KİK Kararı: 2010/UY.I-2048

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/050
Gündem No : 90
Karar Tarihi : 12.07.2010
Karar No : 2010/UY.I-2048
BAŞVURU SAHİBİ:
Ruto Taah. ve İnş. Ltd. Şti. - Güryapı Taah. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Yıldızevler Mah. 4. Cad. 716. Sok. No.12/5 Yıldız Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aksaray Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Adana Yolu 7. Km. Merkez Kampüs/AKSARAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/32913 İhale Kayıt Numaralı "Merkezi Derslik ve Amfi Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.07.2010 tarih ve I.Y.18.16.0217/2010-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Aksaray Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 22.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Merkezi Derslik ve Amfi Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ruto Taah. ve İnş. Ltd. Şti. - Güryapı Taah. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 08.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.06.2010 tarih ve 14493 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; müşterek tesisat imalatları arasında yer alan 231.101, 231.103 ve 231.201 poz nolu iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların teklif edilmiş olmasına rağmen söz konusu iş kalemlerine yönelik analiz sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin, Aksaray Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 22.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, inşaat işleri, çevre düzenlemesi, elektrik ve mekanik tesisat imalatlarından oluşan Merkezi Derslik ve Amfi Binası Yapım İşi olduğu,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 13 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, 6 isteklinin yeterlik kriterlerini sağlamadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

İdarece tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerin altında kalan 3 istekliden idarenin 12.05.2010 tarihli yazıları ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, __

Bunun üzerine açıklamada bulunan 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca yeterli görülmediği ve ihalenin de en düşük teklif sahibi Süer Okman üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek Belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde;

“ …

ç)Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

__

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

…

__

_ istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur…_” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu itibarla, anılan Yönetmelikte belirtilen değerin üzerinde olan ve anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen yapım işi ihalelerinde, isteklinin teklifini oluşturan her bir iş kalemi/grubu esasında öngördüğü fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından tanımlanan yapım şartlarına uygun analizlerinin sunulmasının zorunlu kılındığı aynı zamanda bu analizlerin teklif ekinde sunulması gerektiği de öngörülerek bu durumun bir yeterlik kriteri haline getirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idari şartnamenin 7.1.ğ maddesinde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin İdarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin yeterlik kriteri olarak belirlendiği görülmektedir.

Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, isteklilerce sunulan analizlerin, hangi kriterler dahilinde ele alınması gerektiğini açıklığa kavuşturmak amacıyla da, Kamu İhale Genel Tebliğinde bu yönde açıklamalara yer verilmiştir. Bu bağlamda Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.5 maddesinde; Kamu İhale Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde, isteklilerin analizleri sunup sunmadıklarının kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin kısmında, analizlerin sunulup sunulmadığının sunulmuş ise kaç adet analiz sayfasının sunulduğunun belirtilmesi gerektiği aynı şekilde anılan Tebliğin 38.6 ıncı maddesinde de; Kamu İhale Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıklarının kontrol edileceği, analizleri sunmayan ya da eksik sunan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı fakat bu aşamada analizlerinin içeriğine ilişkin ayrıntılı bir incelemenin yapılmayacağı ifade edilmiştir.

Başvuru sahibinin ise teklif bedelini oluştururken teklifinin büyük bir kısmı için Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde hükme bağlandığı şekilde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyat rayiçleri kullandığı, bunun dışında kalan iş kalemlerine yönelik olarak ise formata uygun analizleri sunmaya çalıştığı görülmektedir.

Bu bağlamda, başvuru sahibinin müşterek tesisat imalatları arasında yer alan 231-102, 231-103 ve 231-201 poz nolu iş kalemlerine hesap cetvelinde yer vermesine rağmen söz konusu imalatlara yönelik Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.3 üncü maddesinde istenildiği şekilde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatları esas almak suretiyle oluşturduğu liste içerisinde belirtmediği gibi bu kalemlere ilişkin herhangi bir analiz de sunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak, başvuru sahibinin hesap cetvelinde şikayete konu imalatlar için öngördüğü birim fiyatlar incelendiğinde, söz konusu fiyatların Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde hükme bağlandığı şekilde kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine kendi belirlediği kar ve genel gideri ilave etmek suretiyle oluşturulduğu açıkça görülebilmektedir.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından söz konusu iş kalemi birim fiyatlarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 maddesinde öngörülen ve analiz sunulma zorunluluğunu ortadan kaldıran koşula uygun bir şekilde oluşturulmuş olduğu dikkate alındığında salt bu durumun anılan isteklice oluşturulan listede gösterilmemiş olmasının da esasa etkili bir aykırılık teşkil etmeyeceği, dolayısıyla ihale komisyonu tarafından başvuru sahibinin hesap cetvelinde yer almasına karşın müşterek tesisata ait 3 iş kalemine yönelik analiz sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Eşit Muamele İlkesinin İhlal edilip Edilmediği Yönünden;

1. Butuğ İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklif ekinde derslik binası elektrik tesisatı hesap cetvelinin 121-137 sıra nolu imalatlar ile aynı şekilde konferans binası elektrik tesisatı hesap cetvlinin sıra numarası belirtilmeyen 8 iş kaleminin teklif fiyat alınarak oluşturulduğunun ifade edildiği ve buna ilişkin (asansör tesisatı) proforma faturanın da sunulduğu görülmektedir.****

Ancak söz konusu isteklinin bahse konu imalatların sadece üçüne ilişkin analiz sunduğu ve bu bağlamda hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerine yönelik sunmuş olduğu analizlerin eksik olduğu anlaşıldığından kamu ihale mevzuatı gereği teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Martaş Ulus. Taş. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif ekinde amfi binası inşaat imalatı hesap cetvelinde belirtilmesine karşın;

a) 18.233/7 poz nolu “Çelik çatı üzerine 0,7 mm trapez alüminyum ile çatı örtü yapılması”

b) 18.246/03 poz nolu “Eğimli çatılarda kiremit ve metal çatı örtüsü altına su buharı geçişine açık su yalıtım örtüsü ile bir kat yalıtım yapılması”

c) 21.220/1 poz nolu “Çatı örtüsü altına 10 mm kalınlıkta çimentolu yonga levha ile kaplama yapılması”

d) 23.081 poz nolu “Profil demirlerden çatı makası yapılması ve yerine konulması”

e) 23.101 poz nolu “Her çeşit profil çelik çubuk ve çelik saçlarla karkas inşaat yapılması yerine tespiti”

iş kalemlerine yönelik herhangi bir analiz düzenlenmediği anlaşıldığından bu yönüyle anılan isteklinin de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. VİT-VAROL İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin hesap cetvelinde derslik ile konferans salonu inşaatına ilişkin hesap cetvelinin ilk sırasında yer alan 04.631 poz nolu “Jeokompozit drenaj ve koruma levhası” imalatına yönelik herhangi bir analiz sunulmadığı görülmektedir.

Bu doğrultuda, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgusuna tabi tutulmaksızın teklifinin sunmuş olduğu analizlerdeki eksiklik sebebiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifine ilişkin ihale komisyonunca ortaya konulan değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı buna ek olarak da Butuğ İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş., VİT-VAROL İnş. Tic. Ltd. Şti. ile Martaş Ulus. Taş. İnş. Tic. Ltd. Şti. firmalarının analizlerindeki eksiklikler sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

FARKLI GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

İhale ilan metninin 9. maddesinin; “… Teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dökümanı kapsamında verilen analiz formatına uygunanalizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli sunulacaktır. …” şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

İdari şartnamenin 7.1 (ğ) maddesinde; teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler istenilmiştir.

04.03.2009 tarih ve 27159 Mükerrer Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 30. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan “…teklifleri ekinde…” ibaresinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Onüçüncü Dairesinin 26.04.2010 tarih ve E: 2010/93 sayılı kararı ile, “… 4734 sayılı Yasa’nın ihaleye katılım kurallarını düzenleyen bölümünde yer alan 10. Maddesinde ihaleye katılımda isteklilerden istenecek bilgi ve belgeler tek tek sayılmış olup, isteklilerin, tekliflerinin ekinde istenilen belgeleri vermemeleri halinde, ihale dışında bırakılmaları sonucu doğabileceğinden, Yasa’da sayılmayan bir belgenin, yönetmelik hükmü ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasa’nın 38. Maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin, böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı tekliflerin verilmesi aşamasında, bir ihaleye katılım şartı olarak istenilmesine olanak sağlayan Yönetmelik hükmünde yer alan “…teklifleri ekinde…” ibaresinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kanun’un 38. Maddesine 5812 sayılı Kanun’un 12. Maddesiyle eklenen son fıkrasında “İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum, bu maddenin uygulanmasında aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer, sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirleme belirlemeye yetkilidir.” Hükmü bulunmakta olup, anılan hükmün ihaleye katılımda yeterlik kurallarını belirleyen 10. Maddedeki belgeler dışında teklif ekinde analizlerin istenmesine olanak sağlayacak bir hüküm içermediği, ihaleye katılma yeterliği olan isteklilerin tekliflerinin idarece aşırı düşük bulunması halinde yazılı açıklma istenmesi ve sorgulamanın yapılması aşamasını düzenlediği anlaşılmaktadır. …” gerekçesiyle anılan düzenlemenin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Yargı kararlarının (aralarında ayrım olmaksızın, iptal veya yürütmenin durdurulması) işlemleri tesis edildikleri tarihten itibaren ortadan kaldıracağı açıktır.

İncelemeye konu ihalede, ihale tarihinde yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30. maddesi hükmü uyarınca, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirildiği ve bunun sonucunda ise teklif ekinde hiç analiz sunulmadığı ya da eksik analiz sunulduğu gerekçesiyle 5 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale tarihinde yürürlükte olan ancak, Danıştay Onüçüncü Dairesinin anılan kararı ile hukuka aykırı olduğuna hükmedilen Yönetmelik hükmü uyarınca; isteklilerden teklif ekinde analiz istenmesi mümkün olmadığından, teklif ekinde analiz sunmayan ya da eksik analiz sunan ve sadece bu gerekçeyle teklifleri değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin teklifleri değerlendirmeye alınıp, sınır değer yeniden hesaplanarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiğinden, bu gerekçeyle “ düzeltici işlem belirlenmesine ” yönelik karara katılıyoruz.

** Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**