KİK Kararı: 2010/UY.I-2344

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/054
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 09.08.2010
Karar No : 2010/UY.I-2344
BAŞVURU SAHİBİ:
İsmail Anıl Yoğurtçuoğlu, C. Atıf Kansu Cad. No:26/1 Balgat / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Taşoluk Belediye Başkanlığı, Bahçelievler Mahallesi İnönü Bulvarı No:66 Taşoluk Sinanpaşa/AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/58020 İhale Kayıt Numaralı "Kanalizasyon Hattı ve Bozulan Yolların Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.07.2010 tarih ve I.Y.21.10.0227/2010-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Taşoluk Belediye Başkanlığı tarafından 02.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kanalizasyon Hattı ve Bozulan Yolların Yapımı” ihalesine ilişkin olarak İsmail Anıl Yoğurtçuoğlu’nin 23.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.07.2010 tarih ve 16360 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; sınır değerin altında kalan istekliler tarafından sunulan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, saatlik asgari işçilik ücretlerinin altında işçi çalıştırılacağının belirtildiği, açıklamaların Tebliğin 45 inci maddesine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “Kasabamızda bulunan muhtelif cadde ve sokaklarına kanalizasyon hattının döşenmesi” olarak belirtilmiş olup aynı maddenin devamında işin fiziki miktarı ve türü 4947 mt kanalizasyon hattı, 102 adet muayene bacası ve kazı” şeklinde ifade edilmiştir. İhale dokümanı içerisinde isteklilere idari şartnamenin yanında projelerin de verildiği anlaşılmıştır.

18.06.2010 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi sonucunda, şikayete konu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, anılan isteklilerin tümünün yeterli bulunduğu, teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet göz önünde bulundurularak hesaplanmış olan sınır değerin altında kalan 4 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunmalarının istenildiği, anılan isteklilerden Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin süresi içerisinde açıklama sunmadığından teklifinin reddedildiği, süresi içerisinde açıklamalarını sunan Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti., Naim Kahvecioğlu ve Yıldız Ay İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının hiçbir gerekçe gösterilmeden kabul edildiği tespit edilmiş olup Naim Kahvecioğlu’nun ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler başlıklı” 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,****

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” Hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde; “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.” Açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif vermiş olan isteklilere gönderilen sorgulama yazılarında, tekliflerin aşırı düşük bulunduğunun belirtildiği, Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hususların Genel Tebliğde yer alan aşırı düşük teklif değerlendirme usul ve esaslarına uygun olarak belgelendirme yoluyla açıklanması istenilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Naim Kahvecioğlu tarafından sunulan 11.06.2010 tarihli açıklama incelendiğinde, malzeme, işçilik ve makine giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği analizlerin sunulduğu, kendisine ait olan ve ihale konusu işte kullanılacak olan iş makinalarının ruhsatlarına ve işte kullanılacak olan malzemelerin temin edileceği firmalardan alınan proforma ve ekinde yer alan belgelere yer verildiği anlaşılmıştır.

Öncelikle analizlerde belirtilen saatlik işçilik fiyatlarının 2010 yılı için geçerli olan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu tespit edilmiş olup başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Ancak, söz konusu istekli tarafından beton boru, muayene bacası, baca tabanı, beton ve yaya kaldırım bordürü için Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturaya yer verildiği tespit edilmiştir. Anılan proforma ekinde yalnızca Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu istekliye 03.05.2010 tarihinde düzenlenmiş olan satış faturasına yer verildiği anlaşılmış olup Tebliğin 45.1.6.a maddesinde sayılan birim maliyet cetveli veya birim ortalama maliyetleri gösterir belgelerin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, açıklama içerisinde Koru Kardeşler İnş. Malz. San. Dahili. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan çimentoya ilişkin ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlenmiş faturaya yer verilmiş olup anılan faturaya Tebliğin 45.1.6.ç maddesinde belirtilmiş olan stok tespit raporunun eklenmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen durumlardan dolayı Naim Kahvecioğlu tarafından sunulan açıklamanın Tebliğin anılan maddeleri gereği uygun görülmemesi gerekmektedir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamanın incelenmesi neticesinde, teklifi oluşturan tüm imalatların kendileri tarafından üretileceğinin belirtildiği, açıklama içerisinde SMMM onaylı ürettikleri mallara ait birim maliyet analizlerini sundukları tespit edilmiştir. Tebliğin 45.1.6.ç maddesi gereğince anılan maliyet tespit raporlarının son geçici vergi beyanname dönemine ait olması gerekmekte olup söz konusu istekli tarafından sunulan maliyet analizinin son geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunu kanıtlar herhangi bir ibare bulunmadığı ve SMMM onaylı belgelerde TÜRMOB kaşesinin eksik olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, söz konusu istekli tarafından sunulan inşaat analizleri ve maliyet analizlerin birlikte incelendiğinde, beton yaya kaldırım bordürünün maliyeti metre başına 2,19 TL olarak belirtilmiş olmasına rağmen ,inşaat analizlerinde söz konusu imalatın birim fiyatı 1,99 TL olarak gösterilmiştir. Anılan bedel 2,19 TL olan imalat bedelinin altında olduğundan dolayı beton yaya kaldırımına ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olarak yapılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen TÜRMOB kaşesi ve son geçici vergi beyanname döneminin belirtilmediğine ilişkin eksikler her ne kadar idare tarafından tamamlatılabilecek nitelikteki eksiklikler olarak kabul edilebilse de beton yaya kaldırım bordürüne ilişkin açıklamanın uygun görülmediğinden anılan eksikliklerin tamamlatılması gerekmemektedir.

Yıldız Ay İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 11.06.2010 tarihli açıklamanın incelenmesi sonucunda, açıklama içerisinde Tebliğ gereği sunulması gereken analizlerin sunulmadığı, ayrıca kendi ürettiği mallara ilişkin olarak maliyet tespit raporunun SMMM veya YMM tarafından değil serbest muhasebeci tarafından onaylandığı anlaşılmış olup söz konusu isteklinin açıklamasını mevzuata uygun olarak yapmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, Yıldız Ay İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sağlamlar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. ve Naim Kahvecioğlu tarafından sunulan açıklamaların yukarıda anlatılan gerekçelerle uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesi gerekmekte olup bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****