KİK Kararı: 2010/UM.III-3204

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UM.III-3204
BAŞVURU SAHİBİ:
Orpaş Endüstriyel ve Kurms. Hizm. ve Ürün. San. ve Tic. Aş, Tunus Caddesi 50/13 Kavaklıdere

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara İl Özel İdaresi Altyapı Hizmetleri Daire Başkanlığı, Turgut Özal Bulvarı

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/118874 İhale Kayıt Numaralı "Trafik İşaret Levhaları Temini" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2010 tarih ve III.M.30.65.0226/2010-49E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara İl Özel İdaresi Altyapı Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 08.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Trafik İşaret Levhaları Temini” ihalesine ilişkin olarak Orpaş Endüstriyel ve Kurms. Hizm. ve Ürün. San. ve Tic. Aş’nin 13.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.09.2010 tarih ve 33594 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idareye 4 iddia ile şikayet başvurusunda bulundukları, idarenin şikayet konusu iki hususu zeyilname ile düzeltmiş olmasına karşın aşağıdaki hususlarda bir düzenleme yapmadığı,

1. İhale konusu işin birden fazla mal kaleminden oluştuğu, idari şartnamenin 18 inci maddesinde götürü bedel üzerinden sözleşme imzalanacağının öngörüldüğü, 50.1 maddesinde de iş eksilişinin yapılabileceği düzenlenmesine yer verildiği, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan, birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirileceği ve iş artışı ile eksilişinin yapılabilmesi için ihalenin birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiği yönündeki açıklamalara aykırı olduğu,

2. Teknik şartnamede sac kalınlığının 3 mm, uzunluğunun 3 m olduğunun belirtildiği, ancak teknik resimlerde 4 ve 5 mm kalınlığındaki malzemelere ilişkin teknik özelliklerin belirtildiği, ayrıca 8.000 adet galvanizli omega trafik işaret direği ile civata ve somun malzemelerinin teslim süresine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği,

Belirtilen aykırılıklar sebebiyle ihaleye sağlıklı şekilde teklif verilemeyeceği ve tekliflerin sağlıklı olarak değerlendirilemeyeceği bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; ihale konusu malın adının; “Trafik İşaret Levhaları Temini” olarak, miktarı ve türünün; “33 Çeşit Trafik İşaret Levhası ile Civata +somun 33 Çeşit Trafik İşaret Levhası ile Galvanizli Direk ve Civata +somun Alımı” olarak belirtildiği,

İhale ilanının 2 nci maddesinde ise ihale konusu malın niteliği, türü ve miktarının “ 33 Çeşit Trafik İşaret Levhası ile Civata +Somun Alımı” olarak belirtildiği,

İdari şartnamenin 18.1 maddesinde “İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, ihale ilanının 9 uncu maddesinde de aynı düzenlemeye yer verildiği,

İdari şartnamenin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 50 nci maddesinde; “Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çerçevesinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i ödenir.” düzenlemesine yer verildiği, aynı düzenlemenin sözleşme tasarısının 24 üncü maddesinde de bulunduğu,

Görülmüştür.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Temel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Birden fazla mal kaleminden oluşan ihaleler, birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilir.” hükmü,

4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde; “ Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

__

**** a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,__

_ _

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,__

_ _

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

…

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 26- “Mal ve hizmet alımlarında iş artışı ve iş eksilişi” başlıklı 26 ncı maddesinde;

__

“26.1. 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımları sözleşmelerinde;

__

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

__

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

__

Şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildiğinden; sözleşme bedelinin % 20’sine kadar iş artışı, birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımları için söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmayacaktır.

…

__

26.3. Birden çok mal kaleminden oluşan mal alımlarında 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi çerçevesinde iş artışı ve iş eksilişinde aşağıdaki hususların esas alınması gerekmektedir:

__

1) İş artışı veya iş eksilişinde temel kural her bir kalemde kalem tutarının %20’si oranına kadar iş eksilişi veya iş artışı yapılmasıdır.

__

2) Alıma konu bazı mal kalemi veya kalemlerinde bu kalemlerin her birinin tutarının %20’sinden çok olmamak üzere iş eksilişi yapılmış olması ve sözleşme tutarının da aşılmaması şartıyla diğer mal kalemi veya kalemlerinde söz konusu kalem tutarının %20’sinden fazla iş artışı yapılabilir.” açıklamaları,

**** Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin 46 numaralı dipnotunda;

__

“(1) Götürü Bedel Mal Alımı Tip Sözleşmesi yapılması öngörülen mal alımı ihalesinde bu madde aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

__

“50.1. Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çerçevesinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i ödenir.

__

(2) Birim Fiyat Mal Alımı Tip Sözleşmesi yapılması öngörülen mal alım ihalesinde ise bu madde aşağıdaki şekilde düzenlenecektir:

__

“ 50.1.Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

__

a) Sözleşmeye konu alım içinde kalması,

__

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

__

_şartlarıyla, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal alımı sözleşmelerinde sözleşme bedelinin % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir. _

__

50.2. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

__

50.3. Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çerçevesinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i ödenir.” düzenlemesi,

__

Yer almaktadır.

4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca, maddede sayılan koşulların varlığı halinde birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımları sözleşmelerinde iş artışı yapılmasının mümkün bulunduğu, iş eksilişi yapılabilmesi için ise birim fiyat veya götürü bedel üzerinden sözleşme yapılması gerektiğine yönelik bir ayrım bulunmadığı, bu doğrultuda Kurumca hazırlanan Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin 46 numaralı dipnotunda da götürü bedel mal alımı tip sözleşmesi yapılması öngörülen mal alımı ihalelerinde idari şartnamenin 50 nci maddesinin; “Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çerçevesinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5’i ödenir.” şeklinde düzenlenmesi gerektiği açıklamasına yer verildiği, başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 50.1 maddesinin Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin 46 numaralı dipnotunda yer verilen açıklamaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, Kamu İhale Mevzuatı uyarınca birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmakta olup, başvuru konusu ihale kapsamında 33 çeşit trafik işaret levhası ile civata +somun 33 çeşit trafik işaret levhası ile galvanizli direk ve civata +somun alımı olmak üzere birden fazla mal kalemi olduğu halde, ihalenin birim fiyat teklif almak suretiyle değil, götürü bedel üzerinden yapılmasının öngörüldüğü, bu hususun kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen aykırılık sebebiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Galvanizli omega profil trafik işaret direği teknik şartnamesinde; “Karayollarında trafik güvenliğinin sağlanması yönünden trafik işaretleme programında kullanılmak üzere aşağıda miktar ve ebatları belirtilen galvanizli omega trafik işaret direği satın alınacaktır.

__

1.2 Satın alınacak galvanizli omega profil işaret direği malzemesinin boyutları ve miktarları aşağıda belirtilmiştir.

__

Uzunluk Kalınlık Sayısı

3 metre 3 mm 8000 adet

__

Birim ağırlıklar 5 mm kalınlığındaki sac için 170 mm açılım ve 4 mm kalınlığındaki sac için 149 mm açılım esas alınarak hesaplanmıştır.” düzenlenmesinin yer aldığı,

Anılan şartnamenin “Hammadde ve ürüne ait teknik özellikler” başlıklı (A) maddesinin sonunda 5 mm ve 4 mm kalınlığındaki omega profil için şekil ve ölçülerin gösterildiği,

Anılan şartnamenin “Teslimat” başlıklı (C) maddesinde;

“1- Malzemenin tamamı tek parti olarak teslim edilecektir.

__

2- Teslim süresi: Teslimat 3 mm kalınlıklar için 100’er adetlik 5 mm kalınlıklar için 50’şer adetlik bağlar halinde olacaktır.” düzenlemesine yer verildiği,

Görülmüştür.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Teknik şartname” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur.” hükmü, sekizinci fıkrasında; “Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, ihale dokümanı arasında yer alan Galvanizli omega profil trafik işaret direği teknik şartnamesinin 1.2 maddesinde uzunluğu 3 mt. kalınlığı 3 mm olan trafik işaret direği miktarının gösterildiği, şartnamede yer alan şekillerde ise 5 mm ve 4 mm kalınlığındaki trafik işaret direklerinin özelliklerinin gösterildiği, C.2 maddesinde de 3 mm ve 5 mm kalınlığındaki trafik işaret direkleri için teslimat şeklinin belirtildiği, teknik şartnamede yer alan söz konusu düzenlemelerin trafik işaret direklerinin kalınlıkları, miktarları ve özellikleri bakımından isteklilerin tekliflerini oluştururken tereddüte düşmelerine sebep olacak nitelikte bir belirsizlik ihtiva ettiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca alınacak malın teknik kriterleri ve özelliklerinin düzenlendiği teknik şartnamelerde yer alacak düzenlemelerin, ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde ve aynı zamanda isteklilerin de teklif vermelerine engel olmayacak şekilde açık ve anlaşılır olması gerekirken, trafik işaret direklerinin kalınlıkları, miktarları ve özelliklerine ilişkin şartnamede belirtilen hususların yeterince açık ve anlaşılır olmadığı belirlenmiştir. Bu çerçevede yapılan tespitler doğrultusunda ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca galvanizli omega profil trafik işaret direği teknik şartnamesinde “Teslimat” başlıklı (C) maddesinde teslimat süresi başlığı bulunmasına karşılık teslimat süresi ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.

İdari şartnamenin “Malın teslim tarihi veya tarihleri (teslim programı)” başlıklı 48 inci maddesinde; “ İhtiyaç fişinde belirtilen trafik işaret levhalarının tamamı teslim edildikten sonra idarenin görevlendirdiği muayene kabul komisyonunca 15 gün içerisinde kabulü yapılıp, kabul komisyonu kararı tasdik edildiği tarihi izleyen 30 gün içerisinde ödeme yapılacaktır. Teslimat tek parti halinde yapılacaktır.” düzenlemesi,

14.09.2010 tarihli zeyilname ile değişik normal performanslı standart trafik işaret levhası teknik şartnamesinin “Ambalajlama ve Teslimat” başlıklı (D) maddesinde; “3- Malın teslimi: Malın tamamı tek parti halinde teslim edilebilecektir. 4- Teslim süresi: Malın tamamının teslim süresi 30 gündür.” düzenlemesi,

Sözleşme tasarısının “İşe başlama tarihi” başlıklı 10.2 maddesinde; “İşe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalanmasının tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde malzemeler teslim edilecektir.” düzenlemesi,

Yer almıştır.

İhale dokümanında ihale konusu malların teslim süresi ile ilgili düzenlemeler incelendiğinde, trafik işaret levhalarının teslimat süreleri idari şartnamede ve normal performanslı standart trafik işaret levhası teknik şartnamesinde açık şekilde belirlenmiş olmasına karşın, galvanizli omega profil trafik işaret direklerinin teslim süresi ile ilgili ne idari şartnamede ne de galvanizli omega profil trafik işaret direği teknik şartnamesinde belirleme yapılmıştır. Sadece sözleşme tasarısında malzemelerin teslim süresinin sözleşmenin imzalanmasının tebliğinden itibaren 30 gün olduğuna dair genel bir düzenleme yapıldığı görülmüştür. İhale dokümanı bütün olarak değerlendirildiğinde sözleşme tasarının aktarılan maddesinden tüm malzemelerin (hem trafik işaret levhaları hem de trafik işaret direkleri) teslim süresinin 30 gün olduğu anlaşıldığından, galvanizli omega profil trafik işaret direklerinin teslim süresi ile ilgili idari şartnamede ve galvanizli omega profil trafik işaret direği teknik şartnamesinde düzenleme yapılmamış olmasının teklif hazırlamalarına engel olacak nitelikte olmadığı sonuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan, yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, idare tarafından tekrar ihale yapılması durumunda bu hususa dikkat etmek suretiyle açık bir şekilde ihale dokümanının hazırlanması gerektiği değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****