KİK Kararı: 2010/UY.I-2828

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/061
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 20.09.2010
Karar No : 2010/UY.I-2828
BAŞVURU SAHİBİ:
Aykan Elektrik İnş. Ltd.Şti, Sütlüce Köyü MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Vangölü Edaş Muş İl Müdürlüğü, Sunay Mahallesi İstasyon Cad. No:1 49100 MUŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/54152 İhale Kayıt Numaralı "10.49.Enh/05 Grup Yelalan Grup Köyler Enh Tesisi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.09.2010 tarih ve I.Y.25.58.0255/2010-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Vangölü EDAŞ Muş İl Müdürlüğü tarafından 24.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “10.49.ENH/05 Grup Yelalan Grup Köyler ENH Tesisi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aykan Elektrik İnş. Ltd. Şti’nin 05.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.08.2010 tarih ve 20803 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Kuruma daha önce yaptıkları başvuruya ilişkin olarak alınan 2010/UY.I-2028 sayılı Kurul Kararı gereğince idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı,

Söz konusu sorgulama kapsamında demir direk imalat ve montaj, iletken, izolatör ve hat malzemelerinin temini ve montajı bedeli ile diğer muhtelif giderlere ilişkin belgelere dayalı açıklama istenildiği,

Sınır değerin altında teklif vermiş istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45 inci maddelerine uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihaleye yönelik olarak başvuru sahibi Aykan Elektrik İnş. Ltd. Şti. tarafından daha önce 22.06.2010 tarih ve 14498 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, bu başvuru üzerine 12.07.2010 tarihli ve 2010/UY.I-2028 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile “... idarece belirlenen ihale tarih ve saatinde hazır bulunanlar önünde açıklanan yaklaşık maliyetin dikkate alınarak sınır değerin belirlenmesi ve sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin 4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümleri gereğince aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi ...” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 inci maddesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin hesabı tarif edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, idarece, bahsi geçen Kurul Kararı doğrultusunda, anılan Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hükümler ve Tebliğin anılan maddesinde yapılan açıklamalar uyarınca aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve bu değerin altında teklif sunmuş olan 5 (beş) istekli bulunduğunun tespiti yapılarak bu isteklilerden tekliflerini açıklamalarının istenildiği belirlenmiştir.

İdarece hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunmuş olan isteklilerden Uygar Mühendislik tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı, diğer isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarının süresi içerisinde idareye ulaştırıldığı, MYS Müh. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “ ...

__

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

...

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

...” açıklaması,

Aynı tebliğin 45 inci maddesinde; “...

45.1.5 Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6 İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

...

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması, __

Yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

a) Sunulan fiyat analizlerinde yer verilen düz işçi saatlik çalışma ücretinin 3,00 TL olarak öngörülmüş olduğu, söz konusu ücretin ilan ve ihale tarihleri itibariyle yürürlükte bulunan asgari işçilik ücretinden (3,24 TL/saat) düşük olduğu belirlenmiştir.

Asgari Ücret Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde işçilere asgari ücretten daha düşük ücret ödenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihalede, bahsi geçen istekli tarafından sunulan fiyat analizlerinde düz işçi saatlik çalışma ücreti için gerçek maliyetlerin altında bedel öngörüldüğünden, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

b) İhale konusu iş kapsamında kullanılacak olan malzemeler için piyasada faaliyet gösteren kişilerden proforma faturalar alındığı, ancak söz konusu proforma faturaların ekinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde belirtilen, proforma faturanın alındığı üretici veya satıcının ortalama maliyetlerini gösteren belgelerin sunulmamış olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, mevzuatta öngörülen belgelendirme yolu ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunamayan söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Zirve Müh. Ltd. Şti. tarafından tek sayfadan ibaret aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, teklif edilen fiyata ilişkin belgelendirme yolu ile açıklamada bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. Akarsu Elk. İnş. Ltd. Şti. ve Sefa Elk. İnş. Ltd. Şti. tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan malzemeler için piyasada faaliyet gösteren kişilerden proforma faturalar alındığı, ancak söz konusu proforma faturaların ekinde anılan Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinde belirtilen, maliyetleri gösterir belgelerin sunulmamış olduğu belirlenmiştir.

Bu bağlamda, adı geçen isteklilerin aşırı düşük tekliflerini mevzuatta öngörülen belgelendirme yolu ile açıklayamadıkları, dolayısıyla söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, MYS Müh. Mak. Elk. İnş. İth. Mad. San. Tic. Ltd. Şti., Zirve Müh. Ltd. Şti., Akarsu Ltd. Şti., Uygar Mühendislik ve Sefa Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.