KİK Kararı: 2010/UY.I-2462

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/055
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 16.08.2010
Karar No : 2010/UY.I-2462
BAŞVURU SAHİBİ:
Ekin Yapı A.Ş., VEKİLİ: Av. Faruk Küçük Muhsin Yazıcıoğlu Cd. Asmalı Bahçe Sitesi No:7/2 Çukurambar Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) Genel Müdürlüğü, Cumhuriyet Bulvarı No:16 Konak/ İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/20622 İhale Kayıt Numaralı "İzmir İli, Konak İlçesi Yenişehir Gıda Çarşısı Sokaklar Yağmursuyu Kanalı İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.08.2010 tarih ve I.Y.22.22.G028/2010-08E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) Genel Müdürlüğü tarafından 26.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İzmir İli, Konak İlçesi Yenişehir Gıda Çarşısı Sokaklar Yağmursuyu Kanalı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ekin Yapı A.Ş.’nin 02.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.07.2010 tarih ve 17122 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif kapsamında kendilerine yapılan sorgulamaya ilişkin olarak kendilerince yapılan yazılı açıklama ve eki belgelerin idarece değerlendirilmesi sonucunda; delikli sacdan __ yağmur suyu kanalı ızgarası yapılması iş kalemine ilişkin analizde, CNC makinası, kaynak makinası, radyal matkap ile jeneratör amortisman bedelleri ile asfalt yol kaplaması kesilmesi iş kalemine ait sunulan analizde, asfalt kesme makinası amortisman bedeline ulaşılmasında kullanılan yönteme ilişkin bilgi ve belgelerin sunulmaması nedeni ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, halbuki, kendilerince aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapılan yazılı açıklamalarının ve teklif fiyatın dayanağı birim fiyat analizlerinin tutarları ile birim fiyat analiz bileşenlerinin kanıtlayıcı belgelerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesine uygun olarak idareye sunulduğu,

Vergi Usul Kanununa göre zorunlu tutulması gereken defterler arasında amortisman defterinin bulunmadığı, Kanun gereğince tutulması zorunlu olmayan bir defter ile ilişkilendirilerek, istenilen bilgi ve belgelerin sunulamaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin tesis edilen idari işlemin, mevzuata aykırı olduğu, iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak: incelenen ihalede; 18 isteklinin ihaleye teklif sunduğu, idarece yapılan değerlendirme sonucunda teklif tutarı sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerden; Argan Mühendislik-Arif Kapuş, H.Ufuk Özışık, Umut Güven&Bal-Kom İnş. Taah. Tel. Gıda Turz. Tic. Ltd. Şti. (O.G.), Kerimoglu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığından, Can Özdemir İnş. Tur. ve Dış Tic. Ltd. Şti., H.Haluk Gökmen, Özge İnş.Tic. A.Ş., Yurtseven Ahşap Evl. Basın Yayın Gaz. Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.& Hmt Danış. Pet. Ürünleri İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (OG) ile Ekin Yapı A.Ş.’nin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece yeterli görülmediğinden, bu isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin, geçerli teklifler arasında ekonomik açıdan en uygun teklifi sunan Yapı Tesis İnş. ve Tic. Ltd. Şti**. üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır. **

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı38 inci maddesinde yer alan; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

_Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” _hüküm gereğince, teklif tutarları, idarece hesaplanan aşırı düşük sınır değerin (597.877,31 TL) altında kalan başvuru sahibinin de içinde olduğu isteklilerden,15.04.2010 tarihi mesai saati bitimine kadar İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi(İZSU) Genel Müdürlüğü evrak şubesine verilmek üzere aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, başvuru sahibince ihale konusu işe ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının 15.04.2010 tarihinde idareye sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde; “ İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Bu durumda, isteklilerce analiz vermelerine gerek olmadığı, isteklilerce sunulacak listede yer alan iş kalemlerinin fiyatlarının, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatı olduğu ve kullanılan iş kalemlerinin birim fiyat poz numarası ile tutarının da yazılmak suretiyle belirtilmesinin yeterli olduğu, ancak isteklilerce, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış iş kalemlerine/gruplarına ilişkin birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, bunların tutarlarının, yayımlanmış birim fiyat tutarlarından farklı olması, maliyet bileşenlerinden veya tutarlarında farklılık olması durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analizlerin sunulmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Başvuru sahibince ihale konunu işe ilişkin iş kalemlerinin birim fiyat analizlerinin bir kısmının alınan belgelere dayalı olarak hesaplandığı ve hesaplanan birim fiyat analizlerinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde idareye sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesinde; “ Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır. ” açıklamasına,

Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinde; “ İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. …” açıklamasına

Tebliğinin 45.1.10 uncu maddesinde; “ Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. ” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin, kendilerine yapılan aşırı düşük teklif sorgusu gereğince, yazılı açıklamada bulunduğu ve teklif fiyatlarına dayanak gösterilen 61 sayfa bilgi ve belgeleri bu açıklama ekinde idareye sunduğu, idareye sunulan yazılı açıklama ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; birim fiyat teklif cetvelinin 3 nolu iş kalemi olan “ BS16 Beton imalatı” iş kaleminin, C16 beton, su, betoncu ustası, vibratör ve düz işçilik maliyet bileşenlerinden oluştuğu,

FİYAT ANALİZİ

Poz No: 3

Analiz adı: BS16 Beton imalatı

Ölçü Birimi:m³

Cinsi

Ölçü Birimi

Miktar

Birim Fiyatı

Tutarı

Bölüm Toplamı

Proforma fatura

C 16 beton

m³

1,000

54,00

54,00

04.031

Su

m³

0,200

4,02

0,80

01.015

Betoncu ustası

Sa

0,150

4,00

0,60

01.501

Düz işçi

Sa

0,300

3,50

1,05

03.527

Vibratör

Sa

0,017

5,18

0,09

Toplam

56,54

56,54

Müteahhit karı ve genel giderler (%)

6,11

3,45

1 m³ fiyatı

59,99

Birim fiyat teklif cetvelinin 3 üncü sırasında yer alan pozun (BS 16 Beton imalatı) maliyet bileşenlerinden olan C16 betonun, birim fiyatının 54 TL/m³ olduğu, bu tutarın 26.03.2010 tarihinde Yi-Ber İnş.Tur. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti’n den alınan proforma faturadan aktarıldığı, anılan proforma fatura içeriği malın, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan; “ İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır.” açıklamasına uygun olarak, ilgili vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu, SMMM’ce onaylanan alış ve satış fatura örneklerinin bulunduğu, bu iş kalemine ilişkin analizin birim fiyatının 59,99 TL/m³ olması gerekirken 60,00 TL/m³ olarak hesaplandığı, hatalı hesaplanan tutarın birim fiyat teklif cetveline aktarıldığı ve bu hususa ilişkin belgelerin idareye sunulduğu,

Aynı pozun birim fiyatının, maliyet bileşenlerinden olan vibratör (Poz No: 03.527) ve su (Poz No: 04.031) birim fiyatının Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinden alındığı, anılan pozun, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyat analizindeki vibratörün (Poz No: 03.527) birim imalattaki çalışma miktarı 0,050 saat/m³ olması gerekirken başvuru sahibince bu miktar düşürülerek 0,017 saat/m³ olarak öngörüldüğü, birim imalatta kullanılacak su (Poz No: 04.031) miktarı ise 0,40 m³ olması gerekirken, bu miktar da düşürülerek birim imalat için 0,20 m³ su kullanımı öngörülerek birim fiyat analizinin oluşturulduğu, dolayısı ile anılan iş kaleminin birim fiyatının hesaplanmasına dayanak teşkil eden maliyet bileşenlerinin kanıtlayıcı belge tutarları ve başvuru sahibince miktarları düşürülen maliyet bileşenlerinin birim fiyatları dikkate alınarak hesaplanan analiz tutarının 60.00TL/m³ olduğu, (başvuru sahibince öngörülen miktarlar da dikkate alındığında bu tutarın 59.99 TL/m³ olması gerekir), maliyet bileşenlerinin birim imalattaki miktarları düşürülmeksizin ve anılan birim fiyata dayanak teşkil eden kanıtlayıcı belge tutarı da dikkate alınarak yapılan hesaplamada ise, Poz No:3 olarak tanımlanan iş kaleminin birim fiyatının 61,03TL/m³ olarak hesaplandığı, dolayısı ile başvuru sahibince öngörülen birim fiyatın, hesaplanan birim fiyatı karşılamadığı,

FİYAT ANALİZİ

Poz No: 3

Analiz adı: BS16Beton imalat

Ölçü Birimi:m³

Cinsi

Ölçü Birimi

Miktar

Birim Fiyatı

Tutarı

Bölüm Toplamı

Proforma fatura

C16 beton

m³

1,000

54,00

54,00

04.031

Su

m³

0,400

4,02

1,61

01.015

Betoncu ustası

Sa

0,150

4,00

0,60

01.501

Düz işçi

Sa

0,300

3,50

1,05

03.527

Vibratör

Sa

0,050

5,18

0,26

Toplam

57,52

57,52

Müteahhit karı ve genel giderler (%)

6,11

3,51

1 m³ fiyatı

61,03

Diğer iş kalemlerinin analizlerine ve birim fiyatına dayanak oluşturan belgelere ilişkin yapılan incelemede; birim fiyat teklif cetvelinin; 1 inci sırasında bulunan “ her cins zemin ve derinlikte kazı yapılması” iş kaleminde birim imalattaki düz işçinin çalışma miktarının 0,250 saat/m³ olması gerekirken bu miktarın 0,150 saat/m³’e düşürüldüğü, 4 üncü sırasında bulunan “ BS 20 beton imalatı ” ve 5 inci sırasında bulunan “ BS 25 beton imalatı ” iş kalemlerinde vibratörün çalışma saatinin miktarı, 0,050 saat/m³’ten 0,017 saat/m³’e düşürüldüğü, aynı iş kalemlerinde kullanılacak su miktarının ise 0,40 m³’ten 0,20 m³’e düşürüldüğü, aynı cetvelin 7 nci sırasında bulunan “ düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması ” iş kaleminin maliyet bileşenlerinden olan dülger ustasının çalışma miktarı 0,750 saat/m² olması gerekirken bu miktarın 0,250 saat/m²’ye düşürüldüğü, aynı iş kaleminde yer alan ve diğer bir maliyet bileşeni olan düz işçinin çalışma miktarı ise 0,750 saat/m² olması gerekirken bu miktarın 0,200 saat/m²’ye düşürüldüğü ve ilgili pozların birim fiyat tutarlarının düşürülmüş miktarlar üzerinde hesaplanarak, hazırlanan analizlerin idareye sunulduğu,

Görülmüştür.

Diğer taraftan birim fiyat teklif cetvelinin 12 nci sırasında bulunan “ delikli sac ızgara yapılması” iş kaleminin maliyet bileşenlerinden olan sac malzemesinin, 09.04.2010 tarihinde SMMM Salih Erdoğan tarafından düzenlenen ve tasdik edilen stok tespit raporunda yer aldığı, birim imalat başına isabet eden ve amortisman karşılığı, CNC makinası amortisman bedelinin 50 TL/ton, kaynak makinası amortisman bedelinin 4 TL/ton, radyal matkap amortisman bedelinin 20 TL/ton ve Jeneratör amortisman bedelinin ise, 10 TL/ton olarak öngörüldüğü, cetvelin 10 uncu sırasında bulunan “ mevcut beton veya asfalt yol kaplaması kesilmesi ” iş kaleminin maliyet bileşenlerinden olan; asfalt kesme makinası amortisman bedelinin ise 2 TL/m² alındığı,

Ancak, bu iş kalemlerine ilişkin düzenlenen birim fiyat analizlerine dayanak oluşturan belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verilmediği, dolayısı ile yukarıda yer alan iş kalemlerinin amortisman bedeli karşılığı birim imalattaki birim fiyatının nasıl hesaplandığı veya hangi belgeye dayalı olarak aktarıldığı anlaşılamamıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesinde, aşırı düşük teklif kapsamındaki isteklilerin teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre oluşturulan analizlerin ve dayanağı kanıtlayıcı belgelerin idareye sunmaları gerektiği mevzuat gereğince hüküm altına alınmış olmasına rağmen, başvuru sahibi tarafından idareye sunulan analizlerde ilgili maliyet bileşenlerine ilişkin fiyat hesaplamalarının dayanak gösterildiği belgelerin/açıklamanın, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesinde açıklaması yapılan kriterleri karşılamadığı, halbuki Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat düzenlemelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde, belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaların dikkate alınacağı ve isteklilerce teklif edilen fiyatların netleştirilmesi için analizlerin yanı sıra analizlere dayanak teşkil eden proforma fatura, proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilerek ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklamasında, yukarıda tespiti yapılan iş kalemlerinin birim imalatta yer alan maliyet bileşenlerine ilişkin miktarlar düşürülerek, hesaplanan birim fiyat analizlerini idareye sunan, tevsik edici belgeleri sunmayan ve/veya eksik sunan, başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi, başvuru dilekçesinde; Vergi Usul Kanununa göre zorunlu tutulması gereken defterler arasında amortisman defterinin bulunmadığı, Kanun gereğince tutulması zorunlu olmayan bir defter ile ilişkilendirilerek, istenilen bilgi ve belgelerden hareketle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı iddiasının ise, birim fiyat analizlerinde bulunan maliyet bileşenlerindeki amortisman bedeli ile ilgilisinin bulunmadığı, birim fiyat analizlerinin maliyet bileşenlerinden olan amortisman bedeli, aynı iş kaleminde kullanılması öngörülen makine/ekipman vb. fiyatının ilgili iş kaleminin birim imalat miktarına isabet eden tutarı, amortisman bedeli olarak kabul edilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****