KİK Kararı: 2010/UY.I-2819

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/061
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 20.09.2010
Karar No : 2010/UY.I-2819
BAŞVURU SAHİBİ:
Enam İnşaat Taah. ve Gıda San. Tic. A.Ş., | ||cevizlidere Cd. |40/1|06520|balgat|merkez|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü, Gmk Bulvarı Toroslar/Mersin

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/49378 İhale Kayıt Numaralı "Gaziantep İli, Başpınar Organize Sanayi Köprülü Kavşağı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.09.2010 tarih ve I.Y.21.58.G031/2010-45E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 21.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gaziantep İli, Başpınar Organize Sanayi Köprülü Kavşağı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Enam İnşaat Taah. ve Gıda San. Tic. A.Ş.’nin 29.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.07.2010 tarih ve 16609 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ancak bu sorgulamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine göre yapılması gerekirken, sorgulamaya ilişkin yapılan incelemenin yüzeysel olduğu, adı geçen firmanın aşırı düşük teklifine ilişkin idarece belirlenen ve açıklanması istenen 16.120/P-A, 16.131/P-1 ve 16.132/P-1 pozlarına ilişkin yapılan açıklamaların anılan tebliğin 45.1.6 ncı maddesine uygun olmadığı, ayrıca adı geçen isteklinin kendi teklifine dosya bedeli, KİK payı, karar pulu, damga vergisi, teminat mektubu masrafları, all risk sigorta masrafları, SGK prim giderleri, stopaj ve personel giderlerinin dahil edilmediği, yaklaşık maliyet bedeli dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği bedelle bu işin yapılmasının mümkün olmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye 14 teklif verilmiş olup, verilen tekliflerin ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, 5.168.257,78**** TL sınır değer tespit edilmiş ve geçerli tekliflerden Özen İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş, Özen İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklama yapmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklama yapması için idare tarafından adı geçen istekliye 28.05.2010 tarih ve 23034 sayılı yazı gönderilmiştir. Söz konusu sorgulama yazısında: …Kamu İhale Genel Tebliğin 45 inci maddesine göre 16.120/P-A, 16.131/P-1, 16.132/P-1 pozlarının analizlere dayalı şekilde açıklanması gerektiği belirtilmiştir.

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler başlıklı” 33 üncü maddesinde;

“33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.****

__

33.2. İhale komisyonu tarafından;

__

a)**** Yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen işin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.__” düzenlemesine,__

Kamu İhale Genel Tebliğinin**“** Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

__

“45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

__

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

__

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak 04.06.2010 tarih ve 2010/0604 sayılı açıklama yazısı ile ekinde idarece istenen iş kalemleriyle ilgili analizler, yardımcı analizler, proforma faturalar, fiyat teklifleri, faturalar, araçlara ve iş makinelerine ilişkin ruhsatnameler ve faturaların sunulduğu anlaşılmıştır.

İdare, yaklaşık maliyet hesabında paçal birim fiyatlar belirlemiş ve buna ilişkin birim fiyat analizleri hazırlamıştır. Ancak, doküman satışında isteklilere sadece iş kalemleri ile miktarları yazılmış olan birim fiyat teklif cetveli ile toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı işlerine ilişkin örnek analiz formatlarının verildiği, idarece hazırlanan birim fiyat analizlerine ilişkin poz numaraları ile miktarları gösteren bir analiz formatının isteklilere verilmediği, dolayısıyla isteklilerin idarece kendilerine ihale dokümanıyla birlikte verilen bilgi ve belgelere dayanarak birim fiyat analizlerinin hazırlandığı, zira bu hususun idarenin başvuru sahibine verdiği cevap yazısında da açıklandığı anlaşılmıştır.

Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti. tarafından toplam teklif tutarı 6.702.088,00 TL olan birim fiyat teklif cetvelinde yer verdiği iş kalemlerinden; 16.120/P-A Hendeklerin beton ile kaplanması (orta refüj ve yarma hendeği) (beton tesisi ile) için 94,95TL, 16.131/P-1 Her türlü inşaatta (kirişli ve kutu menfezler, köprüler, betonarme kazık hariç plak ve kompozit menfezler dahil) kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (beton tesisi ile) için 120,00 TL ve 16.132/P-1 Köprülerde kuruda veya suda her dozda demirli beton için 129,90 TL öngörülmüş olup, söz konusu iş kalemleriyle birlikte, birim fiyat teklif cetvelini oluşturan tüm iş kalemlerine ilişkin birim fiyat analizleri de sunulmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

__

“38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10.****(38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti. tarafından ihale konusu işe ilişkin iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanılmadığı ve adı geçen istekli tarafından piyasa fiyatları dikkate alınarak öngörülen birim fiyatların teklif edildiği, bu fiyatlarlara ilişkin analizlerin verilmesine karşın birkaç iş kalemi dışında tevsik edici belgelerin sunulmadığı anlaşılmıştır.

Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif kapsamında sunulan açıklama ve tevsik edici belgelerin incelenmesi sonucunda; ihale konusu işe ilişkin olmak üzere tüm iş kalemleri için adı geçen istekli birim fiyatlarını kendi öngörülerine göre piyasa fiyatı şeklinde belirlemiş olduğundan, tüm iş kalemleri için sunmuş olduğu analizlerde öngördüğü birim fiyatların açıklanması bakımından aşırı düşük teklif kapsamında tevsik edici belgeleri ihale mevzuatına uygun bir şekilde sunması gerekmekte iken, adı geçen istekli tarafından sadece nervürlü demir için Özyıl firması tarafından verilen proforma faturayla Akbeton firması tarafından hazır beton için verilen proforma faturalar ile maliyet tespit raporları ve alış satış faturalarının sunulduğu, bunun dışında herhangi bir proforma fatura, fiyat teklifi vb. sunulmadığı, ayrıca Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş muhtelif düzenleme tarihli 14 adet faturanın sunulduğu anlaşılmıştır.

Kaldı ki, Özyıl firması tarafından nervürlü demir için verilen 18.05.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturayla birlikte SMMM onaylı birim maliyet tespit raporu ile 02.02.2010 tarihli alış faturası ile 28.04.2010 tarihli satış faturasının verildiği, ancak satış faturasının son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, dosya bedeli, KİK payı, karar pulu, damga vergisi, teminat mektubu masrafları, all risk sigorta masrafları, SGK prim giderleri, stopaj vb. giderler ihale mevzuatında genel giderler içerisinde yer almakta olup, ihaleye teklif veren isteklinin bu giderleri müteahhit karı ve genel giderler kalemi içerisinde yer aldığı dikkate alındığında, belirtilen giderlerin birim fiyat teklif içerisinde ayrı bir maliyet kalemi olarak gösterilmesinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası uygun bulunmamıştır.

Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamaya ilişkin tevsik edici belgelerin eksik olduğu, Özyıl firması tarafından nervürlü demir için verilen 18.05.2010 tarihli proforma fatura ekindeki 28.04.2010 tarihli satış faturanın son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasıyla ilgili sunduğu ve adına düzenlenmiş olan 14 adet faturanın ihale mevzuatına göre tevsik edici belge niteliğinde olmadığı, kısaca aşırı düşük teklif sorgulamasının ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından, Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mesar İnş. İth. İhr. San. Tic ve Turz. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılıp, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.