KİK Kararı: 2010/UY.I-3149

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UY.I-3149
BAŞVURU SAHİBİ:
Orna İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. - Uytaş Ulus. Yapı ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi, Uğur Mumcu Cd. 50/6

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü, Selimbey Mah. İskele Cad. 65090

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/43627 İhale Kayıt Numaralı "Van Çevre Yolu (Km:23+000-41+136) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.10.2010 tarih ve I.Y.30.01.0168/2010-57E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.07.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Van Çevre Yolu (km:23+000-41+136) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Orna İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. - Uytaş Ulus. Yapı ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin 06.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 24.09.2010 tarih ve 31745 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İntel Yapı Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Gökçenay İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Özdoğanlar İnş., Utay İnş. A.Ş, Farsel İnş. ve Tic. A.Ş-Sistem Elek. Tes. San. Tic. A.Ş-Erez İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Güven İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti-Özkardeşler İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Bager Elek. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Ermit Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-YTY İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Fermak İnş. firmalarının;

1)İş deneyim belgelerindeki belge tutarlarının idari şartname ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırı olduğu,

2. Fiyat analizlerinin ve imalat kalemlerinin , ihale dokümanı kapsamındaki birim fiyat tariflerine, uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile genel, idari şartnamelerine ve birim fiyat analiz ilkelerine uygun hazırlanmadığı,

3. Tekliflerinde aritmetik hata bulunduğu,

4. Sunmuş oldukları bilgi ve belgelerin Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinde düzenlenen Ekonomik ve Mali Yeterlik ile Mesleki ve Teknik Yeterliklere ilişkin yeterlik kriterlerini taşımadığı,

5. Sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekli başlıklı 31 inci maddesine uygun olmadığı,

6. Başvuruya konu ihalede Kanunun 5 inci maddesindeki temel ilkelerin ihlal edildiği,

7. Teklifi ile başvuruya konu ihalenin ifasının hayatın olağan akışına göre imkansız olduğu, bu itibarla Özdoğanlar, Utay, Farsel, Güven, Bager ve Fermak firmalarının tekliflerine yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin sunmuş oldukları açıklamaların mevzuata aykırı olduğu ve değerlendirme dışı bırakılmalarının gerektiği,

İddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1,4 ve 5 inci iddialarına ilişkin olarak; İncelenen ihalenin belli istekliler arasında ve 05.05.2010 tarihinde yapılan ön yeterlik değerlendirmesine 35 sayıda istekli tarafından teklif verildiği, isteklilerin yeterlik kriterlerinin ön yeterlik şartnamesinde düzenlendiği, idarece yapılan yeterlik değerlendirmesinden sonra 27.05.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile 15 isteklinin ihaleye teklif vermesine karar verildiği, 02.06.2010 tarihli yazılarla da yeterli bulunan isteklilerin ihaleye davet edildiği, söz konusu tarih itibariyle (02.06.2010) kendisine ihaleye davet yazısı gönderilen isteklinin (başvuru sahibinin) hangi isteklilerin yeterli bulunduğundan haberdar olmasının mümkün görülmemesinin yanı sıra, 20.07.2010 tarihinde yapılan ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği ve idarece ancak yeterli bulunan istekliler tarafından ihaleye teklif verilebileceği açık ve net olduğundan, başvuru sahibinin şikayete konu yaptığı firmaların yeterlik kriterlerini taşımadığı halde ihaleye teklif verdiği yönündeki iddiaları ile ilgili olarak ihalenin yapıldığı gün olan 20.07.2010 tarihi itibariyle bilgi sahibi olmuş olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer alan; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” şeklindeki hüküm gereğince 20.07.2010 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde idareye bahsi geçen hususlarda şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 06.09.2010 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin 1, 4 ve 5 inci iddiası ile ilgili olarak başvuru süresinin geçirildiği, bu nedenle anılan Yönetmeliğin “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15 inci maddesinde yer alan; “(1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde incelenir…” ve “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16 ncı maddesinde yer alan; “(1) Başvurular öncelikle;

_ a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,_

_ b) Başvuru ehliyeti,_

_ c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,_

_ ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,_

_ d) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği,_

_ e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,_

_ f) İdareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, _

_ g) İdare tarafından şikayet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği,_

_ ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı,_

_ h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı, _

_ ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,_

_ yönlerinden sırasıyla incelenir._

__

_(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir. _

__

_(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikayet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir. _

__

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü ile “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar “ başlıklı 17 nci maddesinde yer alan; “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.”**** hükmü gereğince başvurunun 1,4 ve 5 inci iddialar için süre yönünden reddedilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.__

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin 7.1 (g) bendinde; “Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler” şeklinde yapılan düzenleme ile isteklilerin teklifleri ile birlikte iş kalemlerine ilişkin analizlerini de vermesi istenilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

__

_ a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

__

_ b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

__

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir…

__

_ 38.2. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. _

__

_ 38.5. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde; isteklilerin analizleri sunup sunmadıkları kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde, analizlerin sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğu belirtilir. _

__

_ 38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz. _

__

_ 38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır…” _şeklinde açıklamalar yer almaktadır.

Yukarıdaki düzenlemeler uyarınca idarece isteklilerin analizlerinin sunulup sunulmadığının ve sunulduysa kaç sayfa halinde olduğunun kontrolünün yapılarak zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin sütununda belirtileceği, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıklarının kontrol edileceği ve analizleri sunmayan ya da eksik sunan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmayacağı ve teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizlerinin ayrıntılı olarak inceleneceği**** hükme bağlanmış olup, bu kapsamda 20.07.2010 tarihinde yapılan ihalede idarece düzenlenen teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağında, ihaleye teklif veren isteklilerin birim fiyat analizlerini verip vermedikleri ile verilen analizlerin kaç sayfa olduğu yönünde idarece gerekli tespitin yapıldığı, aynı imalat kalemlerine birim fiyat denkliğini sağlamak adına farklı fiyatları verdiği iddia edilen firmaların da iş analizlerinin var olduğu söz konusu tutanaktan anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede sınır değerin altında kalan 5 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasında ise istekliler tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelindeki bazı iş kalemleri ile ilgili açıklama istendiği, buna karşılık Fermak İnş., Bager Elek.+Ermit Müh.+YTY İnş. Ortak Girişimi ve Özdoğanlar Taah. A.Ş’nin aşırı düşük sorgulamaya vermiş oldukları açıklamaların idarece uygun bulunmaması ve Farsel İnş.+Sistem Elek.+Erez İnş. Ortak Girişimi ve Utay İnş.’ın ise aşırı düşük teklif sorgulamasına süresi içinde cevap vermemesi sebeplerinden dolayı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmak suretiyle ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk istekli olan İntel Yapı Turz. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Gökçenay İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla teklif fiyatı sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren üç firmanın analizler ile ilgili olarak yapmış oldukları açıklamaların idarece uygun bulunmadığı ve söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup, diğer taraftan bu aşamada sınır değerin üzerindeki isteklilerin analizleri ile ilgili olarak ayrıntılı değerlendirme yapılmasına gerek bulunmadığı düşüncesiyle başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5 nci maddesinde; “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır…” şeklinde düzenleme ile aritmetik hata tanımı yapılmıştır.

Söz konusu Tebliğ düzenlemesine uyarınca birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunun aritmetik hata olarak kabul edilmesi gerektiğinden hareketle, başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu yedi isteklinin birim fiyat teklif mektubu ve eki cetvellerinin incelenmesinde, herhangi bir aritmetik hatanın olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde idarelerce belirlenen yaklaşık maliyete ve isteklilerce verilen geçerli tekliflere göre yapılan sınır değer hesabına göre sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen açıklamaların idarelerce mevzuata uygun olarak değerlendirildikten sonra ihale kararının alınması gerektiği düzenlenmiştir.

Söz konusu ihalede idarece hesaplanan sınır değerin altında kalan 5 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve buna karşılık Fermak İnş., Bager Elek.+Ermit Müh.+YTY İnş. Ortak Girişimi ve Özdoğanlar Taah. A.Ş’nin aşırı düşük sorgulamaya vermiş oldukları açıklamaların idarece uygun bulunmaması ve Farsel İnş.+Sistem Elek.+Erez İnş. Ortak Girişimi ve Utay İnş.’ın ise aşırı düşük teklif sorgulamasına süresi içinde cevap vermemesi sebeplerinden dolayı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmak suretiyle ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk istekli olan ve teklifine sorgulama yapılmasına gerek bulunmayan İntel Yapı Turz. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Gökçenay İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakılması kararı alındığı anlaşılmış olup, bu itibarla başvuru sahibince şikayet konusu edilen isteklilerin bir kısmının aşırı düşük açıklama yapmaması ve bir kısmının ise açıklamalarının uygun olmaması gerekçesiyle teklifler değerlendirme dışı bırakıldığından, başvuru sahibinin iddiasının haklı ve yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kanunun “ Temel ilkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

__

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.

__

Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.

__

Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir.

__

Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.

__

_ (Değişik altıncı fıkra: 30/7/2003-4964/4 md.) _İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiası soyut bir iddia olarak görülmekle birlikte, incelemeye konu ihalede yukarıdaki Kanun maddesinde yer alan hükme aykırı herhangi bir hususa rastlanılmadığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****