KİK Kararı: 2010/UY.I-1949

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/047
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 05.07.2010
Karar No : 2010/UY.I-1949
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet AKKUŞ (Me-Sa Mimarlık), 14 Nisan Cad. Eski İşbankası İş Hanı K.2 No:6 Doğubayazıt/AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Doğubayazıt Belediye Başkanlığı, Çiftepınar Mah. Belediye Cad. No:9 Doğubayazıt/AĞRI

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/28066 İhale Kayıt Numaralı "Parke, Bordür ve Oluk Taşı Döşenmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.06.2010 tarih ve I.Y.13.98.0207/2010-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Doğubayazıt Belediyesi tarafından 05.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Parke, Bordür ve Oluk Taşı Döşenmesi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Akkuş (Me-Sa Mimarlık)’un 30.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.05.2010 tarih ve 11791 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Yaklaşık maliyete göre (%40 ) daha düşük teklif (Maşallah Öğreten, Mala Mira Ltd., Murat İnşaat, Aymina Ltd.) veren firmaların teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, yaklaşık maliyete göre (% 74,70 ) daha düşük teklif veren firmaya işin bırakılmasının 4734 sayılı Kanuna ve Kamu İhale Genel tebliğine aykırı olduğu,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde yer alan hükümlere ve Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.6 alt bendinde yer alan açıklamalara uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı, isteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamalarının belgelere dayanması gerektiği, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyeceği, savunma veren bütün firmaların bu doğrultuda savunma vermesi gerektiği, savunma veren firmaların uygun savunma vermediği,

İhale üzerinde kalan isteklinin ve diğer isteklilerin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif savunmasında teklif maliyetine ilişkin açıklamalarda işçilik ücretinin brüt asgari ücrete göre hesaplanan asgari ücretin altında olduğu,

Aşırı düşük teklif sorgulaması veren isteklilerin bir işçinin saatlik ücretini en az 3,25 TL/saat alması gerektiği, bunun yanında Bayındırlık Bakanlığı pozlarına göre belirlenmiş rayiçlerdeki miktarların dışına çıkılamayacağı (1 m2 parke taşı için gerekli olan düz işçi çalışma miktarının azaltılıp artırılamayacağı v.s), savunma veren firmaların bu kurallara uymadığı, bayındırlık bakanlığı pozlarında işçiler için belirlenen çalışma miktarlarının düşürüldüğü, bunun Kanununa ve Tebliğe aykırı olduğu,

Aşırı düşük teklif veren isteklilerin, bir işçinin iş gücü miktarını artırarak 1 saatte yapacakları işi 15 dakikada yapacaklarını iddia ettikleri, bunun şartnamede belirtilen yapım işinin özgünlüğü ve avantajlı şartlar ile ilgili olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibi idareye 30.04.2010 tarihinde şikayet başvurusunda bulunmuş, idarenin şikayet başvurusuna verdiği 06.05.2010 tarihli cevap yazısı başvuru sahibine 10.05.2010 tarihinde bildirilmiş, 11.05.2010 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin beşinci fıkrasında, idareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamayacağı,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği,

İhalelere yönelik Başvurular hakkında Yönetmeliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18 inci maddesinin dörüncü fıkrasında, sözleşmenin Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan imzalanmış olmasının, Kurum tarafından itirazen şikayet başvurusunun incelenip sonuçlandırılmasına engel teşkil etmeyeceği düzenlenmiştir.

07.05.2010 tarihinde imzalanan sözleşme 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin beşinci fıkrası gereğince Kuruma itirazen şikayet başvuru süresi olan 10 günlük süre beklenmeden imzalandığı için Kanuna aykırı olarak imzalanmış olup, usulüne uygun bir sözleşme değildir. İhalelere yönelik Başvurular hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince Kurum tarafından itirazen şikayet başvurusunun incelenip sonuçlandırılmasına engel bir durum bulunmamaktadır.

Kamu İhale genel tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

__

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10.(38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına,

Anılan tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

_“45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

a)İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b)İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c)İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç)İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d)İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.” açıklamasına yer verilmiştir.

05.04.2010 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, tümünün teklifinin geçerli kabul edildiği, bu isteklilerin teklif fiyatları üzerinden hesaplanan sınır değerin 535.105,00 TL olduğu, sınır değerin altında teklif veren 7 istekliden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarının istenildiği, 7 isteklinin aşırı düşük açıklamalarının yeterli kabul edildiği, ihalenin Murat İnş. Murat Kızıltoprak üzerine bırakıldığı, Maşallah Öğreten’in teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi gereğince Asgari Ücret Tespit Komisyonunca 29.12.2009 tarihinde belirlenen 2010 yılı asgari işçilik ücretinin 31.12.2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2010 yılı ilk altı aylık asgari ücretin bir günlüğünün 16 yaşından büyükler için 24,30 TL olarak belirlendiği, bu durumda asgari ücretle çalıştırılan bir düz işçinin saatlik ücretinin 24,30 TL / 7,5 saat= 3,24 TL olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan istekli olan Murat İnş. Murat Kızıltoprak’ın aşırı düşük teklif açıklamalarında, beton parke döşenmesi iş kaleminde düz işçinin saatlik ücretinin 2,35 TL, kaldırımcı ustasının saatlik ücretinin 3,00 TL olarak belirlendiği, Güney Mühendisliğin aşırı düşük teklif açıklamalarında, beton parke döşenmesi iş kaleminde düz işçinin saatlik ücretinin 1.40 TL, kaldırımcı ustasının saatlik ücretinin 1,96 TL olarak belirlendiği, Maşallah Öğreten’in aşırı düşük teklif açıklamalarında, her üç iş kaleminde işçilik ücretlerinin ayrıntılı olarak belirtilmediği, işçilik ücretlerine ilişkin açıklamalarının yeterli olmadığı anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği sonucuna varılmıştır.

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin Doğubayazıt ilçesi sokak ve caddelerine 25.600 m beton bordür, 10.200 m beton oluk ve 108855 m2 kilitli parke taşı döşenmesi işi olduğu, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için teklifleri kapsamında sunmaları gereken belgeleri ve yeterlik kriterlerini düzenleyen 7 inci maddenin “Makine ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 7.5.3 maddesinde isteklilerin, ihale konusu işte 1 adet greyder ve 1 adet lastik tekerlekli yükleyici kullanacakları, işin süresinin 120 takvim günü olduğu düzenlenmiştir. İdare tarafından gönderilen 14.06.2010 tarihli ve 1451 sayılı yazıda parke, bordür ve oluk taşının idare tarafından karşılanacağı belirtilmiştir.

Bu düzenlemeler ve idarenin açıklaması dikkate alındığında istekliler aşırı düşük teklif açıklamalarında, ihale konusu işe ilişkin işçilik maliyetlerini, 1 adet greyder ve 1 adet lastik tekerlekli yükleyicinin kendi malları olup olmadığını, kiralamışlarsa buna ilişkin kira bedelini, bu makinelere ilişkin yakıt masrafını açıklamaları gerekmektedir.

Murat İnş. Murat Kızıltoprak’ın 1 adet greyder ve 1 adet lastik tekerlekli yükleyicinin kendi malı olup olmadığını, kiralayıp kiralamadığını ve yakıt masrafını açıklamadığı anlaşıldığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde kalan Murat İnş. Murat Kızıltoprak’ın aşırı düşük teklif açıklamalarında, beton parke ve bordür döşenmesi iş kalemlerinde Karayolları Genel Müdürlüğünün 7502 ve 7505 nolu pozlarını kullandığı, bu pozlarda beton parke döşenmesi iş kaleminde kaldırımcı ustası ve düz işçinin (inşaat işçisi) işçilik miktarının 0,50 olduğu, anılan isteklinin analizinde beton parke döşenmesi iş kaleminde kaldırımcı ustası ve düz işçinin (inşaat işçisi) işçilik miktarının 0,21 olarak belirlendiği, bordür döşenmesi iş kaleminde kaldırımcı ustası ve düz işçinin (inşaat işçisi) işçilik miktarının 0,19 olarak belirlendiği,

Maşallah Öğreten’in aşırı düşük teklif açıklamalarında, her üç iş kaleminde işçilik miktarlarının belirtilmediği,

Aymina İnş.’ın aşırı düşük teklif açıklamalarında, beton parke döşenmesi iş kaleminde Bayındırlık Bakanlığının 17.155 nolu pozunu kullandığı, bu pozda düz işçilerin işçilik miktarlarının 0,75 ve 0,25 olarak belirlendiği, anılan isteklinin analizinde düz işçilerin işçilik miktarının 0,25 ve 0,20 olarak belirlendiği, beton parke döşenmesi iş kaleminde Bayındırlık Bakanlığının pozunda yer alan düz işçinin işçilik miktarından düşük belirleme yapıldığı,

Malamira İnş.’ın aşırı düşük teklif açıklamalarında beton parke, bordür ve oluk döşenmesi iş kalemlerinde Karayolları Genel Müdürlüğünün 7504 ve 7505/01 nolu pozlarını kullandığı, anılan isteklinin analizlerinde işçilik miktarlarının bu pozlarda yer alan işçilik miktarlarından düşük belirlendiği,

Mehmet Pirzan Aka’nın aşırı düşük teklif açıklamalarında, Bayındırlık Bakanlığının 17.155 poz nolu beton parke döşenmesi, 17.175 poz nolu beton bordür döşenmesi ve 17.191 poz nolu beton oluk taşı döşenmesi analizlerini kullandığı, anılan isteklinin analizlerinde işçilik miktarlarının Bayındırlık Bakanlığının analizlerinde yer alan işçilik miktarlarından düşük belirlendiği,

Şinasi Dursun’un aşırı düşük teklif açıklamalarında, parke taşı döşenmesi iş kaleminde Bayındırlık Bakanlığının 17.155 poz nolu beton parke döşenmesi analizini kullandığı, bu pozda düz işçinin işçilik miktarının 0,75 olarak belirlendiği, anılan isteklinin analizinde ise işçilik miktarının 0,25 olarak belirlendiği,

Yukarıda adı geçen isteklilerce teklif fiyatın düşürülmesi amacıyla Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğünün yayımlamış olduğu resmi analiz işçilik miktarlarının altında belirleme yapıldığı, resmi kurum ve kuruluşların yayımlamış olduğu analizlerdeki işçilik miktarlarının azaltılması işleminin herhangi bir dayanağının olmadığı, teklif fiyatını düşük tutmak için işçilik saatlerinin herhangi bir gerekçe açıklamadan aşağıya çekildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, bu nedenle Murat İnş. Murat Kızıltoprak, Maşallah Öğreten, Aymina İnş., Malamira İnş., Mehmet Pirzan Aka, Şinasi Dursun ve Güney Mühendisliğin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Murat İnş. Murat Kızıltoprak, Maşallah Öğreten, Aymina İnş., Malamira İnş., Mehmet Pirzan Aka, Şinasi Dursun ve Güney Mühendisliğin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****