KİK Kararı: 2010/UY.I-2818

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/061
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 20.09.2010
Karar No : 2010/UY.I-2818
BAŞVURU SAHİBİ:
Sağlamlar İnş.Taah.Tic.San.Ltd.Şti., | | |org. San. Böl. 1 Cd. 5 Sk. |7|||merkez|afyon

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Efe Belediye Başkanlığı, Efe Sultan Mahallesi,şuhut Caddesi, No:26 Efe Kasabası Şuhut/AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/63700 İhale Kayıt Numaralı "Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.09.2010 tarih ve I.Y.22.93.G031/2010-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Efe Belediye Başkanlığı tarafından 30.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sağlamlar İnş.Taah.Tic.San.Ltd.Şti.’nin 20.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.07.2010 tarih ve 17818 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 30.06.2010 tarihinde katıldıkları ihalede istekliler arasından en avantajlı ikinci teklifi verdikleri, en avantajlı birinci teklifi veren isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına yazılı açıklama vermediğinden teklifinin uygun görülmediği, dolayısıyla tekliflerinin en avantajlı teklif olarak değerlendirilmesi gerekirken, taraflarına gönderilen kesinleşen ihale kararı bildiriminde, aşırı düşük teklif değerlendirmesinde yapılan hesaplarda ortalama değerin (sınır değerin) çok altında kalması nedeniyle tekliflerinin uygun görülmediği, idarece ileri sürülen gerekçenin hükümsüz olduğu, idareye yapılan şikayete de yeterli cevap verilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

30.06.2010 tarihinde yapılan ihaleye 6 teklif verilmiş olup, isteklilerden Süleyman Barkın tarafından teklif dosyasında doküman alındığına dair makbuzun sunulmaması nedeniyle teklifi değerlendirmeye alınmamış, diğer 5 isteklinin teklifleri değerlendirmeye alınmıştır.

İhale komisyonu tarafından yapılan hesaplama sonucunda 263.763,33 TL sınır değer tespit edilmiş, teklifleri geçerli kabul edilen isteklilerden Mestan Kenar, Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. ve Sayın Prefabrik İnş. Ltd. Şti.’ne ait fiyat teklifleri sınır değerin altında olduğundan adı geçen istekliler aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)****_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

__

_ “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister._

(2) İhale komisyonu;

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü,_

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” _ hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde de;

“ 45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği,aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

_ …_

_ 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. _

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)****_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)****_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.” açıklamasına,

Yer verilmiştir.

İhale komisyonunun yukarıda açıklanan mevzuat çerçevesinde 3 istekliye yaptığı aşırı düşük teklif sorgulamasına istekliler tarafından açıklama yazısı ve ekinde belgeler sunulmuştur. Bu isteklilerden, Mestan Kenar’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı yazılı açıklama ve tevsik edici belgeleri ihale komisyonu tarafından yeterli görülmediğinden (tevsik edici belgeler noksan) teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Başvuru sahibi Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı açıklama ve tevsik edici belgeleri inceleyen ihale komisyonu tarafından herhangi bir eksiklik veya mevzuata aykırılık tespit edilmemiş olmakla birlikte, adı geçen isteklinin vermiş olduğu 241.040,00 TL tutarındaki teklifi aşırı düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış, bu durum ayrıca başvuru sahibine idarece gönderilen 12.07.2010 tarih ve 192 sayılı kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında da belirtilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer istekli Sayın Prefabrik İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı açıklama ve tevsik edici belgeleri ihale komisyonu tarafından yeterli görüldüğünden, ihale 253.750,00 TL fiyat teklifinde bulunan adı geçen istekli üzerinde bırakılmıştır.

İhale mevzuatında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir isteklinin, aşırı düşük teklif fiyatına ilişkin açıklama yapmaması/yaptığı açıklamanın yetersiz olması veya bu konuda tevsik edici belge sunmaması ya da sunduğu tevsik edici belgelerin eksik/yetersiz olması durumunda teklifinin değerlendirmeye alınmaması gerekmekte olup, aksi durumda yani bu isteklinin aşırı düşük teklif fiyatına ilişkin yaptığı açıklama ve bu konuda sunduğu tevsik edici belgelerin yeterli olması durumunda teklifin değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

İhale komisyonu tarafından tespit edilen sınır değer altında kalan teklifler aşırı düşük teklif olup, bu aşırı düşük teklifin ihale mevzuatı çerçevesinde açıklanması ve belgelerle tevsik edilmesi durumunda değerlendirmeye alınarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak teklif fiyatının aşırı düşük olduğunun gösterilmesi uygun görülmemiştir.

Bu durumda, Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı açıklama ve tevsik edici belgelerin ihale mevzuatına uygun olup olmadığı konusunun incelenmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;__

“ 38.5. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde; isteklilerin analizleri sunup sunmadıkları kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde, analizlerin sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğu belirtilir.

38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz.

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.__” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif dosyasında, ihale konusu işe ilişkin iş kalemlerine ait analizler sunulmamıştır. Kaldı ki, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında da söz konusu analizler sunulmamıştır.

Diğer taraftan, anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;****

“ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.__” açıklamasına yer verilmiştir.

Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif yazısında iş kalemlerine ilişkin malzemelerin stoklarda bulunduğunu açıklamasına karşın, yukarıda açıklanan mevzuat gereği, Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunlu olmasına karşın her hangi bir stok tespit raporunun sunulmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, başvuru sahibi Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı açıklama ve tevsik edici belgelerin incelenmesi sonucunda, ihale konusu işe ilişkin iş kalemlerine ait analizlerin sunulmaması, ayrıca açıklama yazısında iş kalemlerine ilişkin malzemelerin stoklarda olduğunun açıklanmasına karşın bu malzemeye ilişkin stok tespit raporunun sunulmaması nedenlerinden dolayı adı geçen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale üzerinde bırakılan ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Sayın Prefabrik İnş. Ltd. Şti.’nin bu kapsamda sunduğu açıklama ve tevsik edici belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

- Adı geçen istekli aşırı düşük teklif açıklama yazısında, beton boru makinesi ile 2 adet beton muayene baca grupları imalat makineleri olduğu, bu nedenle bu malzemelere ilişkin maliyetin üretim maliyeti olduğu ifade edilmekle birlikte maliyet tespit raporu sunulmadığı,

- Kolsan firması tarafından mıcır malzemesine ilişkin verilen 16.06.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde 14.04.2010 tarihli satış faturasının verildiği, ancak proforma faturaya esas her hangi bir birim ortalama maliyet cetveli, birim maliyet cetveli veya maliyet tespit raporunun sunulmadığı, ayrıca ekte sunulan faturanın da SMMM kaşesi olmakla birlikte TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı ve son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

- Çimtaş firması tarafından dökme çimentoya ilişkin verilen 11.06.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, ekinde 05.04.2010 tarihli satış faturasının verildiği, ancak proforma faturaya esas herhangi bir birim ortalama maliyet cetveli, birim maliyet cetveli veya maliyet tespit raporunun sunulmadığı, ayrıca ekte sunulan faturanın da SMMM kaşesi olmakla birlikte TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı ve son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

Anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Sayın Prefabrik İnş. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklama ve tevsik edici belge niteliğinde sunulan belgelerin eşit muamele ilkesi yönüyle incelenmesiyle; tevsik edici belgelerin yukarıda ayrıntılı bir şekilde belirtildiği üzere eksik ve yetersiz olduğu ve mevzuata uygun bir şekilde sunulmadığı anlaşıldığından adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. ile Sayın Prefabrik İnş. Ltd. Şti.ne ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılıp, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.