KİK Kararı: 2010/UY.I-1864

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/045
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 28.06.2010
Karar No : 2010/UY.I-1864
BAŞVURU SAHİBİ:
TT İnşaat Proje Müh. Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. -Tayfun Tekin (Ortak Girişimi), İncilipınar Mah. 4 No.lu Cad. Kazaz İş Merkezi A Blok No.7/32 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep İl Özel İdaresi, Güvenevler Mah.Hoca Ahmet Yesevi Cad.No:9 İmar ve Ruhsat Dairesi Başkanlığı Şehitkamil/GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/28753 İhale Kayıt Numaralı "Gaziantep Şehitkamil İlçesi Merveşehir 32 Derslikli Genel Lise İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.06.2010 tarih ve I.Y.16.05.0162/2010-30E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gaziantep İl Özel İdaresi tarafından 08.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gaziantep Şehitkamil İlçesi Merveşehir 32 Derslikli Genel Lise İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak TT İnşaat Proje Müh. Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. -Tayfun Tekin (Ortak Girişimi)’nin 21.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarece süresinde bir cevap verilmemesi üzerine, başvuru sahibinin 03.06.2010 tarih ve 13069 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile aşırı düşük teklif sınırının altında kalan diğer isteklilerin teklifinin bazı analizlerinin eksik olduğu ve idarenin tanımladığı analiz formatına uygun olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerce sunulan faturaların daha önceki döneme ait olması nedeniyle fiyatların düşük olduğu, İdarece Kamu İhale Genel tebliğinin 38.7 nci maddesine uygun bir değerlendirme yapılmadığı, aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerindeki işçilik saat miktarları ile aşırı şekilde oynandığı, sınır değerin altında kalan isteklilerin teklifleri ile bu işin tamamlanamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

08.04.2010 tarihinde ihalesi yapılacağı ilan edilen ancak idarece düzenlenen zeyilname ile 22.04.2010 tarihinde ihalesi yapılan inceleme konusu ihaleye 13 istekli tarafından teklif verildiği, idarece belirlenen yaklaşık maliyete ve isteklilerce teklif edilen fiyatlara göre hesaplanan sınır değerin 3.411.918,30 TL olduğu, sınır değerin altında kalan 5 istekliye idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bunlardan iki isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermediği, diğer 3 istekli tarafından yapılan açıklamanın da idarece uygun bulunarak ihale kararının Osman Oruç üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

**** Kamu İhale Genel Tebliğinin**** “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

__

_ a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

__

_ b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

__

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda idarece ihale dokümanı ekinde, teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.) sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği analiz formatının verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 nci maddenin devamında; “38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” hükmü yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan 3 isteklinin de iş kalemlerinin bazılarını tebliğin yukarıya aktarılan hükmü uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen fiyatlara göre fiyatlandırdığı anlaşılmış olup anılan kalemler için ayrıca analiz düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Ancak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan 3 isteklinin de ihalenin bazı kalemleri için idarece düzenlenen analiz formatına göre analiz verdikleri anlaşılmış olup söz konusu analizler için de Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yer alan; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

__

_ 45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır._

__

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

__

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

__

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.”_ hükmüne istinaden açıklamalarını yapmaları gerekmektedir.

Buna göre aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapan her üç isteklinin açıklamaları ile ilgili olarak sundukları belgeler Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan hükmü uyarınca incelenmiş olup tespit edilen hususlar aşağıdadır:

1-) İhale üzerinde bırakılan istekli olan Osman Uluç’un sunmuş olduğu belgeler açısından yapılan inceleme:

Anılan isteklinin iş kalemlerinden bazılarını, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif ettiği anlaşılmış olup söz konusu iş kalemleri için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunduklarından, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Ancak iş kalemlerinden bazıları için ise idarece düzenlenen analiz formatları kullanılarak teklif oluşturulduğundan sunulan teklifleri için anılan istekli tarafından malzeme için Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan hükmü uyarınca açıklama yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda, anılan istekli tarafından açıklama olarak malzeme için proforma fatura sunulduğu, sadece bazalt taşı için birim fiyat maliyet cetvelinin verildiği, ancak söz konusu proforma faturalar için ilgisine göre proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet cetvelinin veya maliyet tespit raporunun verilmesi gerekirken söz konusu belgelerin verilmediği anlaşılmış olup anılan isteklinin açıklamasının bu haliyle mevzuatın yukarıya aktarılan hükmüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

2-) Ekonomik açıdan II avantajlı olan Kent Yapı & Ekrem Sakıcı’nın sunmuş olduğu belgeler açısından yapılan inceleme:

Anılan isteklinin iş kalemlerinden bazılarını, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif ettiği anlaşılmış olup söz konusu iş kalemleri için, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunduklarından, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Ancak iş kalemlerinden bazıları için ise idarece düzenlenen analiz formatları kullanılarak teklif oluşturulduğundan sunulan teklifleri için anılan istekli tarafından malzeme için Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan hükmü uyarınca açıklama yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda, anılan istekli tarafından açıklama olarak malzeme için proforma fatura sunulduğu, sadece çam kerestesi, 160 KVA trafo postası, 20.000 lt. paslanmaz çelik prizmatik modüler su deposu için birim fiyat maliyet cetvelinin verildiği, ancak söz konusu proforma faturalar için ilgisine göre proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet cetvelinin veya maliyet tespit raporunun verilmesi gerekirken söz konusu belgelerin verilmediği anlaşılmış olup anılan isteklinin açıklamasının bu haliyle mevzuatın yukarıya aktarılan hükmüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

3-) Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üçüncü istekli olan Gaziantep Gold Yapı San.Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu belgeler açısından yapılan inceleme:

Anılan isteklinin iş kalemlerinden bazılarını, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif ettiği anlaşılmış olup söz konusu iş kalemleri için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunduklarından, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Ancak iş kalemlerinden bazıları için ise idarece düzenlenen analiz formatları kullanılarak teklif oluşturulduğundan sunulan teklifleri için anılan istekli tarafından malzeme için Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan hükmü uyarınca açıklama yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda, anılan istekli tarafından açıklama olarak malzeme için proforma fatura sunulduğu, sadece vestiyer ve dolap yapılması, kantin satış bankosu yapılması, laboratuar çalışma tezgahları, danışma bankosu, kütüphane bankosu, askılık panosu, duvar bandı, duvar panosu, Atatürk köşesi, duvar askılık, kapitone duvar kaplaması, mermer mozaikli karo plaka, su oluk taşı, bazalt bordür taşı, tavanlarda yapılacak izolasyon için birim fiyat maliyet cetvelinin verildiği, ancak söz konusu proforma faturalar için ilgisine göre proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet cetvelinin veya maliyet tespit raporunun verilmesi gerekirken söz konusu belgelerin verilmediği, ayrıca bazı proforma faturalar ilişkin olarak verilen alış ve satış faturalarının da serbest muhasebeci tarafından onaylandığı TÜRMOB kaşesinin de bulunmadığı anlaşılmış olup (örneğin nervürlü inşaat demiri, beton, ytong, çimento, çivi) anılan isteklinin açıklamasının bu haliyle mevzuatın yukarıya aktarılan hükmüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapan üç isteklinin açıklamasının da mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

____

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun;

__

“Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”,

“yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…”, hükmü ile,__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyet” başlıklı 7 nci maddesinde ise,“ İhale yapılmadan önce idare tarafından, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihtiyaç konusu yapım işinin yaklaşık maliyeti tespit edilir.

__

İdareler, ihale konusu yapım işinin yaklaşık maliyetini dikkate alarak ihalenin eşik değerin altında kalıp kalmadığını belirler.

****

Yaklaşık maliyet, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usuller uyarınca ayrıntılı miktar ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle gerçekçi biçimde tespit edilir ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

__

İdarelerce, ihale öncesi tespit edilen yaklaşık maliyet ilan edilmez ve isteklilere veya ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.”,

hükmü yer almakta olup, ihale sürecinde idarece yapılacak işlemlerde ve değerlendirmelerde bu yaklaşık maliyet kullanılacaktır.

Yapılan inceleme sonucunda, idare tarafından ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin [m1] toplam 5.134.330,13 TL olarak belirlendiği, ihalenin 2.976.627,02 TL tutarında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı, ihaleye verilen en yüksek teklif tutarının da 3.984.364,25 TL olduğu, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin[m2] , en yüksek teklif tutarından % 29 oranında fazla olduğu göz önüne alındığında, idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarının gerçek piyasa fiyatları esas alınmak suretiyle hesaplanıp hesaplanmadığı hususunun incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yaklaşık maliyetin idarece hatalı hesaplanması durumunda, idarece yapılacak işlemlerin ve değerlendirmelerin de sağlıklı bir şekilde yapılması mümkün bulunmadığından, söz konusu yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanıp hesaplanmadığı hususuna ilişkin olarak incelenmek ve gerekiyorsa soruşturulma yapılmak üzere konunun İçişleri Bakanlığı’na bildirilmesinin uygun olacağı ek görüşüyle karara katılıyorum.

** Kazım ÖZKAN **

** KurulÜyesi **