KİK Kararı: 2010/UY.I-2882

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/062
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 27.09.2010
Karar No : 2010/UY.I-2882
BAŞVURU SAHİBİ:
Bestaş Yol Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Gazi Caddesi Albayrak İş Merkezi 4/5 Merkez/ÇORUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çorum Belediye Başkanlığı, Yeniyol Mah. Gazi Cad. No: 2 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/86358 İhale Kayıt Numaralı "Park Düzenlenmesi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.09.2010 tarih ve I.Y.26.67.0085/2010-45E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çorum Belediye Başkanlığı tarafından 28.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Park Düzenlenmesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Bestaş Yol Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 19.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.08.2010 tarih ve 22952 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye konu yapım işinin ihale dokümanı incelendiğinde; pursantaj listesinde % 55,456’lık kısmının özel imalat niteliği taşıdığı, bu özel imalat içeren pozlara ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen şekilde aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının mümkün olmadığı,

İşin niteliği ve yapım aşaması göz önüne alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeli ile elektrik, mekanik tesisat işleri, işçilikler, şantiye giderleri, şantiye şefi, vergi, SSK, karar pulu, sözleşme giderleri, damga pulu ve diğer tüm giderlerin, verilen teklifle karşılamanın imkânsız olduğu,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat analizlerinde öngörülen bazı saat ücretlerinin 2010 yılı 2. yarısı brüt asgari ücretinin altında olduğu, bunun kamu ihale mevzuatına aykırı bulunduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması için idare tarafından isteklilere verilen süre sonrasında açıklamalar sunulduktan sonra, eksiklerin tamamlatılması için ek süre vermesinin mevzuata uygun olmadığı,

İhale komisyonu tarafından kanunda belirtilen aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili maddeleri göz önünde tutulmadan, ihalenin doğrudan en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı,

İddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine göre ihalede en düşük teklifi veren firmanın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, yapılan değerlendirme sonucunda anılan isteklinin vermiş olduğu teklif kalemlerinin analizleri, özel imalata ilişkin açıklamaları, proforma faturaların mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiği, sunulan teklifle ihale konusu işin giderlerinin karşılanabileceğinin değerlendirildiği, ihaleler değerlendirilirken daima idarenin menfaatinin ön planda tutulduğu ve en düşük teklif veren isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edildiği ifade edilerek, şikayet başvurusu reddedilmiştir.

Şikayet konusu ihalenin ilanı 06.07.2010 tarihinde yapıldığından şikayet konusu husus değerlendirilirken anılan tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre değerlendirme yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun __ “Aşırı düşük teklifler” __ başlıklı 38 inci maddesinde ; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

_a) _İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” __ başlıklı 60 ncı maddesinde ; “(1 ) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ (2) İhale komisyonu;_

__

_a) _Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c) _Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

__

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

__

__ Yer almaktadır.

__

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin __ “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” __ başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri __ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.” açıklamaları bulunmaktadır.

Şikayet konusu ihalede idarece hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif veren Hüseyin Sarı-Hisar İnşaat’ın aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve idarenin 29.07.2010 tarih ve 5783 sayılı yazısı ile anılan isteklilerden tekliflerinin detayına ilişkin belge ve bilgilerin sunulmasının istenildiği, anılan isteklinin 04.08.2010 tarihli yazı ekinde açıklamaları sunduğu, sunulan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirildiği ve kabul edildiği, 10.08.2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Hüseyin Sarı-Hisar İnşaat’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Hüseyin Sarı-Hisar İnşaat’ın aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, söz konusu isteklinin açıklamaları kapsamında, iş grupları içerisinde yer alan imalat kalemlerine ilişkin birim fiyatları ve metrajları, iş kalemlerine ilişkin analizleri, ayrıca özel imalatlara ilişkin piyasadan temin edilen proforma faturaları sunduğu belirlenmiştir.

Şikayet konusu husus, mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifini oluştururken ağırlıklı olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2010 yılı birim fiyatlarını kullandığı, bu fiyatların kar ve genel giderler hariç tutarının hesaplandığı, bu tutar üzerine kendi belirledikleri kar ve genel giderlerin eklenerek tekliflerinin oluşturulduğu, hangi kalemlerde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın birim fiyatlarının kullanıldığı listenin de sunulduğu belirlenmiştir. Mevzuat uyarınca birim fiyatların kullanıldığı ve listenin sunulduğu kalemler için belgelendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Yaklaşık maliyet icmalinde yer alan imalat kalemleri incelendiğinde, iş grupları içerisinde bir çok özel imalat pozlarının belirtildiği görülmüştür. Aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklinin bu özel pozlar için açıklamalarını mevzuat hükümlerine göre sunması gerekmektedir.

Özel pozlar olarak belirtilen imalat kalemleri için ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; anılan istekli tarafından havuz tesisatında yer alan özel pozlardan bir kısmı için Arma Elek. A.Ş. tarafından düzenlenen 25.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın SMMM tarafından onaylandığı, ekinde alış ve satış faturasının bulunmadığı,

Asfalt shingell ile çatı örtüsü yapılması işine ilişkin 25.07.2010 tarihli İzomarket Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Kaba sıva ve ince sıva kumu için Metin Harfiyat’tan alınan 24.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Beton için 09.08.2010 tarihli İkram Hazır A.Ş.’den alınan proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Doğalgaz tesisatında yer alan özel imalat kalemlerine ilişkin Karaalemdar A.Ş. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Doğal granit için Şahinler Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş 24.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Ana Grup 13 inşaat imalat ( yürüme yolları, havuzlar) grubunda yer alan özel imalatlar için 25.07.2010 tarihli Aksa Pey. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Ana Grup 02 inşaat imalatları grubunda yer alan ahşap kafeterya yapımına ilişkin Çorum Palet A.Ş. tarafından düzenlenmiş 25.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Andezit döşeme kaplaması ve bordüre ilişkin Altıntaş Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Havuz tesisatında yer alan özel pozlara ilişkin 24.07.2010 tarihli Kızılırmak Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Ana Grup 07 inşaat imalatları içerisinde yer alan özel pozlar için Karmod Prefabrik İm. Tem.’den alınan 25.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Çimentoya ilişkin Yurt Yapı Ltd. Şti.’nden alınan 25.07.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Taban döşeme tuğlası için Yapı Teknik A.Ş.’den alınan 04.08.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde alış satış faturasının bulunmadığı,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitlerin dışında, anılan isteklinin bazı imalat kalemlerine ilişkin sunduğu analizlerin bir kısmında düz işçi için 3.00 TL/saat bedel öngörüldüğü, bu bedelin 2010 yılı ikinci yarısı için belirlenmiş 3,38 TL/saat ücretin altında olduğu belirlenmiştir.

Başvuru dilekçesinde, aşırı düşük teklif açıklaması için idare tarafından isteklilere verilen süre sonrasında açıklamalar sunulduktan sonra, eksiklerin tamamlatılması için ek süre vermesinin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmiştir. İdare tarafından gönderilen ihale dosyasında yer alan belge ve bilgilerden aşırı düşük teklif olarak belirlenen istekliye 29.07.2010 tarih ve 5783 sayılı aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı haricinde, ikinci defa süre verilerek aşırı düşük açıklamalarının tamamlatıldığı yönünde bir tespit yapılamamıştır.

Yukarıda yapılan tüm tespitler mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Hüseyin Sarı-Hisar İnşaat’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.