KİK Kararı: 2010/UY.I-3177

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UY.I-3177 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Neşet Haki Ören, İsmetpaşa Mah. Yeni Hükümet Cad. Beyzade Apt. K:5 No:14

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü, Eyüboğlu Mah. Gazi Okulu Sokak No:20

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/40407 İhale Kayıt Numaralı "Adıyaman Kahta Nemrut Hizmet Evi Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.10.2010 tarih ve I.Y.22.45.G028/2010-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gaziantep Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından 27.04.2010 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Adıyaman Kahta Nemrut Hizmet Evi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Neşet Haki Ören’nin 07.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.07.2010 tarih ve 17334 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli (Arıca İnşaat-Ahmet Arıca) tarafından idareye sunulan teklif fiyatının içerisinde özel pozlara ilişkin tutarlar yer almasına rağmen, bu imalatlara ilişkin analizlerin idareye sunulmadığı,

2. Aynı istekli tarafından sunulan iş kalemlerine ilişkin miktarların, idarece mahal listesinde ve pursantaj cetvelinde gösterilen iş kalemlerinin, miktarlarından farklı olduğu, mahal listesinde bulunmayan ve idarece tanımlanmayan imalat kalemlerinin teklif fiyata dahil edildiği,

3. İş deneyim belgesi, uygulaması devam eden işten edinilen bir belge olduğu, ancak belgenin, belge düzenleme koşullarını taşımadığı, anılan işte şantiye şefi ve şantiye mühendisi olarak çalışanların, şantiye mühendisi olarak değerlendirilerek, belge tutarının 2’ye değil 3’e bölünmesi gerektiği, iş deneyim belgesinin, idarece istenilen ve Benzer İş Tebliğinin B/II iş grubunda yer alan işlerin benzeri olmadığı, anılan isteklinin işin %80’inde denetim görevinde bulunmadığı,

İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde; gerçek kişilerce alınan iş deneyim belgelerinin kullanılabilmesi için; gerçek kişinin ilgisine göre ticaret ve/veya sanayi odasına veya esnaf ve sanatkar odasına kaydolduğu tarihten itibaren ilk beş yıl 1/5 oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak kullanılması gerekirken anılan isteklinin bu şartı sağlamadığı, ticaret odası ve imza beyannamesindeki adreslerin farklı olduğu,

4. İsteklilerce sunulması gereken ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerden “Bilanço veya eşdeğer belgelerde”; cari oranın en az 0,50, özkaynaklar oranının en az 0,10, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,75’ten küçük olması gerekirken, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, idareye sunduğu ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin (Bilanço veya eşdeğer belgeler) belirtilen yeterlik kriterlerini karşılamadığı,

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin, en avantajlı 2 nci teklif sahibi olan firmaları üzerinde bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan; “ Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli istenir._

_ …_

_ Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.”_ hüküm gereğince, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, eşik değerin %10’unun üzerinde olması nedeniyle idarece, idari şartnamenin “ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yapılan düzenleme ile “ teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli” nin isteklilerden istenildiği,

Sözkonusu ihalede idareye sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda; bütün tekliflerin hesaplanan sınır değerin üzerinde kaldığı anlaşıldığından, Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.6 ncı maddesinde**; “** 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz.” açıklaması uyarınca, idarece ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen pursantaj cetveli/mahal listelerinde bulunan iş kalemlerine ilişkin analizlerin idareye sunulup sunulmadığı yönünde incelenmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan teklif dosyasında yer alan iş kalemlerine ilişkin olarak; 153’ü liste halinde sunulan Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarına ait analizi, olmak üzere toplam 303 adet analizin idareye sunulduğu, idarece isteklilere verilen pursantaj cetveli/mahal listelerinde yer alan iş kalemleri ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan iş kalemlerinin analizleri birebir karşılaştırıldığında,

a) Çeşitli demir işlerin yapılması ve yerine konulması iş kaleminin, idarece hazırlanan inşaat/mimari işler pursantaj cetvelinin 22 sırasında ve mekanik tesisata ilişkin cetvelin 51 inci sırasında olmak üzere iki ayrı cetvelde de yer aldığı,

b) D3 dairesel modül iş kaleminin, Sergileme pursantaj cetvelinin 10 ve 11 inci sırasında, iki kez yer aldığı,

c) İnşaat/mimari işler pursantaj cetvelinin; 3 ve 21 sırasında, “arka yüzü boyalı cam kaplama yapılması” iş kaleminin, 11 ve 39 uncu sırasında “meşe kaplama dolap yapılması” iş kaleminin, iki ayrı poz olarak yer aldığı, 5, 14 ve 44 üncü sırasında, “meşe kaplama lambiri yapılması” iş kaleminin üç ayrı poz numarası ile yazıldığı, dolayısı ile idarece hazırlanan cetvellerdeki iş kalemlerinin sayısı ile anılan istekli tarafından idareye verilen analiz sayısının farklı olduğu,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif verilebilen ihalelerde, anılan iş kalemlerine ayrı ayrı analiz hazırlanarak birim fiyat oluşturulabildiği gibi imalatta bütünlük oluşturan farklı iş kalemlerinin birleştirmek suretiyle iş grubu analizlerinin hazırlanarak birim fiyatının oluşturulmasının da mümkün olduğu,

Bu itibarla farklı iş alanlarına ve/veya aynı iş alanına ilişkin idarece hazırlanan pursantaj cetvellerinde aynı poz numarasının sayısal olarak farklı yazılması, aynı iş kaleminin hem inşaat işleri içerisinde yer alması hem de ihtiyaç duyulması nedeniyle mekanik/elektrik veya sıhhi tesisat vb. iş alanları içerisinde yer almasının doğal olduğu, (örnek: çeşitli demir işlerin yapılması ve yerine konulması gibi) ancak farklı cetvellerde bulunan aynı iş kalemine ilişkin isteklilerce tek analizin verilmesinin yeterli olduğu gibi imalatta bütünlük oluşturan farklı iş kalemlerinin birleştirmek suretiyle iş grubu analizi şeklinde hazırlanarak verilmesi de mümkündür.

Ayrıca idarece hazırlanan dokümanda yer alan ve özel poz olarak tanımlanan iş kalemlerinin sayısının 69 olduğu, anılan istekli tarafından özel analiz olarak tanımlanan iş kalemlerine ilişkin olmak üzere idareye 69 adet özel analizin verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan analizlerin, idarece hazırlanan cetvellerdeki iş kalemlerini karşılığı olan analizler olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan teklif bedelini gösteren hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerinin miktarı ile idarece hazırlanan metraj cetvelindeki bazı iş kalemlerinin miktarlarının incelenmesi sonucunda;

Poz No

İşin adı

Birimi

Metrajda yer alan miktarlar

Fark

İdare

Teklif sahibi

(%)

15.140/2D

Temel tabanına kum çakıl serilmesi

m³

362,03

350,00

-3,32

18.139/D4

Suya ve yangına dayanıklı alçı duvar lev. ile metal iskelet sistemli asma tavan yapılması

m²

1.798,65

1.800,00

0,08

21.065

0-12,5 m'ye kadar duvarlar için iş iskelesi

m²

3.386,89

3.300,00

-2,57

17.136

Ocak taşı ile blokaj yapılması

m³

362,03

350,00

-3,32

Özel analiz

3 cm Yöresel taş ile cephe kaplaması yapılması

m²

3.173,05

3.100,00

-2,30

Özel analiz

Drenaj levhası temini ve montajı

m²

2.440,70

2.500,00

2,43

şeklinde hesaplandığı, söz konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye verilen bazı iş kalemlerindeki miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasında fark olduğu,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir ihalede, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilememesi sebebiyle, isteklilerin tekliflerine esas metrajı, ihale dokümanı içerisinde verilen mimari proje, pursantaj cetveli, mahal listeleri ve ekleri üzerinde yapılan hesaplamalara dayandırdığı, bu itibarla istekliler tarafından hesaplanan miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlarla birebir uyuşmamasının ve isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar önermesinin olağan olduğu, bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarlarının idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan düşük olabileceği gibi bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarların idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan fazla olabileceği, dolayısıyla anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, idarece tespit edilen imalat miktarlarıyla isteklilerce tespit edilen imalat miktarları arasındaki fark işin yapımını etkileyecek ölçüde olmadığı sürece teklifin kabul edilebilir bir teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde, ihalenin sonuçlandırılmasında esas olanın toplam teklif rakamının olması gerektiği, nitekim yukarıda yer alan ve inşaatın yapımında önemli olan bazı iş kalemlerinin aktarıldığı tabloda, idarece hazırlanan metraj cetvelindeki bazı iş kalemlerinin miktarlarının ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan iş kalemi miktarlarından farklı olduğu, aynı farklılığın ihaleye teklif sunan diğer isteklilerin tekliflerinde de bulunduğu, görülmüştür.

Ancak, idarece iş kalemlerine ilişkin belirlenen miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen miktarlar arasındaki fakın anılan işin ifasına engel teşkil etmediği, zira, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerin yapımı, nihai olarak idarece hazırlanan projeye bağlı olduğu ve işin yapımına ilişkin ödeminin de işin, yüzde ilerleme oranları üzerinde yapılacağı dikkate alındığında, söz konusu işin imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilememesinden dolayı anılan istekli tarafından idareye sunulan iş kalemlerindeki miktarların, idarenin hesapladığı miktarlardan farklı olmasının olağan olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilanını 4.4 üncü maddesinde; “ Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
“Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ”de yer alan B\III Grubu İşler kabul edilecektir. Benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri; İnşaat Mühendisliği veya Mimarlık Bölümleridir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Belgenin, 16.11.2009 tarih ve 2624 sayı ile Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığınca düzenlenen iş denetleme belgesi olduğu, belge içeriğinden işin adının, “ Zeugma Kültür ve Müze Merkezi İnşaatı ” olduğu, İnşaat Mühendisi olan belge sahibinin, belgenin edinildiği işte Mimar Taner Işık ile eş zamanlı olarak Saha Mühendisi sıfatı ile 31.03.2008-27.04.2009 tarihleri arasında çalıştığı, işin ilk sözleşme bedelinin 2007 yılı birim fiyatları ile 18.250.000,00 TL, toplam sözleşme bedelinin ise; 20.074.627,66 TL olduğu ve işin sözleşmesinin 31.03.2008 tarihinde ve geçici kabulünün ise 27.04.2009 tarihinde yapıldığı, belgede, işin geçici kabul tarihi itibarı ile gerçekleştirilen iş tutarının ise 18.872.834,05 TL olduğu belirtilmiştir.

Kurumun 03.09.2010 tarih ve B.62.0.KİK.0.06.22.45/4 - 2060 sayılı yazısı ile iş deneyim belgesinin düzenlendiği idareden, belge edinilen işin hakedişleri ile işin kabul tutanaklarının istenildiği, idarenin 07.09.2010 ve 4692 sayılı yazısı ekinde 11 tanesi ara hakediş bir tanesi de kesin hakediş olmak üzere toplam 12 adet hakediş raporunun gönderildiği, 10.03.2010 tarihinde düzenlenen kesin hakediş raporu ile kesin kabule esas işin nakdi gerçekleşme miktarının 20.035.682,89 TL ve fiziki gerçekleşme oranının ise %109,78 olduğu görülmüştür.

Bahse konu isteklinin “ Zeugma Kültür ve Müze Merkezi İnşaatı ” işinde yüklenici adına çalışan teknik personel olması nedeniyle, idaresince gönderilen hakediş raporlarından iş denetleme belgesi bilgilerine ulaşılamadığından, bu kez iş sahibi idareden; Kurumun 14.09.2010 tarih ve B.62.0.KİK.0.06.22.45/4-2116/12397 sayılı yazısı ile “ _Adına iş deneyim belgesi düzenlenen Ahmet Arıcı’nın Gaziantep Zeugma Kültür ve Müze Merkezi İnşaatı işinde hangi sıfat ve görev ünvanı ile hangi tarihler arasında çalıştığı, ilgilinin çalıştığı dönem içerisinde denetlediği iş tutarı ve işin gerçekleşme oranı ile aynı işte aynı sıfat ve görev ünvanı ile çalışan başka çalışan olup olmadığı, yüklenici bünyesinde bulunan ve adına iş deneyim belgesi düzenlenebilecek çalışanların, anılan işte çalıştıklarına ilişkin taahhütname, teknik personel bildirimleri, varsa yüklenici tarafından anılan kişilere verilen vekaletname ve bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin” _istenildiği, idarenin 24.09.2010 tarih ve 4872 sayılı cevabi yazısında özetle; Ahmet Arıcı’nın anılan işte fiili olarak; 03.04.2008 tarihinde çalışmaya başladığı, işin geçici kabule esas olan, 15.04.2009 tarih ve 11 no’lu hakedişe kadar saha mühendisi sıfatı ile çalıştığı, ilgilinin çalıştığı dönem içerisinde meydana gelen iş artışı ile toplam 18.872.834,05 TL tutarında iş gerçekleştirilerek, pursantaj listesine göre iş deneyim belgesinin düzenlendiği tarih itibarı ile Ahmet Arıcı’nın inşaat mühendisliği meslek ünvanına ilişkin olmak üzere itibar edilecek imalat tutarının ise; 7.727.104,44 TL olduğu, aynı işte eş zamanlı olarak aynı sıfatla çalışan diğer saha mühendisinin (mimar) ise Taner Işık olduğuna ilişkin bilgilerin yer aldığı,

Anılan iş deneyim belgesinin; ilgilinin 10.11.2009 tarihli dilekçesine binaen 16.11.2009 tarihinde 11 no’lu hakediş tutarı esas alınarak düzenlendiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

_ a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,_

_ b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.”_ hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Belge düzenleme koşulları” 44 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen;

_ Geçici kabulü yapılmış işlerde, “yüklenici iş bitirme belgesi”, _

_ …_

_ Geçici kabulü yapılmış işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme ve yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere “iş denetleme belgesi” veya “iş yönetme belgesi” olarak düzenlenir.” _hükmü gereğince ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan iş deneyim (iş denetleme) belgesinin edinildiği işin geçici kabulünün, 27.04.2009 tarihinde yapıldığı, işin kesin hakedişinin ise; 10.03.2010 tarihinde düzenlenerek toplam nakdi gerçekleşme miktarının 20.035.682,89 TL, fiziki gerçekleşme oranının ise, % [(20.035.682,89 /18.250.000,00)*100=] 109,78 olarak gerçekleştiği, adına belge düzenlenen isteklinin, anılan işte saha mühendisi olarak denetleme görevi yaptığı, 03.04.2008 tarih ve 12782 sayılı Gaziantep 4 üncü Noterliğince düzenlenen taahhütname ile Ahmet Arıcı’nın sözkonusu işin başından sonuna kadar saha mühendisi olarak çalışacağına ilişkin taahhütte bulunduğu, İş deneyim belgesi düzenleyen idarenin; 24.09.2010 tarih ve 4872 sayılı yazısı ile, Ahmet Arıcı’nın anılan işte fiili olarak; 03.04.2008 tarihinde çalışmaya başladığı, işin geçici kabule esas olan, 15.04.2009 tarih ve 11 no’lu hakedişe kadar saha mühendisi sıfatı ile gerçekleşen işin tamamında çalıştığı hususunun belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin, söz konusu işte şantiye şefi ve şantiye mühendisi olarak çalışanların, şantiye mühendisi olarak değerlendirilerek, belge tutarının 2’ye değil 3’e bölünmesi gerektiği belirtilmektedir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46 ncı maddesinde; “(1)İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

_ …_

_ ç) Kontrol şefi ve şantiye şefi hariç denetleme görevlerinde bulunanların iş deneyimi, denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki alanları ile ilgili tutarları üzerinden, işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla denetleme görevlisi bulunması halinde ise; görevlilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden,_

_ d) Kontrol şefi ve şantiye şefi ile işin tümünden sorumlu olarak görevlendirilen kontrol mühendisinin iş deneyimi, aldıkları lisans eğitimlerine bakılmaksızın denetledikleri işin tamamı üzerinden, denetledikleri iş tutarlarının toplamı üzerinden belirlenir._” hükmü gereğince, şantiye şefi, kontrol şefi ve işin tümünden sorumlu kontrol mühendisi iş deneyimi aldıkları lisans eğitimine bakılmaksızın işin tamamı üzerinden, diğer denetleme görevinde bulunanların iş deneyimi ise, denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki alanları ile ilgili tutarları üzerinden, hesaplanarak düzenlenmesi gerekmektedir.

Yüklenici bünyesinde iş denetleme görevinde bulunanlara iş denetleme belgesinin düzenlemesi, aynı Yönetmeliğin “İş deneyim belgelerinin verilmesi”**** başlıklı 47 nci maddesinin 4 üncü fıkrasının (a) bendinin 3 üncü başlığında; “ İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine, iş deneyim belgesi düzenlenir.” hükmü gereğince işin ilk sözleşme bedelinin % 80’inde fiilen çalışma koşuluna bağlanmıştır.

İdarenin 24.09.2010 tarih ve 4872 sayılı yazısında; Ahmet Arıcı’nın ve Gaziantep 4 üncü Noterliğince 04.04.2008 tarih ve 12896 sayı ile düzenlenen taahhütname ile Mimar Taner Işık’ın da aynı sıfat ile fiili olarak işin sonuna kadar saha mühendisi olarak, yine aynı noterlikçe düzenlenen 03.04.2008 tarih ve 12781 sayılı taahhütnamede Mehmet Kartal (İnşaat Müh.) ile 03.04.2008 tarih ve 12858 sayılı taahhütname ile Murat Polatkıran’ın (Elektrik Müh.) işin başından sonuna kadar şantiye şefi olarak, çalışacaklarına ilişkin taahhütte bulunulduğu,

İdare yazısı ve eki belgelerden de anlaşıldığı gibi Ahmet Arıcı ve Taner Işık’ın aynı sıfat ile iş deneyim belgesi edinilen işte saha mühendisi olarak çalıştığı, Mehmet Kartal (İnşaat Müh.) ve Murat Polatkıran’ın (Elektrik Müh.) ise verilen taahhüt ile anılan işte şantiye şefi sıfatı ile çalıştığı, Proje Müdürü (mimar) Erol Doğan ve Planlama Mühendisi (İnşaat Müh.) Mahir Eyikoçak’ın anılan işte yüklenici idari kadrosunda çalıştığı,

Mevzuat gereğince şantiye şefi olarak çalışanların denetledikleri işin tümü üzerinden, saha mühendisi olarak çalışanların ise denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki alanları ile ilgili tutarları üzerinden, işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla denetleme görevlisi bulunması halinde ise; görevlilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden iş denetleme belgelerinin düzenlenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Belge edinilen işte Ahmet Arıcı ve Taner Işık’ın saha mühendisi sıfatı ile ve eşzamanlı olarak anılan işte yüklenici adına denetleme görevinde bulunduğu anlaşıldığından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 46 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (ç) bendi gereğince; Ahmet Arıcı ile Taner Işık’ın anılan işte denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki alanları ile ilgili tutarları üzerinden iş denetleme belgesinin düzenlenmesi gerektiği anlaşıldığından, belge tutarının 3 değil 2’e bölünmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, şikayetçi başvuru dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin, idarece istenilen ve Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğinin B/II iş grubunda yer alan işlerin benzeri olmadığı yönündeki iddiasına ilişkin olarak, yapılan incelemede ise; anılan Tebliğde, B/III Grubu işlerin Tebliğin B/II grubu işlerini de kapsadığı, belgede adı geçen işin (Zeugma Kültür ve Müze Merkezi İnşaatı ”) Tebliğin B/II Grubu işlerinin 7 nci sırasında bulunan “ Müze Sergi Kütüphane Kompleksleri” işinin benzeri olduğu, dolaysı ile iş deneyimine konu işin, ihale dokümanında istenilen ve Tebliğin B/III Grubu İşler olarak belirtilen işlerin benzeri olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin adres farklılığına ilişkin iddiası yönünde yapılan incelemede; ilgilinin ticaret odası kaydında adresinin; “İncilipınar Mah. 54 No’lu Sokak Vakıflar İş Merkezi, Kat:1 No: 4 Şehitkamil/ Gaziantep” şeklinde; 23.03.207 tarihinde düzenlenen imza beyannamesinde ise; “Gazi Muhtar Paşa Bul. Halı Sarayı Kat:2 No:196 Gaziantep” şeklinde yazıldığı, 27.02.2009 tarih ve 7259 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin 176. sayfasında ilgilinin adres değişikliğinin yer aldığı, kararda; isteklinin eski adresinin; “İncilipınar Mah. 54 Nolu Sokak Vakıflar İş Merkezi, Kat:1 No: 4 Şehitkamil/ Gaziantep” yeni adresinin ise, “Gazi Muhtar Paşa Bul. Halı Sarayı Kat:2 No:196 Gaziantep” şeklinde olduğu, idareye sunulan bazı belgelerde ilgilinin eski adres bilgilerinin bulunması söz konusu ihaleye teklif sunmaya engel teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

İhale üzeride bırakılan isteklinin ticaret sicil kaydı yönünde yapılan incelemede ise; 08.02.2010 tarihinde Gaziantep Ticaret Odasından alınan “Oda sicil kayıt sureti”nden, ilgilinin oda kayıt tarihinin 15.05.2003 olarak yazıldığı, dolayısı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale tarihi itibarı ile anılan belgede, ticaret sicil kaydının 7 yıllık süreyi kapsadığı anlaşılmıştır.

İş deneyim belgesinin değerlendirilmesine yönelik yapılan incelemede ise, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin; “Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi” başlıklı (b) bendinin son paragrafında; “ … Denetim faaliyetleri nedeniyle alınacak belgeler ilk beş yıl en fazla beşte bir oranında, daha sonraki yıllarda gerçek kişiler ile tüzel kişilerin en az beş yıldır yarısından fazla hissesine sahip olan mühendis ve mimarların iş denetleme nedeniyle alacakları belgeler tam olarak, yönetim faaliyetleri nedeniyle alınacak belgeler en fazla beşte bir oranında dikkate alınır.” hüküm gereğince, iş denetleme belgeleri ilk beş yıl 1/5 oranında daha sonraki yıllarda tam olarak kullanılabileceği hüküm altına alınmıştır.

__

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan iş deneyenim belgesinde, işin geçicici kabulünün 27.04.2009 tarihinde yapıldığı, dolayısı anılan isteklinin denetim faaliyeti nedeniyle alınan iş deneyim belgesinin Kanunun 10 uncu maddesinde hüküm altına alınan beş yıllık süreyi doldurmadığından, iş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde belge tutarının 1/5’nin dikkate alınması gerekmektedir.

Ancak, Ahmet Arıcı’nın, sözkonusu işe fiili olarak 03.04.2008 tarihinde başlamış olmasına mukabil, yapılan sorgulama sonucunda ilgilinin iş deneyim belgesi edindiği işte; sigorta girişinin 26.06.2008 tarihinde yapıldığı, dolayısı ile saha mühendisi olarak çalışan Ahmet Arıcı’nın deneyimine ilişkin belgenin güncel tutarının, ihale ilanının 4.3 üncü maddesinde yer alan; “son on beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ve 4.000.000,00 TL tutarından az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belge sunulacaktır.” düzenlemesinde belirtilen tutarı karşılaması gerektiği, 11 nolu hakediş esas alınarak düzenlenen iş deneyim belgesinde; Ahmet Arıcı’nın inşaat mühendisliği meslek unvanına ilişkin toplam imalat tutarının 7.727.104,44 TL olduğu belirtilmiş olmakla beraber, bu tutardan ilgilinin sigorta girişi yapıldığı tarihten önce inşaat mühendisliği meslek unvanına ilişkin varsa yapılan imalat tutarlarının minha edilmesi ve 10.03.2010 tarihinde düzenlenen kesin hakediş imalatları içerisinde ilgilinin meslek unvanına ilişkin denetlenen imalat tutarlarının ise ilave edilerek ulaşılan belge tutarın 1/5’nin dikkate alınarak hesaplanacak güncel tutarın, ihale ilanının 4.3 üncü maddesinde istenilen tutarı (4.000.000,00 TL) karşılaması gerekmektedir.

Bu itibarla iş deneyim belgesinin düzenlendiği idareden, Ahmet Arıcı’nın anılan işte sigorta girişinin yapıldığı tarih ile kesin hakediş tarihi arasında gerçekleştirilen iş tutarı dikkate alınarak, inşaat mühendisliği meslek unvanına ilişkin itibar edilecek tutarın; 4734 sayılı Kanunun 44 üncü maddesine uygun olmak üzere hangi miktarda olduğu hususunda teyidin alınarak, anılan isteklinin iş deneyim belgesinin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu ihalenin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 20 nci maddesine göre belli istekliler arasında yapılan bir ihale olduğu, ön yeterlik değerlendirilmesi yapılarak yeterliği tespit edilenlerin tekliflerini sunmak üzere ihaleye davet edilen bir ihale olduğu,

Yapım İşleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci, fıkrasının (b) bendinde yer alan; “ Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ile anahtar teknik personele ilişkin belgeler, yaklaşık maliyeti eşik değerin;

_ 1) Onda birine kadar olan ihalelerde istenilemez,_

_ 2) **** Onda birinden eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde istenilebilir,_

_ 3) Yarısına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihaleler ile yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde istenilmesi zorunludur._” hükmü gereğince, yapılan ihalenin belli istekliler arasında bir ihale olması nedeniyle, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin idarelerce istenilmesinin ve isteklilerce de, yeterlik kriteri olarak aranılan belgeleri teklifleri kapsamında idareye sunulmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

İhale ilanın 4.2 nci maddesinde yapılan düzenleme ile ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlerin belirlendiği, ihale ilanının “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 4.2.2 nci maddesinde; “ … Adayın;

_ a) Cari oranın (dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması,_

_ b) Öz kaynak oranının (öz kaynaklar/ toplam aktif) en az 0,10 olması,_

_ c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması, yeterlik kriterleridir ve sunulan belgelerde yukarıda sayılan bu üç kriter birlikte aranır. Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” _düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan “bilanço veya eşdeğer belgelerin” incelenmesinde; söz konusu ihalenin 27.04.2010 tarihinde yapıldığı, Yapım İşleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında yer alan; “ ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise üç önceki yılın belgeleri ile dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. ” hüküm gereğince, ihale üzerinde bırakılan istekli, ihale tarihinin yılın ilk dört ayı içerisinde yer alması nedeniyle idareye sunduğu 2007-2009 yıllarını kapsayan bilanço ve gelir tablosunun; 14.04.2010 tarihinde SMMM Hacı Ahmet Kulak tarafından tanzim edilerek onaylandığı, sunulan söz konusu rapor ve eki bilgilerden, yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan, yıllara yaygın hak ediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan düşürülmesi ile

_ _a) Cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) 1,44 > 0,50 olduğu,

b) Öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) 0,20> 0,10 olduğu ve

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00<0,75 olduğu, görüldüğünden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan bilanço ve eki bilgilerden, idarece yeterlik kriteri olarak öngörülen üç kriteri de birlikte sağladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiasını yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusuna, idarece verilen cevapta; başvuru sahibi tarafından aykırılık olarak değerlendirilen hususlara ilişkin şikayet başvuru süresinin aşıldığı gerekçe gösterilerek, şikayetin süre yönünden reddedildiği, ancak şikayetin süre yönünden reddedilmesi, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; _“İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” _hüküm altına alınmıştır.

Bahse konu ihalenin, 27.04.2010 tarihinde yapıldığı, kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine 01.07.2010 tarihinde tebliğ edildiği, başvuru sahibinin ise 07.07.2010 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu husus dikkate alındığında, şikayetin, anılan Yönetmelikte yer alan süre içerisinde kaldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin şikayetinin, süre yönünden reddedilmesine ilişkin idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmış olup, ancak bu husus esasa etkili bulunmamıştır.

Sonuç olarak, Ahmet Arıcı adına iş deneyim belgesinin düzenlendiği idareden, ilgilinin anılan işte sigorta girişinin yapıldığı tarih ile kesin hakediş tarihi arasında gerçekleştirilen iş tutarı göz önünde bulundurularak, 4734 sayılı Kanunun 44 üncü maddesine uygun olmak üzere alınacak bilgi/belge teyidinden sonra isteklinin iş deneyim belgesinin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.