KİK Kararı: 2010/UY.I-2038

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/050
Gündem No : 93
Karar Tarihi : 12.07.2010
Karar No : 2010/UY.I-2038
BAŞVURU SAHİBİ:
Emka İnşaat Asfalt Sanayi Turizm ve Tic. A.Ş., Cebeci Mahallesi Birinci Cebeci Yolu Emka İnş. Asf. Şantiyesi Cebeci Köyü Mevkii Sultangazi / İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü10.Bölge Müdürlüğü, Yıldızlı Akçaabat/TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/13841 İhale Kayıt Numaralı "Hopa-Borçka-Artvin Devlet Yolunda Üstyapı İyileştirilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.07.2010 tarih ve I.Y.18.29.0255/2010-39E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü 10.Bölge Müdürlüğü tarafından 10.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hopa-Borçka-Artvin Devlet Yolunda Üstyapı İyileştirilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Emka İnşaat Asfalt Sanayi Turizm ve Tic. A.Ş.’nin 28.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.06.2010 tarih ve 14581 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları analizlerde aritmetik hata bulunması gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa aritmetik hata bulunduğu iddia edilen ASF-04 poz numaralı imalat analizindeki girdilerden biri olan 04.153 poz numaralı malzemenin bedeli için taraflarınca Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayicinin üzerinde fiyat öngörülmüş olduğu, ayrıca söz konusu malzeme bedelinin teklife etkisinin % 0,01(on binde bir) olduğu, bu gerekçe ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

İncelemeye konu ihalede, idarece, anılan hüküm uyarınca tekliflerin değerlendirildiği ve bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 inci maddesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin hesabı tarif edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, idarece, Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hükümler ve Tebliğin anılan maddesinde yapılan açıklamalar uyarınca aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve bu değerin altında teklif sunmuş olan iki istekli bulunduğunun tespiti yapılarak bu isteklilerden tekliflerini açıklamalarının istenildiği belirlenmiştir.

İdarece hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunmuş olan iki isteklinin de tekliflerine ilişkin açıklamaları idareye ilettikleri anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.7 nci maddesinde; teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizlerinin ayrıntılı olarak inceleneceği; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunmuş isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hataların ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı şeklinde açıklamalar yapılmıştır.

Aynı Tebliğin 38.9 uncu maddesinde ise; analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (B.İ.B.) tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak tevsik edici belge sunmalarına gerek bulunmadığı hususu belirtilmiştir.

Diğer yandan, ihale ilan tarihi olan 15.02.2010 tarihi itibariyle kamu kurum ve kuruluşlarınca (B.İ.B., Karayolları Genel Müdürlüğü vs.) 2010 yılına ait birim Fiyat ve rayiçler henüz yayımlanmamış olduğundan, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde ilgili kamu kurum ve kuruluşunca yayımlanmış 2009 yılına ait birim fiyat ve rayiçlerin anılan Tebliğin 38.3 ile 38.9 uncu maddelerine uygun olarak kullanılması mümkündür.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet başvurusuna konu edilen husus olan ASF-04 poz numaralı imalat analizindeki girdilerden 04.153 poz numaralı malzemenin bedeli için sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda;

Şikayetçi tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, analizlerde yer verilen kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin liste halinde sunulduğu, söz konusu 04.153 poz numaralı “Yuvarlak yapı odunları (Çam) (II.sınıf)” malzemesi için B.İ.B. tarafından yayımlanmış 2009 yılı rayiç fiyatının 300 TL/m³ olduğu, anılan listede 04.153 poz numaralı rayiç için B.İ.B. rayicinin 300 TL/m³ olarak belirtildiği, bu bedel üzerine 15 TL/m³ kar eklendiği, toplamda 315 TL/m³’e ulaşılması gerekirken, anılan listenin “teklif edilen birim fiyat” sütununa 327,60 TL/m³ yazıldığı belirlenmiştir.

Ancak, başvuru sahibince, bütün bu hesaplamalara rağmen, ilgili analizde (ASF-04) söz konusu 04.153 poz numaralı malzeme bedeli olarak 312 TL/m³ fiyat öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Neticede, başvuru sahibince 04.153 poz numaralı “Yuvarlak yapı odunları (Çam) (II.sınıf)” malzemesi için ilgili analizde (ASF-04) yer verilen birim fiyatın (312 TL/m³) 2009 yılı B.İ.B. rayiç fiyatının (300 TL/m³) üzerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibince ilgili analizde aşırı düşük bedel öngörülmediği, bu itibarla, başvuru sahibinin teklifinin anılan gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, şikayetçi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan diğer bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda herhangi bir mevzuata aykırılığa rastlanmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Emka İnşaat Asfalt Sanayi Turizm ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İsteklilerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.8 inci maddesi gereğince 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmekte ancak anılan Tebliğin 38.9 uncu maddesi gereğince de; analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. Ayrıca anılan Tebliğin (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

Anılan Tebliğ hükmü uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasını kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlara dayandıran isteklilerin anılan kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan rayiç fiyatları kullanması gerekmektedir.

**** İncelemeye konu ihalede; Kurul çoğunluğunca başvuru sahibi firmanın idare tarafından değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.

Kurul’un düzeltici işlem kararı sonrasında teklifi değerlendirmeye alınmasına karar verilen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını 2009 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının birim fiyatlarına dayandırıldığı görülmüştür. Bayındırlık Birim Fiyatları yayımlandığı yıla ilişkin fiyatlara ilişkin resmi fiyatlar olup; 01.01.2009-31.12.2009 dönemini kapsamaktadır . Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu tarafından yayınlanan ve halen yürürlükte olan 2010 yılı inşaat fiyat listesinde ilgili fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri hakkındaki 13.12.1983 tarih ve 180 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 nci maddesinin (n) bendi uyarınca hazırlandığı ve 01.01.2010 tarihinden itibaren geçerli olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık yayınladıkları fiyatlar ancak yayınlandıkları yıl kullanılmaları şartıyla geçerli kabul edilmektedir. 2010 yılı Bayındırlık Birim Fiyatlarının 01.03.2010 tarihinde yayımlandığı ve İhale tarihinin 10.03.2010 olan bir ihalede, 2009 yılında yayınlanan birim fiyatlar kullanarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına hukuki olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenle kurul tarafından itirazı kabul edilerek teklifi değerlendirmeye alınan EMKA Asfalt san.Tur.ve Tic.A.Ş.teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalede “başvurunun reddine karar verilmesi” gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un çoğunluk kararına katılmıyorum.

**Abdullah DÜNDAR **

** Kurul Üyesi **

KARŞI OY

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde “38.3.İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

__

_ Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir._

__

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

…

…

…

__

__

__

__

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

…

…

…

__

__

__

__

…

…

…

…

__

__

__

__

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.” açıklaması yer almakta olup, burada bahsolunan birim fiyatların iş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış imalat birim fiyatları, bir başka deyişle malzeme +i şçilik dahil imalat fiyatları (Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton, düz yüzeyli beton ve B.A. kalıbı gibi) olduğu açıktır.

Kurul çoğunluğunun “Neticede, başvuru sahibince 04.153 poz numaralı “Yuvarlak yapı odunları (Çam) (II.sınıf)” malzemesi için ilgili analizde (ASF-04) yer verilen birim fiyatın (312 TL/m³) 2009 yılı B.İ.B. rayiç fiyatının (300 TL/m³) üzerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibince ilgili analizde aşırı düşük bedel öngörülmediği, bu itibarla, başvuru sahibinin teklifinin anılan gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.” kararı, alıntı yapılan Tebliğ hükümleriyle bağdaşmamaktadır. Zira “rayiç” imalatın oluşturan bileşenlerin (malzeme, işçilik, makine bedeli vb) fiyatlandırılması olup, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış rayiç bedellerinin altında yada üzerinde rayiç fiyat teklif edilmesi halinde, bu rayicin resmi kurum rayici niteliği kalmayacağından, özel rayiç olarak değerlendirilmesi, dolayısıyla aşırı düşük açıklaması kapsamında Tebliğe uygun olarak belgelendirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin (c) bendine göre “başvurunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle, Kurul Çoğunluğunun “ düzeltici işlem belirlenmesine” yönündeki kararına katılmıyorum.

** Ali KAYA **

** Kurul Üyesi **