KİK Kararı: 2010/UY.I-2337

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/054
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 09.08.2010
Karar No : 2010/UY.I-2337 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Makro Yapı ve Tic. Ltd.Şti., Atatürk Cd. 176/1 Alsancak/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 21.Bölge Müdürlüğü 212 Şube Müdürlüğü, İzmir Asfaltı 5.Km. Kuyulu Mevkii AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/185817 İhale Kayıt Numaralı "Derince Barajı İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.07.2010 tarih ve I.Y.20.97.0225/2010-32E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 21.Bölge Müdürlüğü 212 Şube Müdürlüğü tarafından 26.04.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Derince Barajı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti.’nin 29.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.07.2010 tarih ve 16328 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde teklif veren isteklilerin teklif fiyatlarıyla ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı dolayısıyla anılan tekliflerin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki değerlendirmesinde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtileceği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e onaylatılacağı, proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verileceği; (b) bendinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi gerektiği; (c) bendinde, isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gerektiği; (ç) bendinde, isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği; (d) bendinde, istekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, söz konusu açıklamanın uygun bulunması halinde, teklifin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, geçerli teklifler tespit edildikten sonra yukarıda belirtilen yöntem aracılığıyla aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanmış ve bu değerin altında teklif sunan on üç istekliden teklif fiyatlarına ilişkin açıklama talep edilmiştir. İki istekli açıklama sunmamış, sunulan açıklamaların sekiz tanesi yeterli görülmeyerek reddedilmiş ve açıklaması uygun bulunan üç istekliden Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti., Tınaş Taa. İnş. Nak. San. Tic. A.Ş. ve Ak-Yal İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde ihale bırakılmış ve Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir. İdare tarafından hesaplanan sınır değerin üzerinde teklif veren başvuru sahibi, idare tarafından uygun bulunan isteklilerin açıklamalarının da uygun olmadığını iddia etmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti., Tınaş Taa. İnş. Nak. San. Tic. A.Ş. ve Ak-Yal İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamaları incelendiğinde, proforma fatura ve piyasada faaliyet gösteren kişilerden teklif alma yoluyla açıklama yapıldığı ve bazı imalatlar için kamu kurum ve kuruluşlarının yayınladığı fiyatların kullanıldığı görülmüştür. İncelenen açıklamalardan DERİNCE-25 poz numaralı Baraj Ölçüm Teçhizatı ve Teferruatının Temini ve Yerine Konulmasına ilişkin ilgili malzemelerin imalatçısından proforma fatura alındığı ancak fatura ekinde sunulan birim maliyet cetvelinin açıklamaların sunulduğu vergi beyanname dönemine ait olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu açıklamalar Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen koşulları taşımadığından anılan teklifin reddi gerekmektedir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. adlı isteklinin açıklamaları incelendiğinde, ilgili dosyada aşırı düşük sorgu açıklaması adıyla 11 sayfalık bir metnin, BMC firması kamyon akaryakıt sarf miktarına ilişkin belgenin, ekskavatör teknik özellikler katalogunun, bitirilen ve devam eden DSİ projelerini gösteren belgelerin, noter onaylı tünel kalıbı faturasının, makine ve tesis tespit raporunun ve amortisman durum tespit raporunun sunulmuş olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen tevsik edici belgelere (proforma fatura, fiyat teklifi vb.) dayalı olarak yapılmamış olduğu, bu nedenle anılan teklifin reddinin gerektiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli bulunarak teklifi kabul edilen Limak İnş. San. Tic. A.Ş.’nin açıklamaları incelendiğinde, DERİNCE-25 poz numaralı Baraj Ölçüm Teçhizatı ve Teferruatının Temini ve Yerine Konulmasına ilişkin ilgili malzemelerin imalatçısından proforma fatura alındığı ancak fatura ekinde sunulan birim maliyet cetvelinin açıklamaların sunulduğu vergi beyanname dönemine ait olduğu; çeşitli imalatlarda kullanılacak çimento için imalatçıdan proforma fatura alındığı ancak fatura ekinde birim maliyet cetvelinin bulunmadığı; DERİNCE 20, DERİNCE 21, DERİNCE 22 poz numaralı imalatlar için piyasada faaliyet gösteren bir tüzel kişiden teklif alındığı ancak teklif ekindeki maliyet tespit raporunda teklifi oluşturan malzemelerin maliyetine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu açıklamalar Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen koşulları taşımadığından anılan teklifin reddi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İtirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların değerlendirilmesi bu yönde olmakla birlikte 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde yer alan, Kamu İhale Kurumunun, itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen konular ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmünden hareketle, incelenen ihalede aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmaması gerekçesiyle teklifi reddedilen isteklilerin durumlarının da incelenmesi gerekmektedir.

İdare tarafından analizlerinde aritmetik hata bulunması nedeniyle teklifi reddedilen Ataç İnş. San. Tic. A.Ş., Peker İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin söz konusu red gerekçeleri 09.08.2010 tarih ve 2010/UY.I-2338 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında tespit edilen hususlardan dolayı yerinde değildir. Ancak ilgililerin aşırı düşük teklif açıklamalarının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda aşağıda yer verilen neticelere ulaşılmıştır:

1. Ataç İnş. San. Tic. A.Ş.’nin açıklamaları proforma fatura ve piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden teklif alma yöntemiyle yapılmıştır. Ancak DERİNCE-25 poz numaralı imalat için alınan fiyat teklifinin ekinde yer alan maliyet tespit raporunda herhangi bir fiyat analizi yapılmadan fiyat teklifindeki tutarların işin maliyetinden yüksek olduğu beyan edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğindeki düzenlemeden söz konusu maliyet tespit raporundaki fiyatların ve girdilerin açıkça görülmesi gerektiği anlaşıldığından, yukarıda aktarıldığı gibi beyana dayanan bir açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Peker İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ölçüm cihazlarına ilişkin fiyat teklifi aldığı ancak söz konusu teklif ekinde herhangi bir fiyat analizi yapılmadan fiyat teklifindeki tutarların işin maliyetinden yüksek olduğunun beyan edildiği görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğindeki düzenlemeden söz konusu maliyet tespit raporundaki fiyatların ve girdilerin açıkça görülmesi gerektiği anlaşıldığından, yukarıda aktarıldığı gibi beyana dayanan bir açıklamanın kabulü mümkün görünmemektedir.

3. NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları incelendiğinde ise DERİNCE-25 poz numaralı Baraj Ölçüm Teçhizatı ve Teferruatının Temini ve Yerine Konulmasına ilişkin ilgili malzemelerin imalatçısından proforma fatura alındığı ancak fatura ekinde sunulan birim maliyet cetvelinin açıklamaların sunulduğu vergi beyanname dönemine ait olduğu ve bu nedenle teklifin reddi gerektiği, netice itibariyle, Ataç İnş. San. Tic. A.Ş., Peker İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait tekliflerin, birim fiyat analizlerinde virgülden sonraki iki hanenin yukarıya doğru yuvarlandığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı ancak isteklilerin tekliflerinin yukarıda yer verilen gerekçelerle de değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiğinden, bu durumun esasa etki etmediği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti., Tınaş Taa. İnş. Nak. San. Tic. A.Ş. ve Ak-Yal İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve Limak İnş. San. Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin de reddedilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan

Hicabi ECE

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi