KİK Kararı: 2010/UY.I-1152

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/029
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 26.04.2010
Karar No : 2010/UY.I-1152
BAŞVURU SAHİBİ:
Yavuzlar İnşaat Taahhüt / Hacı Yavuz, Cedit Mahallesi Bol Sokak No.12 İlkadım/SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Vezirköprü (Samsun) Belediye Başkanlığı, Mehmet Paşa Mah.Köprülüler Cad. No:38 Vezirköprü/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/7374 İhale Kayıt Numaralı "Vezirköprü (Samsun) İçme Suyu Depo İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.04.2010 tarih ve I.Y.09.00.G031/2010-15E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Vezirköprü (Samsun) Belediye Başkanlığı tarafından 23.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Vezirköprü (Samsun) İçme Suyu Depo İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yavuzlar İnşaat Taahhüt / Hacı Yavuz’un 23.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.04.2010 tarih ve 7708 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. isimli isteklilerle ilgili olmak üzere;

1. İhalede sunulan proforma faturaların son geçici vergi dönemine ait alış ve satış faturalarının birer örneğinin beyannameyi veren YMM tarafından onaylanması gerektiği, adı geçen firmaların buna uygun evrak vermediği,

2. Adı geçen isteklilerin aşırı düşük teklifleri ile ilgili verdikleri imalat miktarları ile projedeki imalat miktarlarının farklı olduğu, bu farklılığın kabul edilebilir orandan fazla olduğu,

3. • Kazı imalatlarının yapılmasında (k) katsayısının ve asgari işçilik tutarları ile fiyat tekliflerinin ekinde sunmaları gereken yasal defter ve belgelerin uygunluğunun SMMM tarafından onaylanmadığı ve tespit raporunun sunulmadığı,

- Adı geçen firmaların analizlerinde ve rayiçlerinde karlarını hesaplamadıkları ve piyasa koşullarının çok altında olduğu,

- İşin maliyetine, karar pulu, damga pulu, işçilik sigortası, All-Risk sigorta, şantiye giderleri ve teknik personel ücretlerinin ilave edilmediği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (ç) bendinde; “Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

__

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli istenir. _

_ …_

_ Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” _hükmü yer almaktadır.

İncelenen ihale konusu işin yaklaşık maliyeti (698.923,00 TL) eşik değerin 1/10’undan az olduğu anlaşıldığından, idare tarafından anılan işe ilişkin olarak yapılan düzenlemede isteklilerden analiz istenmemiş, dolayısıyla doküman alanlara analiz formatı verilmemiştir.

İhalenin, anahtar teslimi götürü bedel ihale olduğu, ihaleye 8 isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda 1 isteklinin teklifinin teminat mektubunun süresinin yetersiz olması nedeniyle, diğer bir isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 6 istekliden 2 istekliye ait fiyat teklifinin sınır değerin altında kalması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve bu tekliflerin geçerli olarak değerlendirildiği, dolayısıyla teklifleri geçerli olan 6 istekliye ait fiyat tekliflerinin ihale komisyonunca yapılan değerlendirilmesi sonucunda, ihalenin, idareye sunulan geçerli teklifler arasında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenen Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına 26.02.2010 tarih ve 650 sayılı, Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ise 24.02.2010 tarih ve 605 sayılı yazılar yazılmak suretiyle açıklama ve tevsik edici belgelerin sunulması istenilmiştir.

Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olmak üzere 10.03.2010 tarihli açıklama yazısı ve ekinde tevsik edici belgeler sunulmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde;

"…

38.3**.**İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş "kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların" üzerine, kendi belirledikleri "kar ve genel gideri" ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun "kar ve genel gider hariç birim fiyatını" kullandıklarını ve kendi belirledikleri "kar ve genel gider" tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.__

__

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

…

38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif kapsamında verilen açıklama yazısı ekinde sunulan teklif cetvellerinde; mekanik işlerde klorlama ünitesi sistemi ile elektrik işlerinde A tipi demir direk ve 3x16+25 mm2 alpek kablo için toplam 3 adet özel poz oluşturulduğu, bunun dışında inşaat, mekanik ve elektrik işleri ile ilgili olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının esas alınarak teklif fiyatının oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından, 3 adet özel poz için mevzuat gereği malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunulmuş olup, söz konusu analizlerin sunulmasının yeterli olduğu görülmüştür. Kaldı ki, istekli tarafından bu analizlerle birlikte, fiyat teklifleri ile bu tekliflere esas olmak üzere düzenlenmiş SMMM onaylı maliyet tespit raporlarının da sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı için yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olmak üzere 02.03.2010 tarihli açıklama yazısı ve ekinde tevsik edici belgeler sunulmuştur.

Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif kapsamında verilen yazı ekinde sunulan teklif cetvellerinde mekanik kısımda klorlama ünitesi sistemi ile inşaat işlerinde 16.058/1A, 21.011, 21.014, 21.015, 21.057, 21.059, 21.065, 21.066, 26.061 ve 26.071 nolu pozlar için özel poz analizleri oluşturulmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde; “ İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.” açıklamasına yer verilmiştir.

Adı geçen istekli tarafından oluşturulan özel pozlara ilişkin analizlerle ilgili olarak yapılan incelemede;

-16.058/1A, 21.011, 21.014, 21.015, 21.057, 21.059, 21.065, 21.066, 26.061 ve 26.071 nolu pozlara ilişkin analizler için tevsik edici belge olarak; Yiğit Kereste firması tarafından 18.02.2010 tarihli proforma fatura verildiği, söz konusu fatura ekinde serbest muhasebeci tarafından onaylı bir alış ve bir satış faturası örneği ile yine serbest muhasebeci tarafından kaşelenmiş birim fiyat maliyet cetvelinin sunulduğu, ayrıca, Vezir Beton firması tarafından 18.02.2010 tarihli proforma fatura verildiği, söz konusu fatura ekinde serbest muhasebeci tarafından onaylı bir satış faturası örneği ile birim maliyet cetvelinin sunulduğu, Kartal Ticaret firması tarafından 18.02.2010 tarihli proforma fatura verildiği, söz konusu fatura ekinde onaysız bir satış fatura örneği ile SMMM onaylı bir alış faturasının sunulduğu, ancak birim ortalama maliyetin belirtilmediği,

- Klorlama ünitesi sistemine ilişkin özel pozla ilgili olarak; Özdemir Makine firması tarafından 01.03.2010 tarihli proforma fatura verildiği, söz konusu fatura ekinde serbest muhasebeci tarafından onaylı bir alış ve bir satış faturası örneğinin sunulduğu, ancak birim ortalama maliyetin belirtilmediği,

Anlaşılmış olup, gerek tevsik edici belge eksikliği, gerekse onay eksikliği ile yetkili olmayan serbest muhasebeci tarafından belgelerin onaylanmasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin (a) bendine aykırı olduğu belirlenmiştir.

Bu durumda, başvuru sahibinin iddiasının; Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. için yerinde olduğu, bu nedenle adı geçen ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi firmanın değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet bileşenlerini oluşturan iş kalemleri ile Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif kapsamında sundukları teklif cetvelleri, imalat miktarları yönüyle birlikte değerlendirilmiş ve idarece belirlenen imalat miktarlarına göre farklılıklar olduğu görülmüştür. Örnek vermek gerekirse;

Poz No

Yapılan işin cinsi

İdarece belirlenen miktar

Karaca Grup + Almed İnş. İş Ort.’nca belirlenen miktar

Maycan firmasınca belirlenen miktar

21.011

Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı

1.912 m2

1.750,75 m2

1.950 m2

21.014

Düz yüzeyli rendeli ve lamba zıvanalı beton ve betonarme kalıbı

1.572 m2

1.131 m2

1.480 m2

23.015

Betonarme için Q14-Q26 mm’lik kalın nervürlü çeliğin bükülmesi, yerine konulması

77,976 ton

61,40 ton

78 ton

25.015

Demir imalatın bir kat sülyen, iki kat yağlı boya ile boyanması

58 m2

144,15 m2

60 m2

Şeklindedir.

İsteklilerin öngördüğü imalat miktarlarının, idarenin yaklaşık maliyette dikkate aldığı metraja göre karşılaştırıldığında, söz konusu imalat miktarlarındaki farklılığın, kabul edilebilir ölçüyü aştığı görülmektedir.

Bu durumda, başvuru sahibinin, Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklifleri ile ilgili verdikleri imalat miktarları ile projedeki imalat miktarlarının farklı olduğu, bu farklılığın kabul edilebilir orandan fazla olduğu şeklindeki iddiası uygun bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalarına esas teklif cetvellerinde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının kar ve genel giderler dahil birim fiyatları, birim fiyat poz numarası da yazılmak suretiyle kullanılmış olduğu, dolayısıyla söz konusu birim fiyatların Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesine uygun şekilde sunulduğu, her iki firma tarafından aşırı düşük teklif sorgulama kapsamında az sayıdaki özel pozlu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulduğu anlaşılmıştır.

Adı geçen isteklilerin, birim fiyat tekliflerini Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesine göre oluşturdukları dikkate alındığında, söz konusu mevzuat gereği analiz dahi sunulmasının söz konusu olamayacağı, bu nedenle SMMM tarafından onaylı her hangi bir yasal defter sunulması gerekliliğinin olmadığı anlaşılmıştır.

Anılan istekliler tarafından, teklif cetvellerini oluştururken Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde açıklanan kriterlere uygun şekilde her iş kalemine kar ve genel gider eklenmiş olup, ayrıca sunulan özel pozlara ilişkin analizlerde de kar oranı eklenerek, kar ve genel giderler dahil birim fiyatlar oluşturulmuştur.

Benzer şekilde, adı geçen istekliler teklif cetvellerinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığının kar ve genel giderler dahil birim fiyatlarını teklif etmeleri nedeniyle, başvuru sahibinin dilekçesinde belirttiği bir takım gider kalemlerine ilişkin maliyetlerin, söz konusu kar ve genel giderler tutarından karşılanması gerektiği aşikardır. Kaldı ki az sayıda olan özel pozlara ilişkin analizlerde de istekliler tarafından kar oranları eklenmiş olup, söz konusu gider kalemlerine ilişkin maliyetler de bu kar oranlarından karşılandığından, başvuru sahibinin iddiasında belirttiği gider kalemlerinin ayrıca işin maliyetine ilave edilmesi söz konusu değildir.

Bu durumda, adı geçen firmaların kazı imalatlarının yapılmasında (k) katsayısının ve asgari işçilik tutarları ile fiyat tekliflerinin ekinde sunmaları gereken yasal defter ve belgelerin uygunluğunun SMMM tarafından onaylanmadığı ve tespit raporunun sunulmadığı, anılan firmaların analizlerinde ve rayiçlerinde karlarını hesaplamadıkları ve piyasa koşullarının çok altında olduğu, ayrıca, işin maliyetine, karar pulu, damga pulu, işçilik sigortası, All-Risk, şantiye giderleri ve teknik personel ücretlerinin ilave edilmediği şeklindeki başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptal edilerek, Karaca Grup Yapı Tes. Taah. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti + Almed İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Maycan İnş. Taah. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.