KİK Kararı: 2010/UY.I-1615

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/040
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 07.06.2010
Karar No : 2010/UY.I-1615
BAŞVURU SAHİBİ:
Hilal Gaz San. Ticaret / Ubeydullah SURMUŞ, İnönü Caddesi Magüliş Merkezi No:46 K:1 Dağkapı/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Diyarbakır Çocuk Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği, Hastaneler Cad. Dağkapı/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/41074 İhale Kayıt Numaralı "Yangın Söndürme Dolapları Değişimi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.06.2010 tarih ve I.Y.14.17.0217/2010-16E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Diyarbakır Çocuk Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından 15.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yangın Söndürme Dolapları Değişimi İşi” ihalesine ilişkin olarak Hilal Gaz San. Ticaret / Ubeydullah Surmuş’un 06.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.05.2010 tarih ve 11926 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; anahtar teslimi götürü bedel üzerinden çıkılan ihalede, ihale dokümanı kapsamında analiz formatı verilmediği halde aşırı düşük teklif açıklamasında analiz istenildiği ayrıca, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığına yönelik ortaya koyduğu gerekçelerin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin, Diyarbakır Çocuk Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından 15.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, toplam 45 adet yangın söndürme dolapları değişimi işi olduğu,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, herhangi bir isteklinin teklifinin yeterlik kriterlerini sağlamadığından bahisle değerlendirme dışı bırakılmadığı ancak tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerin altında kalan 2 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,

İdarenin 15.04.201010 tarihli aşırı düşük teklif açıklama istemli yazılarında, “… fiyat teklifinizin teklif bileşenlerinin ayrıntılı açıklamalarının ve bu açıklamaların dayanağı olan belgelerin …” sunulması gerektiğinin ifade edildiği,

Bunun üzerine, yapılan iki aşırı düşük teklif açıklamasının da ihale komisyonunca yeterli bulunmayarak ihalenin geçerli en düşük teklif sunan Fehim Ayla – Maktes Mekanik Tesisat Mühendislik üzerinde oyçokluğu ile bırakıldığı,

Karşı oy yazılarında ise;

a) Komisyon Başkanı Zeyni Akçay tarafından, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iki isteklinin de teklifinin uygun olduğu ve çok yakın tarihte teklif edilen bedelin altında bir fiyatla Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesinde aynı işi yaptığının sabit olduğu (sunmuş olduğu iş deneyim belgesi) ilgili firmaların teklif ettikleri bedellerle bu işi gerçekleştirebilecekleri kanaati oluştuğundan, savunmalarının uygun görülmesi gerektiği,

b) Üye Ahmet Aslancan tarafından, en düşük fiyatı teklif eden isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu faturaların bundan 4 ay önce gibi kısa zamanı kapsadığı ve bu işi yapacak firmanın kar ile bu işi yapacağının aşikar olduğu, bu istekli ile diğer istekliler arasında ciddi ve önemsenmesi gereken bir fiyat farkının bulunduğu, kamu yararı ve hastane menfaatleri göz önünde bulundurularak mevcut ihalenin iptali ve yaklaşık maliyetin tekrar hazırlanarak ihaleye çıkılması gerektiği ifadelerine yer verildiği,

Anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamada çıkan sorunların önüne geçmek amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci ve kısmen de 38 inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş ve söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından yapılan 19.04.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İdareye verilecek yangın dolaplarının 73093020 ebatlarında Elpa markalı birinci sınıf yangın dolabı olduğu, 45 adet yangın dolabının montajı, su tesisatının bağlanması, yıkılan yerlerin sıvanması gerekirse boyanması ve çalışır halde 2 sene garantili ve tatbikatı yapıldıktan sonra anahtar teslimi şeklinde teslim edileceği ve bazı yerlerde elektrik akımı, alarm, su hattı veya yerin dar oluşundan dolayı 730930 ebatlarındaki dolapların sığmaması halinde 600700 ebatlarında dolapların takılacağının ifade edildiği,

Açıklama ekinde ise ayrıntılı maliyet cetvelinin sunulduğu,

Yangın Dolabının maliyetini tevsik amacıyla Elpa Ltd. Şti. firması tarafından 16.04.2010 tarihinde düzenlenmiş ve EMSG-15 Yangın Dolabının birim fiyatının 250,00 TL olduğunu belirten SMMM onaylı proforma faturanın sunulduğu,

Söz konusu proforma fatura ekinde TSE Uygunluk Belgesi (TS EN 671-1), EC ve ISO 9001:2000 sertifikalarının sunulduğu,

Ayrıca başvuru sahibi tarafından Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü adına 31.12.2009 tarihinde düzenlenmiş fatura ile nakliye bedelini gösterir bir adet faturanın sunulduğu,

Görülmektedir.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan proforma fatura ve ekleri incelendiğinde proforma fatura veren Elpa firmasının imalatçı olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda aşırı düşük açıklama kapsamında yapılacak belgelendirmenin de Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 (a) maddesinin ikinci cümlesinde hükme bağlanmış ve proforma fatura verenin imalatçı olması haline münhasır düzenlenmiş açıklamalara uygun olması gerekmektedir.

Söz konusu maddede; proforma fatura veren imalatçı ise proforma fatura ekinde ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verileceği ve birim maliyet cetvelinin mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanması gerektiği ifade edilmiştir.

Oysa başvuru sahibi tarafından yapılan açıklama kapsamında sadece imalatçı firmadan alınmış proforma fatura sunulmakla yetinildiği proforma fatura ekinde son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan YMM veya SMMM onaylı bir birim maliyet cetvelinin sunulmadığı görülmüştür. Bu sebeple, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kamu ihale mevzuatı anlamında istenilen şartları taşımadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, her ne kadar farklı gerekçe ile de olsa netice olarak ihale komisyonu tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmaması işleminde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Eşit Muamele İlkesinin İhlal Edilip Edilmediği Yönünden;

Diğer aşırı düşük teklif sahibi Form Teknik Söndürme Sist. San. Tic. Ltd. Şti. firması tarafından yapılan açıklama incelendiğinde;

Alım konusu birim mala ilişkin maliyet analizinin sunulduğu ve söz konusu maliyet analizinde malzeme ve işçilik giderlerine ve kara yer vermek suretiyle birim maliyet toplamı olarak 760,00 TL’ye ulaşıldığı,

Yangın dolabının maliyetini tevsik amacıyla Esen Yangın Proje Tesisat Mühendislik Ltd. Şti. firması tarafından 12.04.2010 tarih ve 2856 sayılı ve SMMM onaylı proforma faturanın sunulduğu,

Proforma faturada birim fiyatın yanı sıra ortalama birim maliyetin de belirtildiği,

Söz konusu proforma ekinde ilgili mala ilişkin 24.12.2009 tarihli ve SMMM onaylı bir alış ve bir satış faturasının da sunulduğu

Anlaşılmaktadır.

İhale komisyon kararından hareketle Form Teknik Söndürme Sist. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif açıklamasının, alış faturasının son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, teklif tutarı olan 34.200,00 TL’ye nasıl ulaştığını gösteren maliyet icmal sayfasının ve en az %14’lük bir kısmı genel gider olarak gösteren bir evrakın sunulmadığı gerekçesiyle yeterli bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak Form Teknik Söndürme Sist. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan şikayet başvurusu neticesinde, alış faturasının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığına yönelik tespitinin yerinde olmadığının idare tarafından da kabul edildiği, bu bağlamda taraflar arasındaki uyuşmazlığın esas itibariyle anılan isteklinin maliyet icmal sayfasını (teklif bedelini gösterir hesap cetveli) sunup sunmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.****

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (ç) bendinde, yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere; anahtar teslimi götürü bedel işlerde ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin isteneceği hükme bağlanmıştır.

Anılan fıkranın (d) bendinde ise, yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde, yukarıda değinilen belgelerin sadece tekliflerin aşırı düşük bulunması durumunda isteklilerden isteneceği ifade edilmiştir.

Bu çerçevede, idarelere yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerden açıklamalarında sunulmak üzere analizlerin ve teklif bedelini gösterir hesap cetvelinin istenmesi gerektiği şeklinde bir yükümlülük getirilmiştir. Buna karşın şikayete konu ihalede idarenin aşırı düşük istem yazıları incelendiğinde, söz konusu yazı içeriğinde yalnızca teklif bileşenlerin ayrıntılı açıklaması ve bu açıklamaların dayanağı olan belgelerin sunulması gerektiği şeklinde genel ifadelere yer verildiği görülmektedir.****

Bununla birlikte, Form Teknik Söndürme Sist. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklama kapsamında birim mala ilişkin maliyet analizinin sunulduğu, söz konusu analizde malzeme ve işçilik giderlerine ayrı ayrı yer verildiği, %20 oranında da bir kar öngörüldüğü ve birim maliyetten isteklinin toplam teklif bedeline ulaşılabildiği dikkate alındığında söz konusu maliyet analizinin teklif bedelini gösteren hesap cetveli olarak değerlendirilebileceği açıktır. ****

**** Aynı şekilde anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan 24.12.2009 tarihli alış ve satış faturalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 (a) maddesinde ve son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname döneminin esas alınabilmesine olanak sağlayan 45.1.9 uncu maddesinde istenilen şekli şartları taşıdığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, Form Teknik Söndürme Sist. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatı anlamında istenilen kriterleri sağladığı, bu doğrultuda ihale komisyonunca anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı yönünde tesis edilen işlemin kamu ihale mevzuatına uyarlık taşımadığı sonucuna varılmıştır.

Netice itibariyle, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Form Teknik Söndürme Sist. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****