KİK Kararı: 2010/UY.I-1308

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/033
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 11.05.2010
Karar No : 2010/UY.I-1308
BAŞVURU SAHİBİ:
Ceditoğulları İnşaat Turizm Gıda Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti., Pirimehmet Mahallesi Mescitli İşhanı 1739 Sokak No:52/2 ISPARTA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Isparta İl Özel İdaresi, Eğirdir Yolu Üzeri ISPARTA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/683 İhale Kayıt Numaralı "Senirkent 5 Derslikli Anaokulu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.05.2010 tarih ve I.Y.10.98.0225/2010-19E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Isparta İl Özel İdaresi tarafından 08.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Senirkent 5 Derslikli Anaokulu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ceditoğulları İnşaat Turizm Gıda Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 06.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.04.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.04.2010 tarih ve 9258 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı, ilgilinin işçilik bedelini ve metrajları düşük gösterdiği, bu nedenle teklifin reddi gerekirken idarenin işleminin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtileceği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e onaylatılacağı; (b) bendinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi gerektiği; (c) bendinde, isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gerektiği; (ç) bendinde, isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği; (d) bendinde, istekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, söz konusu açıklamanın uygun bulunması halinde, teklifin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, Isparta Senirkent Beş Derslikli Anaokulu Yapım İşi ihalesi olup, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede, geçerli teklifler tespit edilmiş, aşırı düşük teklif sınır değeri belirlenmiş ve bu değerin altında kalan beş istekliden maliyet bileşenleriyle ilgili açıklama istenmiştir. Bu isteklilerden üç tanesi açıklama sunmuş ve Muhammet Çokluk adlı isteklinin açıklamaları idare tarafından yeterli bulunarak, ilgili istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamaların, isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işi yapabileceğini kanıtlamak için yeterli olmadığı, işçilik giderinin ve metraj hesabının eksik olduğu iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları incelendiğinde, ilgilinin açıklamalarını yukarıda anılan Tebliğin 45.1 inci maddesinin (b) bendine dayandırdığı, dolayısıyla teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yoluyla açıklama yaptığı görülmüştür. Öte yandan istekli, yine aynı Tebliğin 38.3 üncü maddesindeki düzenlemeden hareketle, bazı imalatlar için kamu idarelerinin 2009 yılı için belirlediği birim fiyatların karsız tutarına kendi kar oranını ekleyerek herhangi bir analiz veya açıklama sunmamıştır.

Öncelikli olarak isteklinin analiz ve açıklama sunmadığı imalat kalemleri incelendiğinde, ilgilinin Tebliğ düzenlemesine uygun olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı fiyatlarını kullandığı ve bu durumun teklifin söz konusu bileşenlerinin açıklanması konusunda yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan diğer imalatlar için de piyasadan fiyat teklifi alındığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, isteklinin inşaat imalatlarındaki nakliye işleri için ve ocak taşı ile blokaj yapılması, pompa ile basılan hazır beton, su yalıtımı yapılması, nervürlü beton çeliğin bükülmesi ve yerine konulması, parmaklık, korkuluk yapılması ve yerine montajı gibi işler için piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden fiyat teklifi aldığı, bu tekliflerin ekinde maliyet tespit raporunu sunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1 inci maddesinin (b) bendinde düzenlenen durum, belirli bir imalatın bütün unsurlarıyla birlikte başka bir kişiye yaptırılması ve buna ilişkin fiyat teklifi alınması olmayıp, sadece imalatta kullanılacak malzemelere ve toplam iş içinde büyük pay tutmayan işlere ilişkin fiyat açıklamasını düzenlemektedir. Bir başka ifadeyle, ihale konusu iş kapsamında bulunan inşaat imalatlarının bir bölümü için, işçilik, malzeme gibi unsurları içerecek biçimde piyasadan teklif alarak açıklamada bulunmak mümkün değildir. Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının bir bölümü tamamen piyasada faaliyet gösteren kişilerin fiyat tekliflerinden oluştuğundan söz konusu teklifin kabulünde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda tespit edilen aykırılık, düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğundan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.