KİK Kararı: 2010/UY.DÜZENLEME-3593

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/075
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 30.11.2010
Karar No : 2010/UY.DÜZENLEME-3593
BAŞVURU SAHİBİ:
Bekir YILDIRIM, Menderes Caddesi 32 Turhal / TOKAT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü Ankara Cad. No:290 Duaçınarı, Yıldırım / BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/109915 İhale Kayıt Numaralı "2 Adet Galvanizli Yaya Üst Geçidi Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.11.2010 tarih ve I.Y.31.97.0041/2010-48E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 06.09.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2 Adet Galvanizli Yaya Üst Geçidi Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Bekir Yıldırım ’ın 29.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 08.10.2010 tarihli yazısı ile reddedildiği, ancak idare kararının mevzuatta öngörülen süre içerisinde başvuru sahibine ulaşmaması üzerine, başvuru sahibinin 12.10.2010 tarih ve 37315 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhaleye toplam 5 (beş) isteklinin teklif verdiği ve bunlardan 4 (dört) isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği,

Bu teklifler ve yaklaşık maliyete göre sınır değerin 467.848,33 TL olduğu; buna karşın ihalenin sınır değerin altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı,

İhalenin 06.09.2010 tarihinde yapılmış olmasına karşın kesinleşen ihale kararının 21.09.2010 tarihinde alındığı, arada Ramazan Bayramı tatili de olan 15 günlük dönem içerisinde idarenin aşırı düşük teklif verenlerden açıklama istemesi ve bu isteklilerin açıklamalarını sunarak ihale komisyon kararı almasının mümkün olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyete göre % 67,30, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklifinin ise % 60,81 oranında düşük olduğu; bu oranda düşük teklif için aşırı düşük teklif savunmalarının günümüz inşaat maliyetlerini yansıtmayacağı,

Sınır değerin altında teklif veren iki isteklinin savunmalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi, kamu ihale mevzuatında yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılması ve idarenin mevzuata aykırı değerlendirmesinin düzeltilmesi gerektiği,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihaleye beş isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca bütün teklifler geçerli teklif olarak belirlenerek yapılan sınır değer hesabına göre en düşük teklifi veren iki isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca 14.09.2010 tarihli yazı ile 17.09.2010 tarihine kadar açıklamaların sunulmasının istenildiği, idarece öngörülen süre içerisinde açıklamalarını sunan iki isteklinin de açıklamalarının uygun görülmesi üzerine en düşük teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, en düşük ikinci teklif sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalenin ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde;

“...

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı % 3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

....

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

....

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.

...” açıklamalarına yer verilmiştir.__

İncelemeye konu ihalede, ihale komisyonunca hesaplanan sınır değerin altında teklif veren iki istekliden aşırı düşük teklif kapsamında teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklama istenildiği, her iki isteklinin de bütün imalat kalemlerine ilişkin açıklamalarını sundukları görülmüştür.

İsteklilerce, bütün imalat kalemleri için öngörülen fiyatlara ilişkin açıklama sunulmuş ise de ihale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğine göre yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kümülatif toplamı yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan imalat kalemlerine ilişkin olarak sunulan açıklamaların incelenmesi ve şikayetin sonuçlandırılması yoluna gidilmiştir.

Bu bağlamda, yaklaşık maliyet hesabında esas alınan iş kalemlerinden toplam bedeli yaklaşık maliyetin % 63,30’una tekabül eden ve hesap cetvelinin 6 ncı sırasında yer alan “Saçtan Yüksek Gövdeli I Kiriş İmali ve Yerine Konulması” işi kalemi ile toplam bedeli yaklaşık maliyetin % 17,58’ine tekabül eden ve hesap cetvelinin 8 inci sırasında yer alan “İnşaat Bünyesine Giren Her Kalınlıkta Saç Zati Bedeli” şeklinde adlandırılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalara ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılması yeterli görülmüşür.

Bu çerçevede, incelenen ihalede idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen isteklilerin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamalarına yönelik inceleme ve değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. İhale üzerinde bırakılan Gal-Kon Havacılık Met. Ltd. Şti.’nin açıklamalarına ilişkin olarak;

Adı geçen istekli tarafından, her bir iş kalemi için birim fiyat analizleri yerine teklif bedeline dahil masrafların da belirtildiği işin adı, miktarı ve birim fiyatını gösterir tabloların sunulduğu; anılan tablolarda iş kaleminin imalat girdilerinin miktar ve birim fiyatlarının belirtilmediği ve bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.3 üncü maddesinde açıklanan birim fiyat analizi olarak kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Hesap cetveline konu iş kalemlerinden hiçbiri için imalat girdileri ve birim fiyatlarını gösterir nitelikte birim fiyat analizi sunmadığı anlaşılan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasının uygun görülmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Diğer yandan, anılan istekli tarafından teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklama kapsamında sundukları belgeler arasında, muhtelif imalat girdilerinin maliyetini tevsik etmek üzere piyasadan alınan proforma fatura veya tekliflerin sunulduğu tespit edilmiştir. Bazı imalat kalemlerinde öngörülen maliyetlerin ise, istekli tarafından işin yapılacağı yerde görüşme yaparak belirlendiğine ilişkin şerh düşülmek suretiyle açıklandığı belirlenmiş olup söz konusu belgelerin, isteklilerce maliyet bileşenleri için öngörülen bedellerin belgelendirilmesine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13 üncü maddesinde yapılan açıklamalarda öngörülen usul ve şartlara uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif verdiği anlaşılan ihale üzerinde bırakılan isteklinin, maliyet bileşenlerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan aşırı düşük tekliflerin maliyet bileşenlerinin açıklanmasına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde belgelere dayalı olarak açıklama yapması gerektiği, ancak anılan isteklinin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin olarak yapılan açıklama kapsamında idareye sunduğu belgelerin mevzuatta öngörülen usul ve şartlara uygun olmadığı anlaşılmış olup anılan isteklinin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamalarının uygun görülmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Gürmak San. ve Tic. A.Ş.’nin açıklamaları:

a) Yaklaşık maliyet hesap cetveli ve pursantaj oranları listesinin 6 ncı sırasında yer alan “Saçtan Yüksek Gövdeli I Kiriş İmali ve Yerine Konulması” işine ilişkin olarak yapılan açıklamalara yönelik incelemede;

İncelemeye konu ihalenin anahtar teslim götürü bedel teklif alınarak gerçekleştirildiği; isteklilerden teklif bedelinin bileşenlerine ilişkin olarak açıklama istenilmesi üzerine adı geçen istekli tarafından, idarece hazırlanan pursantaj oranları listesinde yer alan imalat kalemleri esas alınarak hazırlanan ve her bir imalat kalemine ilişkin olarak öngörülen birim fiyat ve imalat miktarını gösteren hesap cetveli ile anılan hesap cetvelinde yer alan her bir iş kalemi için birim fiyat analizlerinin sunulduğu ve analiz girdileri için öngörülen bedellerin Bayındırlık veya Karayolları birim fiyat veya rayiçleri esas alınarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınarak gerçekleştirilen ihalede teklif bedelini oluşturan iki parametreden birisinin imalat kalemleri için öngörülen miktarlar, diğerinin ise bu imalatlar için öngörülen birim bedeller olduğu; aynı şekilde, bir imalat kelemi için öngörülen birim bedeli belirleyen iki parametreden birinin o imalat kalemine ilişkin girdiler için öngörülen miktarlar, diğerinin ise imalat girdileri için öngörülen birim bedeller olduğu açıktır. Anahtar teslim götürü bedel teklif alınarak gerçekleştirilen ihalelerde idarece öngörülen imalat miktarları ile isteklilerce öngörülen imalat miktarlarında kabul edilebilir mertebede farklılıkların (eksik/fazla) ortaya çıkması olağan bir durumdur. Ancak, bu farklılıkların; toplam teklif bedelinin belirlenmesinde önemli mertebede sapmaya neden olacak ve teklif bedelinin sağlıklı belirlenmediğine karine teşkil edecek düzeyde olmaması gerektiği de izahtan varestedir.

Bu bağlamda, anılan istekli tarafından teklif bedelini açıklamak üzere sunulan birim fiyat analizlerine konu imalatların miktarları ile analiz girdilerinin miktarlarının, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinde esas alınan imalat miktarları ile analiz girdilerinin miktarlarına göre farklılık bulunsa dahi bu farklılığın kabul edilebilir mertebede olması gerekmektedir.

İncelenen ihalede idarece hazırlanan pursantaj oranları listesinde yukarıda açıklandığı üzere yaklaşık maliyetin % 80’ine karşılık gelen imalat kalemleri olan ve söz konusu listenin 6 ncı sırasında yer alan “Saçtan Yüksek Gövdeli I Kiriş İmali ve Yerine Konulması” ile 8 inci sırasında yer alan “İnşaat Bünyesine Giren Her Kalınlıkta Saç Zati Bedeli” şeklinde adlandırılan iş kalemlerine ilişkin olarak adı geçen istekli tarafından sunulan analizler incelemeye konu edilmiştir.

Anılan istekli tarafından “Saçtan Yüksek Gövdeli I Kiriş İmali ve Yerine Konulması” işi için “Özel-7” poz numarası ile sunulan birim fiyat analizinde, imalat girdileri için öngörülen bedellerin Bayındırlık rayiçleri esas alınarak belirlendiği; ancak, imalat girdileri için öngörülen miktarların dayanağına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı belirlenmiştir.

Yaklaşık maliyet hesabında, anılan iş kalemi için öngörülen bedelin 23.101/k-2A poz numaralı (Karayolları Genel Müdürlüğünün 23.101/k-2 poz numaralı birim fiyat analizi esas alınarak hazırlanan) birim fiyat analizine göre belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyet hesabında esas alınan bahse konu birim fiyat analizindeki girdi miktarları ile anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat analizindeki girdi miktarlarının kıyas edilebilmesi için aşağıdaki tablo bahse konu iki birim fiyat analizindeki girdiler dikkate alınarak oluşturulmuştur:

Poz No

Cinsi

Ölçü Birimi

Miktar

İstekli analizi

İdare analizi

İmalat:

(Yapılması ve atölye giderleri karşılığı)

01.018

Sıcak demirci ustası

sa.

80,00

300,00

01.501

Düz işçi

sa.

50,00

200,00

04.718/27

DKP saç

ton.

0

0,165

Yerine montaj

01.018

Sıcak demirci ustası

sa.

55,00

100,00

01.501

Düz işçi

sa.

55,00

120,00

İnşaat yerinde yatay, düşey taşıma, boşaltma karşılığı

01.501

Düz işçi

sa.

15,00

Tablo-1

Tablo-1’de görüldüğü üzere, idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan birim fiyat analizinde bir tonluk imalat için sıcak demirci ustasının 300,00 sa. çalışması öngörülmüşken, istekli tarafından 80,00 sa. çalışma öngörüldüğü; aynı şekilde, idare analizinde 200,00 sa. öngörülen düz işçi için 50 sa., yerine montajı kısmında idare analizinde sıcak demirci ustası için 100 sa. çalışma öngörülmesine karşılık istekli analizinde 55 sa., düz işçi için 120 sa. çalışma öngörülmesine karşılık 70 sa. ( 55,00+15,00 ) çalışma öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Sadece işçilik girdilerinden oluşan (zati bedel hariç) “Saçtan Yüksek Gövdeli I Kiriş İmali ve Yerine Konulması” işi için idare analizinde öngörülen işçilik miktarları ile anılan isteklinin analizinde öngörülen işçilik miktarları arasındaki farkın oldukça yüksek mertebede olduğu; buna karşın, anılan isteklinin analizde öngörülen işçilik miktarlarının dayanağına ilişkin herhangi bir belge sunmadığı, başka bir ifadeyle bahse konu işin anılan istekli tarafından öngörülen işçilik saatleriyle yapılabileceğine dair hukuken geçerli bir belge sunulmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, idare analizinde imalat aşamasındaki işçilik dışındaki giderler (kömür, elektrik, perçin vs.) için zayiat dahil 1 ton imalat için ihtiyaç duyulan malzemenin % 15’i kadar (1,10x0,150=0,165 şeklinde hesaplanan) DKP saç öngörülmesine karşın istekli tarafından bu giderler için herhangi bir bedel öngörülmediği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, incelenen ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin, yaklaşık maliyet hesap cetveli ve pursantaj oranları listesinin 8 inci sırasında yer alan “Saçtan Yüksek Gövdeli I Kiriş İmali ve Yerine Konulması” işine ilişkin olarak sunulan Özel-7 poz numaralı birim fiyat analizinde öngörülen işçilik miktarlarının, idarece Karayolları Birim Fiyatları esas alınarak hazırlanan birim fiyat analizlerindeki miktarlara göre önemli ölçüde düşük belirlendiği ve sunulan birim fiyat analizindeki miktarların belirlenmesine esas teşkil eden kabul edilebilir nitelikte herhangi bir belge sunulmadığı; teklif bileşenlerine ilişkin açıklama kapsamında sunulan ve daha önce benzer işlere ilişkin sözleşme ve üretim yerine ilişkin belgelerin, analiz girdilerinin miktarlarına dayanak teşkil edecek nitelikte belgeler olmadığı, dolayısıyla anılan isteklinin işin bahse konu kısmına ilişkin açıklamasının uygun görülmesinde isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde “İnşaat Bünyesine Giren Her Kalınlıkta Saç Zati Bedeli” adıyla oluşturulan iş kalemine ilişkin yapılan açıklamalar:

İncelenen ihalede, Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar çerçevesinde yapılan tasnif sonucunda teklif bedelinin önemli bileşenlerinden olduğu anlaşılan ve hesap cetvelinin 8 inci sırasında yer alan “İnşaat Bünyesine Giren Her Kalınlıkta Saç Zati Bedeli” şeklinde adlandırılan iş kalemine ilişkin olarak idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında 114,87 ton imalat öngörüldüğü; idareden ek bilgi/belge istenilmesine ilişkin yazımıza idarece verilen cevapta toplam malzeme miktarının 110,80 tonunun profil, 4,07 tonunun ise saç olmak üzere projeden hesaplandığının belirtildiği; anılan istekli tarafından ise, bahse konu iş kalemi kapsamında 60 ton saç, 20 ton profil olmak üzere toplam 80 ton imalat öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yüksek gövdeli kiriş imalinin işçilik bedeli ile profil ve saçtan oluşan malzemenin zati bedelinin birbirinden ayrı iş kalemi olarak belirlendiği; aynı şekilde anılan istekli tarafından da kiriş imali ile profil ve saçtan oluşan malzeme için öngörülen bedellerin ayrı iş kalemleri şeklinde bedellendirildiği anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyet hesabında; yüksek gövdeli kiriş imali için esas alınan profil ve saçtan oluşan malzeme miktarları ile anılan istekli tarafından öngörülen profil ve saçtan oluşan malzeme miktarlarının toplamı kıyaslandığında, idarece yüksek gövdeli kiriş imali için öngörülen profil+saç miktarının 114,87 ton, anılan istekli tarafından bahse konu malzemeler için öngörülen toplam miktarın 80 ton olduğu anlaşılmıştır.

İşin önemli imalat bileşeni olan yüksek kiriş imali için öngörülen profil ve saçtan oluşan malzeme için idarece toplam 114,87 ton öngörülmüşken, istekli tarafından bu miktardan yaklaşık % 30 oranında daha az malzeme öngörülmek suretiyle yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı açıktır.

İncelenen ihalede, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin teklif bileşenlerinin maliyetini açıklamak üzere sunduğu belgelere yönelik olarak yukarıda yer alan 2 nci maddenin (a) ve (b) bentlerinde yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; yüksek kiriş imali (zati bedel hariç) için sunulan birim fiyat analizlerindeki işçilik girdilerinin miktarlarının, idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan birim fiyat analizindeki girdi miktarlarından önemli ölçüde düşük belirlendiği ve işçilik miktarlarının belirlenmesine ilişkin herhangi bir açıklama veya belgelendirme yoluna gidilmediği; yüksek kiriş imali için gerekli profil/saç zati bedeline esas miktarların da idarece yaklaşık maliyette belirlenen miktarlardan toplamda yaklaşık % 30 oranında düşük belirlendiği dikkate alındığında, anılan isteklinin açıklamalarının idarece kabul edilmesinde isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaları mevzuata uygun olmadığı anlaşılan ihale üzerinde bırakılan Gal-Kon Havacılık Met. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Gürmak Metal San. ve Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****