KİK Kararı: 2010/UM.I-1037

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/026
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 08.04.2010
Karar No : 2010/UM.I-1037
BAŞVURU SAHİBİ:
Katmerciler Araç Üstü Ekipman San. ve Tic. Aş, 10032 Sokak No.10 A.O.S.B.Çiğli/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Orman Genel Müdürlüğü İnşaat ve İkmal Dairesi Başkanlığı, Gazi Tesisleri 1 No.Lu Bina 2. Kat 06560 Gazi/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/92 İhale Kayıt Numaralı "6x6 Su İkmal Aracı (Su Tankeri) Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.04.2010 tarih ve I.M.07.58.0085/2010-15E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Orman Genel Müdürlüğü İnşaat ve İkmal Dairesi Başkanlığı tarafından 26.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “6x6 Su İkmal Aracı (Su Tankeri) Alımı” ihalesine ilişkin olarak Katmerciler Araç Üstü Ekipman San. ve Tic. A.Ş.’nin 03.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.03.2010 tarih ve 6338 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Orman Genel Müdürlüğü tarafından 26.02.2010 tarihinde ihale edilen “6x6 Su İkmal Aracı Alımı İşi”’nde firmalarının da teklif verdiği, söz konusu ihalede belge kontrolünün yapılarak tekliflerin ve yaklaşık maliyetin açıklandığı ilk oturuma katıldıkları, söz konusu ihalede Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi & Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin iş ortaklığı olarak teklif verdiği, iş ortaklığının ortaklarından biri olan Mengerler Tic. Türk A.Ş. İzmir Şubesi Egemer firmasının üst yapının monte edildiği 6x6 müteharrik araç imalatçısının yetkili satıcısı, iş ortaklığının diğer ortağı olan Volkan İtfaiye Malz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise üst yapı ekipmanı imalatçısı olmak üzere bir araya gelmek suretiyle ihaleye konu malın tedarikinin karşılanmasına ilişkin iş ortaklığı olarak teklif verdikleri, ihaleye katılacak olan isteklilerden ihale konusu makineyi teklif etme yetkisinin olup olmadığının tespitine yönelik olarak mesleki ve teknik yeterliklerini tevsik etmek üzere sunmaları gereken belgelerin idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde, isteklinin ihale konusu malın imalatçısı, yetkili satıcısı/temsilcisi olması ya da serbest bölgede faaliyette bulunması durumuna göre ayrı ayrı düzenlendiği, idari şartnamede yapılan düzenlemelere göre, istekli araç (üst yapının monte edildiği 6x6 müteharrik araç) imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, üst yapı (makinenin, su tankı, köpük tankı, içmesuyu tankı, yangın söndürme pompası ve monitör ile bunların müştemilatının tamamını ve işlevlerini yerine getirebilecek şekilde montaj edilmiş hali) için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri (araç imalatçısı olduğuna ilişkin belgelerle birlikte üst yapı için yetkili satıcı olduğuna ilişkin belgeleri de) vermesi gerektiği, istekli üst yapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri ( üstyapı imalatçısı olduğuna ilişkin belge ile birlikte araç için yetkili satıcı olduğuna ilişkin belgeleri) de vermesi gerektiği, Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi & Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin iş ortaklığında Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üstyapı imalatçısı olduğu, bu durumda üst yapı imalatçısı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge ve bilgileri de vermeleri halinde ihale konusu malı teklif etmeye yetkili olacakları, ancak anılan firmanın araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belgeyi sunmadığı, iş ortaklığında diğer ortak olan Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi’nin de ihale konusu makinenin sadece araç kısmının yetkili satıcısı olduğu, üstyapıya ilişkin yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğuna ilişkin belgesi bulunmadığı, oysa idari şartnamede yapılan düzenleme uyarınca, iş ortaklıklarında ortaklardan birinin teklif edilen mala ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı yada yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması gerektiği, dolayısıyla anılan iş ortaklığında iş ortaklığını oluşturan ortaklardan hiçbirinin tek başına idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinde kendi durumlarına uygun olarak istenilen belge veya belgeleri sunamadığı, teknik şartnamede yapılan tanım uyarınca araç ve üst yapının bir bütün olduğu, idari şartnamede yapılan düzenlemeye göre, iş ortaklığında ortaklardan birinin üstyapı imalatçısı belgesini, diğerinin ise araç için yetkili satıcılık belgesini sunarak teklif veremeyecekleri, anılan iş ortaklığının idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinde belirtilen şekilde belge sunamadığı, bu nedenle anılan iş ortaklığının değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; “ …. Şikayet konusu ihalede _Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi & Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı olarak teklif verdiği, teklif dosyası kapsamında Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üst yapıcı olarak, Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi’nin araca ait yetkili satıcılık belgesi sunduğu görülmüştür. _

__

İdari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinde teklif verme yetkisine ilişkin hususlar ve sunulması gereken belgeler sayılmıştır.

__

_Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi & Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklif dosyası bu madde kapsamında değerlendirildiğinde; iş ortaklığını oluşturan firmalardan araç (kamyon) yetkili satıcısı olan Mengerler Tic.Türk. A.Ş. İzmir Şubesi’nin idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin alt maddesinin (b) bendi gereği araç yetkili satıcısı olduğuna dair belgeyi, Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti’nin ise, üstyapı imalatçısı olarak, idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddenin a/2 bendi gereği üstyapı imalatçısı olduğunu gösteren belgeyi sunduğu, idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin son paragrafında, ortaklardan birisinin sunması yeterli görülen ve iş ortaklığını oluşturan bu iki firmadan pilot ortağın sunduğu araç yetkili satıcısı olduğuna dair belgenin diğer ortak tarafından ayrıca sunulması şartının bulunmadığı, buna mukabil diğer ortağın sunduğu üstyapı imalatçı olunduğuna dair belgenin de pilot ortak tarafından ayrıca sunulmasına gerek olmadığı, her iki firmanın durumuna göre birini sunmuş olduğu araç yetkili satıcılık belgesi ile üstyapı imalatçılığı belgesinin, oluşturulan iş ortaklığı çerçevesinde birbirini tamamlayan belgeler olduğu, dolayısıyla ortak girişimin bu ihale için gerek ihale dokümanında, gerekse ilanda istenen, isteklinin ihale konusu makineyi teklif etme yetkisinin olup olmadığının tespitine yönelik belgeleri teklif dosyasında sunmuş oldukları kanaatine varıldığından anılan iş ortaklığının teklifinin uygun olduğu görülmüştür.” _ifadelerine yer verilmiştir.

İhaleye ilişkin teknik şartnamenin “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde; “ Bu teknik şartnamenin uygulanmasında, ihale dokümanında yer alan tanımların yanında;

__

2.1 Makina: 6x6 su ikmal aracını,

2.2. Üstyapı: Makinanın, su tankı, köpük tankı, içmesuyu tankı, yangın söndürme pompası ve monitör ile bunların müştemilatının tamamını ve işlevlerini yerine getirebilecek şekilde montaj edilmiş halini,

2.3. Araç: Üstyapının monte edildiği 6x6 müteharrik aracı ifade eder.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ Yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler” __ başlıklı 38 inci maddesinde;_“(1) Alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir. Bu hususun yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi durumunda aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerin birlikte istenmesi zorunludur. Aday veya istekli ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunar. Bu belgeler şunlardır:_

__

_ a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler, _

_ b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,_

_ c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi._

__

(2) İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.” hükümleri bulunmaktadır. __

İdari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” __ başlıklı 7.5 inci maddesi altında; “ 7.5.4. İsteklinin ihale konusu makinayı teklif etme yetkisinin olup olmadığının tespitine yönelik kendi durumuna uygun olan aşağıdaki belgeleri sunacaktır.

__

a) İstekli imalatçı ise, teknik şartnamede tanımı yapılan araç ve/veya üstyapı imalatçısı olduğunu gösteren belgelerden (Sanayi Sicil Belgesi, İmalat Yeterlik Belgesi, Yerli Malı Belgesi, Kapasite Raporu, isteklinin alım konusu malı ürettiğine ilişkin ilgili mevzuat uyarınca yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenen ve isteklinin üretici veya imalatçı olduğunu gösteren belgeler) birini verecektir.

__

İsteklinin durumuna göre vereceği belgeler:

__

_1) _İstekli araç imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, üstyapı için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

_2) _İstekli üstyapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

__

b) İstekli araç ve üstyapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

__

c) İstekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise, durumuna göre yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi,

__

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif ettiği mala ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.” düzenlemesi bulunmaktadır. __

__

Şikayet konusu ihalede ihale üzerinde bırakılan Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi & Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığında, Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi’nin % 66,40 ortaklık oranı ile pilot ortak sıfatında, Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise % 33,60 ortaklık oranı ile diğer ortak sıfatında olduğu belirlenmiştir.

İhale dosyasında yer alan belge ve bilgilerden anılan iş ortaklığının pilot ortağı olan Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi tarafından araç (Mercedes Benz) yetkili satıcısı olunduğuna dair yetki belgesi, diğer ortak sıfatında olan Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise, üstyapı imalatçısı olunduğuna dair Sanayi Sicil Belgesi ve kapasite raporu sunduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü, ihale dokümanında yapılan düzenlemeler ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde; şikayet konusu ihalede idari şartnamede yapılan düzenleme ile istekli araç imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, üstyapı için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri, istekli üstyapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri, istekli araç ve üstyapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri sunması istenmiştir. Dolayısıyla ihale konusu malın üstyapı ve araç olarak iki bölümden oluştuğu dikkate alındığında, isteklinin hem üstyapı hem de araç için yetkili satıcı ya da imalatçı olma şartı aranmıştır.

İdari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin son cümlesinde, iş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif ettiği mala (altyapı+araç) ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunmasının yeterli olduğu belirtilmiştir. Ancak ortaklardan birinin alt yapı için imalatçı, araç için yetkili satıcı olma durumu, ya da ortaklardan birinin alt yapı için yetkili satıcı, araç için imalatçı olma durumu belirtilmemiştir. Bu durumda iş ortaklığının, birden fazla gerçek veya tüzel kişinin hak ve sorumlulukları ile işin tümünü birlikte yapmak üzere oluşturdukları ortaklık olduğu dikkate alındığında, iş ortaklığının bir bütün olarak istekli sıfatına haiz olduğu noktasında değerlendirme yapmak gerekmektedir. Bu açıdan bakıldığında, idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin son cümlesinde iş ortaklıklarında bir ortağın her iki belgeye sahip olma durumunun yeterli olduğu belirtilmiştir. Ancak ortaklardan birinin alt yapı için imalatçı, araç için yetkili satıcı olma durumu, ya da ortaklardan birinin alt yapı için yetkili satıcı, araç için imalatçı olma durumu için idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerindeki düzenlemeler dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir. İş ortaklığında ortaklardan tümünün istekli sıfatını oluşturduğu noktasından hareket edildiğinde, idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinde belirtilen düzenlemeler çerçevesinde iş ortaklığında ortaklardan birinin araç için yetkili satıcılık belgesi, diğerinin üstyapı için imalatçı belgesini sunması durumunda bu iş ortaklığı yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler açısından yeterli bulunmuştur.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; Orman Genel Müdürlüğü tarafından 26.02.2010 tarihinde ihale edilen “6x6 Su İkmal Aracı Alımı İşi”’ne Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi & Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin iş ortaklığı olarak teklif verdiği, iş ortaklığının ortaklarından biri olan Mengerler Tic. Türk A.Ş. İzmir Şubesi Egemer firmasının üst yapının monte edildiği 6x6 müteharrik araç imalatçısının yetkili satıcısı, iş ortaklığının diğer ortağı olan Volkan İtfaiye Malz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise üst yapı ekipmanı imalatçısı olmak üzere bir araya gelmek suretiyle ihaleye konu malın tedarikinin karşılanmasına ilişkin iş ortaklığı olarak teklif verdikleri, ihaleye katılacak olan isteklilerden ihale konusu makineyi teklif etme yetkisinin olup olmadığının tespitine yönelik olarak mesleki ve teknik yeterliklerini tevsik etmek üzere sunmaları gereken belgelerin idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde, isteklinin ihale konusu malın imalatçısı, yetkili satıcısı/temsilcisi olması ya da serbest bölgede faaliyette bulunması durumuna göre ayrı ayrı düzenlendiği , idari şartnamede yapılan düzenlemelere göre, istekli araç imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, üst yapı için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri vermesi gerektiği, istekli üst yapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri de vermesi gerektiği, Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi & Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin iş ortaklığında Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üstyapı imalatçısı olduğu, bu durumda üst yapı imalatçısı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge ve bilgileri de vermeleri halinde ihale konusu malı teklif etmeye yetkili olacakları, ancak anılan firmanın araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belgeyi sunmadığı, iş ortaklığında diğer ortak olan Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi’nin de ihale konusu makinenin sadece araç kısmının yetkili satıcısı olduğu, üstyapıya ilişkin yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğuna ilişkin belgesi bulunmadığı, oysa idari şartnamede yapılan düzenleme uyarınca, iş ortaklıklarında ortaklardan birinin teklif edilen mala ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı yada yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması gerektiği, dolayısıyla anılan iş ortaklığında iş ortaklığını oluşturan ortaklardan hiçbirinin tek başına idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinde kendi durumlarına uygun olarak istenilen belge veya belgeleri sunamadığı, teknik şartnamede yapılan tanım uyarınca araç ve üst yapının bir bütün olduğu, idari şartnamede yapılan düzenlemeye göre, iş ortaklığında ortaklardan birinin üstyapı imalatçısı belgesini, diğerinin ise araç için yetkili satıcılık belgesini sunarak teklif veremeyecekleri, anılan iş ortaklığının idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinde belirtilen şekilde belge sunamadığı, ayrıca söz konusu ihalenin konsorsiyumlara açık olmadığı, eğer ki konsorsiyuma açılmış olsa idi ancak bu durumda söz konusu isteklinin (konsorsiyum olarak) ihale konusu mala teklif verme yetkisine haiz olabileceği, mevcut ihalede ise ihalenin konsorsiyumlara kapatılmasından dolayı anılan iş ortaklığı tarafından sunulan teklifin değerlendirmeye alınamayacağı, bu nedenle anılan iş ortaklığının değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, idare tarafından “ _Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi & Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklif dosyası bu madde kapsamında değerlendirildiğinde; iş ortaklığını oluşturan firmalardan araç (kamyon) yetkili satıcısı olan Mengerler Tic.Türk. A.Ş. İzmir Şubesi’nin idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin alt maddesinin (b) bendi gereği araç yetkili satıcısı olduğuna dair belgeyi, Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti’nin ise, üstyapı imalatçısı olarak, idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddenin a/2 bendi gereği üstyapı imalatçısı olduğunu gösteren belgeyi sunduğu, idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin son paragrafında, ortaklardan birisinin sunması yeterli görülen ve iş ortaklığını oluşturan bu iki firmadan pilot ortağın sunduğu araç yetkili satıcısı olduğuna dair belgenin diğer ortak tarafından ayrıca sunulması şartının bulunmadığı, buna mukabil diğer ortağın sunduğu üstyapı imalatçı olunduğuna dair belgenin de pilot ortak tarafından ayrıca sunulmasına gerek olmadığı, her iki firmanın durumuna göre birini sunmuş olduğu araç yetkili satıcılık belgesi ile üstyapı imalatçılığı belgesinin, oluşturulan iş ortaklığı çerçevesinde birbirini tamamlayan belgeler olduğu, dolayısıyla ortak girişimin bu ihale için gerek ihale dokümanında, gerekse ilanda istenen, isteklinin ihale konusu makineyi teklif etme yetkisinin olup olmadığının tespitine yönelik belgeleri teklif dosyasında sunmuş oldukları kanaatine varıldığından anılan iş ortaklığının teklifinin uygun olduğu görülmüştür.” _ifadelerine yer verilmiştir.

Teknik şartnamenin “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde; “ Bu teknik şartnamenin uygulanmasında, ihale dokümanında yer alan tanımların yanında;

__

2.1 Makina: 6x6 su ikmal aracını,

2.2. Üstyapı: Makinanın, su tankı, köpük tankı, içmesuyu tankı, yangın söndürme pompası ve monitör ile bunların müştemilatının tamamını ve işlevlerini yerine getirebilecek şekilde montaj edilmiş halini,

2.3. Araç: Üstyapının monte edildiği 6x6 müteharrik aracı ifade eder.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari şartnamenin 7.5.4. maddesinde; “ İsteklinin ihale konusu makinayı teklif etme yetkisinin olup olmadığının tespitine yönelik kendi durumuna uygun olan aşağıdaki belgeleri sunacaktır.

__

a) İstekli imalatçı ise, teknik şartnamede tanımı yapılan araç ve/veya üstyapı imalatçısı olduğunu gösteren belgelerden (Sanayi Sicil Belgesi, İmalat Yeterlik Belgesi, Yerli Malı Belgesi, Kapasite Raporu, isteklinin alım konusu malı ürettiğine ilişkin ilgili mevzuat uyarınca yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenen ve isteklinin üretici veya imalatçı olduğunu gösteren belgeler) birini verecektir.

__

İsteklinin durumuna göre vereceği belgeler:

__

_1) _İstekli araç imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, üstyapı için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

_2) _İstekli üstyapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

__

b) İstekli araç ve üstyapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

__

c) İstekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise, durumuna göre yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi,

__

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif ettiği mala ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari şartnamenin 15.1 maddesinde; birden fazla gerçek veya tüzel kişinin, iş ortaklığı oluşturmak suretiyle ihaleye teklif verilebileceği, 16 ncı maddesinde ise; Konsorsiyumların ihaleye teklif veremeyeceği düzenlenmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde;

“ (1) Alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir. Bu hususun yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi durumunda aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerin birlikte istenmesi zorunludur. Aday veya istekli ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunar. Bu belgeler şunlardır:

__

_ a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler, _

_ b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,_

_ c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi._

__

(2) İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.” hükmüne yer verilmiştir.

İdarece, teknik şartnamede ihale konusu alıma konu malın (“6x6 Su İkmal Aracının) “ Üstyapının monte edildiği 6x6 müteharrik araç” olarak tanımlandığı, bir başka anlatımla; idarenin satın almayı düşündüğü makinanın araç ve üst yapıdan oluştuğu ve bir bütün olarak teklif verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik şartnamede yapılan tanımdan hareketle, ihaleye teklif verecek isteklilerin idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde belirtilen “ İsteklinin ihale konusu makinayı teklif etme yetkisinin olup olmadığının tespitine yönelik kendi durumuna uygun olan aşağıdaki belgeleri sunacaktır.” hükmü uyarınca; 1)İstekli araç imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, üstyapı için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri, 2) İstekli üstyapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri, 3)İstekli araç ve üstyapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri, 4)İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif ettiği mala ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması gerekmektedir.

Diğer taraftan şikayete konu hususun anlaşılabilmesi için; “istekli” ve “mal” tanımlarının yapılarak “istekli” ve “mal” kelimelerinden ne anlaşılması gerektiğinin açıklanması gerekmektedir.

1-) Mal tanımı açısından;

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde; “ Mal: Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları, ifade eder ” hükmü yer almaktadır.

İdarece, ihale konusu malın tanımının yapılabilmesi için teknik şartnamenin 2. maddesinde, ihale konusu mal (“6x6 Su İkmal Aracı= Makina=Üstyapı+ Araç) olarak tanımlamış olup, ihaleye teklif verecek isteklilerin yeterliğe ilişkin sunacağı belgeleri (idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde ki gibi) makinanın tamamına ait olacaktır. Bir başka anlatımla; ihale konusu mal yani makina; araç ve üst yapıdan oluştuğundan, teklif verecek isteklilerin üst yapı imalatçısı olması durumunda, üst yapı için imalatçılık belgesi ile birlikte araç için yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgesini, isteklinin araç imalatçısı olması durumunda; araç için imalatçılık belgesi ile birlikte üst yapı için yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgesini, isteklinin araç ve üst yapının yetkili satıcısı yada yetkili temsilcisi olması durumunda; hem aracın hem de üst yapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi olduğunu gösteren belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İhaleye iş ortaklığı tarafından teklif verilmesi durumunda da, ortaklardan birinin yukarıdaki belgeleri eksiksiz sunması halinde yani, araç için yetkili satıcı ise; araç için yetkili satıcılık belgesi ile birlikte üst yapı için yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgesini, üst yapı imalatçısı ise; üst yapı için imalatçılık belgesi ile birlikte araç için yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgesini sunması halinde teklifi yeterli kabul edilebilecektir.

2-) İstekli tanımı açısından;

Anılan Kanunun 4. Maddesinde;

“ İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,

Tedarikçi : Mal alımı ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri,

Ortak girişim: İhaleye katılmak üzere birden fazla gerçek veya tüzel kişinin aralarında yaptıkları anlaşma ile oluşturulan iş ortaklığı veya konsorsiyumları,

ifade eder.” hükmü mevcuttur.

Aynı şekilde Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde;

“….(2) İş ortaklığını oluşturanlar, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yapar.

_ …_

_(5) İş ortaklıklarının ihaleye katılabilmek için sunacakları belgelerin belirlenmesinde ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmede, bu Yönetmeliğin “İkinci Kısmında” yer alan düzenlemeler esas alınır.” _

__

__ hükmü bulunmakta olup, aynı Yönetmeliğin iş ortaklıklarının ihaleye katılabilmek için sunacakları belgelerin belirlenmesinin yapıldığı yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmede, esas alınacak olan düzenlemelerin ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine göre 3 farklı katagoride ortak girişimin iş ortaklığı veya konsorsiyum olması durumuna göre ayrı ayrı düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Anılan Yönetmelikteki belirtilen düzenlemeler incelendiğinde ise;

1inci kategori;

1.1.Bankalardan temin edilecek belgeler başlıklı 32 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında,

1.2.Satış sonrası servis, bakım ve onarım hizmetleri ile yedek parça sağlanması başlıklı 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasında,

1.3.Makine, techizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, imalat belgeleri ve kapasite raporu başlıklı 40 ıncı maddesinin 5 inci ve 11 inci fıkralarında,

1.4.Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman başlıklı 43 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında,

“ İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.” hükmü ile müştereken aynı anlam verecek şekilde düzenlenmiştir.

2 nci kategori;

2.1.Bilanço ve eşdeğer belgeler başlıklı 33 üncü maddesinin 8 inci fıkrasında “ Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. ” hükmü,

2.2.İş hacmini gösteren belgeler başlıklı 34 üncü maddesinin 11 ve devam eden fıkralarındaki “ İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için sağlanması zorunludur.” hükmü,

__ 2.3.İş hacmini gösteren belgeler başlıklı 37 nci maddesinin 4üncü ve devam eden fıkralarında; _“(Değişik: 3/7/2009-27277 R.G/3. md.) İş ortaklığında pilot ortağın, asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması gerekir. Ancak, her durumda pilot ortağın iş deneyim tutarının diğer ortaklardan her birinin iş deneyim tutarından fazla olması zorunludur. Pilot ortağın iş deneyim tutarının diğer ortaklardan her birinin iş deneyim tutarından fazla olması ve asgari iş deneyim tutarının en az %20’sini sağlaması şartıyla iş deneyim tutarının kalan kısmı diğer ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından karşılanabilir. Pilot ortağa ait iş deneyimini gösteren belgenin yeterlik kriterini sağlaması halinde, diğer ortaklar iş deneyimini gösteren belge sunmak zorunda değildir. _

_(5) Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, her bir ortak, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen asgari iş deneyim tutarını sağlamak zorundadır. Bu ihalede konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi durumunda, iş deneyimine ilişkin kriterin sağlanması amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir.” _hükümleri,

Ortak girişimin iş ortaklığı veya konsorsiyum olması durumuna göre her yeterlik kriteri için münferiden ayrı anlamlar verecek şekilde düzenlenmiştir.

3 üncü kategori;

3.1.Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler başlıklı 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile ikinci fıkrasının (b) bendi ve üçüncü fıkrasının (b) bendi,

3.2.Kırkıncı madde başlığı içerisindeki imalat yeterlik belgesine ilişkin onüç ve hizmet yeterlik belgesine ilişkin ondördüncü fıkralarında,

3.3.Yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler başlıklı 38 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

“ İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.”

Hükümlerinde, madde başlıklarındaki yeterlik konularına göre yeterlik için istenilen belgelerin sunuluşu açısından aynı anlama gelecek şekilde birbiri ile eş anlamlı olarak düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümlerine göre, iş ortaklığını oluşturanlar, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yapacaklarında şüphe bulunmamakta, ancak iş ortaklıklarının ihaleye katılabilmek için sunacakları belgelerin belirlenmesine ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin Yönetmeliğin ikinci kısmında yer alan hükümlere uygun olarak yapılması zorunludur.

Nitekim, idarece İdari Şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinde ihale konusu malı teklif edebilmeye ilişkin yapılan düzenleme anılan Yönetmeliğin 38 inci maddesi hükmüne uygun olarak yapılmıştır.

İş ortaklığında ortaklardan tümünün istekli sıfatını oluşturduğu noktasından hareket edilerek iş ortaklığı olan isteklinin yeterliğinin değerlendirilemeyeceği, iş ortaklıklarının ihaleye katılabilmek için sunacakları belgelerin belirlenmesine ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin anılan Yönetmeliğin ikinci kısmının 38 inci maddesinde yer alan “ iş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili belirtilen düzenlemeler satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.” hükmünün __ idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesi ile birlikte değerlendirilerek, iş ortaklığında ortaklardan birinin araç ve üst yapıdan oluşan ihale konusu mala (makina) ilişkin belgelerini eksiksiz bir şekilde tek başına sunması halinde iş ortaklığı olan istekliye ait teklifin bu kriter yönünden yeterli bulunacağı ve teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirmesi zorunludur.

İhale konusu işin mal alımı olması nedeniyle, anılan Kanun hükmünde belirtildiği üzere, isteklinin, mal alımı ihalesine teklif veren tedarikçi olduğu, tedarikçinin; mal alımı ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri, ortak girişimin ise; ihaleye katılmak üzere birden fazla gerçek veya tüzel kişinin aralarında yaptıkları anlaşma ile oluşturulan iş ortaklığı ya da konsorsiyumlar olarak ifade edildiği, kısacası iş ortaklığının birden fazla gerçek veya tüzel kişilik tarafından oluşturulmuş olması nedeniyle onlara yeni bir tüzel kişilik kazandırdığından tek bir istekli olarak anılacağı açıktır.

Bu itibarla, iş ortaklığı tarafından sunulacak yeterliğe ilişkin belgeler değerlendirilirken, söz konusu ihale için ihale dokümanında yer alan düzenlemeler esas alınarak, iş ortaklığının ortaklarının ayrı ayrı birer tüzel kişilik olarak değil tek başına yeni bir tüzel kişilik olarak değerlendirilmesi ve idari şartnamede istenilen belgelerin usule uygun ve eksiksiz olarak sunulup sunulmadığına bakılması gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu ihale için, iş ortaklığını oluşturan ortakların her birini ayrı bir tüzel kişilik olarak değerlendirmemiz durumunda da, idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde yapılan düzenleme gereğince, istenilen belgeleri usule uygun ve tam olarak tek bir ortağın sunması zorunluluğu vardır. Yani, anılan düzenleme; iş ortaklığını oluşturan ortaklardan birinin sadece yetkili satıcılık belgesini, diğer ortağın ise sadece üst yapı imalatçısı olduğuna ilişkin belgeyi sunarak, birbirlerinin eksik belgelerini tamamlamalarına imkan vermemektedir.

İdari şartnamenin 7.5.4 maddesinde isteklinin durumuna göre vereceği belgeler açık ve net olarak düzenlenmiş olmasına rağmen, anılan ihalede iş ortaklığını oluşturan ortaklar tarafından idari şartnamenin 7.5.4 maddesi gereğince idareye sunulan belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; iş ortaklığını oluşturan ortaklardan üst yapı imalatçısı olan ortak tarafından sadece üst yapı için imalatçılık belgesi sunulduğu, ancak bu durumun idari şartnamenin 7.5.4.a.2 maddesine “ İstekli üstyapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler sunulacaktır.” aykırılık teşkil ettiği, diğer ortağın ise araç için yetkili satıcı olduğu ve sadece araç için yetkili satıcılık belgesini sunduğu, ancak bu durumun da idari şartnamenin 7.5.4.b maddesine “ İstekli araç ve üstyapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler i sunacaktır.” aykırılık teşkil ettiği açıktır.

İdari şartnamenin 7.5.4 maddesinin son fıkrasında __ yer alan; “ iş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif ettiği mala ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.” ifadesinden, ortaklardan birinin teklif ettiği mala ilişkin imalatçı olması durumunda (burada mal’ın makine olduğu ve araç ve üst yapıdan oluştuğu dikkate alınmalıdır.); üst yapı imalatçısı ise; üst yapı için imalatçılık belgesi ile birlikte araç için yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgelerini sunması durumunda, yeterli kabul edilebilecektir. Aksi halde, tek başına üst yapı için imalatçılık belgesi yeterli kabul edilmeyecektir. Aynı şekilde yetkili satıcılık için de; hem araç için hem de üst yapı için yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgesinin ortaklardan biri tarafından sunulması durumunda teklifin geçerli olacağı anlaşılmaktadır.

Bir başka anlatımla, iş ortaklığını oluşturan ortaklardan hiçbirinin idari şartnamenin 7.5.4 maddesi hükmü uyarınca tek başına; anılan ihalede olduğu gibi, istekli üst yapı imalatçısı ise, üst yapının imalatçılık belgesi ile birlikte araç için yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgesini sunmadığı, veya istekli araç için yetkili satıcı ise; araç için yetkili satıcılık belgesi ile birlikte üst yapı için de yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgesini sunmadığı tespit edilmiştir.

Buna karşın, iş ortaklığını oluşturan ortaklar tarafından idari şartnamenin 7.5.4 maddesi hükmüne aykırı olarak ayrı ayrı (pilot ortak: araç için yetkili satıcılık belgesini, özel ortak ise: üst yapı için imalatçılık belgesini) belge sundukları ve idarece bu belgelerin yeterli kabul edildiği, oysa anılan maddede yer alan düzenleme ile iş ortaklığı olsun ya da olmasın isteklilerce sunulacak belgelerin; İstekli sadece araç için yetkili satıcı ise; araç için yetkili satıcılık belgesinin yanı sıra üst yapının da yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi olduğuna ilişkin belgelerin ikisini birden sunması durumunda, ya da İstekli, sadece üst yapının imalatçısı ise; imalatçılık belgesinin yanı sıra araç için yetkili satıcılık veya yetkili temsilcilik belgesinin ikisini birden sunması durumunda yeterli kabul edilebileceği, aksi halde mevcut ihalede olduğu gibi, iş ortaklığını oluşturan ortaklardan birinin sadece araç için yetkili satıcılık belgesini sunarak, diğer ortak tarafından da sadece üst yapı için imalatçılık belgesi sunarak anılan ihaleye teklif verilemeyeceği açık olmasına rağmen, ihalenin sonucunu etkileyen bu husus idare tarafından yapılan değerlendirmede dikkate alınmamıştır.

Ayrıca, söz konusu düzenlemeden iş ortaklığının ortakları tarafından ayrı ayrı sunulan belgelerin birbirini tamamladığı anlayışından hareketle mevcut ihalede olduğu gibi yanlış kabulden gidilmesi durumunda, tek bir gerçek ya da tüzel kişilik tarafından ihale konusu malı yani makinayı oluşturan bölümlerden, sadece üst yapı için imalatçı olduğunu gösteren belgelerin sunulması durumunda, ya da sadece araç için yetkili satıcılık ya da yetkili temsilcilik belgelerinin sunulması durumunda nasıl bir yol izleneceği bilinmemektedir. Kaldı ki, idari şartnamede yapılan mevcut düzenlemeye göre, tek bir gerçek ya da tüzel kişilik tarafından teklif verilmesi durumunda ihale konusu mala yani makinaya ilişkin hem araç için yetkili satıcılık belgesi hem de üst yapı için yetkili satıcılık ya da imalatçılık belgesi verilmesinin zorunlu olduğu, ancak bu durumda teklifin değerlendirmeye alınabileceği açıktır.

Dolayısıyla idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde yapılan düzenleme iş ortaklarına herhangi bir ayrıcalık tanımamaktadır. Yani, iş ortaklığını oluşturan ortaklardan herhangi birinin teklif edilen malın araç ya da üst yapı imalatçısı olması durumuna göre; İstekli araç imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, üstyapı için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri, İstekli üstyapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler i vermesi halinde yeterli kabul edileceği, aksi halde araç ya da üst yapı için tek başına imalatçılık belgesini vermesi yeterli kabul edilmeyecektir. Aynı şekilde, iş ortaklığını oluşturan ortaklardan herhangi birinin teklif edilen malın yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi olması durumuna göre; İstekli araç ve üstyapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi olduğunu gösteren belge veya belgeleri sunması halinde yeterli kabul edilebileceği, aksi halde tek başına araç için yetkili satıcılık ya da yetkili temsilcilik belgesini vermesi yeterli kabul edilmeyecektir.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığını oluşturan ortaklardan pilot ortak olan Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi tarafından araç (Mercedes Benz) yetkili satıcısı olunduğuna dair yetki belgesi, özel ortak sıfatında olan Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise, üstyapı imalatçısı olunduğuna dair Sanayi Sicil Belgesi ve kapasite raporu sunduğu tespit edilmiştir.

Oysa ki, 4734 sayılı Kanunun 4. maddesi, teknik şartnamenin 2. maddesi ve idari şartnamenin 7.5.4 maddesi birlikte değerlendirildiğinde;

İhale konusu malın teknik şartnamede yapılan tanımdan da anlaşılacağı üzere Üstyapının monte edildiği 6x6 müteharrik aracı ifade eden Makina olduğu, idari şartnamenin 7.5.4 maddesi hükmü uyarınca; makinayı teklif etme yetkisinin olup olmadığı hususunun tespiti için ise;

1- Pilot ortak olan Mengerler Tic. A.Ş. İzmir Şubesi’nin araç için yetkili satıcılık belgesine sahip olduğu, eğer ki istekli yetkili satıcı ise; idari şartnamenin 7.5.4.b maddesi gereğince; İstekli araç ve üstyapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler sunulacaktır denilerek, tek başına araç için yetkili satıcı/yetkili temsilci olunmasının yeterli olamayacağından, iş ortaklığında ortaklardan birinin teklif ettiği mala ilişkin yetkili satıcı olduğunu gösteren belge (yetkili satıcılık belgesi ) olarak da yeterli olmayacağı,

2- Özel ortak olan Volkan İtfaiye Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise, üstyapı imalatçısı olduğu, eğer ki istekli üst yapı imalatçısı ise; idari şartnamenin 7.5.4.a.2 maddesi gereğince; İstekli üstyapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler sunulacaktır denilerek, tek başına üst yapı için imalatçı olunmasının yeterli olamayacağından, iş ortaklığında ortaklardan birinin teklif ettiği mala ilişkin imalatçı olduğunu gösteren belge olarak da yeterli olmayacağı,

Anlaşılmaktadır.

Kısacası, iş ortaklığı olması durumunda ortaklardan birinin üst yapı imalatçısı, diğerinin ise araç için yetkili satıcı olması ve bu belgeleri ayrı ayrı sunarak ihaleye teklif vermesi ve bu teklifinde değerlendirmeye alınarak ihalenin bu iş ortaklığının üzerinde bırakılması kabul edilebilir bir durum ise, idari şartnamenin 7.5.4.a.1, 7.5.4.a.2, 7.5.4.b bentlerinde yapılan düzenlemenin yok hükmünde olacağı, oysa bu düzenlemenin kesinleşen ihale dokümanın hükmü olduğu ve tekliflerin buna göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Kaldı ki idare tarafından başvuru sahibine verilen cevabi yazıda da “ kanaat ” kullanılarak karar verildiği, idarenin kendi yazdığı şartname hükmünü uygulamayarak değerlendirmeyi gerçek yeterliğe sahip istekliler arasında değil, yeterliği olmayan istekliye (iş ortaklığına) ihale bırakarak, 4734 sayılı Kanunun 5. Maddesine aykırı işlem tesis ettiği, idarenin ve anılan Kurul kararının uygulanması durumunda idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde belirtilen yeterliğe haiz olmayan bir isteklinin haksız kazanç ve iş deneyimi edineceği açıktır.

Bir başka anlatımla, ihalede yeterlik değerlendirmesinin eşitler arasında yapılması gerektiği, yarışacak olan isteklilerin ihale tarihinde kesinleşmiş dokümanın idari şartnamesinin 7.5.4 maddesinde belirtilen düzenlemeye uygun belgeye sahip olmaları gerektiği, ancak bu durumda yarışa katılabilecekleri, söz konusu ihalede yeterliği olmayan iş ortaklığı üzerinde ihale bırakılarak, gerçek yeterliğe sahip 5 isteklinin haksız rekabete uğradığı değerlendirilmektedir.

Şikayete konu iş ortaklığı tarafından sunulacak belgelerde aranılacak yeterlik değerlendirmesi yapılırken, yukarıda aktarılan hususlardan hareketle; iş ortaklığında ortaklardan birinin teklif ettiği mala ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunmasının yeterli olacağı düzenlemesinden, iş ortaklığı olan isteklinin ortaklarından birinin mutlak surette teklif edilen mala ilişkin imalatçı ise; idari şartnamenin 7.5.4.a.1 veya 7.5.4.a.2 deki belgelerden kendi durumuna uyan belgelerin tamamını sunması halinde imalatçılığa ilişkin belgesinin yeterli kabul edileceği, veya yetkili satıcı ise; idari şartnamenin 7.5.4.b deki belgeleri sunması halinde yetkili satıcılık yada yetkili temsilci olduğuna ilişkin belgesini sunduğu yeterli kabul edilebilecektir. Ancak, bu durumda yanına bir başka gerçek ya da tüzel kişiliği alarak söz konusu ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verebilecektir. Yoksa iş ortaklığı ortaklarından biri idari şartnamenin 7.5.4.a.1 veya 7.5.4.a.2 ya da 7.5.4.b deki belgelerden eksik olan belgesini tamamlamak amacıyla iş ortaklığı oluşturarak ihaleye teklif sunamayacaktır.

Ancak, ihale konsorsiyuma açık olsaydı, işin uzmanlık gerektiren kısımları idarece araç ve üst yapı olmak üzere belirtilerek bunlara ait imalatçı veya yetkili satıcıların kendi uzmanlık alanları ile ilgili olan kısımlarına ait imalatçılık veya yetkili satıcılık belgelerini sunarak konsorsiyum ortaklığı yapmak suretiyle bu ihaleye teklif verebileceklerdi.

Diğer taraftan, idari şartnamenin 16 ncı maddesinde konsorsiyumların bu ihaleye teklif veremeyecekleri düzenlemesi bulunmakta olup, başvuru sahibi tarafından gerek idareye gerekse Kurumumuza yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvurularında da anılan ihalede iş ortaklığı tarafından sunulan belgelerin ancak konsorsiyum ortaklığı olması durumunda değerlendirilebileceği, ancak bu ihalenin konsorsiyumlara kapalı olması nedeniyle iş ortaklığı tarafından sunulan belgelerin idari şartnamenin 7.5.4 maddesi uyarınca değerlendirmeye alınamayacağı ifade edildiği dikkate alınarak şikayet konusu değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Anılan Kurul kararında; “… iş ortaklığının, birden fazla gerçek veya tüzel kişinin hak ve sorumlulukları ile işin tümünü birlikte yapmak üzere oluşturdukları ortaklık olduğu dikkate alındığında, iş ortaklığının bir bütün olarak istekli sıfatına haiz olduğu noktasında değerlendirme yapmak gerekmektedir. Bu açıdan bakıldığında, idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin son cümlesinde iş ortaklıklarında bir ortağın her iki belgeye sahip olma durumunun yeterli olduğu belirtilmiştir. Ancak ortaklardan birinin alt yapı için imalatçı, araç için yetkili satıcı olma durumu, ya da ortaklardan birinin alt yapı için yetkili satıcı, araç için imalatçı olma durumu için idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerindeki düzenlemeler dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir. İş ortaklığında ortaklardan tümünün istekli sıfatını oluşturduğu noktasından hareket edildiğinde, idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinde belirtilen düzenlemeler çerçevesinde iş ortaklığında ortaklardan birinin araç için yetkili satıcılık belgesi, diğerinin üstyapı için imalatçı belgesini sunması durumunda bu iş ortaklığı yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler açısından yeterli bulunmuştur. …” denilerek, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararında, karara mesnet oluşturan “ İş ortaklığında ortaklardan tümünün istekli sıfatını oluşturduğu” sözcükleri değerlendirildiğinde, bu sözcüklerden yola çıkılarak isteklinin iş ortaklığı olmaması durumunda yani tek bir gerçek ya da tüzel kişiliğin tek başına teklif vermesi durumunda;

A) İstekli sadece araç için yetkili satıcılık belgesine sahip ise, idari şartnamenin 7.5.4.b maddesi “ İstekli araç ve üstyapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler” uyarınca, aynı zamanda üst yapının yetkili satıcısı veya yetkili temsilcisi olduğunu gösteren belgeleri sunamadığından teklifi değerlendirmeye alınamayacaktır.

B) İstekli sadece üst yapı imalatçısı ise; idari şartnamenin 7.5.4.a.2 maddesi “ İstekli üstyapı imalatçısı ise, imalatçı olduğunu gösteren belgelerle birlikte, araç için yetkili satıcı veya yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler” uyarınca, aynı zamanda araç için yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgeleri sunamadığından teklifi değerlendirmeye alınamayacaktır.

(A) ve (B) bentlerinde yapılan açıklamadan da anlaşılacağı üzere; idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde yapılan düzenleme ile gerek iş ortaklığını oluşturan ortaklar tarafından sunulacak belgelerde, gerekse tek başına gerçek ya da tüzel kişi istekli tarafından sunulan belgelerde, her bir istekli için belgenin bir bütün olarak tamamının sunulmasının zorunlu kılındığı, iş ortaklığını oluşturan ortaklar için sunulacak belgeler açısından ayrıcalıklı bir düzenlemeye yer verilmediği, ayrıcalıklı bir düzenleme yapılması durumunda da 4734 sayılı Kanun 5. maddesine aykırılık teşkil edeceği açıktır.

Bu itibarla; yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde; idarece iş ortaklığı tarafından ayrı ayrı ve eksik olarak sunulan belgelerin kabul edilmesi durumunda, sunulacak belgeler bakımından ihaleye teklif verecek gerçek veya tüzel kişilik olarak tek başına teklif veren isteklilere eşit muamele yapılmamış olacağından, idarece alınan karar 4734 sayılı Kanunun 5. maddesinde sayılan ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve rekabet ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.

Sonuç olarak; anılan karar metni incelendiğinde, kararda da iş ortaklığını oluşturan ortaklardan birinin , idari şartnamenin 7.5.4 maddesinin son cümlesinde iş ortaklıklarında bir ortağın her iki belgeye sahip olma durumunun yeterli olduğu belirtilerek, devamında da ancak ortaklardan birinin alt yapı için imalatçı, araç için yetkili satıcı olma durumu, ya da ortaklardan birinin alt yapı için yetkili satıcı, araç için imalatçı olma durumu için idari şartnamenin 7.5.4 üncü maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerindeki düzenlemeler dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiş olup, İş ortaklığında ortaklardan tümünün istekli sıfatını oluşturduğu noktasından hareket edilerek, istekli tanımına aykırı olacak şekilde iş ortaklığının herhangi bir ortağı tarafından birinin araç için, diğerinin üst yapı için belge sunması durumunda yeterli kabul edileceğine ilişkin bir düzenleme olmamasına rağmen, aksine iş ortaklıklarının ihaleye katılabilmek için sunacakları belgelerin belirlenmesine ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin Yönetmeliğin ikinci kısmında yer alan hükümlere uygun olması zorunlu olup, ayrıca ihalenin konsorsiyumlara kapalı olduğu hususu da dikkate alındığında, bu şekilde belge sunarak teklif verilebilmesinin sadece konsorsiyumlarda mümkün olabileceği bilinmekte iken, idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde belirtilen düzenlemeler çerçevesinde, iş ortaklığında ortaklardan birinin araç için yetkili satıcılık belgesi, diğerinin üstyapı için imalatçı belgesini sunması durumunda, bu iş ortaklığının yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler açısından yeterli bulunması, 4734 sayılı Kanunun 4 ve 5 inci maddelerine, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 4 üncü, 30 uncu ve 38 inci maddelerine, teknik şartnamenin 2 nci maddesine ve idari şartnamenin 7.5.4 maddesi ile 16 ncı maddesinde yer alan düzenlemeye aykırılık teşkil etmektedir.

Bu itibarla, idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde belirtilen yeterlik şartlarına haiz olmayan iş ortaklığı tarafından ayrı ayrı sunulan belgelerinin ihale konusu malın tamamına teşmil etmediği anlaşıldığından ve de ortaklar tarafından eksik belgelerin tamamlanamayacağı sonucuna varıldığından (iş ortaklığını oluşturan ortakların herhangi biri tarafından, idari şartnamenin 7.5.4 maddesinde belirtilen belgelerin ikisinin birden sunulması zorunlu olduğundan) , uygun belge sunmadığı anlaşılan iş ortaklığı isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihale işlemlerine devam edilerek, ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

** Kurul Üyesi**