KİK Kararı: 2010/UY.I-2029

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/050
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 12.07.2010
Karar No : 2010/UY.I-2029
BAŞVURU SAHİBİ:
Celal KORKULU, Yenişehişr Mah. Hükümet Cd. Emre Apt. K:2 No:2/BİNGÖL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası Genel Müdürlüğü, Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığı, Atatürk Bulvarı No:21 Opera/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/17695 İhale Kayıt Numaralı "Çaytepe (Bingöl) İçmesuyu İnşaatı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.07.2010 tarih ve I.Y.17.34.0225/2010-27E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası Genel Müdürlüğü, Altyapı Uygulama Dairesi Başkanlığı tarafından 29.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çaytepe İçmesuyu İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Celal Korkulu İnş. Müh.’nin 28.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 15.06.2010 tarih ve 13983 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğindeki düzenlemelere uygun olmadığı, bu nedenle idarenin tesis ettiği işlemin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtileceği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e onaylatılacağı, proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verileceği; (b) bendinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi gerektiği; (c) bendinde, isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gerektiği; (ç) bendinde, isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği; (d) bendinde, istekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, söz konusu açıklamanın uygun bulunması halinde, teklifin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, geçerli teklifler tespit edildikten sonra yukarıda belirtilen yöntem aracılığıyla aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanmış ve bu değerin altında teklif sunan yedi istekliden boru donanım malzemelerine ilişkin açıklama talep edilmiştir. Bir istekli açıklama sunmamış, sunulan açıklamaların beş tanesi yeterli görülmeyerek reddedilmiş ve açıklaması uygun bulunan Met İnş. Tic. San. ve Tur. Ltd. Şti. üzerinde ihale bırakılmıştır. İdare tarafından hesaplanan sınır değerin üzerinde teklif veren başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının da uygun olmadığını iddia etmektedir.

Met İnş. Tic. San. ve Tur. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde imalatların bir bölümü için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanan birim fiyatların kullanıldığı diğer kısımlar için ise proforma fatura ve piyasada faaliyet gösteren kişilerden fiyat teklif alma yoluyla açıklama yapıldığı görülmüştür.

Anılan isteklinin proforma fatura ve piyasada faaliyet gösteren kişilerden fiyat teklif alma yoluyla yaptığı açıklamalar incelendiğinde, manşon 16 ATÜ malzemesi için Bakır İnş. Mal. San. Tic. Ltd. Şti.’den proforma fatura aldığı ancak bu fatura ekindeki birim ortalama maliyetlerin proforma faturadaki değerlerden yüksek olduğu; demontaj, vantuz ve vana malzemelerine ilişkin Arkoç Vana Sanayi ve Tic. A.Ş. adlı üretici tüzel kişiden proforma fatura alındığı ancak son geçici vergi beyannamesi dönemine ait olması gereken birim ortalama maliyet cetvelinde tarih bulunmadığı görülmüştür. Her ne kadar birim ortalama maliyet cetvelindeki tarih eksikliği tamamlanabilir bilgi eksikliği olarak değerlendirilebilse de yukarıda belirtilen diğer malzemelere ilişkin açıklamaların kabul edilmeyip teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin öncelikle kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanan birim fiyatlar kullanılarak yaptığı açıklamalar incelendiğinde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile İller Bankası Genel Müdürlüğü’nün 2009 yılı için yayınladığı fiyatları kullandığı tespit edilmiştir. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu tarafından yayınlanan ve halen yürürlükte olan 2010 yılı inşaat fiyat listesinde ilgili fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri hakkındaki 13.12.1983 tarih ve 180 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 nci maddesinin (n) bendi uyarınca hazırlandığı ve 01.01.2010 tarihinden itibaren geçerli olarak 01.03.2010 tarihinde yayınlandığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık yayınladıkları fiyatlar ancak yayınlandıkları yıl kullanılmaları şartıyla geçerli kabul edilmektedir. Bu nedenle de 01.03.2010 tarihinde ilanı, 29.03.2010 tarihinde teklif fiyatlarının alındığı bir ihalede 01.03.2010 tarihinde yeni yıl (2010) birim fiyatlarıda yayınlandığı dikkate alındığında, 2009 yılında yayınlanan birim fiyatlar kullanarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına hukuki olanak bulunmamaktadır. 01.03.2010 tarihinde yeni birim fiyatlar yürürlüğe girdiğinde, bu tarih itibariyle daha önceki yıl fiyatlarının yürürlükten kalkacağı, öncelikle de 01.03.2010 tarihinde 2010 yılı fiyatlarıyla birlikte 2009 yılı fiyatlarının yürürlükte olamayacağı açıktır. Açıklanan nedenle Met İnş. Tic. San. ve Tur. Ltd. Şti. tarafından kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları kullanılarak yapılan açıklamanın kabul edilmesi kamu ihale mevzuatına aykırıdır.

Açıklanan nedenle de ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesine” yönelik karara katılıyoruz.

** Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**