KİK Kararı: 2010/UH.III-960

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/025
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 06.04.2010
Karar No : 2010/UH.III-960
BAŞVURU SAHİBİ:
Sgs Turizm Taş İnş. Pet Ürün Tem ve Gıda San. Dış Tic. Ltd.Şti., Fevzi Çakmak Mah. Osmangazi Cd. No.161/2 Bağcılar/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C. Bursa Yıldırım Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü, Şükraniye Mahallesi 16309 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/182 İhale Kayıt Numaralı "2010-3 İlçemiz Güney Batısının Bir Kısmı ile Güney Doğ.Düşen 3.Bölge (15 Mahalle)Temizliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.04.2010 tarih ve III.H.08.26.0222/2010-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bursa Yıldırım Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 24.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2010-3 İlçemiz Güney Batısının Bir Kısmı İle Güney Doğ. Düşen 3. Bölge (15 Mahalle) Temizliği” ihalesine ilişkin olarak SGS Turizm Taş İnş. Pet Ürün Tem ve Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 12.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.03.2010 tarih ve 7059 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye en düşük fiyatı sunan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi ve açıklama talep edilmesi gerekirken, hiçbir işlem yapılmadan ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, idari şartname gereğince ihalede asgari personel maliyetinin 4.535.066,38 TL, başvuru sahibinin teklifi ile bu tutar arasındaki farkın 1.576.036,52 TL olduğu, söz konusu tutar ile ihalede kullanılacak araçların akaryakıt, tamir-bakım, kasko, trafik sigortası, amortisman giderleri, personelin tazminat hakları, giyim malzemeleri ve diğer giderlerin karşılanamayacağı, idarece açıklanan 9.050.821,36 TL’lik yaklaşık maliyetin kar oranı bilinmediğinden, en yüksek oran olan %20 kabul edilse dahi teklifin karsız yaklaşık maliyetin altında kalacağı, idarenin tekliflerin asgari maliyeti karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek zorunda olduğu, dolayısıyla idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin Bursa Yıldırım Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2010-3 İlçemiz Güney Batısının Bir Kısmı İle Güney Doğ. Düşen 3. Bölge (15 Mahalle) Temizliği İşi” olduğu, işin süresinin 01.04.2010-31.03.2012 tarihleri arasında 731 takvim günü olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhalede yaklaşık maliyetin asgari işçilik maliyeti ve piyasa rayiçleri esas alınarak hesaplandığı, kar oranının %10 olarak belirlendiği, karsız yaklaşık maliyet tutarının ise 8.228.019,41 TL olduğu görülmüştür.

İsteklilerin teklif fiyatları incelendiğinde, sırasıyla 6.111.102,90 TL, 6.160.146,97 TL, 6.280.362,14 TL, 6.479.440,00 TL, 6.804.865,00 TL, 6.988.223,00 TL, 7.192.505,00 TL tutarlarında geçerli teklifler sunulduğu, en yüksek teklifin teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Kara-Can Ltd. Şti.’ne ait 6.111.102,90 TL’lik teklifin toplam yaklaşık maliyetin yaklaşık %67 ‘sine, karsız yaklaşık maliyetin ise yaklaşık %74 ‘üne isabet ettiği görülmüştür. İhalede ilk beş sıradaki teklif dikkate alındığında, beşinci sıradaki teklifin ihale üzerinde bırakılan tekliften yaklaşık %11 fazla olduğu; başvuru sahibinin teklifinin ise, ihale üzerinde bırakılan tekliften yaklaşık %15 fazla olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kanunun anılan hükmü aşırı düşük tekliflerin tespiti hususunda idarelere takdir yetkisi tanımaktadır. Söz konusu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılmalıdır. Kanunda tanınan bu yetki çerçevesinde, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde teklifin, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olup olmadığı değerlendirilmelidir. Görüldüğü üzere ihale komisyonunun aşırı düşük tekliflerin tespitindeki tek dayanak noktası yaklaşık maliyet değildir. Bu itibarla, ihaleye sunulan teklif tutarlarının hangi düzeyde oluştuğu, aralarında kayda değer bir fark bulunup bulunmadığı hususu da, bir teklifin aşırı düşük olup olmadığının tespitinde önemli bir etkendir.

Personel çalıştırmasına dayalı olmayan incelemeye konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyete göre düşük olduğu görülmekle birlikte, diğer tekliflerle arasındaki farkın makul karşılanabilecek bir düzeyde olduğu, ihalede tekliflerin birbirine yakın tezahür ettiği anlaşılmış olup, ihale komisyonunun kendisine tanınan takdir hakkı çerçevesinde kalarak isteklilerce sunulan tekliflerin aşırı düşük olmadığı yönünde tesis ettiği işlemin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından; “ ihaleye en düşük fiyatı sunan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi ve açıklama talep edilmesi gerekirken, hiçbir işlem yapılmadan ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, idari şartname gereğince ihalede asgari personel maliyetinin 4.535.066,38 TL, başvuru sahibinin teklifi ile bu tutar arasındaki farkın 1.576.036,52 TL olduğu, söz konusu tutar ile ihalede kullanılacak araçların akaryakıt, tamir-bakım, kasko, trafik sigortası, amortisman giderleri, personelin tazminat hakları, giyim malzemeleri ve diğer giderlerin karşılanamayacağı, idarece açıklanan 9.050.821,36 TL’lik yaklaşık maliyetin kar oranı bilinmediğinden, en yüksek oran olan %20 kabul edilse dahi teklifin karsız yaklaşık maliyetin altında kalacağı, idarenin tekliflerin asgari maliyeti karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek zorunda olduğu, dolayısıyla idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.”**** iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.13. maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5. maddesinde ise; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “ 2010-3 İlçemiz Güney Batısının Bir Kısmı İle Güney Doğ. Düşen 3. Bölge (15 Mahalle) Temizliği ” olduğu, yaklaşık maliyetin 9.050.821,36 TL olarak belirlendiği, 17 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 8 istekli tarafından teklif sunulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, bir isteklinin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 7 teklifin tamamının geçerli teklif olarak belirlendiği, teklif fiyatlarının sırasıyla 6.111.102,90 TL, 6.160.146,97 TL, 6.280.362,14 TL, 6.479.440,00 TL, 6.804.865,00 TL, 6.988.223,00 TL ve 7.192.505,00 TL olduğu, ihalenin 6.111.102,90 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 6.160.146,97 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında %10 oranında (822.801,94 TL) yüklenici kârı öngörüldüğü, kârsız yaklaşık maliyetin 8.228.019,41 TL olduğu, başvuru sahibinin teklif tutarı dahil tüm geçerli teklif tutarlarının kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi dahil teklifleri geçerli kabul edilen tüm istekliler tarafından sunulan teklif tutarlarının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşıldığından, ihale konusu hizmetin kent temizliği olması nedeniyle işin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, idari şartname ve teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibi dahil teklifi geçerli teklif olarak kabul edilen 7 isteklinin teklifi yaklaşık maliyetle kıyaslandığında, ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin giderleri karşılayıp karşılamadığı yönünde şüphe oluştuğundan, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**