KİK Kararı: 2010/UY.I-1891

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/045
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 28.06.2010
Karar No : 2010/UY.I-1891
BAŞVURU SAHİBİ:
Engin NİŞANCI, Vekili: Av. İsmail KARTAL , Uray Caddesi Güvenş İşhanı B Blok No:3/45/MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Mersin Üniversitesi Rektörlüğü, Çiftlikköy Kampüsü/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/37372 İhale Kayıt Numaralı "Meü. Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.06.2010 tarih ve I.Y.16.07.G031/2010-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Mersin Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 29.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Engin Nişancı’nın 24.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.06.2010 tarih ve 13075 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale üzerinde bırakılan Mehmet Özcan firmasının aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamada, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 yılı Yapı Yaklaşık Maliyet cetveline göre ihale konusu işin karsız yaklaşık maliyetinin (3.350 x 408,80=) 1.369.480,00 TL olduğunu belirterek kendi yaklaşık maliyetlerinin de 1.656.798,57 TL’ye tekabül ettiğini ve diğer maliyet unsurlarını da dikkate alarak 1.744.683,51 TL tekliflerinin bulunduğunu belirttiği, idarenin yaklaşık maliyetinin 2.654.888,84 TL olduğu ve bu yaklaşık maliyet hesabında idarenin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayımlanan inşaat ve tesisat birim fiyatlarının esas alındığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif kapsamında yapılan değerlendirmede; Mehmet Özcan firması tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgelerin yeterli olmadığı, inşaat kısmında 16 kalem özel imalatın olduğu, özel imalatlarda kullanılacak ve piyasadan temin edilecek malzemelerle ilgili adı geçen isteklinin açıklamaları ekinde proforma fatura sunmadığı, bu itibarla anılan isteklinin açıklamasının ihale komisyonca kabul edilmemesi, ve Mehmet Özcan firmasının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak; 29.04.2010 tarihinde yapılan ihaleye 9 istekli tarafından teklif verilmiş olup, ihale komisyonunca tespit edilen 1.828.374,54 TL sınır değer dikkate alınarak, Müslüm Atabey ve Mehmet Özcan firmalarının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Müslüm Atabey firmasının idarece verilen süre içerisinde açıklamada bulunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı,

Mehmet Özcan firması tarafından idareye sunulan 05.05.2010 tarih ve 2010/01 sayılı açıklama yazısı ekinde, maliyet hesap cetveli, keşif özetleri, teklif birim fiyat listeleri, özel pozlara ilişkin birim fiyat analizleri, faturalar, özel pozlara ait birim fiyat analizlerinde kullanılan 2010 rayiç bedellerine ilişkin liste, demirbaş listesi, kapasite raporları, yapı araçları bildirisi, çeşitli araç ve iş makinelerine ilişkin ruhsatlar, vinç kira sözleşmelerinin verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme ile anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olduğuna karar verilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi her ne kadar Mehmet Özcan firmasının teklifinin, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 yılı Yapı Yaklaşık Maliyetlerine göre karsız teklif tutarının (3.350 x 408,80=) 1.369.480,00 TL olduğunu belirterek kendi teklif tutarının da 1.656.798,57 TL’ye tekabül ettiğini ve diğer maliyet unsurlarını da dikkate alarak 1.744.683,51 TL tekliflerinin bulunduğunu belirttiği görülmüş ise de, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif değerlendirmesinde ve aşırı düşük sınır değerin hesaplanmasında, idarece tespit edilen 2.654.888,84 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin esas alındığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

…

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10.****(38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Mehmet Özcan firması tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yapılan açıklama ekinde, özel pozlara ilişkin iş kalemleri dışındaki tüm iş kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin teklif edildiği, söz konusu rayiçlerin poz numaraları da belirtilerek liste halinde sunulduğundan ayrıca analiz,__ proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgelerin sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi”durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklamalarına yer verilmiş olup, Mehmet Özcan firmasının açıklama yazısı ekinde sunduğu belgelerin anılan Tebliğin bu açıklamalarına göre yapılan incelenmesi sonucunda;

Yapım kısmında 17 iş kaleminden oluşan özel pozlarla ilgili verilen birim fiyat analizlerinden;

Özel-1, Özel-15 ve Özel-16 poz nolu birim fiyat analizlerinde, paslanmaz çelik profil ve sac malzemeleri,

Özel-3 poz nolu birim fiyat analizinde, 51, 40 ve 30’luk olmak üzere üç çeşit 304 kalite paslanmaz çelik boru,

Özel-4 poz nolu birim fiyat analizinde, 220x220 ebatta, 8 mm lamine camlı, alüminyum doğrama, fotoselli kapı ve komple mekanizması,

Malzemeleri için proforma kaydının bulunduğu, bu malzemeler dışında birim fiyat belirlenmesinde 2010 yılı rayiç bedellerinin kullanıldığı görülmüştür.

Analizlerde proforma kaydı bulunan malzemelerle ilgili olarak, herhangi bir proforma faturanın sunulmadığı, söz konusu malzemelerden alüminyum doğrama ile fotoselli kapı ve mekanizması alımı için Mehmet Özcan adına düzenlenmiş 03.02.2010 tarih ve 1567 sayılı fatura ile paslanmaz çelik boru, paslanmaz çelik sac ve paslanmaz redüksiyon alımına ilişkin yine Mehmet Özcan adına düzenlenmiş 31.12.2009 tarih ve 615572 sayılı faturanın sunulduğu anlaşılmakla birlikte bu faturaların ne amaçla sunulduğunun anlaşılamadığı, şayet bu faturalar stoktaki malzemeleri tevsik amacıyla sunulmuş ise bu kez stok tespit raporunun sunulması gerektiği, ancak stok tespit raporunun da sunulmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, Mehmet Özcan firması tarafından özel pozlarla ilgili birim fiyat analizlerinde proforma şeklinde kayıtlanan malzemelere ilişkin belgelendirmenin anılan Tebliğe uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, Mehmet Özcan firmasının aşırı düşük teklif kapsamında yaptığı açıklama ekinde verdiği özel pozlara ilişkin birim fiyat analizlerinde proforma olarak kayıtladığı malzemelere ilişkin proforma fatura veya bu malzemeler stoklarında var ise stok tespit raporu vermediğinden dolayı teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mehmet Özcan firmasının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****