KİK Kararı: 2010/UY.I-1626

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/040
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 07.06.2010
Karar No : 2010/UY.I-1626
BAŞVURU SAHİBİ:
Mert Çelikkanat İnşaat Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çiftlik Mahallesi Lise Cad. Beyazsaray Apt. No.34/1 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tokat Sağlık Müdürlüğü, Dr. Remzi Topçam Caddesi Hükümet Konağı TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/17573 İhale Kayıt Numaralı "Tokat Devlet Hastanesi 200 Yataklı Ek Bina İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.06.2010 tarih ve I.Y.13.06.0063/2010-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tokat Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tokat Devlet Hastanesi 200 Yataklı Ek Bina İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Mert Çelikkanat İnşaat Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 26.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.05.2010 tarih ve 11052 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Bahse konu ihaleye teklif verdikleri, 16.04.2010 tarihli kesinleşen ihale kararının 26.04.2010 tarihinde taraflarına tebliğ edildiği, bunun üzerine 26.04.2010 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulundukları, idarenin 06.05.2010 tarihinde faksla şikayete cevap verdiği,

Şikayet dilekçelerinin kesinleşen ihale kararında belirtilen ihale dışı bırakılma gerekçelerinden farklı gerekçeler oluşturularak reddedildiği,

1- İdari şartnamenin 18.1 nci maddesinde; “İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılmaz” düzenlemesinin yer aldığı, aşırı düşük teklif açıklaması için verilen maliyet tespit raporlarında işlerin bir kısmının alt yükleniciler tarafından yaptırılacağının görüldüğü, bunun anılan şartnamenin 18 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 4 üncü maddesinde alt yüklenicinin; sözleşme konusu işin nev’i itibarıyla bir kısmını yüklenici ile yaptığı sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlandığı,

İdareye sunulan teklif dosyasında ihale konusu işin tamamının veya bir bölümünün alt yüklenicilere yaptırılacağına ilişkin bir bilgi ve belgenin yer almadığı, bu itibarla ihalenin firmaları üzerinde kalması halinde işin tamamının firmaları tarafından ikmal edileceğinin anlaşılmasının gerektiği, ayrıca proforma fatura/teklif alınmak suretiyle ikmali öngörülen işlerin bu sözleşme kapsamında ve başka alt yüklenicilere yaptırılması öngörülen işler kapsamında değerlendirilemeyeceği, firmalarının bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmayacağı, alt yüklenici çalıştırmayacaklarına ilişkin belgenin ihale dosyasında bulunduğu,

Bir mal alma veya hizmetin hangi bedel ve şartlarla satılabileceğini gösteren bilgi verme amaçlı teklifname niteliği taşıyan tekliflerin (proforma faturaların) ihale konusu işte kullanılacak malzemelerin tamamını kapsaması ve tamamının maliyetini tevsik etmesi gibi bir durumun tekliflerinde ima edilmediği, yani belirli bir malın imalatının bütün unsurlarıyla birlikte başka bir kişiye yaptırılması ve buna ilişkin fiyat teklifi alınmasının söz konusu olmadığı, sadece toplam iş içinde büyük pay tutmayan işlere ilişkin fiyat açıklamasının yapıldığı, kaldı ki Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.b maddesi gereğince teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin açıklamanın fiyat alma yoluyla yapılmasının mümkün olduğu, yaptıkları açıklamalarda belirli imalatlar için bu yöntemin kullanıldığı, kimseyle taşeronluk anlaşmasının yapılmadığı,

2- (MSB 671/A) iş kalemine ilişkin ilgi firmalardan teklif yazısı alındığı, SMMM onaylı maliyet tespit raporunun sunulduğu, (işçilik hariç olduğu belirtilmeyen) malzeme dahil olan ve doğrudan mal alımı niteliği taşımayan maliyet bileşenlerinin bu yolla tevsik edildiği, anılan Tebliğin 45.1.6.b maddesinde son geçici vergi beyanme döneminin aranmadığı, toplam iş içerisinde büyük pay tutmayan bu iş için açıklamanın Tebliğe uygun olduğu,

3- Maliyet Tespit Raporunun sayfa 309 Elektrik Tesisat İşleri ve sayfa 315 Mekanik Tesisat İşleri Maliyet Tespit Raporunun bu işle ilgili olduğu dikkate alındığında tarihin esasa etkili olmadığı, tamamlatılabilecek bir unsur olduğu, teklif mektuplarının mevzuata uygun olarak ilgili firmalardan alındığı, Tebliğin 45.1.6.b maddesinde son geçici vergi beyan döneminin aranmadığı, tekliflerinin mevzuata uygun olarak düzenlendiği,

4- Aşırı düşük teklif değerlendirmesi kapsamında verilen tüm Maliyet Tespit Raporlarında malzeme birim fiyatlarının resmi geçerliliği olan (firma anteti, kaşesi, imzası vb) teklif mektuplarına dayandırıldığı, tekliflerinin mevzuata uygun düzenlendiği,

5- Tekliflerinde kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatlar ihale tarihinde geçerli olan 2009 yılına ait olduğu, 2010 yılı fiyatlarının 01.03.2010 tarihinde yayımlandığı, dolayısıyla ilan tarihinde geçerli olan mevzuat hükümlerine göre hareket edildiği,

6- Özel fiyatların kamu kurum ve kuruluşlarına ait pozlar olmadığından bu durumun esasa etkili olmadığı,

7- Sunulan analizlerin bir kısmının kamu kurum ve kuruluşlarından alınan analizler ve yardımcı analizler olduğu, bir kısmın ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun olarak hazırlandığı,

Sundukları teklifte 15.006/2B, 15.140/2D, 16.002, 18.071/2, 18.071/3, 23.014, 23.015, 26.193/1, 26.195/6, 27.531, 27.535, 27.581, 27.583 gibi pozların kullanıldığı, idare tarafından nakliye mesafeleri ve yoğunlukları verilmediğinden nakliyeleri teklif fiyatları içerisinde dikkate aldıkları,

8- 19.005/A, 19.053/2A, 25.048/1, 27.501/A, 27.581/A, 27.582/A, MSB 671/A, MSB 681/A yeni pozlarının analizleri, Bayındırlık rayiçleri ve teklif rayiçleri kullanılarak bazılarının miktarlarında da değişiklik yapılarak oluşturulduğu, yeni oluşturulan analizleri tevsik edici resmi kurumlarca onaylanmış bir olurun bulunmadığı veya YMM SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun bulunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale dokümanında proje, mahal listesi, pursantaj ve teknik şartnamelerinde istenen şartlara göre bu pozların analizlerinin hazırlandığı, idarenin belirlediği ve istediği şekilde analizlerin yapıldığı,

9- 25.048/1 pozunun analizinde rayiç 01.503 çırak’ın 1 saatlik çalışma ücretinin 2,75 TL olarak 2009 yılı rayiçlerini kullanmalarından kaynaklandığı, burada kamu kurum ve kuruluşlarının rayiçlerinin kullanıldığı,

10-19.03.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin hesabında kullanılacak 2009 Yılı Yapı Yaklaşık Maliyetleri Hakkındaki Tebliğde;

“ A. Grubu Yapılar 437,00TL/m2 X 0,75=327,TL/m2 (maliyet)

……

Katlı Garajlar

….

Ve bu gruptaki benzer yapılar.

__

C.Grup yapılar 1.279,00 TL/m2 X 0,75=959,25 TL/m2 (maliyet)

…..

Ve bu gruptaki benzer yapılar.” olarak düzenlendiği,

İhale konusu işin hastane kısmının 11.800,00 m2, katlı garaj kısmının 8.100,00 m2 olduğu, anılan Tebliğe göre inşaat birim maliyetleri (yüklenici karı ve genel gider hariç) 13.973.925,00 TL olduğu, buradan da anlaşılacağı üzere 15.300.000,00 TL’nin bu ihale için kabul edilebilir bir fiyat olduğunun görüleceği, dolayısıyla 1.326.075,00 TL’nin müteahhit karı ve genel giderleri karşılayacağı,

Aynı zamanda binde 7,5 Damga Vergisi ve binde 4,5 oranında Karar Pulunun toplamı olan 18.360,00TL’lik tutarın bu genel giderlerden karşılanabileceği, diğer Maliyet İcmal Tablosu ile ilgili yapılan hesaplamaların yanlış ve mevzuata uygun olmayan (farazi) yöntemlerle tesis edildiği,

Şantiye genel giderlerinin abartılı hesaplandığı, eleman giderlerinde şirket müdürünün (ortağının) mimar olmasının dikkate alınmadığı, geçici ve kesin teminat mektubu masrafı oranlarının firmanın reytingine ve performansına bağlı olarak farklılıklar arz ettiği, SGK işçilik giderlerinin yanlış hesaplandığı,

Sonuçta Maliyet İcmal Tablosunda diğer giderler adı altında 737.999,17 TL olarak hesap edilen tutarın yukarıda hesap edilen 1.326.075,00 TL’lik müteahhitlik karı ve genel giderler içerisinde eksik veya fazla olarak değerlendirilmesi gerektiği,

Aşırı düşük açıklamalarının genel itibarıyla teklifleri ile uyumlu olduğu, ilgili Kanun Yönetmelik ve Tebliğe uygun hazırlanan aşırı düşük tekliflerinin belgelendirilmek suretiyle yazılı açıklama yapıldığı ve teklifin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 nci maddesine istinaden belgelendirilerek ihale komisyonuna sunulmasına rağmen, idarenin idarece anılan Tebliğin 45.1.6.b maddesine göre iş kısımlarına ait maliyet tespit raporu ve ekleri proforma fatura verdiklerinden açıklamalarının yetersiz olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı,

Tebliğin 45.1.6.b maddesine göre hazırlanan aşırı düşük savunmasında analizlerin Tebliğe uygun hazırlandığı, yapılan açıklamada tekliflerin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin (inşaat, mekanik ve elektrik) iş kalemleri/iş grupları için hangi kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen yayımlanmış birim fiyatların kullandıkları, birim poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde teklifleri kapsamında sunulduğundan bu imalatlara ilişkin analiz sunulmadığı, kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine kendi belirledikleri kar ve genel giderleri ilave ederek yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla birim fiyatları oluşturdukları, yine teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına (inşaat, mekanik, elektrik,) ilişkin yayımlanmış birim fiyatlar bulunmadığından piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat teklifleri ile fiyat teklifleri ekinde maliyet tespit raporunun sunulduğu, söz konusu maliyet tespit raporlarında fiyat teklif verilen işle ilgili malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri ve bunları tevsik eden belgelerin sunulduğu,

Yaptıkları aşırı düşük açıklamasının değerlendirilmesinin idarece objektif kriterlere dayandırılmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale komisyonu tarafından sınır değer 16.427.322,32 TL olarak belirlenmiş ve 22.03.2010 tarih ve 3119-321 sayılı yazılar ile sınır değer altında kalan Yeni Yapı İnş. San. Tic. A.Ş, başvuru sahibi Mert Çelikkanat İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Oze İnş. Beton San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifleri aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş ve 4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesi; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhaleleri Genel Tebliği hükümleri uyarınca tekliflerine açıklama getirmesi istenilmiştir.

Başvuru sahibi Mert Çelikkanat İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin idare kayıtlarına alınan 31.03.2010 tarih ve 6761 sayılı açıklamasında özetle;

Firmalarından istenen bilgi ve belgelerin gerekli onayları içeren şekilde sunulduğu, maliyet bileşenlerine ilişkin detaylı açıklamaları tevsik edici belgelerin dilekçesi ekinde yer aldığı, işin sözleşme şartlarına uygun ve talep edilen kalitede yapılmasını temin edecek ekonomik bir teklif sundukları kanaatinde oldukları, analize dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerden malzemeye ilişkin teklif alma yazılarının dosya içerisinde olduğu, yazılı açıklamaların tümünün belgelere dayalı olduğu,

a-Yapım yönteminin ekonomik olması: 4734 sayılı Kanun kapsamındaki yapım işleri ihalelerinde yapım yönteminin idareler tarafından hazırlanan projeler ve teknik şartnamelerde belirtildiği ve projeler ile teknik şartnameleri hazırlama yükümlülüğü idarelerde olduğundan idarece öngörülen yapım yöntemi dışındaki yöntemleri içeren bir teklif verme imkanının bulunmadığı,

Ancak devam eden işlerinde kullandıkları yapım yöntemleri ve teknolojisinin yapım işinde maliyet avantajı sağlayan bir unsur olduğu, firmalarının kurumsal yapısındaki yapım yöntemleri ile ilgili işlemlerin satın almada ve uygun firmaların tespitinde başlandığı, bahse konu ihalenin 0,2869 tenzilat verilen bir iş olduğu (yaklaşık maliyet 21.453,611,35 TL, teklif fiyatı15.300.000,00 TL), az tenzilat yapılmış olan söz konusu işi çok daha ekonomik koşullarda bitirebileceklerine inandıkları,

b-Seçilen teknik çözümler ve yapım işinde kullanılacak avantajlı şartlar: Firmalarına maliyet oluşturan bazı kısımlarında maliyet indirimi sağlayan hususların açıklamaları olarak değerlendirilmesi gerektiği, ancak sadece avantajlı koşulların değil bu avantajlı koşullar sayesinde elde edilen avantaj miktarlarının da belgelere ve analizlere dayalı olarak açıklandığı, idari şartname ve sözleşme hükümlerinin fiyat avantajları sayesinde yerine getirecekleri,

Şantiye giderlerinin, benzer imalatlar ve malzeme teminindeki pazarlık gücünün firmalarına %10-15 arasında avantaj sağlayacağı, bununda fiyatlarına yansıyacağı,

Ayrıca maliyet etkinliği yanında verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışı unsurlarda dikkate alındığında firmalarının teklifinin işin yapımında teknik çözümler içeren tereddüt yaratmayacak bir yerde olduğu,

Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü:Yapı konusunda firmalarının geliştirdiği yapılanma göz önüne alındığında; teklifin hazırlanması ve bu sayede hem tamamlama süresinin hem de inşa için gerekli kaynakların dolayısıyla da maliyetin azalmasına neden olduğu, kalite ve maliyeti etkileyen inşaat özelliklerinin, seri imalat imkanının, teknolojiye uygunluk ve imalat boyutları, otomasyon imkanı gibi firmalarının özelliklerinin yapım işlerini özgün kıldığı, firmalarının tecrübesi, sahip olduğu ekipman kalitesi, patentler ve metodoloji gibi kriterlerin net ve ölçülebilir tanımlar oluşturması açısında devam eden ve tamamlanan işleriyle karşılaştırıldığında, aşırı düşük açıklamalarının uygun bulunacağının mütalaa edildiği belirtilmiş, söz konusu yazı ekinde maliyet icmal tablosu, keşif icmalleri, hangi iş kalemleri için hangi kurum ve kuruluşun birim fiyatını kullandığının gösterir listenin, diğer iş kalemleri/iş gruplarına ait analizler ile söz konusu analizlere dayanak teşkil eden teklif alma yazıları ve maliyet tespit raporlarının sunulduğu,

Hususlarının ifade edildiği görülmüştür.

Anılan firmanın sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

1-İdari şartnamenin 18.1 maddesinde; “ İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılmaz” düzenlemesi yer almaktadır. İdare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sunduğu maliyet tespit raporu ve ekinde yer alan teklif alma yazılarının ihale konusu işin bir kısmının bu firmalara yaptırılacağı değerlendirilmesi yapılarak anılan firman teklifinin idari şartnamenin 18 nci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle teklifi uygun bulunmamış ve idarenin diğer tespit ettiği hususlarla birlikte bu husus da anılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında belirtilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin Kanunun 4 üncü maddesinde alt yüklenicinin; “Sözleşme konusu işin nev’i itibarıyla bir kısmını yüklenici ile yaptığı sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişiyi” ifade edeceği belirtilmiştir. Bahse konu ihalede alt yüklenici çalıştırılmayacağına ilişkin hüküm yer almakta olup, başvuru sahibi tarafından teklif mektubu ekinde sunulan belgede de söz konusu ihalede ihale konusu işin tamamı veya bir kısmını alt yükleniciye yaptırmayacağına ilişkin taahhüdü yer almaktadır.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliğinde aşırı düşük tekliflerin açıklamalarının nasıl belgelendirecekleri hüküm altına alınmış olup başvuru sahibi tarafından da söz konusu Tebliğ hükmü çerçevesinde teklifine açıklama getirilmek amacıyla bir takım bilgi ve belgeler sunulmuştur. Söz konusu bilgi ve belgeler anılan firmanın teklif fiyatını nasıl oluşturduğuna ilişkin teklifini açıklamaya dönük bilgi ve belgelerdir. Bu bağlamda söz konusu açıklamaların alt yüklenici çalıştırılmasına dönük bir işlem olarak değerlendirilip anılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçeleri arasında bu hususun da yer almasında ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

2- MSB.671/A poz nolu “60602 cm bulancak füme granit plak ile döşeme kaplaması yapılması” iş kalemine ilişkin teklif eki ile aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan analizde bulancak füme granite ilişkin olarak başvuru sahibinin Mehmet Bulut İnşaat Tahhütten aldığı 15.03.2010 tarihli teklif alma yazısı ile Bulancak füme granite ilişkin Mehmet Bulut İnşaat Taahhütün Barsen İnş.Ltd. Şti.’den aldığı teklif alma yazısı ile 15.03.2010 tarihli SMMM onaylı Maliyet Tespit Raporu sunulmuştur. Gerek teklif alma yazılarının gerekse Maliyet Tespit Raporunun incelenmesinde söz konusu belgelerin sadece bulancak füme granit alımına yani malzeme fiyatına ilişkin olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…

45.1.6.İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b)İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ hükmü uyarınca söz konusu iş kaleminde başvuru sahibinin açıklaması kapsamında sadece mal (Bulancak füme granite) bulunması ve başvuru sahibine teklif alma yazısını veren Mehmet Bulut İnşaat Tahhütt firmasının da söz konusu malı Barsen İnş.Ltd. Şti.’den alması ve malın üreticisi olmadığının görülmesi nedeniyle söz konusu açıklamasını anılan Tebliğin 45.1.6.a maddesi gereğince yapması gerekmekte olup, anılan Tebliğ hükmü uyarınca söz konusu mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi ve teklif alma yazısına, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılması gerekirken YMM veya SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneğinin eklenmediği görülmüştür.

Anılan firmanın yukarıda belirtilen Tebliğ hükmüne uygun açıklama yapmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte olup idarece söz konusu kalemde yaptığı açıklamasının uygun bulunmaması gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

3- 27.582/A poz nolu iş kalemine ilişkin teklif eki ile aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan analizde yüzey sertleştiriciye ilişkin olarak başvuru sahibinin Işıklar Yapı Sağlığı Merkezi Ltd. Şti.’den aldığı 15.03.2010 tarihli teklif alma yazısı ile söz konusu malzemeye ilişkin Karadeniz Bölge Destek Fiyatları Listesi ve 15.03.2010 tarihli SMMM onaylı Maliyet Tespit Raporu sunulmuştur. Maliyet Tespit Raporunda Işıklar Yapı Sağlığı Merkezi Ltd. Şti.’nin yüzey sertleştiriciyi YKS firmasından satın aldığı belirtilmiştir.

Gerek teklif alma yazısının gerekse Maliyet Tespit Raporunun incelenmesinde söz konusu belgelerin sadece yüzey sertleştirici malzemesinin alımına ilişkin olduğu görülmüştür.

Anılan Tebliğ hükmü uyarınca söz konusu iş kaleminde başvuru sahibinin açıklaması kapsamında sadece mal (yüzey sertleştirici) bulunması ve başvuru sahibine teklif alma yazısını veren firmanın da söz konusu malı başka bir firmadan alması ve malın üreticisi olmadığının görülmesi nedeniyle söz konusu açıklamasını anılan Tebliğin 45.1.6.a maddesi gereğince yapması gerekmekte olup, anılan Tebliğ hükmü uyarınca söz konusu mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmesi ve teklif alma yazısına, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılması gerekirken YMM veya SMMM onaylı son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneğinin eklenmediği görülmüştür.

Anılan firmanın yukarıda belirtilen Tebliğ hükmüne uygun açıklama yapmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

4- Mekanik Tesisat İşlerine ilişkin Maliyet Tespit Raporunda ve Elektrik Tesisat İşlerine ilişkin Maliyet Tespit Raporunda rapor tarihi belirtilmemiştir. Her ne kadar Maliyet Tespit Raporunun tarihi bulunmamakta ise de; söz konusu rapor ekinde yer alan teklif alma yazılarının 14.03.2010 ve 15.03.2010 tarihli oldukları, ayrıca söz konusu raporda ihalenin adı, tarihi ve ihale kayıt numarasının yer aldığının görülmesi ve söz konusu eksikliğin bilgi eksikliği olarak değerlendirilip bu hususta söz konusu eksikliğin giderilmesini temin için düzelteci işlem kararı verilmesi gerekmekte ise de anılan firmanın başka gerekçelerle teklifi değerlendirme dışı bırakıldığı görüldüğünden, bu hususta düzeltici işlem kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır.

5-Bahse konu ihalenin ihale ilanı yerel gazetede 17.02.2010 tarihinde, Kamu ihale Bülteninde 19.02.2010 tarihinde yayımlanmış ve ihale 19.03.2010 tarihinde yapılmıştır.

İsteklilerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.8 inci maddesi gereğince 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; Kamu İhale Genel Tebliği (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmekte ancak anılan Tebliğin 38.9 uncu maddesi gereğince de; analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. Ayrıca anılan Tebliğin (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

Anılan Tebliğ hükmü uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasını kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlara dayandıran isteklilerin anılan kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan rayiç fiyatları kullanması gerekmektedir.

Bahse konu ihalede ihale ilanının yayımlandığı tarih itibarıyla Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından 2010 yılı birim fiyatları yayımlanmadığından anılan firmanın 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının birim fiyatlarını kullanmadığı gerekçesinin diğer değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi arasında yer almasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

6- İdarece yapılan değerlendirmede T. ÖZEL.001-T.ÖZEL.035 pozuna kadar özel pozların mevcut olduğu, bu pozların kamu kurum ve kuruluşlarına ait olmadığı tespiti yapılmıştır. Anılan pozların kamu kurum ve kuruluşlarına ait pozlar olmadığı, başvuru sahibi firma tarafından söz konusu özel pozlara ilişkin analiz sunulduğu ve açıklamasını malzeme ve işçilik giderlerini teklif alma yazıları ile belgelendirdiği görülmüştür.

7- İdarece yapılan değerlendirmede 15.006/2B, 15.140/2D, 16.002, 18.071/2, 18.071/3, 23.014, 23.015, 26.193/1, 26.195/6, 27.535, 27.581, 27.583 gibi poz numaralı iş kalemlerinde başvuru sahibinin kamu kurum ve kuruluşlarının poz numaralarını kullandığı bu nedenle analiz vermediği, bu pozların kum, çimento, demir, tuğla ve kazı malzemesi gibi nakliyeye tabi malzemeleri içerdiği, teklifte nakliye analizleri ve keşfinin bulunmadığı, nakliye gibi ciddi bir maliyetin dikkate alınmaması hususu anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçesi arasında belirtilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, söz konusu iş kalemlerinde 2009 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığının birim fiyatlarının esas alınarak teklif cetvelinin hazırlandığı ve bunun bir liste halinde teklif mektubu ekinde sunulduğundan analizlere teklif ekinde yer verilmediği

Söz konusu iş kalemlerine ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanan analizler incelendiğinde;

15.006/2B poz nolu “Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert küskülük zeminin kazılması”

15.140/2D poz nolu “Temel tabanına el ile kum- çakıl serilmesi ve sıkıştırılması”,

16.002 poz nolu “Basınç dayanımı C8/10 (200 dozlu)z olan demirsiz beton”,

18.071/2 poz nolu “Yatay delikli fabrika tuğlası (19x19x13,5 cm) ile 200 doz çimento harçlı duvar yapılması”,

18.071/3 poz nolu “Yatay delikli fabrika tuğlası (19x19x13,5 cm) ile 250 doz çimento harçlı yarım tuğla duvar yapılması,

23.014 poz nolu “Q8-12 mm Nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması”,

23.015 poz nolu “Q14-28 mm Nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması”,

26.193/1 poz nolu “100x200 mm’lik veya 200x200 mm’lik Düz renkli sırlı gre seramiklerle fugalı duvar ve cephe kaplaması yapılması”,

26.195/6 poz nolu “400x400 mm’lik ebadında 1. Sınıf, parlak granit seramik karolarla fugalı döşeme yapılması”,

27.535 poz nolu “Kireç-çimento karışımı harçla tavan sıvası yapılması”

27.581 poz nolu “200 kg Çimentolu dozlu tesviye tabakası yapılması”

27.583 poz nolu “2,5 cm kalınlığında 400 kg çimento dozlu şap yapılması” gibi

İş kalemlerinde ilgili rayiçlerde (kum, çimento, demir, tuğla ve kazı malzemesi gibi) fabrika fiyatları dikkate alındığı için teklif fiyatta nakliye giderlerine yer verilmesi gerekmekte ise de;

Başvuru sahibinin teklifinde fiyat listesine (Bayındırlık ve İskan Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığını gösterir liste) yer verdiği için bu kalemlere ilişkin belgeye dayalı yazılı açıklamada bulunmasına gerek olmadığı ve de idarenin teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama talebinde bu yönde bir açıklamanın talep edilmediği, teklif fiyatta kar ve genel gider bulunduğu hususları da dikkate alındığında, idarenin bu yöndeki değerlendirmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8- 19.005/A, 19.053/2A, 25.048/1, 27.501/A, 27.581/A, 27.582/A, MSB.671/A, MSB.681/A yeni pozlarının analizleri, bayındırlık rayiçleri ve teklif rayiçleri kullanılarak bazılarının miktarlarında değişiklik yapılarak oluşturulduğu, yeni oluşturulan analizleri tevsik edici resmi kurumlarca onaylanmış bir olur bulunmadığı veya YMM veya SMMM tarafından onaylı Maliyet Tespit Raporu bulunmadığı gerekçesi anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi arasında belirtilmiştir.

İdare yaklaşık maliyet hesaplamasında söz konusu iş kalemlerinden bir kısmına özel analiz hazırlayarak yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanmış, ihale dokümanı kapsamında inşaat, elektrik tesisatı, mekanik tesisat iş kalemleri için malzeme, işçilik ve kar ve genel giderlerin yer aldığı genel bir analiz formatı verilmiştir.

Bu noktalardan hareketle;

19.005/A poz nolu “Teras çatılarda bitümlü karton üzerine 2 cm kum 3 cm çakıl serilmesi” iş kaleminde, 27.581/A poz nolu “200 dozlu çimento harçla tesviye tabakası yapılması (7 cm )” iş kaleminde anılan firmanın idarece belirlenen miktarlardan daha düşük malzeme miktarı öngördüğü anlaşıldığından, idarece aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 19.053/2A poz nolu “Teras çatılarda 5 cm ekstrüde polistren köpük ile ısı yalıtımı yapılması” iş kaleminde, MSB.671 “60x60x2 cm Bulancak füme granit plak ile döşeme yapılması” iş kaleminde idarenin ve başvuru sahibinin analizinde yer alan işçilik ve malzeme miktarının aynı olduğu, MSB. 681/A poz nolu “Andezit plakalarla 4 cm taraklı döşeme kaplaması yapılması” iş kaleminin Milli Savunma Bakanlığınca yayımlanmış analizde yer alan malzeme ve işçilik miktarları ile aynı olduğu görüldüğünden anılan firmanın bu iş kalemlerinde açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

25.048/1, 27.501/A poz nolu iş kalemlerinde idarece gönderilen ihale dokümanı içerisinde idarece hazırlanmış bir analiz bulunmadığı, bu nedenle anılan firmanın miktarları ile idarece öngörülen miktarlar karşılaştırılamadığından bu hususta değerlendirme yapılamamıştır.

9- 25.048/1 poz nolu “yeni sıva yüzeylerine üç kat badana boyası yapılması” iş kaleminin analizinde 01.503 poz nolu çırak”a ilişkin saatlik çalışma ücreti 2,75 TL öngörülmüştür.

Asgari Ücret Yönetmeliği’nin “Ücretin Yürürlüğü” başlıklı 11 inci maddesinde;

“Komisyonca belirlenen ücretler Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihi izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girer” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “İşverenin Sorumluluğu” başlıklı 12 nci maddesinde;

“İşçilere, Komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemez. İş sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz.

İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz.”

__

Hükmü yer almaktadır.

Bahse konu ihalenin 19.03.2010 tarihinde yapıldığı, 30 Aralık 2009 tarih ve 27446 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2010 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin normal çalışma karşılığı asgari ücretin günlüğü 24,30 TL, 16 yaşını doldurmamış işçilerin normal çalışma karşılığı asgari ücretin günlüğü 20,70 TL’dir. Bu durumda 16 yaşını doldurmuş işçinin bir saatlik ücreti 3,24 TL, 16 yaşını doldurmamış işçinin bir saatlik ücreti 2,76 TL’dir. Başvuru sahibi tarafından çırak için öngörülen ücretin Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından öngörülen ücretin altında olduğu anlaşıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

İdarenin anılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi arasında söz konusu hususa da yer vererek aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

10- Başvuru sahibinin teklif mektubu eki ve aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunduğu Maliyet İcmal Tablosunda Damga Vergisi oranının 0,0075 olduğu belirtilmiş ve 114.750,00 TL, karar pulu oranının 0,0045 olduğu belirtilmiş ve 68.8520,00 TL bedel öngörmüştür.

31.12.2009 tarih ve 274449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri no:53) ile Damga vergisi oranı 01.01.2010 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere binde 8,25’e, karar pulu oranı ise binde 4,95’e çıkartılmıştır.

Anılan firma tarafından aşırı düşük açıklamasında yer alan karar pulu ve damga vergisi oranlarının yürürlükte bulunan oranlar olmadığı görüldüğünden, idarece bu hususta yapılan açıklamanın uygun bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

(2) İhale komisyonu;

__

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

__

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

__

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır…” açıklaması yer almaktadır.

Sonuç itibarıyla anılan firmanın yaptığı açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümleri ile yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olduğu görüldüğünden, idarece aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

** EK GEREKÇE**

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde;

“Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

__

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

__

2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;

__

“38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

__

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

__

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

__

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

__

38.2. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

__

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir…

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

__

_ 38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” _açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri uyarınca, inceleme konusu ihalede isteklilerce, teklif bedellerini oluşturan tüm iş kalemleri açısından analiz düzenlenmesi ve bu analizlerin teklifleri ekinde sunulması zorunluluğu bulunmaktadır. Ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde düzenlenen şartların gerçekleşmesi durumunda, tüm iş kalemleri açısından analiz sunulması gerekliliği ortadan kalkmaktadır.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2009 yılı birim fiyatları 01.01.2009 - 31.12.2009 dönemini kapsamaktadır. Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan ve hangi hallerde analiz düzenlemesi zorunluluğunun ortadan kalktığını belirten 38.3 üncü maddede; “…kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri durumunda…” ifadesine yer verilmiştir. İnceleme konusu ihale 19.03.2010 tarihinde gerçekleştirildiğinden, isteklilerin ancak ihale tarihinin içinde bulunduğu yıla ilişkin, 01.03.2010 tarihinde yayımlanmış olan, 2010 yılı birim fiyatlarını kullanmaları durumunda analiz düzenleme zorunluluğu ortadan kalkabilmektedir. Bu nedenle, ihale tarihi itibariyle içinde bulunulan yılın birim fiyatlarının ilgili Bakanlık tarafından yayımlanmış olması durumunda, bu güncel birim fiyatların kullanılması zorunluluk arz etmektedir. Aksi halde, hem 2009 yılı hem de 2010 yılı birim fiyatlarını kullanan isteklilerin analiz düzenleme yükümlülüğünün bulunmaması sonucu ortaya çıkmakta, hangi yılın birim fiyatları daha düşük ise, o yılın birim fiyatlarını kullanan istekliler, teklif fiyatlarının düşük çıkması suretiyle kendilerine avantaj sağlayabilmektedirler.

İhalenin yapıldığı yıl birim fiyatları ile isteklilerin tekliflerini sunarken kullandıkları yıl birim fiyatlarının farklı olmasının diğer bir sakıncası ise kendini fiyat farkı verilmesi ve yeni fiyat oluşturulması hususlarının ortaya çıkması durumunda göstermekte ve bu husus da sözleşmenin uygulanması aşamasında sorunlara sebep olma riskini beraberinde getirmektedir.

İhale tarihi itibariyle yayımlanmış güncel birim fiyatların bulunmaması halinde ise, bir önceki yıl birim fiyatlarının kullanılması isteklileri analiz düzenleme yükümlülüğünden kurtaramayacaktır. Kamu İhale genel Tebliğinin 38 inci maddesinde belirtilen düzenlemeden yararlanabilmesi için, isteklilerin teklif ettiği fiyatların, teklifinde birim fiyatlarını kullandığı Kurum’un “güncel” karsız birim fiyat tutarının üzerinde olması gerektiğinden başvuruya konu ihalenin 19.03.2010 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında söz konusu isteklilerin Kamu İhale genel Tebliğinin 38 inci maddesi uyarınca teklif vererek , analiz ve analizlerine dayanak teşkil eden proforma fatura ve benzeri belgeleri sunmasına gerek bulunması için, 2010 yılı birim fiyatları ile yayımlanmış herhangi bir idarenin birim fiyatlarını kullanarak bu idarenin karsız birim fiyatları üzerinde teklif vermesi gerektiği, isteklinin teklifinde birim fiyatları kullanmak istediği kurumun güncel birim fiyatlarının yayımlanmamsı durumunda, anılan tebliğin 38 inci maddesine teklifin analizinin yapılması ve analizinde öngördüğü fiyatların da anılan Tebliğin 45 inci maddesinde belirildiği şekilde belgelendirilmesi gerekmektedir.

Zira Kamu İhale Genel Tebliğinde açıklanan husus istisnai bir durumdur ve bu istisnai durumun şartları oluşmamış ise, asıl kural olan, teklif bedelini oluşturan her bir iş kalemi açısından analiz düzenlenmesi zorunluluğu geçerliliğini devam ettirmektedir. Söz konusu durumda, istekliler tekliflerini bir önceki yılın birim fiyatlarını esas alarak hazırlayabilme imkanına sahip bulunmaktadırlar, ancak bu fiyatların kullanılmış olması halinde ayrıca teklif bedelini oluşturan her bir iş kalemine ait analizleri de teklifleriyle beraber idareye sunmaları gerekmektedir.

İtirazen şikayet başvurusunda bulunan Mert Çelikkanat İnşaat Turz.San.ve Tic.Ltd. Şti. nin Aşırı Düşük Sorgulaması sonucunda bir çok iş kalemi için Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 ve 45 inci maddelerine uygun açıklamada bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamakla birlikte;İsteklinin bir çok iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının “kar ve genel gider içermeyen 2009 yılı birim fiyatları” üzerine kendi belirlediği kar ve genel giderleri ekleyerek bulduğu fiyatları teklif ettiği ve bu iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 maddesi uyarınca analiz ve proforma fatura sunmadığı, ihalenin 19.03.2010 tarihinde yapıldığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2010 yılı fiyatlarının ise 01.03.2010 tarihinde yayımlandığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı yılı (güncel) birim fiyatlarına göre teklif vermeyen isteklinin inşaat (statik, mimari) imalatlarına, elektrik tesisatı ve sıhhi tesisat kalemlerine ilişkin olarak yapmış olduğu açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı anlaşıldığından; ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu nedenle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un çoğunluk kararına katılıyorum.

Abdullah DÜNDAR

** Kurul Üyesi**