KİK Kararı: 2010/UY.I-1865

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/045
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 28.06.2010
Karar No : 2010/UY.I-1865
BAŞVURU SAHİBİ:
Alsa Nakl. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Fatih Cad. Asmaz Plaza No:29/11 YALOVA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü Yol Yapım Başmühendisliği, Ankara Yolu Üzeri Duaçınarı Mevkii Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/14046 İhale Kayıt Numaralı "(Balıkesir-Edremit) Ayr.-(Balıkesir-Akhisar) Ayr. Devlet Yolu Km. 9+543 Kavşak ve Bağlantı Kolları Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.06.2010 tarih ve I.Y.16.78.0162/2010-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü Yol Yapım Başmühendisliği tarafından 16.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “(Balıkesir-Edremit) Ayr.-(Balıkesir-Akhisar) Ayr. Devlet Yolu Km. 9+543 Kavşak ve Bağlantı Kolları Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri İşi” ihalesine ilişkin olarak Alsa Nakl. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 28.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.06.2010 tarih ve 13530 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, teklif fiyatının Bayındırlık ve İskan Bakanlığının belirlediği fiyatların çok altında olduğu, bu teklif fiyatı ile işin yapılamayacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevabın ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde yer alan hususlar çerçevesinde analizlerin değerlendirilmesinin yapılması, yapılan değerlendirme kapsamında analizlerdeki saatlik işçilik ücretinin asgari ücret bakımından değerlendirilmesini,

İşin yapılmasında kullanılacak makinaların maliyetini tevsik edici belgelerin neler olduğu, malzeme fiyatlarının proforma faturalarını, proforma faturaların ekinde yer alan SMMM onaylı birim maliyet cetvelinden TÜRMOB tarafından verilen özel kaşenin olmasına, birim maliyet analizlerinin son geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun tespitinin yapılmasını,

2200-2020/K pozlarında klas tespitinin isteklice yapılıp yapılmadığına, yapılmışsa analizlerde belirtilmiş olmasına, 2202/K-OATEM, 1-P TEM, 1-MICIR, 1 pozlarında ocakların nerelerde seçilmiş olduğu, ocakların iş yerine uzaklığı ile analizlerde belirtilen taşıma mesafelerinin uyuşmasına, ocak sahiplerinden taahhütname, TÜRMOB onaylı maliyet bileşenlerinin sunulmuş olmasına, PREFBUZ 60, PREF BOR 1, DREN BOR 1, K, BADANA PREF:DÜŞ.OL, 19.022/P, 3793/P, 3805/P,3791/P-1, 16.137/P-1, 16.136/P-1, DEMİR-1, DEMİR-2,3792/1-P pozlarına ait proforma fatura ve SMMM onaylı maliyet bileşenlerini mevcut olup olmadığına,

2540/K,2541/K, 37.094/K imalatlarındaki bitkisel toprak ve çim çayır tezeklerini nerden bulacağına, bu imalatlara ait proforma fatura, taahhütname ve SMMM onaylı maliyet bileşenlerinin olup olmadığına,

2200-2202/K, 19.022/P,3793/P, 3805/P, 3791/P-1, 16.137/P-1, 16.136/P-1, 3792/1-P, 2540/K, 2541/K, 37094/K pozlarında teklif edilen fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan karsız birim fiyatlardan düşük olduğu, bu nedenle anılan iş kalemleri ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 nci maddesine göre açıklama yapılması gerektiği,

Teklif birim fiyatındaki nakliye analizlerinde “K” taşıma katsayısının 2010 karsız Bayındırlık Birim Fiyatlarına göre alt analizlerini nasıl oluşturduğu,

İdarece sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ait açıklamalar üzerinde inceleme gereği duyulduğu, ancak diğer bileşenlerinde teklifte önemli bir yer teşkil ettiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

11 İsteklinin doküman aldığı ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin teklif mektubu uygun olmadığı için idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 8 isteklinin teklifi ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 3.835.638,36 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında kalan 4 istekliye idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 3 istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilmediği, Hasyol İnşaat- Hasan İçten tarafından yapılan açıklamanın idarece uygun bulunarak ihale kararının anılan istekli üzerine alındığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.1 Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

_ a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

__

_ b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,_

__

_(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir…” _hükmü, __

Diğer taraftan anılan tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise; “45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;_

__

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır._

__

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır._

__

__

__ Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan Hasyol İnşaat Hasan-İçten tarafından 21.04.2010 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili açıklamalar ve gerekli belgeler verilmiştir. İhale tarihi 16.03.2010 olup, idarece 16.04.2010 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise 21.04.2010 tarihli yazı ekinde verilen söz konusu belgelerin tetkikinden;

1- Bu iş işin 2.000 litre kırsal motorin kullanılacağı belirtilmek suretiyle Abdülmecit Modoğlu İnş. San. ve Pet. Ürünleri Ltd. Şti. Firmasından toplam 5.561,40 TL’lik proforma fatura alındığı, proforma fatura ekinde serbest muhasebeci tarafından onaylı alış ve satış faturalarının eklendiği, proforma faturada birim fiyatın (KDV dahil 5.561,40 TL/2.000) 2,7807 TL olduğu, ancak EPDK’nın web sitesinde proforma fatura tarihindeki (16.03.2010) kırsal motorinin birim fiyatının 2,91375 olduğu, buna göre teklif edilen birim fiyatın hem EPDK tarafından yayımlanan birim fiyatlardan düşük olduğu, hem de proforma fatura ekinde sunulan alış ve satış faturalarının serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yerine serbest muhasebeci tarafından onaylandığı anlaşılmış olup, bu haliyle söz konusu açıklama mevzuata uygun bulunmamıştır.

2- C-16/20 demirsiz beton, C-16/20, C-20/25 ve C-25/30 tipi betonlar için 20.04.2010 tarihli Altıntaş Kardeşlerden alınan proforma faturanın sunulduğu, söz konusu bu faturaya ait serbest muhasebeci mali müşavir onaylı ocak 2010 ayı üretim maliyetinin verildiği, bir de satış faturasının eklendiği, ihale tarihi 16.03.2010 olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklinin teklif fiyatını ihale tarihinden önce oluşturduğu gerçeği ile her ne kadar aşırı düşük teklif sorgulaması 16.04.2010 tarihinde yapılmışsa da ihale tarihi esas alınarak son geçici vergi beyanname döneminde (aralık 2009) tespit edilen birim ortalama maliyetin verilmesi gerektiği, bu haliyle söz konusu maliyet tablosunun ihale tarihi itibariyle son geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığından bu şekilde yapılan açıklama da mevzuata uygun bulunmamıştır.

3- Alt temel malzemesi, dolgu ve duvar taşı, agrega, plentmiks temel malzemesi, asfalt agregası için 17.04.2010 tarihli proforma fatura verildiği, söz konusu malzemelere ait serbest muhasebeci mali müşavir onaylı birim ortalama maliyet ve işçilik maliyetlerinin verildiği, ancak proforma fatura tarihi dikkate alındığında bu maliyet cetvelinin mükellefin hangi vergi beyanname dönemine ait olduğu (aralık 2009 veya mart 2010) hususunun tespit edilemediği söz konusu belgenin hangi döneme ilişkin olduğunun bilgi eksikliği kapsamında tamamlatıldıktan sonra karar verilmesi gerekmekte ise de isteklinin açıklamaları mevzuata uygun bulunmadığından bu konuda herhangi bir şey yapılmasına gerek duyulmamıştır.

4- Alt temel malzemesi, dolgu ve duvar taşı, agrega, plentmiks temel malzemesi, asfalt agregasının temin edileceği II. grup doğaltaş ve mermer işletme ruhsatı ile imalat haritasının sunulduğu, bu haliyle ocakların iş yerine uzaklığının belirlenebilmesinin mümkün olduğu, analizlerde kullanılan mesafenin de makul (ortalama mesafe 22 km) olduğu anlaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan istekli tarafından bu kapsamda sunulan belgelerin uygun olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin ocakların nerelerde seçilmiş olduğu, ocakların iş yerine uzaklığı ile analizlerde belirtilen taşıma mesafelerinin uyuşması ile ilgili iddiası yerinde bulunmamıştır.

5- Teklif birim fiyatındaki nakliye analizlerinde “K” taşıma katsayısı ile ilgili olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 14.06.2010 tarihli yazısında yer alan; “02.017 poz no.lu her cins tonajda motorlu araç taşıma katsayısı (K)’nın tespiti ile ilgili olarak çok uzun zamandan beri bir matematiksel formüle dayalı olarak belirleme yapılmamakta ancak, önceki yıllarda doğru olarak tespit ettirilmiş bulunan “K” katsayısı her yıl için gerçekçi verilere dayalı olarak belirlenmiş olan bir oran ile artırılmaktadır. Bakanlığımızca, “K” katsayısının tespit çalışmaları sırasında en çok nakliye imalatlarını gerçekleştirmiş olan Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Demiryolları ,Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı genel Müdürlüğünden yazılı olarak görüş talep edilmekte, bu çerçevede 2010 yılı ile ilgili bahis konusu Genel Müdürlükler yaptıkları değerlendirme sonucu önerdikleri rayiç değerleri ile, piyasadan yapılan araştırma sonuçlarında ortaya çıkan veriler birlikte değerlendirildiğinde 02.017 poz no.lu “K” katsayısı 01.01.2010 tarihinden itibaren 150,00 olarak tespit edilmiş olup buna ilişkin hesap şekli ekte gönderilmektedir.” şeklindeki açıklama ve ekinde yer alan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün K katsayısı girdisi 145,00 değeri de dikkate alındığında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan istekli tarafından 145,00 olarak verilen “K” katsayısının (ki başvuru sahibi tarafından verilen değer 95,00) bu haliyle uygun olduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle “K” katsayısının nakliyat formülünde kullanılacak sabit bir sayı olduğu anlaşılmış olup bununla ilgili bir alt analiz verilmesine de gerek olmadığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.

6- 1 Ton nervürlü demir için 840,00 TL’lik proforma fatura ile serbest muhasebeci mali müşavir onaylı alış ve satış faturalarının verildiği, prekast beton cephe panelleri ile zemin donatı şeritleri için 15.03.2010 tarihli proforma fatura ve inşaat imalat maliyetinin verildiği, her dozda demirli beton BS 45 hazır beton, yüksek dayanımlı öngerilmeli çeliğin temin, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi, muhafazası ve işçiliği ile köprülerde nervürlü demir işçiliği ile proforma faturanın ve inşaat imalat maliyetinin verildiği, ancak proforma fatura tarihi dikkate alındığında bu maliyet cetvelinin mükellefin hangi vergi beyanname dönemine ait olduğu (aralık 2009 veya mart 2010) hususunun tespit edilemediği, söz konusu belgelerin hangi döneme ilişkin olduğunun bilgi eksikliği kapsamında tamamlatıldıktan sonra karar verilmesi gerekmekte ise de isteklinin açıklamaları mevzuata uygun bulunmadığından bu konuda herhangi bir şey yapılmasına gerek duyulmamıştır.

7- Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklinin firmalarına ait makine park listesini de ruhsatları ile birlikte verdiği anlaşıldığından başvuru sahibinin makine parkı ile ilgili iddiası yerinde bulunmamıştır.

8- 2540 numaralı poz için idarece; “Projenin gerektirdiği kadar bitkisel toprağın kontrol mühendisinin göstereceği ocaklardan veya depo yerlerinden kazı veya röpriz suretiyle temini, yüklenmesi, iş başına nakli…” şeklinde bir tanımlama yapıldığından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan istekli tarafından bitkisel toprak ve çim çayır tezeklerini nerden bulacağına, bu imalatlara ait proforma fatura, taahhütname ve SMMM onaylı maliyet bileşenleri için herhangi bir açıklama yapmasına gerek olmadığı, anılan isteklinin söz konusu poz ile ilgili analizini sunduğu ve işçilik için de analiz yaptığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****