KİK Kararı: 2010/UY.I-2699

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/058
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 03.09.2010
Karar No : 2010/UY.I-2699
BAŞVURU SAHİBİ:
Aydın İnşaat Elektrik Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti., Caferbey Mahallesi Kartal Bulvarı No:58 Melikgazi/KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kayseri Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı, Serçeönü Mh. Nato Cd. Mkp. Blv. No.19 Kocasinan/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/68909 İhale Kayıt Numaralı "Master Planı Dahilinde Erciyes Dağına Kayak Pistleri Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

31.08.2010 tarih ve I.Y.24.97.G027/2010-49E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kayseri Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 29.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Master Planı Dahilinde Erciyes Dağına Kayak Pistleri Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Aydın İnşaat Elektrik Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 29.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.08.2010 tarih ve 19923 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ekonomik olmadığı, teklif ekinde verdiği analizlerde yer verdiği rayiçlerin, birim fiyatlarının, ihale konusu işi kamu ihale mevzuatı ve şartnameye uygun bir biçimde yapmasına yeterli olmadığı, analizlerde yer alan rayiçlerin birim fiyatlarının kamu ihale mevzuatı gereğince istenilen şartlarla ve belgelerle savunulamayacağı, idarenin yaptığı aşırı düşük değerlendirmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45 inci maddelerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

Teklif fiyatları sınır değerin altında kalan Serhat Doğan (Doğan Müh. Mim.) – Tüzemenler Yapı Grup Mt. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Atasel İhr. İth. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Akçağ Bina Taah. Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, süresi içinde açıklama sunan isteklilerin sunduğu açıklamalar uygun görülerek Serhat Doğan (Doğan Müh. Mim.) – Tüzemenler Yapı Grup Mt. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve Atasel İhr. İth. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Akçağ Bina Taah. Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “ 38.3 İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” __

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur._

_ c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır._

_ ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur_.” açıklaması yer almaktadır.

Serhat Doğan (Doğan Müh. Mim.) – Tüzemenler Yapı Grup Mt. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, 15.001/A, 15.001/B ve 15.005 poz nolu iş kalemleri için Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatı, 03.501, 16.057/1A ve 16.059/A poz nolu iş kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının teklif edildiği, diğer iş kalemleri için proforma fatura ve fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yapıldığı, yapılan açıklamanın incelenmesi sonucu;

2204/P, 2209/P, 2540/P, 07.004/K, 07.005/K, 14.110/P, 14.111/P, 17.084/KP, 34.004/P, 3523/P ve 17.002/P poz nolu iş kalemlerine ait analizde yer alan nakliye fiyatlarının, idare tarafından dokümanla verilen analizlerdeki nakliye formülü kullanılarak hesaplandığı, nakliye pozlarının bir bileşeni olan “K” katsayısı 2010 yılı için 150 olarak belirlenmiş olmasına rağmen, analizlerde K katsayısının 100, 120 ve 130 olarak kullanıldığı, söz konusu analizlerdeki savunma izahında; “ Teklif veren firmaların kamyonları kendi malları olduğundan ve amortismanları ödendiğinden dolayı bu iş için araçların amortisman maliyetleri sıfır verilmiş tekliftir.” açıklamasına yer verildiği, teklif veren firmaların kamyonlarının kendi malları olması ve amortismanlarının ödenmiş olmasının K katsayısının düşürülmesinde ne oranda etkili olduğuna dair herhangi bir bilgi/belge sunulmadığı,

15.006/A, 15.010/A, 15.014/A, 15.018/A, 15.006/B, 15.010/B, 15.014/B, 15.018/B, 20209, 15.045, 03.501/1, 03.511 ve 04.031 poz nolu iş kalemleri için Yılmaz Madencilik Endüstri ve Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin ekinde maliyet tespit raporu başlıklı ve ortalama maliyet cetveli başlıklı belgelerin sunulduğu; 21.011, 21.040, 21.052, 08.157046, 08.157048, 08.021, 08.104/1, 08.024, 10.005, YBF/08-A, YBF/08-C, 10.011, 10.001, 10.081, 21.013 poz nolu iş kalemleri ile her cins sıcak demir işçiliği ve her cins ve çaptaki yuvarlak demir işçiliği iş kalemleri için Fahri Taban İnşaat-Taahhüt’ten fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin ekinde maliyet tespit raporu başlıklı ve ortalama maliyet cetveli başlıklı belgelerin sunulduğu, her iki fiyat teklifine ilişkin sunulan maliyet tespit raporu ve ortalama maliyet cetvelinde genel giderler ve işçilik başlığı altında birim maliyet gösterilmiş olmasına rağmen, her bir iş kalemindeki imalatlara ilişkin genel giderlerin nelerden oluştuğu, birim imalatta kullanılan malzeme ve işçilik miktarı ile kullanılacak makine ekipmana ilişkin ne tür maliyet giderinin öngörüldüğüne dair herhangi bir kayıt içermediği, Fahri Taban İnşaat-Taahhüt’ten alınan fiyat teklifi ekindeki maliyet tespit raporu ve ortalama maliyet cetvelinde SMMM isim kaşesi ve imzası bulunmasına rağmen TÜRMOB kaşesi bulunmadığı görülmüş olup, Yılmaz Madencilik Endüstri ve Tic. Ltd. Şti. ve Fahri Taban İnşaat-Taahhüt’ten alınan fiyat teklifi ekindeki maliyet tespit raporu ve ortalama maliyet cetvelinin sunulan haliyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 (b) maddesinde istenen şartı taşımadığı,

Açıklama kapsamında sunulan ve altı sayfadan oluşan demirbaş kayıt defterinin kime ait olduğunun anlaşılmadığı, belge üzerinde sahibini gösterir herhangi bir bilgi/ibare bulunmadığı,

İdare tarafından hazırlanan ve yaklaşık maliyete esas teşkil eden YBF/01-A poz nolu kayak pistlerinde minör (ikincil) saha düzenleme işleri yapılması iş kalemi analizinde ekskavatör miktarı 20 saat, formen miktarı 5 saat ve düz işçi miktarı 50 saat olup, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan analizde ekskavatör miktarı 8 saat, formen miktarı 2 saat ve düz işçi miktarı 5 saat olarak hesaplandığı, teklif içinde önemli bir yer tutan söz konusu iş kaleminde miktarların düşürülmesinin istekli açısından avantaj oluşturmasına rağmen, sağlanan avantaja ilişkin belgeye dayalı herhangi bir açıklamaya yer verilmediği,

Tespit edilmiş olup, Serhat Doğan (Doğan Müh. Mim.) – Tüzemenler Yapı Grup Mt. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1- Atasel İhr. İth. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Akçağ Bina Taah. Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, iş kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının teklif edildiği, diğer iş kalemleri için proforma fatura ve fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yapıldığı, yapılan açıklamanın incelenmesi sonucu;

2204/P, 2209/P, 07.004/K, 07.005/K, 2540/P, 14.110/P, 14.111/P, 17.084/KP, 34.004/P, 3523/P ve 17.002/P poz nolu iş kalemlerine ait analizde yer alan nakliye fiyatlarının, idare tarafından dokümanla verilen analizlerdeki nakliye formülü kullanılarak hesaplandığı, nakliye pozlarının bir bileşeni olan “K” katsayısı 2010 yılı için 150 olarak belirlenmiş olmasına rağmen, analizlerde K katsayısının 120 olarak kullanıldığı, istekli açısından fiyat avantajı oluşturan K katsayısının 120 olarak kullanılmasına ilişkin; “ nakliyede avantajlı koşullar sağlayacak olan şirketimize ait araçların fotokopileri ektedir ” açıklamasına yer verildiği, araçların kendi malları olmasının K katsayısının düşürülmesinde ne oranda etkili olduğuna dair herhangi bir bilgi/belge sunulmadığı,

2202/K poz nolu ariyet ocağının kazısının yapılması ve kullanılması iş kalemi analiz bileşenlerinden 15.010/B, 15.014/B ve 15.018/B poz nolu bileşenlerin alt analizlerinde 04.101 dinamit (Gom II), 04.105 kapsül, 04.104 katranlı fitil, 03.507 kompresörün bir saatlik ücreti ve 100 metreye taşıma bileşenlerine yer verilmediği,

İdare tarafından hazırlanan ve yaklaşık maliyete esas teşkil eden YBF/01-A poz nolu kayak pistlerinde minör (ikincil) saha düzenleme işleri yapılması iş kalemi analizinde ekskavatör miktarı 20 saat, formen miktarı 5 saat ve düz işçi miktarı 50 saat olup, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan analizde ekskavatör miktarı 5 saat, formen miktarı 5 saat ve düz işçi miktarı 5 saat olarak hesaplandığı, teklif içinde önemli bir yer tutan söz konusu iş kaleminde miktarların düşürülmesinin istekli açısından avantaj oluşturmasına rağmen, sağlanan avantaja ilişkin belgeye dayalı herhangi bir açıklamaya yer verilmediği,

Aşırı düşük teklif açıklama yazısında Akçağ Ltd. Şti. ortaklarından Osman Civanoğlu’nun Koçsa Ltd. Şti.’nin müdürü, eşi Neriman Civanoğlu’nun ise şirket ortağı olduğu, ihale konusu işin yürütülmesinde Koçsa Ltd. Şti. ve Atasel Ltd. Şti.’nin araç ve makine parkından yararlanılacağı belirtilmiş olup, Koçsa Hafriyat, Nakliyat, İnş. Ltd. Şti.’nden 14.110/P ve 14.111/P poz nolu iş kalemlerinde belirtilen kazı işleri ve diğer iş kalemlerinde belirtilen kazı işleri için iki ayrı fiyattan oluşan fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi ekinde maliyet tespit raporu veya ortalama maliyet cetveli bulunmadığı,

Medikoğlu Demir Doğrama – Mehmet Medikoğlu’ndan alınan 01.07.2010 tarihli körkasa profil faturasında YMM veya SMMM onayı bulunmadığı,

İhale tarihi 29.06.2010 olup, Eskipazar Orman, İnş. San. ve Tic. A.Ş.’den alınan 17.06.2010 tarihli fiyat teklifinde/sipariş formunda; “ Not; fiyatımız 17.06.2010 tarihi için geçerlidir.” notunun yer aldığı, dolayısıyla alınan fiyatın ihale tarihi itibariyle geçerli olup olmadığının anlaşılamadığı, Eskipazar Orman, İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 31.05.2010 ve 29.05.2010 tarihli satış faturaları ile Orman Genel Müdürlüğü Orman İşletmesi Damatlar Müdürlüğü tarafından düzenlenen 31.05.2010 tarihli alış faturasında YMM veya SMMM onayı bulunmadığı,

Koçsa Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 03.06.2010 tarihli ekskavatör, 02.06.2010 ve 20.05.2010 tarihli hafriyat faturalarında SMMM isim kaşesi ve imzası bulunduğu ancak TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı,

Tespit edilmiş olup, Atasel İhr. İth. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Akçağ Bina Taah. Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık olmadığı anlaşılmıştır.

2- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Karar gereklerinin yerine getirilmesi” başlıklı 13 üncü maddesinin ikinci bendinde ise;

“(2)İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığına ilişkin Kurumun internet sayfasından sorgulama yapılmadan, Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılan hallerde ise itirazen şikayet başvurusu nihai kararla sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, idarece 06.08.2010 tarihli işlemle şikayetin reddine karar verildikten sonra Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu için öngörülen on günlük itirazen şikayet süresi beklenilmeden 09.08.2010 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Serhat Doğan (Doğan Müh. Mim.) – Tüzemenler Yapı Grup Mt. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Atasel İhr. İth. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Akçağ Bina Taah. Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.