KİK Kararı: 2010/UY.I-3008

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/064
Gündem No : 93
Karar Tarihi : 04.10.2010
Karar No : 2010/UY.I-3008
BAŞVURU SAHİBİ:
Selahattin Akcin , Kale Mahallesi Şükrü Efendi Sokak 3/8 İlkadım/SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İlkadım İlçe Belediyesi, Bahçelievler Mah. Şehit Mehmet Sandıkçı Sok. No:1 55070 İlkadım SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/79726 İhale Kayıt Numaralı "Sevgi Evleri Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.09.2010 tarih ve I.Y.27.60.0207/2010-44E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İlkadım Belediye Başkanlığı tarafından 23.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sevgi Evleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Selahattin Akcin’in 24.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.09.2010 tarih ve 25236 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında SSK, All-Risk, sözleşme harçları ve teknik personel giderlerini açıklamadığı,

2. İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunmuş olduğu imalat metrajları ile yaklaşık maliyette yer alan imalat metrajları arasında fark olduğu, bu farkın kabul edilebilir olmadığı,

3. İhale üzerinde kalan isteklinin toplam tenzilatının %39,83 olduğu, müteahhitlik karı ve genel giderler karşılığı kar yüzdesinin %25 olduğu ve adı geçen firmanın bu tenzilatlarla kanuna uygun aşırı düşük teklif açıklaması yapamayacağı, yaklaşık maliyet oluşturulurken 93 adet özel ve piyasa pozunun idarece kullanıldığı, bu durum da aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin bu pozlar için analiz düzenlemesi ve bu analizleri de proforma faturalar ile ispatlaması gerektiği, proforma faturalara ise son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturasının satıcı firmanın önceden anlaşma yaptığı YMM veya SMMM’ce onaylı birer örneğinin eklenmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin buna uymadığı, malın stoklarda olması durumunda ise envanter defterinin YMM veya SMMM tarafından hazırlanan stok tespit raporunun tutulmasının mecburi olduğu, bu raporda birim maliyetlerinde gösterilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin bu şartlara uygun evrak vermediği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

All Risk Sigorta gideri, SGK prim giderleri, sözleşme harçları ve teknik personel gideri, ihale komisyonu tarafından ayrıca bir açıklama istenmediği takdirde, anılan giderlerin “yüklenici karı ve genel giderler” kalemi içinde kabul edilip özel olarak açıklanmasına gerek bulunmamaktadır.

SGK giderleri konusunda bir açıklama istenmemesine rağmen ihale üzerinde kalan istekli olan Eşsa İns. Taah. ve Müh. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından bu maliyet yüklenici karı ve genel giderler içerisinde gösterilmemiş, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklama dosyasında SGK gideri hesaplanmış, SMMM tarafından onaylanmış ve aşırı düşük teklif icmalinde gösterilmiştir. İhale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme harcıda hesaplanmış, aşırı düşük teklif icmalinde gösterilmiştir. All Risk Sigorta giderleri ve teknik personel giderleri konusunda idarece açıklama istenmemesi nedeniyle bu giderler, yüklenici karı ve genel giderler içerisinde değerlendirilmiştir. Bu nedenlerle başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alma suretiyle yapılan ihalelerde, istekliler tarafından hesaplanan iş kalemleri/iş gruplarına ilişkin metrajlar ile yaklaşık maliyet hesabında yer alan metrajların birebir örtüşmesinin beklenilmediği, zira söz konusu miktar farklılıklarının, olası hesap hatalarından kaynaklanabileceği, ancak imalat kalemlerindeki eksik ve fazla miktar farklılıklarının belli bir ölçüde birbirini dengelemesi ve işin maliyet boyutunu değiştirecek mahiyette olmaması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihale anahtar teslimi götürü bedel teklif alma suretiyle yapılmış olup, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Eşsa İnş. Taah. ve Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. Şti. tarafından sunulan hesap cetvelindeki metrajların bazılarının, yaklaşık maliyet hesabında yer alan metrajlardan eksik bazılarının ise fazla olduğu, eksik ve fazla miktar farklılıklarının birbirini dengelediği anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.” açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.8, 38.9 ve 38.10 uncu maddelerinde yer alan açıklamalar gereğince, isteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanmayan, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif etmeyen isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.6 ncı maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmaları zorunludur.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde yer alan açıklamalar gereğince, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin ihale tarihinin içinde bulunduğu vergi beyanname döneminden önceki son geçici veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi, proforma faturaya, ilgili malın ihale tarihinin içinde bulunduğu vergi beyanname döneminden önceki son geçici veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek proforma faturanın, alış ve satış faturalarının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM’e veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verilmesi, sunulan birim maliyet cetvelinin, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olması zorunludur.

İhale üzerinde kalan istekli olan Eşsa İnş. Taah. ve Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin bir kısım imalatlar için kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatları kullandığı, bir kısım imalatlar için ise piyasadan teklif almak suretiyle özel birim fiyatlar oluşturduğu, kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatları kullanmadığı imalat kalemlerine ilişkin analizleri sunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde kalan istekli olan Eşsa İnş. Taah. ve Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nce “plywood kalıp malzemesi” için Başoğlu Orman Ür. Ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nden proforma fatura alındığı, ihale tarihinin 23.07.2010 olduğu, ilgili malın 14.08.2010 tarihli satış faturasının ihale tarihinin içinde bulunduğu geçici vergi beyanname döneminden önceki veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

Zirve Yapı Market Bilal Kürkçüoğlu’ndan bazı malzemeler için proforma fatura alındığı, ilgili malların bazı alış ve satış faturalarının ihale tarihinin içinde bulunduğu geçici vergi beyanname döneminden önceki veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

Boru Tic. Uğur Kefelioğlu’ndan Q 150 mm çapında spiral sarımlı pvc esaslı boru ile drenaj yapımı iş kaleminde yer alan “Q 150 mm boru” için proforma fatura alındığı, ilgili malın 13.08.2010 tarihli satış faturasının ihale tarihinin içinde bulunduğu geçici vergi beyanname döneminden önceki veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

Samkar Dekorasyon Yapı Mlz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden “taban tuğlası” için proforma fatura alındığı, ilgili malın 20.07.2010 tarihli alış ve 05.07.2010 tarihli satış faturalarının ihale tarihinin içinde bulunduğu geçici vergi beyanname döneminden önceki veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

Aksa Karadeniz Makine Ltd. Şti.’nden “400 KVA jeneratör” için proforma futa alındığı, ilgili malın 07.07.2010 tarihli alış ve 31.07.2010 tarihli satış faturalarının ihale tarihinin içinde bulunduğu geçici vergi beyanname döneminden önceki veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

Aksa Karadeniz Makine Ltd. Şti.’nden “3 faz giriş 3 faz çıkış 10 KVA UPS güç kaynağı” için proforma fatura alındığı, ilgili malın 26.11.2009 tarihli alış ve 05.12.2009 tarihli satış faturalarının ihale tarihinin içinde bulunduğu geçici vergi beyanname döneminden önceki veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, bu şekilde yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı anlaşıldığından, ihale üzerinde kalan Eşsa İnş. Taah. ve Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenlerle başvuru sahibinin üçüncü iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Eşsa İnş. Taah. ve Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.