KİK Kararı: 2010/UY.I-2472

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/055
Gündem No : 90
Karar Tarihi : 16.08.2010
Karar No : 2010/UY.I-2472
BAŞVURU SAHİBİ:
Acar İnşaat- Semih ACAR , İslice Mah. Fatih Cad. 2. Çukur Sok. Işık Apt. K:1 No:1/UŞAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uşak İl Özel İdaresi, Ünalan Mahallesi, Atatürk Bulvarı, No. 102/UŞAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/66350 İhale Kayıt Numaralı "Uşak İli, Banaz İlçesi, Cumhuriyet İlköğretim Okulu 8 Derslikli Ek Bina İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.08.2010 tarih ve I.Y.21.42.0041/2010-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Uşak İl Özel İdaresi tarafından 18.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Uşak İli, Banaz İlçesi, Cumhuriyet İlköğretim Okulu 8 Derslikli Ek Bina İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Acar İnşaat Semih Acar’ın 05.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.07.2010 tarih ve 16559 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapmış olduğu açıklama ve sunulan belgelerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi hükümlerine uygun olmadığı,

Anılan istekli tarafından sunulan analiz ve alt analizlerde iş kalemleri ile imalat miktarlarının yaklaşık maliyette öngörülen miktarlarla uyumlu olmadığı,

Teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin analizlerde işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu, analizlerde diğer bileşenler için öngörülen bedeller için sunulan proforma fatura ile alış/satış faturalarının Tebliğde öngörülen usule uygun olmadığı ve gerçekçi piyasa fiyatlarını yansıtmadığı,

Ayrıca, ihale dokümanında öngörülen makine ekipman, teknik personel, şantiye giderleri, sigorta, damga pulu, KİK payı vb. genel giderler için maliyet öngörülmemiş olabileceği,

İhale konusu işe ilişkin mahal listesinde bulunan özel pozlu imalatlar için ayrıntılı fiyat analizi yapılması gerektiği ve öngörülen bedellerin de mevzuata uygun olarak belgelendirilmesi gerektiği, ancak bu kalemlere ilişkin fiyat açıklamalarının mevzuatta öngörülen usule uygun olarak sunulmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalede 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinde açıklanan yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin sınır hesabına göre ihale komisyonunca geçerli teklif olduğu belirlenen isteklilerden dört isteklinin teklifinin idarece belirlenen sınır değerin altında kaldığı ve bu isteklilerden teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklama istenildiği, bu isteklilerden üçünün teklif bileşenlerine ilişkin açıklama sunmadığı, açıklama sunan tek istekli olan Göksel Gökalp’in açıklamaları idarece uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, şikayetçinin teklifinin ise sınır değerin üzerindeki en düşük teklif olduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; “38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

__

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

__

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

__

38.2. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

__

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

…

…

…

__

__

__

__

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

…

…

…

__

__

__

__

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

...

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Aynı Tebliğde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin teklif bileşenlerinin maliyetini tevsik etmek üzere sunmaları gereken belgelere ilişkin olarak ise; “45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.1 inci maddesinde yapılan açıklamalar çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen birim fiyattan yüksek veya kar ve genel gider hariç birim fiyattan düşük bedel teklif edilen iş kalemlerine ilişkin olarak, isteklilerce hazırlanan birim fiyat analizleri ile analiz bileşenlerinin maliyetini tevsik etmek üzere Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinde yapılan açıklamalar çerçevesinde ilgisine göre proforma fatura veya o alanda faaliyet gösterenlerden alınan fiyat teklifi vb. belgelerle açıklama yapılması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca sunulan teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamalarının, yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar çerçevesinde yapılan incelemede:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında yer alan imalat kalemleri için öngörülen bedeller ile bu bedellerin 2010 yılı kar ve genel gider hariç tutarları ile mukayesesine ilişkin listenin sunulduğu belirlenmiştir. Anılan listede yer alan imalat kalemlerinden birim fiyatı 2010 yılı BBF’den düşük olmakla birlikte, kar ve genel gider hariç 2010 BBF’den yüksek bedel öngörülen kalemlerine ilişkin olarak Tebliğin 38.3 üncü maddesinde yapılan açıklama çerçevesinde birim fiyat analizi sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Öte yandan, 2010 yılı Bayındırlık Birim Fiyatları (BBF) esas alınarak teklif bedeli belirlenen imalat kalemleri dışında BBF’de pozu bulunmayan (mahal listesinde inşaat imalatları kapsamında yer alan 4 adet, makine tesisat imalatları kapsamında yer alan 1 adet olmak üzere) toplam 5 adet imalat kalemi ile BBF’de pozu bulunmakla birlikte teklif edilen bedelin kar ve genel gider hariç BBF’den düşük belirlendiği toplam 5 adet imalat kalemi için birim fiyat analizi sunulduğu belirlenmiştir.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin olarak idareye sunmuş olduğu açıklamada, mahal listesi veya yaklaşık maliyet hesabında olmayan ancak projede bulunan imalatların maliyetlerinin de teklif fiyata dahil edildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat analizleri ile birlikte analizlerde yer alan girdiler için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere proforma fatura sunarak birim maliyetini açıkladığı imalat kalemlerinde, ilgili imalat kaleminin ilişkilendirildiği BBF analizlerinde yer alan malzeme ve işçilik gibi imalat bileşenlerinin miktarlarına bağlı kalındığı, imalat bileşenlerinin fiyatlarının belirlenmesinde BBF rayiçleri veya piyasadan alınan proforma faturalarda yer alan bedellerin esas alındığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafında birim fiyat analizi sunulan imalat kalemlerinde BBF rayiçlerinden düşük bedel öngörülen imalat bileşenlerine ilişkin olarak sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda;

- Birim fiyat analizi sunulan muhtelif imalat kalemlerinin imalat bileşeni olan II. sınıf çam kereste için öngörülen 229 TL/m3 bedeli tevsik etmek üzere Erişim Kereste San. Nak. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan proforma fatura ile ekinde Simav Orman İşletmesi Müdürlüğünce düzenlenmiş 18.01.2010 tarihli tomruk faturasının sunulduğu, tomruktan II. Sınıf kereste imalatının maliyeti için fire ve kar dahil olmak üzere yasal giderleri gösterir SMM tarafından kayıtlara uygunluğu tasdikli Ortalama Birim Maliyet Hesap Tablosu ile ilki 02.01.2010, sonuncusu 20.06.2010 tarihinde düzenlenmiş 4 adet satış faturasının sunulduğu birim fiyat analizinde öngörülen bedelin ortalama maliyet hesap tablosunda hesaplanan birim fiyata uygun olduğu anlaşılmış olup bahse konu belgelerin uygun görülmesinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

- Özel 2 poz numaralı mermerit tezgah yapılması işine ilişkin analizde özel poz olarak belirlenen mermerit kaplama için Şenollar Mermerit Granit’ten alınan proforma fatura ile 25.02.2010 tarihli satış faturası ve 01.03.2010 tarihli granül halde mermerit hammaddesine ilişkin olduğu anlaşılan alış faturası sunulduğu, mermerit tezgah kaplanmasının imalat niteliğinde olması nedeniyle hammadde faturasının alış faturası yerine kaim olmayacağı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.b maddesinde yapılan açıklama çerçevesinde birim imalat için gerekli malzeme, işçilik vb. bileşenler dikkate alınarak birim maliyet tespit raporu sunulması gerektiği; ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen birim maliyetin (138,12 TL/mt.) idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan birim fiyattan (113,75 TL/mt.) yüksek olduğu ve söz konusu imalatın pursantaj oranının onbinde dört mertebesinde olduğu dikkate alındığında, anılan imalat için birim maliyet tespit raporu sunulmamasının teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaların uygun görülmemesi sonucunu doğuracak nitelikte kusur olarak değerlendirilmesinin uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

-Sıhhi Tesisat imalatları kapsamında yer alan kendinden rezervuarlı Çocuk Klozeti Takılması işi için sunulan analizde komple takım çocuk klozeti için öngörülen bedeli tevsik etmek üzere Arpacı Tic. Doğ. Gaz. Sist.’den alınan 10.06.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada (rezervuar, kapak ara musluk ve bağlantı hortumu) için öngörülen toplam bedelin birim fiyat analizinde esas alındığı anlaşılmıştır.

Ancak, proforma faturaya konu klozet ve aksamı için öngörülen bedeli tevsik etmek üzere sunulan alış/satış faturaları incelendiğinde alış faturasının tarihinin 16.06.2010 olduğu ve son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı görülmüştür. Her ne kadar anılan imalata ilişkin öngörülen maliyeti tevsik için sunulan proforma fatura son geçici vergi beyanname dönemine ait değil ise de anılan imalat kalemi için yaklaşık maliyet hesabında öngörülen bedelin 250,00 TL/adet, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen bedelin 274,44 TL olduğu ve bahse konu imalat kaleminin pursantaj oranının Onbinde 8,3 mertebesinde olduğu dikkate alındığında, yaklaşık maliyette öngörülen bedelden yüksek bedel öngörülen bahse konu imalat kalemine ilişkin belgelendirmesindeki kusurun, anılan isteklinin açıklamalarının uygun görülmemesini gerektirecek nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde tespit edilen kusur veya noksanlıkların esasa etkili olmadığı ve imalat bileşenleri için öngörülen bedellerin kabul edilebilir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, götürü bedel teklif alınarak gerçekleştirilen ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin tespitinde iki parametreden birinin imalat kalemleri için öngörülen bedeller, diğerinin ise miktarlar olduğu açıktır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kalem bazında öngörülen maliyetler ve bu maliyetlere ilişkin olarak belgelere göre yapılan açıklamalar yeterli kabul edilse bile, toplam teklif bedelinin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin imalat kalemleri için öngördüğü miktarların da yaklaşık maliyet hesabında öngörülen miktarlarla mukayese edilmesinin gerekli olduğu izahtan varestedir.

İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden ihale komisyonunca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan metrajlardaki imalat miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında esas alınan imalat miktarları arasındaki farklılığın, teklif fiyatına etkisi ve kabul edilme gerekçelerine ilişkin herhangi bir değerlendirmeye rastlanılmamıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan metrajlarda bazı imalat kalemlerindeki miktarlar ile yaklaşık maliyette esas alınan imalat miktarlarındaki farklılığın teklif bedeline kıyasla mertebesini belirlemek amacıyla; yaklaşık maliyette esas alınan miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aynı imalat kalemi için öngörülen miktarların farkının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aynı kalem imalat için öngördüğü birim bedel ile çarpılması suretiyle her bir kalemdeki miktar farklılıklarının gerek o imalat kalemi için öngörülen bedele gerekse elde edilen fark tutarlarının toplanması suretiyle iş grubu ve toplam teklif bedeli bazında parasal tutar olarak mukayese edilmesi yoluna gidilmiş ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü miktarlar ile yaklaşık maliyette öngörülen miktar farklılıklarının teklif fiyatını hangi mertebede etkilediğini öngörülmek üzere yapılan çalışmada elde edilen sonuç ve değerlendirmeler aşağıda belirtilmiştir.

Bu bağlamda, ihale konusu işin önemli kısmını teşkil eden ve yaklaşık maliyet hesabında İnşaat imalatları kapsamında 01.01 grupta “kaba inşaat” başlığı altında sıralanan 16 kalem inşaat imalatına ilişkin veriler yaklaşık maiyet hesabındaki liste esas alınarak eşleştirme yapılmak suretiyle aşağıda tabloda gösterilmiştir:

Tablo-01.01 İnşaat İmalatları (Kaba İnşaat)

Sıra No

** Poz No **

** Kısa Tanımı **

YAKLAŞIK MALİYET HESABI VERİLERİ

İHALE ÜZERİNDE BIRAKILAN İSTEKLİNİN VERİLERİ

YMMx İBF (TL)

** Birimi **

** Miktarı (YMM) **

** Birim Fiyatı (YMBF) (TL) **

Tutarı (YMMxYMBF)

(TL)

** Miktarı (İM) **

** Birim Fiyatı (İBF) (TL) **

** Tutarı (İT=İMxİBF) (TL)**

1

15.001/3C

Makina ile her derinlikte dar derin yumuşak ve sert toprak kazılması

M3

615,19

4,54

2.792,97

451,00

3,75

1.691,25

615,72

2

15.140/4

Makine ile tuvenan kum-çakıl temin edilip,makine ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması

M3

28,33

4,28

121,24

346,70

3,53

1.223,85

-1.123,85

3

16.002

200 dozlu demirsiz beton

M3

146,17

104,00

15.201,37

78,21

85,90

6.718,24

5.837,51

4

16.059

BS.25 beton 300 hazır beton

M3

512,50

120,99

62.007,38

445,84

92,97

41.449,74

6.197,38

5

17.136

Ocak taşı ile blokaj

M3

40,92

48,95

2.003,18

78,46

40,43

3.172,14

-1.517,62

6

18.211

Oluklu kiremitle çatı örtüsü yapılması

M2

416,67

14,40

6.000,05

439,95

11,89

5.231,01

-276,80

7

18.231

Oluklu kiremitle mahya yapılması

MT

84,00

5,63

472,92

79,23

4,65

368,42

22,18

8

18.246

Ahşap çatıda kiremit altına bitümlü karton sermek

M2

458,34

1,96

898,34

439,95

1,62

712,72

29,79

9

18.452/1

Ø 20 cm cidarı 3,5 cm drenaj büzü döşenmesi

MT

15,00

12,91

193,65

34,06

10,67

363,42

-203,37

10

21.011 ve 21.011/a

Betonarme kalıp yapılması ve betonarme kalıp yapılması işçiliği (*)

M2

3.061,95

16,33

50.001,64

2.607,01

8,42

21.961,64

3.832,45

11

21.054

Ahşap kalıp iskelesi (en yüksek 4 m)

M3

3.260,27

2,79

9.096,15

1.134,77

2,30

2.609,97

4.888,65

12

21.210

Çam keresteden ahşap oturtma çatı yapma (rendesiz)

M2

416,67

48,74

20.308,50

419,00

23,69

9.926,11

-55,20

13

23.014

Ø 8-12 mm ince nervürlü çeliğin bükülüp döşenmesi

TON

26,84

1.591,75

42.720,98

20,50

1.314,79

26.953,20

8.334,46

14

23.015

Ø 14-28 mm kalın nervürlü çeliğin bükülüp döşenmesi

TON

15,51

1.494,19

23.177,88

13,70

1.234,20

16.908,54

2.236,37

15

24.061

Ø100 mm birucu muflu pvc y.borusu tesbiti montajı

MT

85,00

7,51

638,35

81,50

6,21

506,12

21,74

16

Özel.4

Alüminyum eksiz oluk yapılması(yakalıklı)

MT

109,50

14,60

1.598,70

95,00

13,33

1.266,35

193,29

TOPLAM

237.233,30

141.062,72

29.032,70

(*) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından malzemeli ve malzemesiz olmak üzere hesaplanan kalıp miktarı ve öngörülen toplam bedel esas alınarak hesaplanan ortalama birim fiyat ile toplam miktar esas alınmıştır.

İdarece 01.01 grup inşaat imalatları (Kaba İnşaat) şeklinde adlandırılan 16 kalem imalat için idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında öngörülen birim miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen birim miktarların farkının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü bedellere göre tutarlarının toplamının 29.032 TL olduğu belirlenmiştir. Bahse konu imalatlar için ihale üzerinde bırakılan isteklinin 141.062,72 TL bedel öngördüğü ve yaklaşık maliyette esas alınan imalat miktarlarından farklı öngörülen imalat miktarlarının tutarı dikkate alındığında bahse konu imalatlar için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi belirlediği birim bedeller ve yaklaşık maliyette esas alınan miktarlara göre öngörülmesi gereken toplam bedelin 170.095,39 TL olduğu, yaklaşık maliyet hesabında ise bu imalatların tutarının (nakliye hariç) 237.233,30 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan hesaplamada, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bahse konu imalatlar için yaklaşık maliyetteki miktarlar esas alınarak 170.095,39 TL bedel öngörmesi gerekirken, teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasında öngörülen imalat miktarlarına göre 141.062,72 TL bedel öngördüğü, dolayısıyla yaklaşık maliyet hesabında esas alınan imalat miktarları ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen imalat miktarları arasındaki farklılığın ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü birim fiyatlara göre kümülatif olarak yaklaşık (29.032,70 /170.095,39= 0,1707) yüzde 17,07 oranında farka neden olduğu anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet hesabında inşaat imalatları kapsamında 01.02 grupta “kaba inşaat” başlığı altında sıralanan 16 kalem inşaat imalatına ilişkin olarak ise yukarıda açıklandığı şekilde yaklaşık maliyet hesabında 01.02 grup inşaat imalatları (ince inşaat) listesinde yer alan 53 kalem imalat için yapılan hesaplama sonucunda yaklaşık maliyet hesabında esas alınan miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü miktarların farkının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü bedellerle toplam tutarının (-) 1.514,51 TL olduğu anlaşılmıştır.

Bu sonuç, anılan imalat kalemlerinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü imalat miktarları ile yaklaşık maliyetteki imalat miktarının farklılığının, bahse konu kalemler için toplamda 1.514,51 TL tutarında fazla bedel öngörülmesine neden olduğunu ortaya koymaktadır.

İnşaat imalatları için yukarıda açıklanan yaklaşımla makine ve sıhhi tesisat imalatları için de hesaplama yapılmış olup elde edilen sonuçlar:

İş Grupları

A-Yaklaşık maliyet tutarı (*)

B-İhale Üzerinde Bırakılan İstekli Tarafından Teklif Edilen Bedel

C-Yaklaşık Maliyette öngörülen miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü miktarlar arasındaki farkın tutarı

D-Yaklaşık Maliyette öngörülen miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü birim fiyatlara göre teklif edilmesi gereken tutar (B+C)

01.1 İNŞAAT/KABA İNŞAAT

237.233,30

141.062,72

29.032,67

170.095,39

01.2 İNŞAAT/İNCE İNŞAAT

223.806,28

174.162,33

-1.514,51

172.647,82

02.01 MAKİNA TESİSATI/Sıhhi Tesisat

8.027,10

7.056,56

-67,19

6.989,37

02.02 MAKİNA TESİSATI/Kalorifer Tesisatı

15.515,15

12.059,56

1.220,46

13.280,02

02.03 MAKİNA TESİSATI/Müşterek Tesisat

9.848,45

7.271,01

370,30

7.641,31

03.01 ELEKTRİK TESİSATI/Kuvvetli Akım

13.309,12

11.294,52

169,43

11.463,95

03.02 ELEKTRİK TESİSATI/Zayıf Akım

5.006,00

4.131,76

153,67

4.285,43

03.03 ELEKTRİK TESİSATI/Temel Topraklaması

1.255,43

1.191,04

-41,54

1.149,50

03.04 ELEKTRİK TESİSATI/Asansör Tesisatı

68.750,55

57.879,35

0

57.879,35

TOPLAM

582.751,38

416.108,85

29.323,29

445.432,14

şeklindedir.

Buna göre, ihale üzerinde bırakılan isteklinin imalat kalemleri için öngördüğü miktarların yaklaşık maliyette öngörülen miktarlardan farkından kaynaklanan bedelin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi öngördüğü bedellere göre toplam 29.323,29 TL tutarına tekabül ettiği anlaşılmış olup, 01.01 İnşaat İmalatları (kaba İnşaat) grubunda yer alan imalatların miktarının, yaklaşık maliyette öngörülen imalat miktarlarından farklı belirlenmesinin sonucu olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin her bir imalat kalemi için öngördüğü birim bedeller ile yaklaşık maliyette öngörülen miktarlar esas alınarak hesaplamada imalat kalemlerinin farklı belirlenmesinin kümülatif değerinin 29.032,70 TL’ye tekabül ettiği; dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin anılan iş grubu için belirlediği imalat miktarının yaklaşık maliyette belirlenen miktara göre düşük/fazla belirlenmesinin teklif bedelinin %17,07 mertebesinde düşük belirlenmesine neden olduğu; aynı değerlendirme teklifin tamamı için yapıldığında ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü imalat miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında esas alınan imalat miktarlarındaki farklılığın ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin bahse konu imalat kalemlerinde ortalama (29.323,29/445.432,14=0,0658) % 6,58 mertebesinde düşük belirlenmesine neden olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından %3,25 kar ve genel gider öngörülerek sadece imalatlar için belirlenen birim fiyatlar esas alınarak teklif bedelinin belirlendiği, nakliye bedeli öngörülmesi gereken imalat kalemlerinde nakliye maliyeti öngörülmediği, yapı kullanma izin belgesi, sözleşme giderleri, teknik personel maliyeti vb. genel giderlerin nasıl karşılanacağına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı belirlenmiştir.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerdeki noksanlıklar açıklamaların uygun görülmemesini gerektirecek nitelikte esasa ilişkin noksanlıklar olmadığı, ancak teklif edilen bedelin belirlenmesinde iki parametreden birisi olan imalat miktarlarının (01.01 grupta yer kaba inşaat imalatları) için yaklaşık maliyette öngörülen imalat miktarları ile önemli mertebede farklılık gösterdiği, bununla birlikte nakliye bedeli öngörülmesi gereken imalat kalemlerinde nakliye bedeli öngörülmediği, sözleşmenin yürütülmesi sürrecinde yükleniciye ait olan genel giderler için her hangi bir bedel öngörülmediği ve imalatlar için öngörülen bedeller üzerinden hesaplanan %3,25 oranında kar ve genel giderin teklif fiyata dahil olan giderlerin karşılanıp karşılanmayacağına ilişkin açıklama yapılmadığı anlaşılmış olup tespit edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin açıklamalarının uygun görülmesinde isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****