KİK Kararı: 2010/UY.I-2546

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/056
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 23.08.2010
Karar No : 2010/UY.I-2546
BAŞVURU SAHİBİ:
Ruto Taahhüt ve İnş. Ltd. Şti. ve Tur-pa İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Reşit Galip Cd. Fıskiye Sk. No:22 GOP/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 18. Bölge Müdürlüğü Proje ve İnşaat Şube Müdürlüğü, Eğirdir Yolu 3. Km 32340/ISPARTA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/51599 İhale Kayıt Numaralı "Afyonkarahisar Sandıklı Kestel Göleti İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.08.2010 tarih ve I.Y.19.99.0063/2010-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 18. Bölge Müdürlüğü Proje ve İnşaat Şube Müdürlüğü tarafından 25.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Afyonkarahisar Sandıklı Kestel Göleti İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ruto Taahhüt ve İnş. Ltd. Şti. ve Tur-Pa İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 30.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.07.2010 tarih ve 15667 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Ortak girişim olarak katıldıkları ihalede 8.444.332,90 TL teklif sunmuş olmalarına rağmen ihalenin 6.263.995,04 TL teklif sunan Özşa İnş. Har. Nak. Tar. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, anılan firmanın söz konusu teklif bedeli ile ihale konu işi yapmasının hayatın olağan akışı ve piyasa koşulları yönünden mümkün olmadığı, ihalede aşırı düşük teklif sınır değerinin 8.278.693,27 TL olduğu, idarenin yaklaşık maliyetinin ise 13.242.445,00 TL olduğu,

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasındaki takdir yetkisin hukuka aykırı kullanarak ihaleyi salt “üstün kamu yararı” gerekçesi ile Özşa İnş. Har. Nak. Tar. San. Ltd. Şti. üzerinde mevzuata ve Danıştay’ın müstekar kararlarına aykırı olarak bıraktığı,

Anılan firmanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 nci maddesine uygun açıklamada bulunmayarak yapım yönteminin ekonomikliğini, Tebliğin 45.1.8 inci maddesine uygun açıklamada bulunmayarak seçilen teknik çözümler veya yapım işinde kullanılacak avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü konusunda bilgi ve belgelere dayalı açıklama yapmadığı, söz konusu firmanın yeni teknolojinin kullanıldığı, ihale konusu işe yakın halihazırda şantiyesinin bulunduğu ve bu nedenle yeni şantiyenin kurulmasına ihtiyaç bulunmadığı, şantiye personel ve araçlarının masrafsız nakledileceği, şantiyede önceden alınmış arta kalan malzemelerin bulunduğu, personelin şirket bünyesinde sürekli istihdam edildiğinin belgeleri ile ortaya koyamadığı gibi Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi uyarınca da ihale konusu işte kullanacağı makine ekipmanın üreticisi olduğuna dair ruhsat, demirbaş veya amortisman defteri kayıtlarını mevcut belgelerle tevsik etmediği gibi bunların amortisman, bakım onarım vb. giderlerin nasıl karşılanacağına ilişkin açıklamada da bulunmadığı, teklif fiyatında bazı imalat kalemlerinin öngörülmediği, bazı imalat kalemlerinde ise fiyat ve miktarlarının düşürüldüğü, ayrıca teklifle birlikte sunulan analizlerdeki her bir iş kalemine ait miktar, birim fiyat ve toplam fiyatlar ile aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte sunulan analizlerde bu tutarların birbirinden farklılık arz ettiği, teklif dosyasında belirttiği kalemlere ait birim fiyatlar ile metraj miktarlarının aşırı düşük açıklamasında yer almadığı,

Analizlerin ve imalat kalemlerinin birim fiyat tariflerine, uygulama projelerine, mahal listesine, genel ve idari şartnameye uygun hazırlanmadığı, baraj elektrik, baraj vana ve mekanik techizat işleri, baraj ölçüm techizat işleri, her türlü detay ve proje işleri imalatları için sunulan proforma faturada eksiklikler olduğu ve birim fiyat tariflerinde belirtilen tüm konuları kapsamadığı kanaatinde oldukları,

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yaparken teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerin sadece bir kısmının sunulduğu, özel birim fiyat analizlerinin ise sunulmadığı, analizlerde öngörülen fiyatlarla proforma faturaların örtüşmediği, teklifte aritmetik hatanın bulunduğu,

Bazı iş kalemlerinde ilişkin hesap cetvelindeki fiyatlarla uyumlu proforma faturanın sunulmadığı gibi bu kalemlere ilişkin ayrı/yeni analizde sunulmadığı, sunulan proforma fatura onaylı maliyet tespit raporu ve diğer tüm belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunda Gelir İdaresi Başkanlığından talepte bulunulması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihalede idarece sınır değerin 8.328.184,56 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında teklif veren 11 firmadan aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, açıklama istenilen firmalardan 7 adedinin aşırı düşük teklif açıklaması yaptığı, yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının tamamının ihale komisyonunca uygun bulunarak ihalenin en düşük teklifi veren Özşa İnş. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif olarak aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Akka İnş. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel ihale olması nedeniyle firmaların iş kalemleri ve iş gruplarına ilişkin hesap cetvelinin farklı farklı düzenlemeleri, ihale üzerinde bırakılan firmanın proje ve teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak işi ifa etmesinin esas olduğu, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin hangi kalemlerinde metrajlarının düşük olduğu iddiasının açık ve net olarak ifade edilmemesi ayrıca idarenin de anılan firmaların açıklamalarını uygun görmesi hususları bir arada değerlendirildiğinden isteklilerin metrajlarına/miktarlarına ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.

Bununla birlikte Özşa İnş. ve Tic. Ltd. Şti’nin 14.06.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

Anılan firma 14.06.2010 tarihli yazıda özetle;

1-İhaleye teklif edilen 6.263.995,04 TL hesaplanırken kamu kurum ve kuruluşlarının analiz, birim fiyat ve rayiçlerinden yararlanıldığı,

2-Satın alınacak tüm malzemeler için işinde ciddi firmalardan malzeme fiyatları talep edildiği ve firmalardan alınan fiyatların üstünde birim fiyat analizlerinin hazırlandığı,

3-Maliyet fiyat analizlerinin hazırlandığı ve bu analizlere dayanarak

Maliyet hesabının: 5.425.617,93 TL

Kanuni ve zorunlu kesintiler (giderler): 645.140,48 TL

TOPLAM MALİYET: 6.070.758,41 TL olduğu,

Teklif bedelinin 6.263.995,04 TL, maliyet bedelinin 6.070.758,41 TL, net müteahhit karının 193.236,63 TL olduğu,

4-Eleme ve yıkama tesisi dahil iş makinelerinin tamamının kendi malı olduğu, kiralık makine ile çalışmayacakları,

5-İş için yeteri kadar teknik personel ve yetişmiş deneyimli ekiplerinin mevcut olduğu,

6-Teklif fiyatları hazırlanmadan önce işyerine gidilerek gövde, dolusavak, dipsavak ile yol ve gereç alanları jeoloji mühendisi ile birlikte gezilerek zemin cinsleri gözlemlerinin yapıldığı,

7-Sosyal Güvenlik Kurumu Maliye ve diğer bütün Resmi Kurum ve Kuruluşlara herhangi bir borçlarının olmadığı,

8-Firmalarının yüklenimi altında devam eden Afyonkarahisar Kuruçay Göleti İnşaatı işinin %95’inin tamamlanmış olup işin bitim tarihi olan 21.10.2011 tarihinden 15 ay önce tamamlanarak geçici kabule hazır duruma getirildiği, ayrıca ikinci firmaları olan Akgür İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin yüklenimi altında bulunan Bursa Keles Dağdibi Göleti İnşaatının ise iş programına paralel olarak devam ettiği,

Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı söz konusu işte kendi makinelerini çalıştıracaklarından ve teklif bedeli ile işin maliyeti arasında 193.236,63 TL net müteahhit karı ve işin proje teknik şartname, fen ve sanat kaidelerine uygun ve kar ederek zamanında biteceklerini belirtmiş ve söz konusu yazı ekinde maliyet cetveli, gider kalemlerini gösterir tablolar, analizlere, alış satış faturaları, maliyet tespit raporları, proforma faturalar, teklif alma yazıları, sigorta poliçesi sunulmuştur.

Anılan firmanın sunduğu belgelerin incelenmesinde;

-7 poz nolu “Her türlü inşaat ve imalatta kullanılmak üzere beton/betonarma betonu yapılması (Gövde)”, 2 poz nolu “Her türlü inşaat ve imalatta kullanılmak üzere beton/betonarma betonu yapılması (Dolu Savak)” 2 poz nolu “Her türlü inşaat ve imalatta kullanılmak üzere beton/betonarma betonu yapılması (Derivasyon-Dipsavak)”, 7 poz nolu “Enjeksiyon başlık betonu” imalat kaleminin analizinde malzeme girdisi olarak belirtilen hazır beton için MİG Malaklar Ltd. Şti.’den C20 ve C25 sınıf hazır beton için teklif alındığı, teklif alma yazısının ekinde; betona ilişkin çimento, agrega katkı, elektrik işçilik, amortisman ve temsil giderlerinin ayrı ayrı belirtildiği 20.05.2010 tarihli Maliyet Tespit Raporunun (Firma tarafından sunulan belgede Beton Maliyet Analizi denilmiştir), alış faturalarının (hazır beton yapımında kullanılan malzemelere ilişkin alış faturaları), hazır beton satış faturalarının ayrıca MİG Malaklar Ltd. Şti.’nin araçlarının amortisman defterinde olduğunu gösterir Raporun sunulduğu, araçlara ilişkin Raporda ve faturalarda SMMM onayı bulunmasına rağmen Maliyet Tespit Raporunda SMMM onayının bulunmadığı,

-1 poz nolu “Baraj ve göletlerde temel kazı yapılması (Gövde)”, 2 poz nolu “Geçirimsiz (Kil) dolgu yapılması (Gövde), 3 poz nolu “Geçirimli (zon) dolgu yapılması (Gövde)”, 4 poz nolu “Riprap ve koruyucu örtü yapılması (Gövde)”, 5 poz nolu “Ocaktan getirilen filtre malzeme ile dolgu yapılması”, 10 poz nolu “Kret düzenlemesi (Gövde)”, 1 poz nolu “Kazı yapılması (Dolusavak)”, 5 poz nolu “Ocak taşı ile istifli tahkimat (Dolusavak)”, 7 poz nolu “Duvar arka ve üstlerinin kum veya çakılla doldurulması (Dolusavak)”, 1 poz nolu “Kazı yapılması (Derivasyon-Dipsavak), 1 poz nolu “Kazı işleri (Yollar)”, 2 poz nolu “Stabilize serilmesi (Yollar)” imalat kalemlerinin analizinde malzeme girdisi olarak belirtilen akaryakıta ilişkin Uzun Otomotiv Ltd. Şti.’den teklif alındığı (teklif alma yazısını düzenleyen firmanın alış ve satış faturasını sunduğu görüldüğünden söz konusu teklif alma yazısı proforma fatura olarak değerlendirilmiştir), söz konusu yazı ekinde anılan firmanın SMMM onaylı alış faturaları ile SMMM onaylı satış faturalarının sunulduğu, istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi gerekirken YMM veya SMMM onaylı birim ortalama maliyetin belirtilmediği,

-8 poz nolu “S420 a betonarme demirlerinin hazırlanması ve bükülüp yerine konması (Gövde)”, 3 poz nolu “S420 a betonarme demirlerinin hazırlanması ve bükülüp yerine konması (Dolu Savak)”, 3 poz nolu “S420 a betonarme demirlerinin hazırlanması ve bükülüp yerine konması (Derivasyon-Dipsavak)” imalat kalemlerinin analizinde malzeme girdisi olarak belirtilen demire ilişkin Atılım Mimarlık Müh. Ltd. Şti.’den proforma fatura alındığı, proforma fatura ekinde anılan firmanın Serbest Muhasebeci Atıf AKBAŞ imzalı ve onaylı alış faturaları ile satış faturalarının sunulduğu, fatura içeriği mala ilişkin mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi gerekirken YMM veya SMMM onaylı birim ortalama maliyetin belirtilmediği, ayrıca alış ve satış faturalarının SMMM veya YMM onaylı olması gerekirken serbest muhasebeci onaylı olduğu,

-7 poz nolu “Her türlü inşaat ve imalatta kullanılmak üzere beton/betonarme betonu yapılması (Gövde)”, 2 poz nolu “Her türlü inşaat ve imalatta kullanılmak üzere beton/betonarme betonu yapılması (Dolusavak)”, 2 poz nolu “Her türlü inşaat ve imalatta kullanılmak üzere beton/betonarme betonu yapılması (Derivasyon- Dipsavak)” imalat kalemlerinin analizinde malzeme girdisi olarak belirtilen 2. sınıf keresteye ilişkin Polat Ticaretten teklif alındığı, teklif ekinde SMMM onaylı alış faturaları ile satış faturalarının sunulduğu, anılan firma tarafından proforma fatura ile açıklama yaptığının kabul edilmesi durumunda proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen YMM veya SMMM onaylı birim ortalama maliyet belirtilmesi, teklifi verenin imalatçı olması halinde ise; ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan YMM veya SMMM onaylı birim maliyet cetvelinin verilmesi gerekirken verilmediği, anılan istekli tarafından Tebliğe uygun açıklama yapılmadığı,

-9 poz nolu “Püskürtme Betonu (Dolusavak)” için Günhan Ltd. Şti.’den teklif alındığı, teklif ekinde herhangi bir belgenin bulunmadığı, yine Elektrik iş grubuna ilişkin Karadağ Elek. Ltd. Şti.’den teklif alındığı, teklif ekinde proje keşif yapım bedelinde malzeme fiyatları ve montaj bedellerinin belirtildiği, başka bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde;

“ _a**)** İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. ___

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” açıklaması yer almaktadır. Anılan firmanın yukarıda belirtilen iş kalemi/grubuna ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasını Tebliğde belirtilen şekilde yapmadığından açıklamanın anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, anılan firma teklif ekinde sunduğu analizlerin bir kısmında işçilik girdisi olarak “topograf” öngörmesine rağmen aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu ve “Maliyet Fiyat Analizi” olarak adlandırdığı analizlerde işçilik girdisi içerisinde topografa yer vermediği görülmüştür. Anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu girdinin neden yer almadığına ilişkin bir açıklaması yer almamaktadır. Anılan firma tarafından muhtelif iş kalemlerinde söz konusu girdinin maliyet kalemi olarak öngörülmeyerek maliyet girdilerini düşürüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. (Örn.1 poz nolu “Barajlarda ve göletlerde temel kazısı yapılması (Gövde)”, 2 poz nolu “Geçirimsiz (Kil) Dolgu yapılması (Gövde)”, 3 poz nolu “Geçirimli (Zon) Dolgu Yapılması (Gövde)” iş kalemlerinin analizinde topografa yer verilmesine rağmen aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan maliyet fiyat analizinde topografa ilişkin maliyet bedeli bulunmamaktadır.

Sonuç itibarıyla, anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Bahse konu ihalede ihale üzerinde bırakılan firma dışında 6 firma daha aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmuştur. Anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinde;

İhalede ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Akka İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamalarının incelenmesinde;

Anılan firmanın açıklamalarının bir kısmını kamu kurumlarının 2010 yılı birim fiyatlarından yararlanılarak yapıldığı, analizin ekine faydalanılan Bayındırlık Birim Fiyat ve Rayiç listesinin eklendiği, mazotun (motorin) girdi olarak kullanıldığı iş kalemlerinin alt analizlerinde A04.109 pozunun kullanılarak 3,00 TL birim fiyat öngörüldüğü ve söz konusu analizlerin ve alt analizlerin ekine Bayındırlık Birim Fiyat ve Rayiçleri Listesinin eklendiği, söz konusu listede 04.109 mazotun (motorin) 2010 yılı birim fiyatının 2,91 TL olarak belirtildiği görülmüştür. Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 04.109 pozu mazot (motorin)’de 2010 yılı birim fiyatı 2,91 TL’dir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinin 38.3 üncü alt maddesinde;

“ İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

_ ….._

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.5. alt maddesinde de; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacakları belirtilmiş ve 45.1.6. maddesinde de isteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları hangi belgelere dayalı olarak nasıl açıklanacağı açıklamasına yer verilmiştir.

Belirtilen Tebliğ hükmü uyarınca bahse konu isteklinin mazota ilişkin verdiği fiyatın Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarının üzerinde olması nedeniyle söz konusu kalemi anılan Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin alt bendelerinde belirtilen şekilde belgelendirmesi gerekmektedir. Akka Ltd. Şti.’nin söz konusu kaleme ilişkin Tebliğde öngörüldüğü şekilde açıklama yapmadığından bu noktada anılan firmanın açıklamasının anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan anılan isteklinin piyasadan teklif almak suretiyle gerçekleştirilen açıklamalarının incelenmesinde ise;

KES-20 “Giriş ızgarası ve her türlü kapakların yapılması”, KES-21 “Yer altında veya açıkta cebri borular ve çelik mesnetlerin yapılması”, KES-29 “Projelerde ve teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak dipsavak ayar vana odası, mekanik teçhizatı, tehlike vanası, havalandırma teçhizatı ve diğer aksamın temini ve yerine montajının yapılması” iş kalemine ilişkin Sevinç Makine A.Ş.’den teklif alındığı, teklif ekinde YMM onaylı Maliyet Tespit Raporunun sunulduğu, söz konusu Raporda “birim ortalama maliyetler ve işçilik maliyetlerinin ekli tabloda belirtildiği” şerhi düşülmüş olup Maliyet Tespit Raporu ekinde YMM onaylı “Teklif Fiyatı Analizi” sunulduğu görülmüştür. KES-20, KES-21 iş kaleminin Maliyet Tespit Raporunun ekinde yer alan “Fiyat Analizinde” işin adının Bursa Yenişehir Çiçeközü Göleti İmalatı olduğu belirtilmiş ve analiz girdileri malzeme, işçilik, makine ekipman, nakliye olarak ayrı ayrı miktar ve fiyatları belirtilmiştir. KES-20 ve KES-21’e ilişkin sunulan fiyat analizinin bahse konu işe ilişkin olmaması nedeniyle anılan açıklamanın Kamu İhale Tebliğine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Sonuç itibarıyla ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı teklif sahibinin aşırı düşük açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görüldüğünden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Geçerli en düşük 3. teklif sahibi olarak belirlenen Kasmet A.Ş.+Burkay Ltd. Şti. iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;

-B-16.501/A poz nolu çimento bedeli analizinde malzeme girdisi olarak belirtilen mlz-3 dökme çimentoya ilişkin fabrika teslimi Set Italcementi Group’tan fiyat teklifi alındığı, söz konusu teklif ekinde herhangi bir belgenin sunulmadığı,

-04.014/1 poz nolu “Enjeksiyon bentonit bedeli” analizinde malzeme girdisi olarak belirtilen mlz-5 enjeksiyon için bentonit katkı maddesine ilişkin Karakaya Bentonit A. Ş.’den proforma fatura alındığı, söz konusu proforma faturada YMM’nin imzasının bulunduğu, ayrıca proforma ekinde herhangi bir belgenin sunulmadığı,

-16.001 “150 doz tesviye betonu (nakliye)”, 16.035/2/MK “BS 16 b.a. betonu (nakliye+pompalı)”, 16.058/1A “BS 20 b.a nakliyeli+pompalı)”, 16.059/A BS.25 b.a betonu (nakliyeli+pompalı)” analizinde malzeme girdisi olarak yer alan BS 150 doz hazır beton, BS 16 hazır beton, BS 20 hazır beton, BS 25 hazır beton, 450 doz püskürtme betona ilişkin Genhan A.Ş.’den proforma fatura alındığı, her kaleme ilişkin malzeme, işçilik makine, taşıma bedellerine ilişkin teklif birim fiyat analizi ve 2 adet satış faturasının sunulduğu, söz konusu analizlerde SMMM’nin imzası bulunmasına rağmen TÜRMOB kaşesinin (onayının) bulunmadığı,

-18.454/1 poz nolu “Q 30 cm iç çapında beton büz döşenmesi”, 18.456/1 poz nolu “Q40 cm iç çapında beton büz döşenmesi” kaleminde malzeme girdisi olarak belirtilen mlz-83 Q 30 cm iç çapında büz ve mlz-84 Q40 cm iç çapında büze ilişkin Kadir Zümrüttaş’dan teklif alındığı, teklif alma yazısı dışında söz konusu kalemlere ilişkin başkaca bir belgenin sunulmadığı,

-İnşaat demiri ve çelik hasıra ilişkin Yörükoğlu Ltd. Şti.’den teklif alındığı, teklif ekine bir alış ve bir satış faturasının sunulduğu, söz konusu faturaların YMM veya SMMM onaylı olması gerekirken SM imzalı olduğu, YMM veya SMMM onayı bulunmadığı, proforma faturayla açıklama yaptığının kabulü halinde YMM veya SMMM onaylı birim ortalama maliyetin, imalatçıdan teklif aldığının kabul edilmesi durumunda ise YMM veya SMMM onaylı birim maliyet cetvelinin sunulması gerekirken sunulmadığı,

-B-21.054 poz nolu “Binalarda 4-8 m yükseklik için kalıp iskelesi” ve B-21.065 poz nolu “İş iskelesi” analizinde malzeme girdisi olarak belirtilen mlz-8-b ve mlz-8-a III. Sınıf keresteye ilişkin Akın Kereste Ltd. Şti.’den teklif alındığı, teklif ekinde 1 adet SMMM imzalı satış faturasının sunulduğu, faturada SMMM onayının bulunmadığı, söz konusu teklifi düzenleyenin imalatçı mı yoksa satıcı mı olduğunun anlaşılamaması nedeniyle isteklinin proforma faturayla açıklama yaptığının kabulü halinde YMM veya SMMM onaylı birim ortalama maliyetin belirtilmesi ve alış faturasının eklenmesi, imalatçıdan teklif alındığının kabul edilmesi durumunda ise YMM veya SMMM onaylı birim maliyet cetvelinin sunulması gerekirken sunulmadığı,

-Enjeksiyon deliği açılması ve enjeksiyon yapılması iş kalemlerine ilişkin olarak Tekson A.Ş.’den teklif alındığı, teklif alma yazısında SMMM imzasının bulunduğu, teklif ekinde her bir iş kalemine ilişkin malzeme, makine ve ekipman, işçilik giderinin ayrı ayrı belirtildiği birim fiyat analizlerinin sunulduğu, birim fiyat analizlerinin Maliyet Tespit Raporu olarak değerlendirilebileceği düşünülmekle birlikte söz konusu analizlerde SMMM onayının bulunmadığı,

-Bahse konu istekli tarafından düzenlenen makine ve ekipmanın güncel rayiç listesinde kompresörün (XAS-900 cfm) saatlik ücreti (mak-23) 61,34 TL olarak belirlenmiştir. 14.016/2 poz nolu “Elle kazı yapılması” iş kalemine ilişkin analizde makine ekipman girdisi olarak mak-23 kompresörün (XAS-900 cfm) öngörülmüş ve söz konusu analizde makinenin miktarı 0,023 sa, teklif birim fiyatı 61,34 TL, tutar ise 1,38 TL öngörülmüştür. Anılan makinenin tutarı (0,023x61,34=1,41TL) 1,41 TL’dir. Anılan firmanın analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda hata yaptığı, bunun da teklif fiyatı düşürdüğü görülmüştür. Söz konusu durum 14.018 poz nolu “pinomatik tokmakla dolgu sıkıştırılması” ve B-16.582/1, B-15.306 poz nolu iş kalemlerinde makine ve ekipman kısmında da bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

Yine anılan Tebliğin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinin 38.7 alt maddesinde;_“ Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.”_ açıklaması yer almaktadır.

Anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasını Tebliğin 45.1.6 maddesine uygun olarak yapmaması ve analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif fiyatlarla uyumlu olmadığı görüldüğünden anılan Tebliğ hükmü uyarınca teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken geçerli teklif olarak değerlendirilmesi anılan Tebliğ hükmüne aykırıdır.

Geçerli en düşük 4üncü teklif sahibi olarak belirlenen Muzaffer Oflaz firmasının aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde; açıklamalarının bir kısmını kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarına dayandırıldığı, birim fiyat pozları ve rayiçleri listesinin sunulduğu, dışarıdan temin edilen malzemeler için ise (beton, inşaat demiri, mazot,mekanik aksamlar, elektrik tesisat giderleri v.s) piyasa araştırmasına dayalı olarak teklif alma yazıları ve proforma faturaların, ayrıca inşaat ekipmanına ilişkin olarak demirbaş listesinin, makine parkı işletme maliyet listesinin (araçların saatlik çalışma ücretlerinin hesaplandığı) ve akaryakıt fiyat tarifesinin yazı ekinde sunulduğu,

-16.059/A “Basınç dayanım sınıfı C25/30 (BS25 B300) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kaleminde bulunan C25/30 beton harcı (BS.25)’na ilişkin San Beton Ltd. Şti.’den teklif alındığı, teklif etkinde herhangi bir belgenin sunulmadığı,

-08.78712/İB/A “Q 900 mm motor kumandalı flanşlı kelebek hazırlanması”, 36.104174/A poz nolu “Q 800 mm HDPE ataptörü için 316 kalite çelik flanş parçası (4-6 ATÜ)”, 36.10437 poz nolu “Q800 mm 10 ATÜ çelik flanşların döşenmesi, 36.11212 poz nolu “Q900 mm flanşlı sökme parçasının yerine montajı (bağlama bedeli hariç”, 38.D.600/A10 poz nolu “16 ATM basınç day. Q813 mm anma çaplı çelik boru”, 38.D.800/C4 “Q 150 mm sert pvc plastik (povilinli klorür) geçme muflu boru haz. (16 ATM bas. Day)”, 38.D.800/C.5 poz nolu “”Q200 mm pvc plastik (povilinli klorür) geçme muflu boru haz. (16 ATM bas. Day)”, 38.D./96 poz nolu “Baca yük. 4.00 mt ye kadar olan tip 2 hava bacası yapılması” iş kaleminin proforma faturaya dayandırıldığı ve iş kalemlerine ilişkin olarak Tarfer Makine Ltd. Şti.’den teklif alındığı, teklif ekinde herhangi bir belgenin sunulmadığı,

-Profil, köşebent pik demirin vb., ürünlerin fiyatlarını gösterir internet çıktısının sunulduğu, söz konusu çıktı ekinde herhangi bir belgenin sunulmadığı,

Yine elektrik tesisatına ilişkin olarak teklif ekinde malzeme ve işçilik bedelinin ayrı ayrı gösterildiği bir listenin sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu maliyet kalemine ilişkin olarak açıklamasını Elso Proje A.Ş.’den aldığı proforma faturaya dayandırdığı proforma ekinde herhangi bir belgenin sunulmadığı,

Görülmüştür.

Anılan Tebliğin Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

Anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasını Tebliğin 45.1.6 maddesine uygun olarak yapmaması, açıklamasını Tebliğin öngördüğü şekil ve içerikte açıklamaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idarece geçerli teklif olarak değerlendirilmesi anılan Tebliğ hükmüne aykırıdır.

Geçerli en düşük 5. inci teklif sahibi olarak belirlenen Kutay İnş. Taah. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;

Firma açıklamasında; şirket demirbaşına kayıtlı alet ve ekipmanlar esas alınarak amortisman defterine kayıtlı amortisman değerlerine göre analizlerin hazırlandığının, kazı analizinde bulunan 15.001/1A, 15.006/1A, 15.010/2A, 15.001/3C, 15.006/3C, 15.010/3C, 15.014/1A pozların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı analizlerinden alındığının, girdi cinsleri ve miktarlarında hiçbir değişiklik yapılmadan analize yansıtıldığının, analizlerdeki girdi cinslerinden makinelerin amortisman bedellerinin firmaya kayıtlı iş makinelerinin amortisman defterindeki bedellerin alındığının, mazot hesabının kullanılan makinelerinin sahip olduğu motor gücüne göre hesaplandığının, işçilik ücretlerinin asgari geçim sınırının üzerinde olduğunun, kazı naklinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı nakliye formülünden hesaplandığının, geçici servis ve kaya yolu yapılması için 3 adet fiyat analizi yapıldığının ve işin yapılması için gerekli tüm yolları kapsadığının, yolun yapımı sırasında çıkan hafriyatın genelde kendi içinde aynı metrelerde dolgu olarak kullanılacağından nakliye miktarının az tutulduğunun, dolgu yapılması işleri için DSİ Barajlar ve HES Dairesinin B-15.302 pozunun esas alındığının, gerekli sıkıştırma ve sulama için Karayollarının 2205 nolu pozunun kullanıldığı, kamu birimlerine ait analizdeki miktarların aynen kullanıldığının, AKG 10 pozu hazırlanırken DSİ Barajlar ve HES Dairesinin B-15.342 pozunun, AKG-11 pozunda DSİ Barajlar ve HES Dairesinin B-15.312 pozunun esas alındığı, miktarların aynen kullanıldığının, tahkimat işlerinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 17.084, 17.085, 17.086 pozlarından yararlanıldığının, ankraja ilişkin DSİ’ye ait birim fiyat analizlerinin kullanıldığının, püskürtme betonu için DSİ Barajlar ve HES Dairesinin B-16.582/1 pozunun esas alındığının, beton ve kalıp imalatları için Bayındırlık Bakanlığı analizlerinin kullanıldığının, miktarlarla oynama yapılmadığının, demir işleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 23.014 ve 23.015 pozu analizinin kullanıldığının, girdi cinsleri ve miktarlarda hiçbir değişiklik yapılmadığının, giriş ızgarası ve kapakların yapılması ve korkuluk yapılmasında AKG-16 pozunun DSİ’nin B-23.255 nolu analizinden, AKG-22 pozun için Bayındırlık Bakanlığının 23.176 analizinin alındığının, açıkta cebri boru ve çelik mesnetlerin yapılmasında DSİ’nin B-23.D/4 analizinin kullanıldığının, PVC su tutucu için DSİ’nin B-18.501 analizinin kullanıldığının, dren için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı pozunun herhangi bir miktar oynaması yapılmadan kullanıldığının, enjeksiyon yapılmasında çimento nakli ve çimento fiyatının Bayındırlık ve İskan Bakanlığının, diğer enjeksiyon deliği açılması ve enjeksiyon maddesi basılması işlerinde DSİ’nin birim fiyatlarından alındığının, çimento nakli mesafesinin özel teknik şartnameden alındığının, mekanik İşlere ait tüm malzeme fiyatlarının İller Bankasının 2010 boru ve donanım cetvelinden alındığının, esas olan fiyatlara işçilik ve kar dahil olmasına rağmen tekrar işçilik konularak malzemenin alınacak firmada yüklenmesi, nakli, boşaltılıp istiflenmesi ve konulacağı yere kadar teslimi karşılığının yazıldığının, çelik borularda da aynı yolun izlendiğinin fakat fiyatların güncel değerleri tutmamasından dolayı 04.768/10B rayiçlerinin nakliye olarak eklendiği beyan edildiği ve elektrik işleri için TEDAŞ ve Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatları ile montaj dahil fiyat verildiği belirtilerek fiyatlar liste halinde sunulduğu belirtilmiş ve açıklama ekine SMMM onaylı firmanın tesis ve ekipman listesi, araç ruhsatları sunulmuştur.

Bahse konu firma açıklamalarının bir kısmını 2010 yılı kamu kurumu birim fiyatlarına dayandırmış iken elektrik iş grubuna ilişkin açıklamalarının 2009 yılı birim TEDAŞ II Bölge ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarına dayandırıldığı görülmektedir.

Anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında elektrik işleri için sunduğu listede TEDAŞ 2. Bölge ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı belirtilmektedir. Söz konusu listede yer alan birim fiyatların incelenmesinde 2009 ve 2010 yılı aynı olanlar dışında büyük kısmının 2009 yılı birim fiyatları olduğu görülmüştür. Bahse konu ihalenin ilan tarihi 03.05.2010, ihale tarihi 25.05.2010’dur. İhale ilan tarihi itibarıyla anılan kurumların 2010 yılı birim fiyat listeleri yayımlanmıştır.

“38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

Bahse konu ihalenin ilanının 03.05.2010 tarihinde yayımlandığı ihale ilan tarihi itibarıyla İsteklilerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.8 inci maddesi gereğince 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmekte ancak anılan Tebliğin 38.9 uncu maddesi gereğince de; analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. Ayrıca anılan Tebliğin (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

Anılan Tebliğ hükmü uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasını kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlara dayandıran isteklilerin anılan kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan rayiç fiyatları kullanması gerekmektedir.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığının ve TEDAŞ’ın 2009 yılı birim fiyatları 01.01.2009-31.12.2009 dönemini kapsamaktadır. İhale ilanının 03.05.2010 ihale tarihinin 25,05.2010, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatlarının 01.03.2010 tarihinde yayımlandığı ve TEDAŞ birim fiyatlarının da ihale ilan tarihinden önce yayımlandığı ve söz konusu tarih itibarıyla anılan idarelerin 2010 yılı birim fiyatlarının yürürlükte olduğu ayrıca anılan Tebliğ hükmü uyarınca “yayımlanmış rayiç yılı fiyatlarının” kullanılması esas olduğundan başvuru sahibinin anılan Tebliğ hükmü çerçevesinde açıklama yapmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında içerisinde yer alan Elektrik İşlerine ilişkin hesap cetvelinin 65 nci sırasında “Özel-1 Kombine Priz Kutusu”na ilişkin açıklamada (fiyatın) alınan tekliflere göre olduğu belirtilmesine rağmen söz konusu malzemeye ilişkin proforma fatura, teklif alma yazısı vb. belgeler ile söz konusu fiyatı tevsik edici Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesinde belirtilen belgelerin sunulmadığı, bu yönüyle yapılan açıklamanın Tebliğ hükmüne aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

6 ncı en avantajlı teklif sahibi Mehmet Alptekin firmasının aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde açıklamalarının bir kısmının poz numarası belirtilmek suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarına dayandırıldığı ve bunu gösterir listenin sunulduğu, geri kalan açıklamalarının ise piyasadan teklif alınmak suretiyle yapıldığı, açıklamasında; gerek beton –kalıp-demir iskele gerekse mekanik teçhizat ekiplerinin her an iş başında konuşlandırılıp imalata geçebilecek durumda oldukları, firmalarının geniş makine parkı bulunduğu, shell bayisi olunduğundan akaryakıtın ucuza geleceği, beton imalatının firmalarınca yapıldığı, firmalarının bütün şantiyelerinde hazır beton ürettiği gibi piyasaya Alptekin markalı beton pazarladıkları, bahse konu iş için beton santrali ve konkasör tesisi kurulacağı, halen Ankara Şefeflikoçhisar’da taahhütleri altında devam eden Peçenek baraj inşaatı işinde kurulu olan beton santrali ve tesisinin işinin 2009 yılı itibarıyla tamamlandığı, şu an boş olan tesisin bahse konu işte kurulacağı, mevcut tesisin değerlendirilmesinin ekstra maliyeti ortadan kaldıracağı, bunun önemli bir avantaj sağlayacağı belirtilmiş ve açıklama ekine firmanın makine ekipman listesinin sunulduğu, anılan firma tarafından devam eden ve biten işlerin listesine yer verildiği görülmüştür.

KES-E01 “Elektrik işleri” iş grubuna ilişkin analizde Özseven Ltd. Şti.’den teklif alındığının belirtildiği ve aşırı düşük açıklamasında Özseven Ltd. Şti.’den anılan firmadan alınan toplam tutarın belirtildiği teklif alma yazısının sunulduğu, söz konusu yazı ekinde kullanılan malzemeler ile malzeme +montaj fiyatını gösterir listenin yer aldığı (elektrik keşfinin) , söz konusu listenin ve teklif mektuplarının SMMM imzalı ve onaylı olduğu, bununla birlikte söz konusu kalemlere ilişkin MKS Ltd. Şti.’den teklif alma yazısı (elektrik keşfi) ve ekinde teklifi veren firmanın teklif yazısında belirtilen malzemenin bir kısmının yer aldığı SMMM onaylı alış faturasının sunulduğu, Tebliğin ilgili hükmü uyarınca aşırı düşük açıklamasının niteliğine göre YMM veya SMMM onaylı Maliyet Tespit Raporu veya birim ortalama maliyet ile alış satış faturaları veya birim maliyet cetvelinin bulunmadığı, Tebliğinin 45.1.6 maddesine uygun açıklama yapılmadığı,

Ayrıca istekli adına 19.01.2010 tarihinde demir boyalı ENH direk ve demir boyalı ENH durdurucu direk için düzenlenmiş faturanın sunulduğu görülmüştür. Anılan firmanın söz konusu malzemelerin firmalarında bulunduğunu belirtmek amaçlı söz konusu faturayı ibraz ettiğinin kabulü halinde ilgili Tebliğ hükmü uyarınca söz konusu malzemenin firmalarında bulunduğunun YMM veya SMMM onaylı Stok Tespit Raporunun ibrazı ile tevsiki gerektiği,

Diğer taraftan, KES-DK21 poz nolu “Dipsavak vanaları, tehlike demir kapakları ve kumanda mekanizmaları” iş kaleminin analizinde “MMT’nin 19.05.2010 tarifli teklifine” atıfta bulunulduğu, anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu belgeler arasında MMT firmasından alınmış bir teklif yazısı bulunmamakla birlikte, teklif dosyası içerisinde MMT Ltd. Şti.’den alınmış 19.05.2010 tarihli teklif alma yazısının bulunduğu görülmüştür. Ancak ne teklif dosyasında ne de aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sunulan belgeler arasında söz konusu teklife ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması Tebliğin 45.1.6 maddesinde öngörülen şekilde belgelendirmediği görülmüştür (YMM veya SMMM onaylı birim ortalama maliyet cetveli ve alış, satış faturası veya YMM veya SMMM onaylı birim maliyet cetveli veya YMM veya SMMM onaylı Maliyet Tespit Raporu vb.).

Anılan Tebliğin Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

…

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

” açıklaması yer almaktadır.

Anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasını Tebliğin 45.1.6 maddesine uygun olarak yapmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken geçerli teklif olarak değerlendirilmesi anılan Tebliğ hükmüne aykırıdır.

7 nci en avantajlı teklif olarak belirlenen Kuduoğlu Nak. İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamasının incelenmesinde analiz girdilerinde poz numaraları belirtilmek suretiyle kamu kurumu fiyatlarından yararlanıldığı, B-D.301 poz nolu “Baraj ölçüm teçhizatı ve tererruatı” ile B-23.D/3 poz nolu “Dipsavak vanaları ve kumanda mekanizması” iş kalemlerinin analizlerinde Rayiç-1, Rayiç-2 ibaresi konularak bu iş kalemlerine ilişkin açıklamasının alınan tekliflere dayandırıldığı, baraj ölçüm tesisatı için Sangari Ltd. Şti.’den teklif alındığı ve teklif ekinde SMMM onaylı Maliyet Tespit Raporu sunulmasına rağmen Dipsavak vanaları ve kumanda mekanizmasına ilişkin proforma fatura veya teklif alma yazısı ile açıklamayı belgelendirmek için anılan Tebliğin 45.1.6 maddesinde öngörülen belgelerin sunulmadığı görülmüştür.

Bunun üzerine idareden 06.08.2010 tarih ve 1783 sayılı yazı ile anılan firmanın B-23.D/3 poz nolu “Dipsavak vanaları ve kumanda mekanizması” iş kalemine ilişkin açıklamasında Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesinde belirtilen belgeleri sunup sunmadığının bildirilmesi istenilmiş anılan idareden gelen 06.08.2010 tarih ve 146803 sayılı yazıda söz konusu poza ilişkin belge sunulmadığı belirtilmiştir.

Anılan firmanın Dipsavak vanaları ve kumanda mekanizması için oluşturduğu teklifini Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesinde öngörüldüğü şekilde belgelere dayalı açıklama yapmamasına rağmen aşırı düşük açıklamasının idarece uygun bulunması anılan Tebliğ hükmüne aykırıdır.

Anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında tesisat işleri için sunduğu listede TEDAŞ ve Bayındırlık Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı görülmektedir. Söz konusu listede yer alan birim fiyatların incelenmesinde 2009 ve 2010 yılı aynı olanlar dışında bir kısmının 2009 yılı birim fiyatları olduğu görülmüştür. Bahse konu ihalenin ilan tarihi 03.05.2010, ihale tarihi 25.05.2010’dur. İhale ilan tarihi itibarıyla anılan kurumların 2010 yılı birim fiyat listeleri yayımlanmıştır. Bayındırlık ve İskan Bakanlığının ve TEDAŞ’ın 2009 yılı birim fiyatları 01.01.2009-31.12.2009 dönemini kapsamaktadır. İhale ilanının 03.05.2010 ihale tarihinin 25,05.2010, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatlarının 01.03.2010 tarihinde yayımlandığı ve TEDAŞ birim fiyatlarının da ihale ilan tarihinden önce yayımlandığı ve söz konusu tarih itibarıyla anılan idarelerin 2010 yılı birim fiyatlarının yürürlükte olduğu ayrıca anılan Tebliğ hükmü uyarınca “yayımlanmış rayiç yılı fiyatlarının” kullanılması esas olduğundan başvuru sahibinin anılan Tebliğ hükmü çerçevesinde açıklama yapmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulan firmalarının aşırı düşük açıklamalarının 4734 sayılı Kanununun 38 inci ve Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine uygun olmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KİK Kararı: 2010/UY.I-2546

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin