KİK Kararı: 2010/UY.I-1222

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/030
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 29.04.2010
Karar No : 2010/UY.I-1222 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Halil Altın, İbrahim Müteferrika Sokak No.11/9 ULUS/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Atatürk Bulvarı No:221 Kavaklıdere / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/9249 İhale Kayıt Numaralı "Tübitak Başkanlık Binası Yangın Algılama, Uyarı ve Söndürme Sisteminin Yenilenmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.04.2010 tarih ve I.Y.10.77.0063/2010-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından 23.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tübitak Başkanlık Binası Yangın Algılama, Uyarı ve Söndürme Sisteminin Yenilenmesi” ihalesine ilişkin olarak Halil Altın’ın 07.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.04.2010 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 19.04.2010 tarih ve 9073 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

29.03.2010 tarihli kesinleşen ihale kararının 31.03.2010 tarihinde tarafına elden tebliğ edildiği kararda ihalenin SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak firmalarının belirlendiğinin bildirildiği,

İhale üzerinde bırakılan firmanın iş deneyim belgesinin Erciyes Kaçma Kurtulma Eğitim Merkezi Tamamlama inşaatına ilişkin olduğu, idari şartnamenin 7.6 maddesinde yer alan B/II ve F/IV Grubu işler kapsamında olmadığı gerekçesiyle yaptıkları şikayetin idarenin 12.04.2010 tarih ve 4669 sayılı yazısı ile uygun bulunmadığı,

Söz konusu işin 24.08.2004 tarih ve 2004/108912 İKN ile yayımlanan Kamu İhale Bülteninde “…her türlü betonarme bina inşaatı benzer iş olarak kabul edilecektir” düzenlemesinin yer aldığı Söz konusu iş deneyim belgesinin işin yapıldığı idare, işin adı ve söz konusu ihaleye ilişkin benzer iş tanımı birlikte değerlendirildiğinde B/II grubu işler kapsamında özelliği olan askeri yapılar kapsamında değerlendirilemeyeceği, özelliği olan askeri yapılar içerisinde (NATO POL tesisleri, radar binaları, kuvvet komutanlığı karargahı, üst donanımlı ordu tipi orduevleri vb) yer almadığı, özelliği olan askeri yapıları diğer askeri yapılardan ayıran temel kriterin yapım tekniği, özelliği ve işin mahiyeti gereği sivil yapılardan farklı, inşaat yapımı dışında askeri bir takım teknik usul ve teknolojiler gerektiren işler olduğu, idari şartnamenin 7.6 ncı maddesinde tamamlama ve onarım işlerinin benzer iş olarak kabul edildiğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı,

Benzer İşlere Ait Tebliğde yer alan B/II Grubu İşler listesinde sayılan 13 adet iş grubunun incelenmesinde söz konusu iş gruplarının tamamen sıfırdan ve yeni olarak yapılan özelliği olan yapılar olduğu, oysa ihale üzerinde bırakılan firmanın sunduğu iş deneyim belgesinin tamamlama inşaatı işi olduğu, B/II Grubu işler kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca benzer iş kapsamında olmayan işlerin toplamının ihale konusu iş ve benzer iş kapsamındaki işlerden ayrıştırıldığında benzer iş kapsamındaki işlerin istenilen yeterlik şartlarını karşılamadığı, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından sunulan iş deneyim belgesinin miktarı ve türü ile idarece ihale edilen TÜBİTAK Başkanlık Binası Yangın Algılama, Uyarı ve Söndürme Sisteminin Yenilenmesi işlerinin miktarı ve türü karşılaştırıldığında iş deneyim belgesinin B/II Grubu işler kapsamında olmadığı, anılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin firmalarına verilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 7.6 ncı maddesinde benzer iş; “İhale konusu iş ile nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibarıyla benzer nitelikteki ve yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan B/II, F/IV Grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir. Ancak, ihale konusu işi de içeren yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgesi yanında sadece ihale konusu işe ilişkin deneyim belgesi de sunulabilecektir….Mühendislik fakültesi inşaat veya makine bölümü mezunu olan elemanların diplomaları ihale konusu işe denk sayılacaktır” hükmünü içermektedir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde; “ Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler” olarak tanımlanmış,

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin B) ÜSTYAPI (BİNA) GRUBU İŞLER başlıklı II. GRUP İŞLER;

“ II.GRUP İŞLER

1. Radyo-TV istasyonları, kuleleri ve binaları

2. Özelliği olan askeri yapılar

3. Özelliği olan ihtisas hastaneleri

4. Bakanlık binası, borsa binaları

5. Üniversite kampüsleri

6. Kültür ve kongre merkezleri

7. Müze, sergi, kütüphane kompleksleri

8. Alışveriş kompleksleri (İçerisinde sinema, tiyatro, sergi salonu, kafe, restoran, market v.b. bulunan)

9. Olimpik spor tesisleri

10. Bilimsel araştırma binaları

11. Havaalanı terminal binaları, havaalanı kontrol kulesi

12. Üst donanımlı kompleks oteller ve tatil köyleri

13. Özelliği olan sığınaklar

14. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” olarak belirtilmiştir.

SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic Ltd. Şti. tarafından Hava Lojistik Komutanlığı tarafından “Erciyes Kaçma Kurtulma Eğitim Merkezi Tamamlama İnşaatına” ilişkin olarak düzenlenen, uygulanan yapı tekniğinin betonarme bina inşaatı olarak belirtilen, sözleşme tarihi 03.12.2004, belge tutarı 1.722.792,71 TL olan 15.02.2006 tarih ve 61 sayılı yüklenici iş bitirme belgesi ile ekinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı Hava Lojistik Komutanlığı tarafından 06.03.2006 tarih ve 95 sayılı SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne hitaben Erciyes Kaçma Kurtulma Eğitim Merkezi Tamamlama İnşaatına ait iş deneyim belgesinin, 29.12.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan benzer işe ilişkin Tebliğin B/II grubunda yer alan “özelliği olan askeri işler” kapsamında değerlendirildiğine ilişkin bir yazının sunulduğu, idare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda anılan firmaya ait iş bitirme belgesi uygun bulunarak ihalenin anılan firma üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar iş deneyim belgesini düzenleyen idare tarafından verilen yazıda iş deneyim belgesine konu işin Benzer İş Tebliğinin B/II grubunda yer alan “özelliği olan askeri işler” kapsamında bir iş olduğu belirtilmekte ise de iş deneyim belgesine konu işin tamamlama inşaatına ilişkin olduğu ve söz konusu işin anılan Tebliğin B/II grubunda sayılan işlerden olmadığı anlaşılmış olup ihalenin anılan firma üzerinde bırakılması ihale mevzuatına aykırıdır. SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ardından kalan geçerli teklifler üzerinden idarece yeniden sınır değerin belirlenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic Ltd. Şti. tarafından, Hava Lojistik Komutanlığı’nca “ Erciyes Kaçma Kurtulma Eğitim Merkezi Tamamlama İnşaatına ” ilişkin olarak düzenlenen iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu iş bitirme belgesinde; uygulanan yapı tekniğinin betonarme bina inşaatı, sözleşme tarihinin 03.12.2004 ve belge tutarının ise 1.722.792,71 TL olarak belirtilen 15.02.2006 tarih ve 61 sayılı yüklenici iş bitirme belgesi ekinde, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Hava Lojistik Komutanlığı tarafından 06.03.2006 tarih ve 95 sayılı SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne hitaben, Erciyes Kaçma Kurtulma Eğitim Merkezi Tamamlama İnşaatına ait iş deneyim belgesinin, 29.12.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan benzer işe ilişkin Tebliğin B/II grubunda yer alan “özelliği olan askeri işler” kapsamında değerlendirildiğine ilişkin bir yazının sunulduğu, idare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda anılan firmaya ait iş bitirme belgesi uygun bulunarak ihalenin anılan firma üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kurul çoğunluğunca alınan kararda; “… Her ne kadar iş deneyim belgesini düzenleyen idare tarafından verilen yazıda iş deneyim belgesine konu işin Benzer İş Tebliğinin B/II grubunda yer alan “özelliği olan askeri işler” kapsamında bir iş olduğu belirtilmekte ise de, iş deneyim belgesine konu işin tamamlama inşaatına ilişkin olduğu ve söz konusu işin anılan Tebliğin B/II grubunda sayılan işlerden olmadığı anlaşıldığından ihalenin anılan firma üzerinde bırakılması ihale mevzuatına aykırıdır. SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin değerlendirme dışı bırakılmasının ardından geçerli teklifler üzerinden idarece yeniden sınır değer belirlenmesi gerekmektedir. …” denilerek, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 53. maddesinde; Kurumun, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebileceği, belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesinin zorunlu olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 50. maddesinin 1. fıkrasında; ihale komisyonunun, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkili olduğu, 2. fıkrasında ise; ihale komisyonunun iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi taleplerinin ilgililerce ivedilikle karşılanacağı hükmüne yer verilmiştir.

İhale konusu işin “ Tübitak Başkanlık Binası Yangın Algılama, Uyarı ve Söndürme Sisteminin Yenilenmesi ” işi olduğu, idari şartnamenin 7.6 maddesinde benzer işin; “ İhale konusu iş ile nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibarıyla benzer nitelikteki ve yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan B/II, F/IV Grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir. Ancak, ihale konusu işi de içeren yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgesi yanında sadece ihale konusu işe ilişkin deneyim belgesi de sunulabilecektir….Mühendislik fakültesi inşaat veya makine bölümü mezunu olan elemanların diplomaları ihale konusu işe denk sayılacaktır” şeklinde tanımlandığı anlaşılmıştır.

İdarece ihale üzerinde bırakılan SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin, “Erciyes Kaçma Kurtulma Eğitim Merkezi ” tamamlama inşaatına**** ilişkin**** olduğu, yapılan işle ilgili olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığı Hava Lojistik Komutanlığı tarafından SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic Ltd. Şti.’ne yazılan yazıdan; söz konusu işin Tebliğde belirtilen B/II grubunda 2. sırada yer alan “özelliği olan askeri işler ” olarak ifade edildiği anlaşılmıştır.

İş deneyim belgesini düzenleyen Kurumların, yürüttükleri hizmetin niteliğini ve belgeye konu işin değerlendirmesini kendi mevzuatları ve hizmet gerekleri açısından en iyi değerlendirecek kuruluşlar olduğunda şüphe yoktur. Ancak, bu kurumlar tarafından düzenlenen belgelerin Kamu İhale Mevzuatı açısından değerlendirilmesi konusunda da ihaleyi yapan idare ve Kamu İhale Kurulu’nun yetkisi olduğu da izahtan varestedir.

Belgeyi düzenleyen Kurumun (Hava Kuvvetleri Komutanlığı Hava Lojistik Komutanlığı) işin “özelliği olan askeri işler ”den olduğu yönünde yazısına rağmen, bu tespitin aleyhine herhangi bir bilgi, belge olmaksızın bu işin Tebliğin B/II kapsamında sayılan işlerden olmadığı yönünde değerlendirme yapılabilmesi kabul edilemez.

Hava Kuvvetleri Komutanlığı Hava Lojistik Komutanlığı’nın anılan yazısından hareketle, işin niteliğinin tespit edilebilmesi için iş bitirme belgesini düzenleyen idareden hak edişlerin, projelerin ve diğer ilgili ve gerekli olan belgelerin istenilerek, işin niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir.

İş bitirme belgesine konu işin niteliği tespit edildikten sonra, işin % kaçının bittiği ve kalan ne kadarı için tamamlama ihalesi yapıldığı (örneğin; ilk yüklenicinin işin %1’ini bitirmesi ve herhangi bir sebeple işin tasfiye edilerek yeniden ihale edilmesi halinde, diğer yüklenicinin işin %99’unu yapmış olduğu düşünüldüğünde, işin %99’unu yapan yüklenici işin tamamını yapmış sayılacağından, bu iş tamamlama işi olarak kabul edilmeyebilecektir.) veya ilk ihale kapsamında yapılan iş; işin bütünlüğü ve özelliği dikkate alındığında, her yapıda olan temel inşa faaliyetlerinden bir kısmını içermesi halinde (örneğin; daha ilk ihale kapsamında ödeneğin zemin etüdü yapılmadan ihale edilen işlerde temel aşamasında bitmesi durumunda, işin devamı için yapılan ihale, ismen “tamamlama” ihalesi olmakla birlikte gerçekte işin kendisi olabileceğinden) bu hususlara açıklık getirilmesi ve yapılan işin anılan Tebliğde yer alan düzenleme kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunun da bu incelemeden sonra tartışılması gerekir.

Sonuç olarak, idarece ihale üzerinde bırakılan SMG İnş. Tes. Taah. ve Tic Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyimine konu belgeler görülmeden, işin niteliği ve ne kadarının tamamlama işi olduğu, tamamlanan işin, işin tamamının belirgin özelliklerini içerip içermediği tespit edilmeden, söz konusu belgenin yeterli ya da yetersiz kabul edilmesi objektif kriterlere dayanmamaktadır. İdarece söz konusu iş bitirme belgesi değerlendirilirken iş deneyim belgesini düzenleyen idarenin belgeye ilişkin açıklamasının da dikkate alınması tabii ise de, tamamlama işine ilişkin olarak gerekli incelemenin yapılabilmesi için gerekli bilgi ve belgeler talep edilerek, bu belge ve bilgiler üzerinden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirdi. Bu açıdan ihaleyi yapan idarenin eksik incelemesi söz konusu ise de, 4734 sayılı Yasa’nın 53. maddesi hükmü uyarınca; idarece ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu bilgi ve belgeler Kurumumuzca da iş deneyimini düzenleyen idareden istenilip, bu hususlarda gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapılabileceğinden, anılan inceleme yapılmadan idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu yönünde eksik inceleme sonucu verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde karara katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN Erkan DEMİRTAŞ

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**