KİK Kararı: 2010/UY.I-2327

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/054
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 09.08.2010
Karar No : 2010/UY.I-2327
BAŞVURU SAHİBİ:
Özesan Mühendislik Taah. Tur. Tar. Hay.San. ve Tic. A.Ş. - Özkan Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Osmanlı Cad. Elit İş Mrk. No:27/9 Balgat/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığı, Gazi Ek Binası Konya Yolu No:70 Kat: 13 Beştepe Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/23846 İhale Kayıt Numaralı "Bandırma Ceza İnfaz Kurumu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.08.2010 tarih ve I.Y.21.47.0203/2010-42E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Adalet Bakanlığı Teknik İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 28.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bandırma Ceza İnfaz Kurumu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özesan Mühendislik Taah. Tur. Tar. Hay. San. ve Tic. A.Ş. - Özkan Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının 02.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.07.2010 tarih ve 16580 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin üzerinde bırakılan Bahadır Müh. Proje İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aras İnş. Taah. Yapı Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye 15 isteklinin teklif verdiği, geçerli teklifler esas alınarak hesaplanan sınır değerin 38.765.548,00 TL olduğu, sınır değerin altında teklif veren 3 istekliden teklif bileşenleriyle ilgili yazılı açıklama istenildiği, söz konusu isteklilerden Oba İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak, başvuruya konu ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülen Bahadır Müh. Proje İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aras İnş. Taah. Yapı Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti İş ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamalarına,

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” açıklamalarına yer verilmiştir.__

İhale üzerinde bırakılan Bahadır Müh. Proje İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aras İnş. Taah. Yapı Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti. iş ortaklığının aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 yılı birim fiyat ve rayiçlerinin teklif edildiği inşaat, mekanik tesisat ve elektrik tesisatı imalatları kapsamında yer alan iş kalemlerini gösteren Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesine uygun olarak düzenlenmiş listeler ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı rayiçlerinin teklif edilmediği malzeme ve cihazlara ilişkin olarak piyasadan temin edilen proforma faturaları sunduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 yılı rayiçlerinin teklif edildiği mekanik ve elektrik tesisatı imalatları kapsamında yer alan iş kalemlerini gösteren listeler incelendiğinde, söz konusu listelerde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiç fiyatlarının “kar ve genel giderler” hariç tutarlarının üzerine, istekli tarafından belirlenen “kar ve genel giderler” ilave edilerek teklif fiyatının oluşturulduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 maddesinden anlaşılacağı üzere, isteklilerin kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek fiyat teklifi oluşturmaları, yalnızca “birim fiyatlar” için söz konusu olabilmektedir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiçler “% 25 kar ve genel gider” içermediğinden, söz konusu rayiç fiyatlarından “% 25 kar ve genel gider” tutarları düşülerek bulunan fiyatların üzerine istekli tarafından belirlenen “kar ve genel giderler” ilave edilerek fiyat teklifi oluşturulması mümkün bulunmamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.9 maddesinde yer alan açıklama uyarınca, yalnızca Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin teklif edilmesi durumunda, teklif edilen fiyatların proforma fatura vb. belgeler ile belgelendirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Oysa, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından mekanik ve elektrik tesisatı imalatları kapsamında yer alan iş kalemleri için teklif edilen fiyatların, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiç fiyatlarının altında kaldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş kalemleri için teklif ettiği fiyatları Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesinde öngörüldüğü şekilde proforma fatura vb. belgeler ile belgelendirmesi gerekirken, bu belgeleri sunmadan açıklama yapması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinin teklif edilmediği sıhhi tesisat malzemeleri için teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla, Akabe Müh. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturalar ve bu proforma faturaların ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait alış ve satış faturası örneklerinin sunulduğu, ancak söz konusu proforma ve ekinde yer alan faturaların serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, YMM/SMMM onayı taşımadığı ve birim ortalama maliyetleri içermediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.a maddesi uyarınca; yapılan açıklamaların proforma faturalara dayanması durumunda, proforma faturaların YMM/SMMM onaylanmış olması, mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetleri içermesi gerekmektedir. Sıhhi tesisat malzemeleri için sunduğu proforma faturalar Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinin teklif edilmediği elektrik tesisatı malzemeleri ve montaj bedeli için teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla, Dalyan Mühendislik- Ahmet Dalyan’dan alınan fiyat teklifi ve bu fiyat teklifinin ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait 6 adet satış faturası örneğinin sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.b maddesi uyarınca; yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada bu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM/SMMM tarafından onaylanmış fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerini içeren maliyet tespit raporunun sunulması gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından elektrik malzemeleri ve montaj bedelini içeren fiyat teklifi ekinde birim ortalama maliyetleri içeren maliyet tespit raporunun sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu bakımdan, aşırı düşük teklif açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Ekonomik açından ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli Kur İnş. Tic. ve San. A.Ş.-SMS İnş. Müh. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, ihale konusu işin kapsamında yer alan iş kalemleri/iş gruplarına ilişkin olarak düzenlenen analizlerin ve analizlerde kullanılan fiyatların dayanağı olan proforma faturaların sunulduğu görülmüştür.

Kur İnş. Tic. ve San. A.Ş.-SMS İnş. Müh. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından 12.292/1, 12.2192/2, 12.2191/1, 12.2191/2, 15.14/5A, 15.14/4A, 16.001, 16.059, 17.176/MK, 17.214/İB9, 17.214/İB8, 18.460/2, 18.465/2, 18.465/3, 19.050/2, 19.053/2, 19.053/2B, 19.053/2A, 19.056/A, 23.255/İB1, 25.048/1, 26.195/1 ve MSB 155/A gibi iş kalemleri için sunulan analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin, 2010 yılının ilk altı ayında geçerli 1 saatlik asgari ücret tutarı olan 3,24 TL’nin altında olduğu tespit edilmiştir.

29.12.2009 tarihli ve 2009/1 numaralı “asgari ücret tespit komisyonu” kararı gereği, 2010 yılının ilk altı ayında bir işçinin saatlik asgari ücretinin 3,24 TL olması yasal zorunluluk olup, söz konusu imalat kalemlerinde yer alan işçilik ücretleri için bu tutarın altında fiyat teklif edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Kur İnş. Tic. ve San. A.Ş.-SMS İnş. Müh. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından sunulan analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin 2010 yılının ilk altı ayında geçerli 1 saatlik asgari ücret tutarı olan 3,24 TL’nin altında olduğunun tespit edilmesi aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunması için yeterli bir gerekçe olduğundan, anılan isteklinin analizlerinde kullandığı fiyatları tevsik etmek amacıyla sunmuş olduğu proforma faturalara ilişkin olarak değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Bahadır Müh. Proje İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aras İnş. Taah. Yapı Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş ortaklığı ve ekonomik açından ikinci en avantajlı teklif sahibi Kur İnş. Tic. ve San. A.Ş.-SMS İnş. Müh. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****