

Anılan iş kalemine ilişkin olarak sunulan, proforma fatura ekine proforma faturayı veren firmanın tasdik anlaşması bulunan serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından TÜRMOB kaşesi ile onaylı, Nisan-Mayıs-Haziran ayları tesis gider maliyetleri baz alınarak hesaplandığı belirtilen analiz girdilerinin ortalama üretim maliyetlerini gösteren maliyet analiz tablosu ile anılan analiz girdilerine ilişkin yardımcı analizlerin sunulduğu yardımcı analiz girdilerinde Bayındırlık rayiçlerinin kullanıldığı, saatlik ekskavatör ücretinin hesabına esas bedel için anılan makinenin firma demirbaşındaki amortisman tablosunda öngörülen mali bedelin esas alındığı,

Söz konusu, maliyet analiz tablosunda fiyat teklifi verilen işle ilgili işçilik ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği ve bunlara ilişkin yardımcı analizlerin sunulduğu, ortalama taşıma maliyetinin SMMM onaylı yardımcı analiz ile belgelendirildiği, kullanılacak araçların amortisman giderinin envanter kayıtlarına göre belirlendiği, işçilik ücretleri için Bayındırlık rayiçlerinin esas alındığı,

c) Birim fiyat cetvelinde 4.1 inci iş kalemine konu Stabilize malzemenin temini, serilmesi, sıkıştırılması ve nakli işi için Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifi niteliğindeki proforma faturanın sunulduğu,

Anılan iş kalemine ilişkin olarak sunulan, proforma fatura ekine proforma faturayı veren firmanın tasdik anlaşması bulunan serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından TÜRMOB kaşesi ile onaylı, Nisan-Mayıs-Haziran dönemlerine ait maliyet analizi ile anılan analiz girdilerine ilişkin yardımcı analizlerin sunulduğu, yardımcı analiz girdilerinde öngörülen işçilik ücretleri için 2010 yılı Bayındırlık rayiçlerinin esas alındığı,

İstekliye karşı anılan iş kalemine teklif veren konumunda olan Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bileşenleri için öngördüğü bedelleri SMMM onaylı maliyet analizi ile belgelendirdiği, ayrıca analiz girdilerinin bedelini belgelendirmek üzere Cüneyt İnş. Hafr. ve San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma faturanın sunulduğu, proformaya konu stabilize malzemesinin Nisan-Mayıs-Haziran dönemlerine ait olduğu belirtilen SMMM onaylı, fakat TÜRMOB kaşesi bulunmayan birim maliyet cetveli ile satış faturalarının, sunulan birim fiyat analizindeki girdilere ilişkin yardımcı maliyet analizleri ile nakliye birim fiyatlarına ilişkin SMMM onaylı yardımcı birim maliyet analizlerinin de konulduğu, yardımcı analizlerde teklif alınarak belgelendirilmeyen girdiler için Bayındırlık rayiçlerinin esas alındığı,

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yukarıda belirtilen iş kalemlerine ilişkin olarak Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan aynı nitelikte belgeler ile açıklama yapıldığı anlaşılan, 4.3 üncü iş kaleminde yer alan 0-30 mm çapında kırmataş malzemelerinin temini, serilmesi ve nakli; 6.1 inci iş kaleminde yer alan her derinlikte 625 mm iç çapında prefabrik gövde elemanları ile komple parsel bacası imalatı (idare malı) (Stabilize dolgulu); 6.3 üncü iş kaleminde yer alan 200 mm çaplı beton boru ile derinlikte komple atıksu parsel bağlantısı imalatı (idare malı) (stabilize dolgulu) ; 7.1 inci iş kaleminde yer alan BS 16 Hazır beton temin, dökülmesi ve nakli işleri için o alanlarda faaliyet gösteren alınan teklifler ile teklife konu imalata ilişkin analiz ve yardımcı analizlerin sunulduğu, temin edilecek mal/malzeme için proforma fatura ve proforma faturaya konu malların üretiminde kullanılan malzeme işçilik ve genel giderlerin belirtildiği ve Nisan, Mayıs ve Haziran dönemindeki kayıtların esas alındığı belirtilen söz konusu maliyet tespit raporunun sunulduğu,

belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemleri için o alanda faaliyet gösterenlerden alınan fiyat teklifi niteliğindeki proforma fatura ve eki belgelere ilave olarak muhtelif malzemeler için öngörülen bedellerin uygun olduğunu tevsik etmek üzere alış/satış faturalarının konulduğu, ancak söz konusu fatura ve eki belgelerin açıklama yapılan iş kalemlerindeki bütün girdilerin bedellerini karşılamadığı ve anılan isteklinin birim fiyatlarına ilişkin açıklamaya esas belgelerin taşeron firma olan Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan belgeler olduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından, birim fiyat analizlerinde öngörülen malzeme bedellerine ilişkin fatura/proforma faturalar teklif bileşenlerinin açıklanmasına yeterli olmadığından ayrıca değerlendirme konusu edilmemiştir.

İsteklilerin, iş kalemlerine ilişkin olarak idareye sundukları birim fiyat analizlerinin ihale dokümanında yer alan bilgiler çerçevesinde işin yapım tekniğine uyun olarak hazırlamaları gerektiği izahtan varestedir.

İstekliler, idarece aşırı düşük tekliflere ilişkin olarak açıklama istenilen iş kalemlerinin maliyet bileşenlerinin (imalat girdileri) için öngörülen bedellerin, mevzuatta öngörülen usule uygun olarak belgelerle açıklamak durumundadır.

Analiz girdilerinin veya bu girdilerin alt bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamalarda kamu kurum ve kuruluşlarınca öngörülen kar ve genel gider hariç birim fiyatlar veya karsız rayiçlerden düşük bedel öngörülenler için nasıl belgelendirme yapılması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihalede ihale üzerinde bırakılan istekliden 7 (yedi) iş kalemi için öngörülen bedellere ilişkin açıklama yapılması istenildiği, anılan isteklinin de açıklama istenilen her bir iş kalemi için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin (b) bendinde öngörülen o alanda faaliyet gösterenlerden alınan fiyat teklifi yerine kaim olmak üzere yukarıda ayrıntıları belirtildiği şekilde proforma fatura sunulduğu ve proforma fatura ekine teklif alınan taşeron firmanın ortalama birim maliyet tespit raporu yerine kaim olmak üzere “Nisan-Mayıs-Haziran Dönemlerine Ait Maliyet Analiz Tablosu” adı verilen SMMM tarafından onaylı belgelerin sunulduğu belirlenmiştir.

Aşırı düşük teklif kapsamında isteklilerce yapılan açıklamaların idareye sunulan analizlerde işin yapım tekniği ve ihale dokümanında yer alan tarifler çerçevesinde belirlenen imalat bileşenleri ve bu bileşenlerin birim imalattaki girdi miktarına bağlı kalınarak açıklanması esas olup bu bileşenler için öngörülen bedellerin, imalat bileşenlerinin nevi’ne göre Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde belgelendirilmesi gerekmektedir.

Anılan belgelerde, fiyatı açıklanan iş kaleminin girdilerinin, isteklinin her bir iş kalemine ilişkin sunduğu birim fiyat analizlerindeki girdileri ihtiva ettiği, bu girdilerin alt bileşenleri için de yardımcı analizlerin sunulduğu belirlenmiştir.

İncelenen ihalede anılan istekli tarafından her bir imalat kaleminin tamamı için piyasada o alanda faaliyet gösterenlerden alınan fiyat teklifi niteliğinde proforma fatura ve imalatın birim fiyat analizine paralel oluşturulan birim fiyat analizi formatında maliyet analiz tablolarının sunulduğu dikkate alındığında, isteklinin idareye sunmuş olduğu birim fiyat analizlerindeki imalat bileşenlerinin girdilerinin, kendi ortalama birim maliyetleri veya imalat girdileri için piyasadan alınan tekliflere göre açıklamak yerine her bir imalat kalemi için teklif alınan taşeron firmadan alınan proforma fatura ve birim fiyat analizi formatındaki maliyet analiz tablosu ve eki belgelerle açıklama yapılması yoluna gidildiği anlaşılmıştır.

Yapılan fiyat açıklamasında, ortalama birim maliyetleri belirtilen imalat girdilerinin niteliğine bakıldığında; ihale konusu işin kendine özgü şartları içerisinde maliyet oluşturulması gereken işlerden oluştuğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından piyasada o alanda faaliyet gösteren taşeron firmadan alınan fiyat tekliflerinin (proforma fatura) ekinde sunulan birim fiyat analizi formatına göre hazırlanan maliyet analiz tablolarında bir önceki geçici vergi beyan dönemine tekabül eden üç aylık dönemdeki ortalama birim maliyetlerin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Ancak, ortalama birim maliyeti yukarıda bahsedildiği şekilde belgelendirilen işlerin niteliği dikkate alındığında; mali mevzuata göre tutulan muhasebe defter kayıtlarının sistematiği içerisinde, maliyet açıklamasına konu iş kalemlerinin ortalama birim maliyetlerinin bir bütün olarak geçici vergi beyan dönemlerindeki muhasebe kayıtlarından hesaplanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, açıklama istenilen iş kalemlerinin analiz girdilerinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından alınan teklifte öngörülen taşıma maliyetinin hesabında, yakıt tüketim miktarının ve bakım onarım vb. giderler için öngörülen maliyetin dayanağının bulunmadığı, ihale konusu işin şartlarına uygun olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan taşıma formüllerinin de kullanılmadığı; birim maliyet yardımcı alt analizi formatında hazırlanan nakliye analizlerine dayalı olarak yapılan açıklamaların SMMM tarafından kaşelenmesine karşın anılan belgenin ortalama birim maliyet tespit raporu niteliğinde olmadığı; dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerde nakliye bedelleri için öngörülen bedellerin mevzuatta öngörülen usule göre belgelendirilmediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından o alanda faaliyet gösteren taşeron firmadan alınan fiyat teklifi ekinde sunulan maliyet analiz tablosundaki imalat girdileri ile teklifle birlikte idareye sunulan birim fiyat analizlerindeki imalat girdilerinin miktarları arasında faklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir. Örneğin; 1.1. poz numaralı “Kazı Yapılması ve Kesin Depoya Nakli” iş kaleminin 1.1-1 poz numaralı bileşeni olan iksa yapılması için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat analizinde 0,36 m2 miktar öngörülmüşken, taşeron firmadan alınan teklife dayanak olarak sunulan maliyet analiz tablosunda aynı girdi için 0,2 m2 miktar öngörüldüğü; 1.1-2 poz numaralı işçilik için isteklinin birim fiyat analizinde 0,25 sa. öngörülmesine karşın taşerondan alınan maliyet analiz tablosunda 0,05 sa. işçilik öngörüldüğü; 6.1 poz numaralı iş kaleminin 1.1 poz numaralı bileşeni için isteklinin analizinde 1 m3 girdi miktarı öngörülmesine karşın taşeron firmadan alınan teklife esas maliyet analiz tablosunda 0,7 m3 miktar öngörüldüğü dikkate alındığında taşeron firmadan alınan tekliflere esas maliyet analiz tablolarındaki imalat bileşenlerinin miktarları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunduğu birim fiyat analizindeki imalat girdilerinin miktarları arasındaki uyumsuzluğun alınan tekliflerin ihale konusu işin yapım şartlarına göre belirlenmediğine karine teşkil edeceği ortadadır.

Anılan istekli tarafından, idarece teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilen iş kalemleri için yukarıda sayılan belgelerin dışında Şafak Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan teklif niteliğinde proforma fatura ile proforma faturaya konu iş kalemleri için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerin de, yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nce sunulan belgeler formatında maliyet analiz tabloları ve yardımcı analizlerden oluştuğu; analiz girdilerinde öngörülen malzeme mıcır, agrega, beton harcı vb. malzeme bedellerini tevsik etmek üzere sadece alış faturalarının konulduğu, malzeme bedellerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.a maddesinde öngörülen usule göre malzemenin ve malzeme temin edilecek firmanın imalatçı/satıcı olması durumu dikkate alınarak birim maliyet cetveli veya birim ortalama maliyeti belirtir belgeler sunulmaksızın yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin Şafak Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan belgelere dayalı olarak yapılan açıklamaların da Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nce yapılan açıklamalarla aynı nitelikte olduğu ve yukarıda yapılan değerlendirme çerçevesinde fiyat açıklamasına konu iş kalemlerinin geçmiş dönem muhasebe kayıtlarına dayalı olarak birim fiyat tespitinin, mali mevzuata göre tutulan muhasebe kayıtlarından elde edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamalarının idarece uygun görülmesinde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Özka İnş. A.Ş. tarafından sunulan belgelere ilişkin olarak yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından, kendi hazırladıkları analizlerde öngörülen birim fiyatların piyasada o alanda faaliyet gösteren taşeron firmalardan alınan fiyat tekliflerinden düşük olduğunu belgelemek amacıyla; idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin fiyat teklifi aldığı Ömürlü Ltd. Şti.’den teklif alınarak açıklama yapıldığı, sunulan belgelerin tarih ve sayısı ile muhatabı birbirinden farklı olmakla birlikte şekil şartlarına ilişkin diğer unsurlarının aynı olduğu anlaşılmış olup, yukarıda açıklanan gerekçelerle söz konusu belgelere dayalı olarak yapılan açıklamanın uygun görülmesinde isabet bulunmamaktadır.

Özka İnş. A.Ş. tarafından, Ömürlü Ltd. Şti.’den teklif alınarak yapılan açıklama dışında ayrıca, her bir iş kalemi için öngörülen birim fiyatın bileşenlerine ilişkin olarak birim fiyat analizleri ile analiz girdilerinin bedelleri tevsik etmek üzere muhtelif yerlerden alınan SMMM tarafından onaylı fatura, maliyet tespit raporu vb. belgelerin sunulduğu belirlenmiştir.

Sunulan birim fiyat analizleri ve eki belgeler incelendiğinde; analiz girdilerinin bir kısmında Bayındırlık rayiçlerine eşit/yüksek bedel öngörüldüğü, bu girdiler için belgelendirme yapılmasına gerek bulunmadığı, ancak taşıma maliyeti hesabında esas alınan yakıt tüketim miktarının ve bakım onarım vb. giderler için öngörülen maliyete ilişkin olarak sunulan belgelerdeki hesap kabullerinin dayanağının bulunmadığı, ihale konusu işin şartlarına uygun olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan taşıma formüllerinin de kullanılmadığı; birim maliyet yardımcı alt analizi formatında hazırlanan nakliye analizlerine dayalı olarak yapılan açıklamaların SMMM tarafından kaşelenmesine karşın anılan belgenin ortalama birim maliyet tespit raporu niteliğinde olmadığı; dolayısıyla, nakliye bedelleri için öngörülen bedellerin mevzuatta öngörülen usule göre belgelendirilmediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, anılan istekli tarafından 7.1 poz numaralı imalat için gerekli BS 16 Hazır Beton Harcının maliyeti için 55,00 TL öngörüldüğü; beton için öngörülen bedel için Nuh Beton A.Ş. den alınan sözleşme ile Miltaş Beton ve İnşaat Madencilik A.Ş.’den alınan proforma faturanın konulduğu; sözleşmede teklif edilen birim fiyatlara ilişkin birim ortalama maliyet raporu sunulmadığından bahse konu sözleşmeye dayalı belgelendirmenin mevzuatta öngörülen usule uygun olmadığı; Miltaş Beton ve İnşaat Madencilik A.Ş.’den alınan proforma fatura ekine SMMM onaylı Maliyet Tespit Raporu konulduğundan söz konusu belgelerin analiz girdilerine dayanak teşkil edecek belgeler niteliğinde olduğu; buna karşın proforma faturada 56,00 TL/m3 bedel teklif edilen beton harcı için maliyet analizinde 55,00 TL bedel öngörüldüğü; analiz girdilerinin bedelini tevsik eden teklif/proforma faturada belirtilen bedelden daha düşük bedel öngörülmesinin mümkün olmadığı açıktır.

Yukarıda tespit edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde; incelenen ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Özka İnş. A.Ş.’nin taşeron firmalardan teklif alınmak suretiyle yaptığı açıklamalara konu imalat kalemlerinin geçmiş dönem muhasebe kayıtlarında dayalı olarak birim fiyat tespitinin, mali mevzuata göre tutulan muhasebe kayıtlarından elde edilmesinin mümkün olmadığı, kendisi tarafından hazırlanan analizlerin de analiz girdilerinin maliyetine ilişkin olarak yapılan kabuller ve belgelendirme usulünün yukarıda açıklanan nedenlerle kabul edilmesinde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifleri sınır değerin altında olan ve teklif bileşenlerine ilişkin açıklamalarının uygun olmadığı anlaşılan AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Özka İnşaat A.Ş. nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****