KİK Kararı: 2010/UY.I-3021

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/064
Gündem No : 82
Karar Tarihi : 04.10.2010
Karar No : 2010/UY.I-3021
BAŞVURU SAHİBİ:
Gümüşlü İnşaat Turizm Taah. ve Tic. Ltd. Şti., Hoşdere Caddesi 138/A-4 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi 18. Bölge Müdürlüğü Proje ve İnşaat Şube Müdürlüğü, Eğirdir Yolu 3. Km 32340 ISPARTA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/74478 İhale Kayıt Numaralı "Akdeğirmen Barajı Su Kaçaklarının Önlenmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.09.2010 tarih ve I.Y.27.93.0254/2010-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 18. Bölge Müdürlüğü Proje ve İnşaat Şube Müdürlüğü tarafından 28.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Akdeğirmen Barajı Su Kaçaklarının Önlenmesi” işi ihalesine ilişkin olarak Gümüşlü İnşaat Turizm Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 01.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.09.2010 tarih ve 26250 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İtirazen şikayete konu olan husus ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

_“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde,

“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

Anılan düzenlemeler çerçevesinde; isteklilerden teklifleri ekinde iş kalemlerine ilişkin analizlerin istenmediği, ihaleye katılan isteklilerin sunmuş oldukları teklifler arasından geçerli tekliflerin belirlenerek sınır değer hesabının yapıldığı, sınır değerin altında teklif fiyatına sahip olan 3 istekliden belgelere dayalı aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, 2 isteklinin açıklama sunduğu ve sunulan açıklamaların uygun bulunmayarak ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

İddia konusu çerçevesinde, başvuru sahibi Gümüşlü İnşaat Turizm Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İhale dokümanı kapsamında yer alan özel teknik şartnamenin 1.1., 1.2.2., 1.2.17 nci maddelerinde enjeksiyon deliklerinin 15 derece eğimli olacak şekilde yapılması gerektiği yönünde bir düzenlemeye yer verildiği; ancak, isteklice sunulan açıklama kapsamında enjeksiyon delgilerinin kaç derecelik bir açı ile yapılacağına ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmektedir. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ilgili birim fiyat tariflerinde ise enjeksiyon delgisi işlemine ilişkin belirlenen birim fiyatın delginin yapılma açısına göre değişeceğinin açıkça belirtildiği ve açıya göre delgi işlemine ait birim fiyatın %10 ila %30 arasında arttığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizler incelendiğinde yukarıdaki hususa ek olarak, DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik ve YAS dairesi tarafından yayımlanan birim fiyatlardan yararlanılarak söz konusu analizlerin hazırlandığı ancak;

“ADBF-1 Açıkta ve her cins klastaki zeminlerde karotlu enjeksiyon deliği açılması” ve “ADBF-2 Açıkta ve her cins klastaki zeminlerde karotsuz enjeksiyon deliği açılması” iş kalemlerinde yer alan bileşenlerden “Temel sondaj makinesinin bir saatlik ücreti” girdisine ilişkin olarak sunulan alt analizde “sondaj makinesi” girdisinin miktarının 0,000030 ve 0.000050 olarak hesaplamalara dahil edildiği, Jeoteknik ve YAS dairesi tarafından yayımlanan söz konusu işe ait genel fiyat analizinde ise “sondaj makinesi” girdisinin miktarının 0,000067 olarak belirlendiği ve sunulan analizlerde girdi miktarının yaklaşık %20-%60 oranlarında düşürüldüğü,

“ADBF-1 Açıkta ve her cins klastaki zeminlerde karotlu enjeksiyon deliği açılması”, “ADBF-2 Açıkta ve her cins klastaki zeminlerde karotsuz enjeksiyon deliği açılması”, “Sondaj ve enjeksiyon kontrol kuyularında basınçlı su deneyi yapılması” iş kalemlerinde yer alan bileşenlerden “Pistonlu su pompasının bir saatlik ücreti” girdisine ilişkin olarak sunulan alt analizde “su pompası” girdisinin miktarının 0,00030 ve 0.00050 olarak hesaplamalara dahil edildiği, Jeoteknik ve YAS dairesi tarafından yayımlanan söz konusu işe ait genel fiyat analizinde ise “su pompası” girdisinin miktarının 0,00091 olarak belirlendiği ve sunulan analizlerde girdi miktarının yaklaşık %40-%70 oranlarında düşürüldüğü,

İş kalemlerine ilişkin şantiye giderleri arasında sayılan hizmet arabasının maliyetini tevsik etmek amacıyla sunulan alt analizde “mazot” girdisine yer verildiği ve “mazot” miktarının 0,5 kg/saat olarak hesaplamalara dahil edildiği, Jeoteknik ve YAS dairesi tarafından yayımlanan söz konusu işe ait genel fiyat analizinde ise mazot girdisinin 5,11 kg/saat olarak belirlendiği ve sunulan analizde girdi miktarının % 90’ı aşan bir oranda düşürüldüğü,

Tespit edilerek, başvuru sahibi Gümüşlü İnşaat Turizm Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde bazı girdilerle hiç yer verilmediği ve bazı girdilerin miktarlarının düşürüldüğü; ancak, söz konusu eksikliklerin ve miktar düşüklüklerinin hangi sebepten kaynaklandığının ortaya konulamadığı görülmüş ve bu suretle yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İhaleye ait özel teknik şartnamenin 1.1., 1.2.2., 1.2.17 nci maddelerinde enjeksiyon deliklerinin 15 derece eğimli olacak şekilde yapılması gerektiği yönünde bir düzenlemeye yer verildiği anlaşılmıştır.

DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ilgili birim fiyat tariflerinde ise enjeksiyon delgisi işlemine ilişkin belirlenen birim fiyatın delginin yapılma açısına göre değişeceği açıkça belirtilmiştir.

Yapılan değerlendirme sonucunda, enjeksiyon işlerine ilişkin olarak yayımlanan birim fiyatların zemin cinsine göre değiştiği ve 6 farklı zenim cinsine göre 6 farklı birim fiyatın bulunduğu, bu fiyatların en düşüğü ile en yükseği arasında yaklaşık %400 farkın olduğu, idarece hazırlanan ihale dokümanında ve birim fiyat teklif cetvelinde zemin cinslerine ilişkin olarak yapılan belirlemenin “her cins ve klasta” olarak yapıldığı ve hangi zemin cinsine göre enjeksiyon yapılacağının belirtilmediği, yaklaşık maliyet hesabında ise “orta sert formasyon” nun esas alındığı görülerek, isteklilerce bilinen veriler arasında hangi cins zeminde enjeksiyon yapılacağı bilgisinin yer almaması ve “her cins ve klasta” tanımlamasının zemin cinslerine ilişkin olarak yapılan ayrımı ortadan kaldırmaması sebebiyle, anılan veriler ışığında teklif fiyatlarının yapılacak olan işe ilişkin olarak gerçekçi tutarlar ile hazırlanmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

__

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptal edilmesi gerektiği görüşüyle, Kurulun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” kararına katılmıyorum.

**Kazım ÖZKAN **

** Kurul Üyesi **

KARŞI OY

İtirazen şikayete konu olan husus ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

_“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde,

“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan düzenlemeler çerçevesinde; isteklilerden teklifleri ekinde iş kalemlerine ilişkin analizlerin istenmediği, ihaleye katılan isteklilerin sunmuş oldukları teklifler arasından geçerli tekliflerin belirlenerek sınır değer hesabının yapıldığı, sınır değerin altında teklif fiyatına sahip olan 3 istekliden belgelere dayalı aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, 2 isteklinin açıklama sunduğu ve sunulan açıklamaların uygun bulunmayarak ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

İddia konusu çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan başvuru sahibi Gümüşlü İnşaat Turizm Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İhale dokümanı kapsamında yer alan özel teknik şartnamenin 1.1., 1.2.2., 1.2.17 nci maddelerinde enjeksiyon deliklerinin 15 derece eğimli olacak şekilde yapılması gerektiği yönünde bir düzenlemeye yer verildiği; ancak, isteklice sunulan açıklama kapsamında enjeksiyon delgilerinin kaç derecelik bir açı ile yapılacağına ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmektedir. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ilgili birim fiyat tariflerinde ise enjeksiyon delgisi işlemine ilişkin belirlenen birim fiyatın delginin yapılma açısına göre değişeceğinin açıkça belirtildiği ve açıya göre delgi işlemine ait birim fiyatın %10 ila %30 arasında arttığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, enjeksiyon işlerine ilişkin olarak yayımlanan birim fiyatların zemin cinsine göre değiştiği ve 6 farklı zenim cinsine göre 6 farklı birim fiyatın bulunduğu, bu fiyatların en düşüğü ile en yükseği arasında yaklaşık %400 farkın olduğu, idarece hazırlanan ihale dokümanında ve birim fiyat teklif cetvelinde zemin cinslerine ilişkin olarak yapılan belirlemenin “her cins ve klasta” olarak yapıldığı ve hangi zemin cinsine göre enjeksiyon yapılacağının belirtilmediği, yaklaşık maliyet hesabında ise “orta sert formasyon” nun esas alındığı görülerek, isteklilerce bilinen veriler arasında hangi cins zeminde enjeksiyon yapılacağı bilgisinin yer almaması ve “her cins ve klasta” tanımlamasının zemin cinslerine ilişkin olarak yapılan ayrımı ortadan kaldırmaması sebebiyle, anılan veriler ışığında teklif fiyatlarının yapılacak olan işe ilişkin olarak gerçekçi tutarlar ile hazırlanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiş ve ihalenin bu gerekçeyle iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

**Adem KAMALI **

**Kurul Üyesi **