KİK Kararı: 2010/UH.III-947

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/024
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 30.03.2010
Karar No : 2010/UH.III-947
BAŞVURU SAHİBİ:
Derya Restaurant Gıda Day. Tüketim Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Egeli Sos. Hiz. Turz. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Bayır Mahallesi Fevzi Fırat Caddesi No:65 KARABÜK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi Başhekimliği, Ağaccılar Köyü Mevkii BOLU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/187789 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.03.2010 tarih ve III.H.06.36.0266/2010-5E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 02.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Derya Restaurant Gıda Day. Tüketim Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Egeli Sos. Hiz. Turz. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 22.02.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.03.2010 tarih ve 4655 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan hesaplama metoduna göre tespit ettikleri sınır değer dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin bu değerin altında olduğunun anlaşıldığı, ihaleye teklif veren tüm isteklilerden açıklama istenmesi gerekirken, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve şikayet sürecinde, geçici teminatlarını idareye iade etme yönündeki başvurularının, teminatın alınmış olması nedeniyle ihale sürecinin kendileri açısından sona ermiş olduğu gerekçesiyle reddedilmesi işleminin de yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Teminat olarak kabul edilecek değerler ” başlıklı 34 üncü maddesinin beşinci fıkrasında; “ İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir” hükmü,

Anılan Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

__

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

…

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

…

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

…

Esas alınır.

__

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur” hükmü,

Yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin özel hükümlerine ilişkin ikinci kısmının “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen birinci bölümünün “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik matematiksel formülasyona yer verilmiş bulunmaktadır.

Anılan Tebliğin özel hükümlerine ilişkin ikinci kısmının “Hizmet Alımı İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen üçüncü bölümünün “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler**” başlıklı 78 inci maddesinin 3 üncü alt maddesinde; “** Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Süresi 640 takvim günü olarak belirlenen ihale konusu hizmetin miktarı ve türü, ihaleye ait ilanın 2 inci maddesinde; 805.000 adet normal yemek, 185.500 adet diyet yemek, 346.500 adet normal kahvaltı ve 91.000 adet diyet kahvaltı şeklinde sayılmıştır; idarece düzenlenen birim fiyat teklif cetvelinde de, isteklilerin belirtilen öğünlere göre tekliflerini sunması istenmiştir.

Başvuru sahibinin ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiğine yönelik iddiasına dayanak teşkil eden matematiksel hesaplama, yukarıda aktarılan Genel Tebliğ açıklamasından anlaşılacağı üzere, yapım işi ihalelerine özgü bir usuldür. Şikayetçinin iddiasının gerekçesi uygun olmamakla birlikte, h erhangi bir teklifin yaklaşık maliyet veya diğer tekliflere göre aşırı düşük olup olmadığının belirlenmesi ve açıklama talep edilmesi konusunda, eşitlik ilkesi ihlal edilmeksizin, kamu hizmetinin idari ve mali gerekleri çerçevesinde idarenin takdir yetkisi bulunduğundan, netice itibariyle iddianın yerinde olup olmadığının da tespiti gerekmektedir.

İnceleme konusu ihalenin malzemeli yemek alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Şikayete konu ihalenin yaklaşık maliyetinin, biri ihaleye teklif veren istekli olmak üzere piyasadan alınan iki teklif ile ihaleyi yapan idarece gerçekleştirilmiş aynı ihalelerdeki fiyatların aritmetik ortalamasının alınması ile oluşturulduğu olduğu ve buna göre toplam yaklaşık maliyetin 5.507.640,82 TL olarak belirlendiği, ihalede 5.193.265,00 TL teklif veren isteklinin, piyasa araştırması sırasında idareye bildirdiği tutarın 6.308,050 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu husus ile birlikte, idarece daha önce gerçekleştirilmiş ihalelerin süresi ve miktarı ile ihale dokümanı kapsamında teklif fiyata dahil olacağı belirtilen masraf kalemlerinin bilinmediği dikkate alındığında, bu ihalede, aşırı düşük tekliflerin tespiti bakımından yaklaşık maliyetin esas alınmasından daha çok, ihaleye katılan isteklilerin tekliflerinin karşılaştırılmasının ve diğer tekliflere göre önemli ölçüde farklılık arz eden teklif ya da tekliflerin bulunup bulunmadığının tespitinin gerekli olduğu görülmektedir. İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, ekonomik bakımdan en avantajlı ikinci teklifin % 94’ü, üçüncü teklifin %83’ü ve başvuru sahibinin teklifinin ise %82’si seviyesinde olduğu görüldüğünden, ihaleye katılan diğer isteklilerin teklifleriyle kıyaslandığında, bu bedelin sorgulanması için açık bir zorunluluğun oluşmadığı anlaşıldığından, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirlemesine yönelik işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, idarenin, başvuru sahibinin, geçici teminatını alarak ihale sürecini kendisi açısından sonlandırmış olduğuna yönelik değerlendirmesi uygun olmamakla birlikte, şikayet başvurusunda bulunacak olan istekliler bakımından bu teminatın iadesinin zorunlu olmaması ve idarenin, şikayet dilekçesini esastan inceleyerek cevaplandırmış olması nedeniyle isteklinin her hangi bir hak kaybına uğramadığı görüldüğünden, bu durumun ihalenin esasına ilişkin bir aykırılığa yol açmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, incelenen ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının zorunlu olmadığı, idarenin takdir yetkisini mevzuatın belirlediği sınırlar içinde kullandığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.__

Anılan hüküm uyarınca, ihale komisyonunca verilen tekliflerin değerlendirileceği, diğer tekliflere veya idarece tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklifi aşırı düşük olanlara aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağı, yapılan sorgulamaya istekliler tarafından belgelendirilmek suretiyle cevap verilmesi gerektiği, süresi içinde cevap verilmemesi veya teklifin belgelendirilmek suretiyle açıklanamaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması ile alınan teklifler ve ihaleyi yapan idarece gerçekleştirilmiş aynı ihaledeki fiyatların aritmetik ortalaması esas alınarak toplam 5.507.640,82 TL olarak belirlendiği; ihaleye 8 isteklinin katıldığı ve 7 isteklinin teklif verdiği, idarece üç isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye geçerli 5 teklif kaldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 3.631.250,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif bedelinin 3.879.855,00 TL ve sırasıyla diğer geçerli tekliflerin 4.346.370,00 TL, 4.409.825,00 TL ve 5.193.265,00 olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından, idarece hesaplanan yaklaşık maliyet ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin teklif etmiş oldukları bedellerin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu anlaşıldığından, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ikinci teklifin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Hakan GÜNAL **

** Kurul Üyes****i**