KİK Kararı: 2010/UY.I-1447

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/036
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 18.05.2010
Karar No : 2010/UY.I-1447
BAŞVURU SAHİBİ:
Borçe Mühendislik Enerji ve Otm. Sist. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Gaziler Cad. 1145/9 Sok. Eldenler İş Merkezi No:2/402 Yenişehir/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, Yenişehir Mah. Nalçacı Cad. Belediye Sarayı 42060 Selçuklu/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/7648 İhale Kayıt Numaralı "2010 Yılı Karatay İlçesi Yeni Su Şebeke Tesisi ve Islahı İçin Boru,ek Parça Temini ve Döşeme İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.05.2010 tarih ve I.Y.11.89.0134/2010-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 24.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2010 Yılı Karatay İlçesi Yeni Su Şebeke Tesisi ve Islahı İçin Boru, Ek Parça Temini ve Döşeme İşi” ihalesine ilişkin olarak Borçe Mühendislik Enerji ve Otm. Sist. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.04.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.04.2010 tarih ve 9975 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İdare tarafından ihale uhdesinde bırakılan Ergun İnş. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamasını Bilgi Edinme Kanunu çerçevesinde incelemek istemelerine rağmen idarenin bu taleplerini kabul etmeyerek ihalenin saydamlığını engellediği,

2. İhale uhdesinde bırakılan Ergun İnş. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında analizleri tevsik etmek amacıyla sunduğu belge ve bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, teklif ettiği bedel ile piyasa şartlarında bu işi yapamayacağı, analiz imalat değerleri ve nakliye değerlerinin kabul edilebilir derecede olmadığı bu nedenlerle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Bilgi ve Belgeleri Açıklama Yasağı” başlıklı 61 inci maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü bulunmaktadır.

Ayrıca, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunun 21 inci maddesinde “Kişinin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği kapsamında, açıklanması hâlinde kişinin sağlık bilgileri ile özel ve aile hayatına, şeref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.” hükmü ile 23 üncü maddesinde de “Kanunlarda ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsamı dışındadır.” hükümleri bulunmaktadır.

Zikredilen Kanun hükümleri uyarınca şikayetçinin ihale uhdesinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını incelemesi veya fotokopi alması mümkün olmayıp, bu duruma ilişkin hukuka aykırılık iddiası, hak kaybı veya zarara uğrama iddiası bulunması halinde Kamu İhale Kurumuna 4734 sayılı Kanun çerçevesinde itirazen şikayette bulunabileceği hakkı olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalenin, Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 24.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2010 Yılı Karatay İlçesi Yeni Su Şebeke Tesisi ve ıslahı İçin Boru, Ek Parça Temini ve Döşeme” yapım işi olduğu anlaşılmıştır.

İhalenin teklif ve sözleşme türü olarak “birim fiyat” seçilerek ihale ilanı ve idari şartnamede bu husus belirtilmiş ve isteklilerden tekliflerini teklif birim fiyat olarak vermeleri istenmiştir.

İdare tarafından isteklilere ihale dokümanı kapsamında teknik şartnameler, birim fiyat tarifleri ve teklif birim liste, mahal listesi ve projeler verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde benzer hükümler bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_ 2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,_

_ istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur. _

d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye 5 isteklinin katıldığı, idarece 5 teklifinde geçerli teklif kabul edildiği bu teklifler üzerinde yapılan hesaplama sonucu aşırı düşük teklif sınır değerinin altındaki 2 istekliye tekliflerinin tümü üzerinden aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmıştır. İdare tarafından 26.02.2010 tarihli yazılar ile söz konusu 2 istekliden “Teklife ait alt bileşenlerin ne şekilde karşılanacağına dair ayrıntılı analizlerini, ” sunmaları istenmiştir. 1 isteklinin açıklamada bulunduğu anlaşılmış ve açıklamada bulunan istekli Ergun İnş. ve Tic. A.Ş.’nin açıklamaları uygun bulunarak 29.03.2010 tarihli ihale komisyon kararı ihalenin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede ihale konusu işin 60 iş kaleminden oluştuğu ve yaklaşık maliyetinin Kanunda öngörülen sınırların altında kalması sebebiyle, isteklilere ihale dokümanı ile birlikte belirlenmiş analiz formatları verilmediği ve isteklilerden de teklifleri ile birlikte teklif bileşenlerine ilişkin analizlerin istenmediği, bununla birlikte aşırı düşük sınır değer tespitinin ardından sınır değerin altında teklif veren isteklilerden, teklife ait alt bileşenlerin ne şekilde karşılanacağına dair ayrıntılı analizlerin istendiği, ihale konusu işe ait teknik şartnamelerde ve birim fiyat tariflerinde öngörülen iş kalemlerinin açık anlatımlarına yer verilerek tarif edildiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur._

_ c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır._

_ ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur._

_ 45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir. _

_ 45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

_ 45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır._

_ 45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.”_ açıklaması bulunmaktadır.

İdare tarafından ihale uhdesinde bırakılan Ergun İnş. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak sunduğu belge ve bilgilerin incelenmesi neticesinde; 1, 2, 3 ve 5 inci iş kalemlerine ilişkin olarak vermiş olduğu fiyat analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale uhdesinde bırakılan Ergun İnş. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****