KİK Kararı: 2010/UM.III-2355

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/054
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 09.08.2010
Karar No : 2010/UM.III-2355
BAŞVURU SAHİBİ:
As Müh. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti., 5853 Sok. No:8 Karabağlar Merkez / İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Fırat Üniversitesi Hastanesi Başhekimliği, Üniversite Mah. Yahya Kemal Cad. Yunus Emre Bulvarı No:25 23119 / ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/70809 İhale Kayıt Numaralı "Hastane İçi Kan ve İlaç Taşıma Sistemi Alımı İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.08.2010 tarih ve III.M.20.06.0257/2010-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Fırat Üniversitesi Hastanesi Başhekimliği tarafından 09.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hastane İçi Kan ve İlaç Taşıma Sistemi Alımı” ihalesine ilişkin olarak As Müh. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 01.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.07.2010 tarih ve 15764 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İdari şartnamenin 7.5.3 üncü maddesinde, yeterlik kriteri olarak teklif mektubu ekinde TSE belgesinin sunulmasının istendiği, TSE’nin birçok standardı olduğu, söz konusu maddede hangi standarda ilişkin belgenin verilmesi gerektiğinin belirtilmediği, talep edilen kalite belgesinin niteliklerine ihale dokümanında açıkça yer verilmesi gerektiği,
Teknik şartnamenin ilk kısmında, ihale konusu taşıma sistemin bilgisayar ile kontrol edilen bir sistem olmasının istendiği, piyasada; bilgisayar ile kontrol edilen sistemler ile merkezi kontrol ünitesi adı verilen cihazlar tarafından kontrol edilen sitemler olmak üzere 2 sistem türünün bulunduğu, her iki sistemin işleyiş olarak birbirine üstünlüklerinin bulunmadığı, ancak söz konusu maddede yer alan sınırlamanın rekabeti daralttığı ve sadece tek bir firmanın ihaleye katılımına olanak verdiği,
Teknik şartnamenin 1.h maddesinde yer alan düzenleme ile, alımı yapılacak sisteme yakın büyüklükte bir sisteme sahip kamu veya özel hastanelerden alınacak referansların sunulmasının istendiği, söz konusu düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu,
Teknik şartnamenin 2.a.2 nci maddesinde, kapakların sağa sola açılır, menteşeli tipte olmasının istendiği, sistemin kapasite ve vasıflarıyla ilgisi olmayan bir parçanın sahip olması gereken özelliklere detaylı bir şekilde yer verilmiş olmasının rekabet ilkesini zedelediği ve belli bir firmanın ürününü işaret ettiği,
Teknik şartnamenin 2.a.9 uncu maddesinde, istasyonların komple çelik malzemeden olmasının istendiği, çelik malzemeden yapılmış istasyonun tek bir firmada bulunduğu, sistemin özelliği ile ilgisi bulunmayan kabin hammaddesine ilişkin düzenlemenin rekabeti ilkesine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca teknik şartnamenin 2.b.5 inci maddesinde, altı plastik üstü çelik kaplama kapak ve kabinlerin kabul edilmeyeceğinin belirtildiği, plastik üzeri çelik kaplamanın, sağlamlık açısından herhangi bir sorun teşkil etmeyeceği, yapılan bu düzenleme ile, firmaların alternatif çözümlerinin önüne geçilerek rekabet ortamının oluşmasının engellendiği,
Teknik şartnamenin 2.a.10 uncu maddesinde; sitemin paylaşılabilir çalışma bölgesinin 250 adede kadar genişletilebilir olması, 2.c.10 uncu maddesinde de, merkezi monitör ünitesinin çok alanlı ve birbirinden bağımsız 255 çalışma bölgesine genişleyebilme özelliğine sahip olmasının istendiği, alımı yapılan sistemin 3, dünyadaki en büyük siteminin 24 çalışma bölgesine sahip olduğu, söz konusu maddelerde asla faaliyet geçmeyecek sayıda çalışma bölgesi talep edilerek Simeks Tıbbi Sist. San. Tic. A.Ş.'ne ait ürünün işaret edildiği, söz konusu düzenlemelerin rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği,
Teknik şartnamenin 2.a.11.5 inci maddesinde; operasyon panelleri üzerinde iki sıralı ve her biri 30 dijitli (2x30 LCD) likit kristal bulunmasının istendiği, kendilerine ait panellerde, dört sıralı ve her biri 16 dijitli (4x16 LCD) likit kristal bulunduğu, iki sistemin birbirine karşı herhangi bir üstünlüklerinin bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin Simeks Tıbbi Sist. San. Tic. A.Ş.’ne ait panelleri işaret ettiği ve diğer firmaların ihaleye katılımını engellediği,
Teknik şartnamenin 2.b.6 ncı maddesinde; “Yönlendiricilere, üzerinde ve uzaktan sistem bilgisayarı kullanılarak müdahale edilebilmelidir ve bu işlem sistem durdurulmadan yada bekleme konumuna alınmadan yapılabilmelidir.” düzenlemesinin yer aldığı, sistem durdurulmadan yönlendiricilere uzaktan müdahale edilmesinin, taşıyıcıların kaybolmasına yada yanlış hedeflere gitmesine neden olduğu, sisteme yararı olmayan aksine tehlike yaratan bu özelliğin tek bir firmaya ait sistemde olması nedeniyle teknik şartnamede belirtildiği, söz konusu düzenlemenin rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği,
Teknik şartnamenin 2.c.1 inci maddesinde; “Sistemin tümü bilgisayar ile programlanıp kontrol edilir özellikte olmalı ve sistemin işleyişinde bilgisayar dışında bilgisayar ile sistem arasında ek programlı ara kart veya başka bir ünite kullanılmasının gerekmesi durumunda bu mikro işlemci ünitelerden her zon için en az 4 (dört) adet yedek montajı yapılmış ve çalışır durumda verilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemede bilgisayar ile sistem arasında başka bir ünite kullanan sistemlerden zon başına 4 adet cihaz istenmesinin tek olası gerekçesinin, bilgisayar kontrollü ürün sunan firmaya fiyat avantajı oluşturulması olduğu, zon başına 4 adet ve toplamda 8 adet yedek talep edilmesi ile, diğer olası isteklilerin rekabetinin imkansız kılınması yanında, kamunun da zarara uğratıldığı,
Teknik şartnamenin 2.e.3 üncü maddesinde, 2,3 kw gücünde kompresör ve 300 mbar başlama basıncı istendiği, 2,2 kw gücünde çalışan 30 kadar sistem bulunduğu, istenen değerlerin hangi bilimsel veri veya hesaplamaya dayandığının anlaşılamadığı, yapılan düzenlemenin belli bir firmayı işaret ettiği ve haksız rekabet yarattığı,
Teknik şartnamenin 2.g.2 ve 2.g.5 inci maddelerinde, sistemde kullanılacak taşıyıcı boyutlarının milimetre bazında sabit olarak tanımlanmasının haksız rekabet yarattığı ve belli bir firmayı işaret ettiği,
Teknik şartnamenin 5.7 nci maddesinde, sistemin servis ve bakım hizmetleri için 1 adet makine mühendisi ve en az 3 adet elektronik mühendisinin firma bünyesinde bulunmasının istendiği, kendi bünyelerinde de, ihale konusu işin servisi için yeterli nitelik ve sayılarda personel bulunduğu, çalışan sayısının niteliği yanında sayısının da belirtilmiş olmasının haksız rekabet oluşturduğu ve belli bir firmayı işaret ettiği,
Teknik şartnamenin 5.9 uncu maddesinde, birden fazla ilde TSE Hizmet Yeri Yeterlik Belgeli firmanın kendisine ait servis ofisi talep edilmesinin, ihale konusu hizmetin yürütülmesi ile ilgisinin bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin tek bir firmayı işaret ettiği,
Yaklaşık maliyet çalışmasının sağlıklı yapılıp yapılmadığı hususunda tereddütlerinin bulunduğu, muhtemelen ticari ilişki içerisinde bulunulan tek bir firmadan fiyat alındığı, söz konusu hususun araştırılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler ” hükmü,

Anılan Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar ” hükmü,

Yer almaktadır.

İdari şartnamenin şikayete konu 7.5.3 üncü maddesinde yer alan, ihaleye teklif veren istekliler tarafından TSE belgesinin teklif dosyası ekinde sunulması gerektiğine ilişkin düzenlemeye, ihale ilanının “Standarda ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2 nci maddesinde de yer verildiği, ilanda yer alan bu hususa ilişkin olarak, ihalenin ilan tarihi olan 17.06.2010 tarihini izleyen 10 gün içinde şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, şikayetçinin bu sürenin bitiminden sonra idareye başvurduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin 1 inci iddiasının süre yönünden reddi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü yer almaktadır.

Teknik şartnamenin ilk paragrafında yer alan düzenlemede, ihale konusu taşıma sisteminin, bilgisayar ile kontrol edilen bir sistem olması istenmektedir.

Başvuru sahibinin iddiası doğrultusunda, bilgisayar ile kontrol edilen sistemler ile merkezi kontrol ünitesi adı verilen cihazlar tarafından kontrol edilen sitemlerin işleyiş olarak birbirine üstünlüklerinin bulunup bulunmadığı, bilgisayar kontrollü sistem istenmiş olmasının belli bir firmanın ürününün temin edilmesine yönelik olup olmadığı, şikayete konu düzenlemenin rekabeti önemli ölçüde kısıtlayan veya imkansız kılacak nitelikte olup olmadığı hususlarına ilişkin olarak akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş, Kuruma iletilen görüş yazısında; “Bilgisayara kontrollü ve merkezi kontrol üniteli hastane içi kan ve ilaç taşıma sistemleri arasında ciddi bir fark olduğunu söylemek doğru değildir. Genelde merkezi kontrol ünitesi, bilgisayar tabanlı yada benzeri elektronik bir sistemi çağrıştırır. Dolayısıyla her ikisi de, özellikleri ve detayları bilinmek koşuluyla satın alınabilir. Özellikle bilgisayar kontrollü bir ürün tanımlamak, piyasadaki firmaların tamamının incelenmesiyle ancak söylenebilir. Bunun geçekleştirilmesi pratik olmayacağı için, şartnamede “Bilgisayar destekli yada merkezi kontrol üniteli” olan sistemler şeklinde şartnamede düzenleme yapmak daha doğru olur.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Söz konusu teknik görüş yazısında, teknik şartnamenin anılan düzenlemesinin tek bir ürünü işaret edip etmediğine ilişkin açık bir bilgiye yer verilmemiş olmakla birlikte, bilgisayar veya merkezi kontrol üniteli hastane içi kan ve ilaç taşıma sistemleri arasında ciddi bir farkın bulunmadığı, her iki sistemin aynı işlevi gördüğü belirtilmiştir.

Anılan teknik görüş yazısı göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirme neticesinde, alımı yapılacak taşıma sisteminin bilgisayar kontrollü olmasına ilişkin özelliğin vazgeçilmez olmadığı, merkezi kontrol ünitesi adı verilen cihazlar tarafından kontrol edilen sitemler ile önemli bir farklılığının bulunmadığı, ayrıca sadece tek bir firmanın ürününün istenen özelliği karşıladığı şeklindeki başvuru sahibinin iddiasına uygun olarak, ihalede tek geçerli teklifin olduğu göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu düzenlemenin rekabeti önemli ölçüde daralttığı ve 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, sistemin bilgisayar kontrollü olmasına ilişkin özelliğin idarece avantaj sağladığı düşünülüyor ise, fiyat dışı unsur olarak ihale dokümanında düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. __

Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin “Sistemin yapısı ve genel hükümler” başlıklı 1 inci maddesinin (h) fıkrasında; “Sistemin satışını yapacak firmaların sistem içinde taşınan kan ve kan ürünlerinin hemoliz olmadığını örnek uygulaması bulunan alınacak sisteme yakın büyüklükteki kamu veya üniversite hastanelerinden aldığı yazı ile belgeleyebilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan düzenleme ve şikayet başvurusuna idarenin vermiş olduğu cevabi yazı göz önünde bulundurulduğunda, sistem içinde taşınan kan ve kan ürünlerinin hemoliz olmadığına ilişkin örnek uygulaması bulunan hastanelerden alınacak yazının teklif mektubu ile birlikte sunulmasının istendiği ve referans mahiyetindeki belgenin yeterlik kriteri olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Deneyime ilişkin referans” başlıklı 12 nci maddesinde; “İhale Uygulama Yönetmeliklerinde mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgelerin taşıması gereken kriterler belirtilmiş olmakla birlikte, bazı ihalelerde bu düzenlemelerin aksine özellikle Avrupa Birliği üyesi ülkeler veya diğer bazı yabancı ülkeler gibi belirlemeler yapılarak bu ülkelerde iş yapıldığına dair referans getirilmesi zorunluluğu konulduğu görülmektedir. Kamu İhale Kurulunun konuyla ilgili uyuşmazlık kararlarında, iş deneyimini gösteren belgelerin yanı sıra referansın istenemeyeceği, bu tür koşul koymanın rekabeti engellediği açıkça belirtildiğinden, idarelerce; şartnamelerin düzenlenmesi sırasında referansın hiçbir şekilde yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği hususunun dikkate alınması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasında, referans istenmesinin rekabeti engellediği ve şartnamelerde referansın hiçbir şekilde yeterlik kriteri olarak belirlenmemesi gerektiği belirtildiğinden, sistem içinde taşınan kan ve kan ürünlerinin hemoliz olmadığına ilişkin örnek uygulaması bulunan hastanelerden alınacak yazının sunulması gerektiğine ilişkin teknik şartname maddesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 2.a.2 nci maddesinde; “İstasyonlar ön kısmından sağa veya sola açılır menteşeli kapaklı tipte, istasyonu alt veya üst bölümünde bulunan haznesine, en az bir taşıma tüpü (carrier) alabilir yapıda olmalıdır. İstasyonlar önden gönderim yüklemeli olmamalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan şartname maddesinde belirtilen özelliğin, iddia edildiği üzere, temin edilmek istenen sistemin işlevselliği veya verimliğini etkileyecek bir husus olup olmadığı, kapakların teknik özelliklerinin bu şeklide tarif edilmiş olmasının belli bir firmanın ürününü işaret edip etmediği hususlarına ilişkin olarak akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş, gönderilen cevabi yazıda; “Şartnamenin 2.a.2 nci maddesinde istenen kapakların nasıl açılacağı konusu, satın alınacak ürünün tanımı açısından çok önemli değildir. esas olan; kapakların, sistemin montajını ve çalışmasını engellemeyecek şekilde açılıp kapanabilmesidir. Dolayısıyla sadece kapakların sağa-sola açılıp kapanması talebi şartname açısından uygun değildir.” görüşlerine yer verilmiştir.

Söz konusu teknik görüş yazısı içeriği incelendiğinde, teknik şartnamenin anılan düzenlemesinin tek bir firmanın ürününü işaret edip etmediğine ilişkin açık bir bilgiye yer verilmemiş olmakla birlikte, söz konusu görüş yazısında kapakların nasıl açılacağı konusunun, ihale konusu malın tanımı açısından önemli olmadığı belirtilmiştir.

Anılan teknik görüş yazısı göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirme neticesinde, kapakların nasıl açılması gerektiğine ilişkin detaylı düzenlemenin, sitemin gördüğü işlev, nitelik ve kapasitesi ile doğrudan veya dolaylı bir ilgisinin bulunmadığı ve ihaleye katılımı engellediği, bu nedenle şikayete konu düzenlemenin 4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde sayılan rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 2.a.9 uncu maddesinde; “…istasyonların kabinleri ve kapakları…komple çelik malzemeden yapılmış ve dayanıklı tipte olmalıdır.” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin 2.b.5 inci maddesinde; “Yönlendirici kabinleri ve kapakları komple çelik malzemeden yapılmış, darbelere dayanıklı tipte olmalıdır. (kabin ve kapakları altı plastik üzeri çelik kaplama olmamalıdır.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Teknik şartnamenin anılan maddelerinde yer alan kabin ve kapakların “çelik malzeme”den yapılmış olmasının, sistemin gördüğü işlev, fonksiyonellik ve diğer temel özellikleri ile ilgisi olup olmadığına ilişkin olarak akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş, gönderilen cevabi yazıda; “İstasyonların kabin ve kapaklarının komple çelik malzemeden yapılması dayanıklılık, kimyasal reaksiyona girmemesi ve temizliğin kolay olması gibi nedenlerle uygun bir talep olarak düşünülebilir. Ancak bu seçimin maliyet artışına neden olabileceği de bilinmelidir.” görüşlerine yer verilmiştir.

İdarenin şikayete ilişkin cevabı ve teknik görüş dikkate alındığında, çelik malzemenin ihale konusu mal alımı bakımından esasen dayanıklılık unsuru bakımından önem arz ettiği, öte yandan dokümanda da dayanıklılık unsurunun ayrıca belirtilmiş olduğu, ilgili malzemelerin çelik olmasının zorunlu kılınmasının ihaleye katılımı daralttığı ve malzemelerin çelik olmasına ilişkin özelliğin idare bakımından taşıdığı önem itibariyle fiyat dışı unsur olarak öngörülebileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin incelenen iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 1.d maddesinde, sistemin çalışma bölgesinin 3 adet olması gerektiğine ilişkin düzenlemeye yer verilmiştir.

Teknik şartnamenin 2.a.10 uncu maddesinde; “Sistemin paylaşılabilir çalışma bölgesi (zone) en az 250 adede kadar genişletilebilir olmalıdır.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin 2.c.10 uncu maddesinde; “Merkezi monitör (izleme) ünitesi çok alanlı ve birbirinden bağımsız 255 çalışma bölgesine (zone) genişleyebilir özellikte olmalıdır.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Söz konusu teknik şartname maddelerinde yer alan düzenlemelerin, idarenin ihtiyaçları ile ilgisinin bulunup bulunmadığı ve belli bir firma ürününün tarifinin yapılıp yapılmadığı hususlarında akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş, gönderilen teknik görüş yazısında; “Şartnamenin yönlendirildiği iddia edilen ürünün marka ve modeli bilinmediği için kesin bir hükme varmak mümkün olmamakla birlikte, en az 250 çalışma bölgesi ve merkez monitörün birbirinden bağımsız 255 çalışma bölgesine genişleyebilme özelliği çok fazla ve gereksiz olarak değerlendirilebilir.” görüşlerine yer verilmiştir.

Anılan teknik görüş ve alımı yapılacak sitemin 3 çalışma bölgesine sahip olması gerektiğine ilişkin teknik şartname maddesi göz önünde bulundurulduğunda, sistemin en az 250 çalışma bölgesi ve merkez monitörün birbirinden bağımsız 255 çalışma bölgesine genişleyebilme özelliğinin idarenin güncel ve muhtemel ihtiyaçları ile ilgisinin bulunmadığı, ayrıca sadece Simeks Tıbbi Sist. San. Tic. A.Ş.’ne ait ürünün istenen özelliği karşıladığı şeklindeki başvuru sahibinin iddiasına uygun olarak, ihalede tek geçerli teklifin olduğu ve bu teklifin de adı geçen istekliye ait olduğu göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu düzenlemenin rekabeti önemli ölçüde daralttığı ve 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7 nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 2.a.11.5 inci maddesinde; “Operasyon panelleri üzerinde iki sıralı ve her biri 30 dijitli (2x30 LCD) Likid Cristal (LCD) bulunmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan teknik şartname maddesinde, işleyiş olarak birbirlerine üstünlüğü bulunmayan farklı panel özelliklerinin belirtilmemiş olmasının, ihaleye katılımı önemli ölçüde sınırladığı ve tek bir firmanın ihaleye katılımına imkan verdiği, yapılan düzenlemenin, sistemin gerekleri ve idarenin ihtiyaçları ile ilgisinin bulunmadığına ilişkin başvuru sahibinin iddiasının yerinde olup olmadığının tespiti için akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş, teknik görüş yazısında; “2.a.11.5 maddesine yapılan itiraz yerindedir.” görüşüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin şikayet başvurusuna idarenin vermiş olduğu cevabi yazıda; “ Operasyon paneli üzerinde 2X30 dijit olması ile 4X16 dijit olması arasında bir fark yoktur.” ifadelerine yer verilmiştir.

Şikayete konu düzenlemeye ilişkin anılan teknik görüş yazısı ve incelen iddiaya idarenin vermiş olduğu cevap göz önünde bulundurulduğunda, operasyon panelleri üzerinde iki sıralı ve her biri 30 dijitli likit kristal bulunması gerektiğine ilişkin sınırlayıcı düzenlemenin, aynı işlevi görebilecek farklı alternatiflerin kabulüne imkan vermediği ve ihaleye katılımı sınırladığı, bu nedenle şikayete konu düzenlemenin, 4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde sayılan rekabet ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8 inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 2.b.6 ncı maddesinde; “Yönlendiricilere, üzerinde ve uzaktan sistem bilgisayarı kullanılarak müdahale edilebilmelidir ve bu işlem sistem durdurulmadan yada bekleme konumuna alınmadan yapılabilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sistem durdurulmadan yönlendiricilere uzaktan müdahale edilmesinin, taşıyıcıların kaybolmasına ya da yanlış hedeflere gitmesine neden olduğu, sisteme yararı olmayan, aksine tehlike yaratan bu özelliğe tek bir firmaya ait üründe bulunması nedeniyle teknik şartnamede yer verildiği şeklindeki başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş, Kuruma gönderilen teknik görüş yazısında; “2.b.6 ncı maddede istenen özellik önemlidir. Ancak sadece tek bir firmada varsa doğal olarak şartnameden çıkarılmalıdır. Bu özelliğin sadece tek bir firmada olduğu, diğer firmalara ihale öncesi yazılı olarak sorulmak suretiyle bu maddeyle ilgili konu aydınlatılabilir.” görüşlerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere aykırı olmamak şartıyla, ihtiyaçların tespiti ve temini noktasında idarelerin takdir yetkisi ve sorumluluğu bulunmaktadır. İhtiyaçların uygun şartlarla sağlanması ilkesi göz ardı edilerek ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve üretim yapan bütün firmaların ihaleye katılımının sağlanması gibi bir amacın olamayacağı açıktır. Şikayete konu düzenlemenin de bu bağlamda değerlendirilmesi gerekmektedir.

Anılan teknik görüş göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirme neticesinde, şikayete konu teknik şartname maddesinde yer alan özelliğin önemli olduğu ve idarenin ihtiyaçları ile ilgisinin bulunduğu, bu itibarla başvuru sahibinin incelenen iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9 uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 2.c.1 inci maddesinde; “Sistem tamamen bilgisayar (PC-Personal computer) ile kontrol edilebilir yapıda olup bir monitör vasıtası ile izlenebilmeli ve bir bölgedeki tüm operasyonlara merkezi üniteden müdahale edilebilmelidir. Sistemin tümü bilgisayar ile programlanıp kontrol edilir özellikte olmalı ve sistemin işleyişinde bilgisayar dışında bilgisayar ile sistem arasında ek programlı ara kart veya başka bir ünite kullanılmasının gerekmesi durumunda bu mikro işlemci ünitelerden her zon için en az 4 (dört) adet ilaveten yedek montajı yapılmış ve çalışır durumda verilecektir. Sistemi kontrol eden bilgisayar sisteme direkt bağlanabilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından iddia edildiği üzere, bilgisayar ile sistem arasında ek programlı ara kart veya başka bir ünite kullanacak isteklilerden, zon başına 4 adet yedek cihaz talep edilerek, bilgisayar kontrollü ürün sunan firmaya fiyat avantajı sağlanıp sağlanmadığı, zon başına 4 adet yedek talep edilmesinin hizmetin gerekleriyle ilgisinin bulunup bulunmadığı hususlarının açıklığa kavuşturulması için akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş, gönderilen görüş yazısında; “2.c.1 inci maddede istenen 4 adet yedek cihaz kanımca fazla olmakla birlikte, bu talep ihale yapan kurumun tercihi olarak değerlendirilebilir.” görüşlerine yer verilmiştir.

Şikayete konu teknik şartname maddesi ve sadece bilgisayar ile kontrol edilen sistemlerin kabul edileceğine ilişkin teknik şartnamede yer alan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, alımı yapılmak istenen bilgisayar ile kontrol edilen sitemle aynı işlevi görecek şekilde bilgisayar ile sistem arasında ek programlı ara kart veya başka bir ünite kullanılması durumunda en az 4 adet yedek cihaz talep edilmesinin, anılan teknik görüş yazısında belirtildiği üzere fazla olduğu ve bilgisayar ile kontrol edilen sistem teklif edecek istekliler lehine avantaj sağladığı ve haksız rekabete neden olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, şikayete konu düzenlemenin, 4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan “rekabetin sağlanması” ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 10 uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 2.e.3 üncü maddesinde; “Üfleyicilerin elektriksel değerleri, sistemin verimli çalışmasına yeterli güç ve özellikte aşağıda belirtilen değerlere uygun olmalıdır.

- Elektriksel değerler: 3X400V, 50 Hz, 2,3 Kw

- Air Volume 4.6 IP

- Başlama basıncı 300 mBar” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan teknik şartname maddesi ile belli bir firma ürününün tarifinin yapılıp yapılmadığı, istenen elektriksel değerlerin, anılan teknik şartnamede yer aldığı şekliyle rekabeti imkansız kılacak, sadece belli bir firmanın ihaleye katılımını sağlayacak niteliğe sahip olup olmadığı, hususlarında akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş, gönderilen teknik görüş yazısında; “2.e.3 üncü maddeye yapılan itiraz, “en az 2,2 kw” olarak düzeltilirse sorun çözülebilir.” görüşlerine yer verilmiştir.

Anılan teknik görüş yazısında, şikayete konu teknik şartname maddesinde yer alan teknik özelliklerin belli bir firmanın ürününü işaret edip etmediğine ilişkin bir bilgi bulunmamakla beraber, 2,3 kw şeklindeki değerin 2,2 kw şeklinde değiştirilmesi halinde sorunun çözüleceği belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde sayılan ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesinin gerçekleştirilebilmesi için, idarenin ihtiyaçlarının yanında, piyasada bu alanda faaliyet gösteren firmaların ürünlerinin sahip olduğu teknik özellikler dikkate alınarak ihale dokümanının oluşturulması ve teknik şartnamede yer alan değerlerin “en az” ifadesi ile belirtilmesi gerekmektedir.

Şikayete konu ihalede 1 adet geçerli teklifin olması, itirazen şikayete konu olan ve rekabeti engelleyen diğer teknik şartname maddeleri ile incelen iddiaya ilişkin teknik görüş yazısı bir arada değerlendirildiğinde, anılan teknik şartname maddelerinde yer alan değerlerin ihaleye katılımı sınırladığı ve 4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan “rekabetin sağlanması” ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 11 inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 2.g.2 maddesinde; “Taşıyıcılar (carrier), seçilen tüp sistemi boru genişliğine bağlı olarak dış çapı 110 mm çapında ve isteğe bağlı olarak kilitle tipte olabilmelidir. Ayrıca taşıyıcı tüpler kolay açılır kapak tertibatına sahip olmalıdır. Taşıyıcılar istenilen miktarda 33 adet normal (86x220mm) tüp verilmelidir.” düzenlemesi,

Aynı şartnamenin 2.g.5 inci maddesinde; “Laboratuarlara gönderilecek kan, doku ve benzeri örneklerin hızlı nakledilmesi mümkün olmalıdır.

- Normal taşıyıcıları boyutları 86mmx220mm olmalıdır.

- Max. taşıma kapasitesi: Taşıyıcıcı kendi ağırlığı hariç en az 1 Kg taşıyabilmelidir.

- Normal taşıyıcının içine 500 cc’lik serumlardan ve kan torbalarından en az 1 adet sığabilmelidir.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından iddia edildiği üzere, taşıyıcı boyutlarının milimetre bazında belirlenmiş ve detaylı ölçülere yer verilmiş olması ile belli bir firmanın ürününün tarifinin yapılıp yapılmadığı, çok detaylı ölçülerin belirtilmiş olmasının sitemin gerekleri ile ilgisinin bulunup bulunmadığı hususlarının açıklığa kavuşturulması için akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiş gönderilen görüş yazısında; “2.g.2 inci maddede verilen boyutların milimetre seviyesinde bir hassasiyetle verilmesi gerekli olmayabilir. Burada “en az” ile başlayan rakamsal ölçülere yer vermek daha uygun olabilir.” görüşlerine yer verilmiştir.

Şikayete konu iddiaya ilişkin idarenin vermiş olduğu cevabi yazıda, taşıyıcı tüplerin ebat olarak tanımlanmış olmasının işin niteliğini değiştiren ve tekliflerin hazırlanmasını etkileyen bir husus olmadığı, söz konusu özelliğin, uygun teklif verilmesi durumunda göz ardı edilebileceği belirtilmiştir.

Şikayet konu iddiaya ilişkin idarenin vermiş olduğu cevap ve teknik görüş bir arada değerlendirildiğinde, taşıyıcı ve tüplerin boyutlarının milimetre bazında verilmiş olmasının temin edilmek istenen sistemin göreceği işlevi etkileyen önemli bir unsur olmadığı ve haksız rekabete neden olabileceği, “en az” ile başlayan rakamsal ölçülere yer vermek suretiyle düzenleme yapılması ve değerlerin seçilmesinde, idarenin ihtiyaçları yanında piyasada ihale konusu mal alanında faaliyette bulunan firmaların ürünlerinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; şikayete konu düzenlemenin ihaleye katılımı sınırladığı ve 4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan “rekabetin sağlanması” ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 12 inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin “İhale dosyasında sunulması gereken belgeler” başlıklı 5 inci maddesinin 7 inci fıkrasında; “Servisin servis ve bakım hizmetleri için 1 adet makine mühendisi ve en az 3 adet elektronik mühendisi satışı yapacak firma bünyesinde bulunmalı, bunları diplomaları ve firmada çalıştıklarına dair sigorta kayıtları ile belgelenmelidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan düzenleme ile, belirlenen nitelik ve sayıda personelin, isteklinin bünyesinde çalıştığına dair sigorta kayıtları ile diplomalarının teklif mektubu kapsamında sunulması istenmiş, isteklilerin belirlenen nitelik ve sayıda personel çalıştırıyor olması yeterlik kriteri olarak düzenlenmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 27 nci maddesinin 1 inci fıkrasının g bendinde; “Aday veya isteklinin personel çalıştırdığına ilişkin belgeler, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak istenemez. Ancak, alımın niteliği esas alınarak yüklenici tarafından çalıştırılması öngörülen personelin sayısına ve niteliğine ilişkin teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapılabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, isteklinin personel çalıştırdığına ilişkin belgeler, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak istenemeyeceğinden, şikayete konu teknik şartname maddesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 13 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yer almaktadır.

Teknik şartnamenin şikayete konu 5.9 uncu maddesinde yer alan, sistemin satışını yapacak firmanın Türkiye genelinde birden fazla ilde kendine ait servis ofisinin bulunması, bu hususun TSE’den alınmış Hizmet Yeri Yeterlik Belgeleri ile belgelendirilmesi ve arıza durumları ile teknik konularda firmaların irtibat kurulabilecek bürosuna ve teknik elemanlara ilişkin bilgilerin teklif dosyası ekinde sunulması gerektiğine ilişkin düzenlemeye, idari şartnamenin 7.5.2 inci maddesi ile, ihale ilanının “Satış sonrası servis, bakım ve onarıma ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2 nci maddesinde de yer verildiği, ilanda yer alan bu hususa ilişkin olarak, ihalenin ilan tarihi olan 17.06.2010 tarihini izleyen 10 gün içinde şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, şikayetçinin bu sürenin bitiminden sonra idareye başvurduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin 13 üncü iddiasının süre yönünden reddinin gerektiği düşünülmektedir.

Başvuru sahibinin 14 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdare yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini ister. Ancak, idare, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almaz.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir. Değerlendirmeye alınmayan fiyat bildirimleri ile proforma faturaların değerlendirmeye alınmama gerekçeleri de hesap cetvelinde belirtilir.

(3) İdare, alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, aşağıdaki (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde elde ettiği fiyatların birini, birkaçını veya tamamını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti hesaplar:

a) İdare, alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

b) İdare, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de fiyat bildirimi veya proforma fatura isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

c) İdare, alım konusu mala ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğlerinde yer alan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Bu fiyatlarda KDV veya farklı nitelikte giderler bulunması durumunda bu giderler fiyatlardan indirilerek yaklaşık maliyet hesaplanır.

ç) İdare, alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmış ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan uygun endeksten yararlanmak suretiyle bu alımlara ilişkin fiyatları güncelleyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.

d) İdare, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyetin tespiti için, Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası ile ihale konusu malın satışı alanında faaliyette bulunan 4 gerçek ve tüzel kişiden fiyat alındığı, alınan fiyatların aritmetik ortalaması alınarak yaklaşık maliyete ulaşıldığı görülmüştür.

Yaklaşık maliyetin tespitinin, anılan Yönetmelik hükmüne uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin incelenen iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale dokümanında, mevzuata aykırı düzenlemelerin olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptalinin gerektiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KİK Kararı: 2010/UM.III-2355

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin