KİK Kararı: 2010/UH.III-832

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/023
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 23.03.2010
Karar No : 2010/UH.III-832
BAŞVURU SAHİBİ:
Al - Sağ Et San.Tem. Yemekhane ve Bilişim Hiz. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti., Avni Akkan Caddesi 68/C Çarşıbaşı/Trabzon

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çarşıbaşı Belediye Başkanlığı, Cumhuriyet Meydanı Belediye Hizmet Binası No:10 Kat 1 Çarşıbaşı/TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/3830 İhale Kayıt Numaralı "13 İşçi ile Cadde Sokak Süpürme Temizleme ve Çöp Toplama İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.03.2010 tarih ve III.H.06.23.0132/2010-08E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çarşıbaşı Belediye Başkanlığı tarafından 11.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “13 İşçi İle Cadde Sokak Süpürme Temizleme ve Çöp Toplama İşi” ihalesine ilişkin olarak Al - Sağ Et San. Tem. Yem. ve Bil. Hiz. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti’nin 22.02.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.03.2010 tarih ve 4413 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İdarenin ihaleye sunulan tekliflerden kar dahil yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif kabul edilerek aşırı düşük sorgulaması yapması gerektiği halde yapılmadığı, firmalarının maddi manevi zarara uğradığı,

2. Kesinleşen ihale kararında tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması sebebiyle uygun görülmediğinin ancak ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlendiğinin belirtildiği, bu durumun çelişkili olduğu, idarece ihaleye teklif veren firmaların en düşük teklif baz alınarak değerlendirme yapıldığı, oysaki Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ve 61 inci maddeleri esas alınarak değerlendirme yapılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ;

“ a) Adı: Cadde, Sokak Süpürme, Temizleme ve Çöp Toplama Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü:13 işçi ile Cadde Sokak Süpürme Temizleme ve Toplama Hizmet Alımı, 01.03.2010 tarihinden 31.12.2010 tarihine kadar.” düzenlemesi,__

“Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

_ “25.1. İdareler, ihale edilecek hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olup tamamı yüklenici tarafından karşılanacaktır._

_ 25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz._

_ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:_

_ 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:_

_ Her bir işçiye ; asgari ücret tutarı_

_ 25.3.2.Yemek, yol ve giyecek gibi giderler:_

_ Her bir işçiye (yemek); 26x 4,00 = 104,00 TL ödenir._

_ 25.3.3. Makine ve ekipman amortismanı ile malzeme giderleri:_

_ Her bir işçiye (her ay) ; 1(bir) adet battal süpürge + 4 (dört) çift eldiven_

_ Her bir işçiye (yılda bir kez); 1 (bir) çift çizme + 2 (iki) adet yağmurluk_

_ 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir._

_ 25.5. İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları: 1 'dir.”_düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri aşağıdaki şekilde öngörülmüştür:

A 1

B'

Sıra No

Iş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

İşçi sayısı

Ay/Gün/Saat

1

İşçilik Ücretleri

Adet

13

10 ay

2

Çizme

Çift

13 x 1 yıl

3

Eldiven

Çift

52 x 10 ay

4

Yağmurluk

Adet

2x13x1 yıl

5

Battal Süpürge

Adet

13 x 10 ay

TOPLAM TUTAR**(KDV** Hariç)

İdarece yaklaşık maliyetin, yukarıda yer alan düzenlemeler ile KİK İşçilik Hesaplama Modülü esas alınarak % 3 sözleşme giderleri ve nakdi yemek gideri (günlük brüt 4,00 TL) dahil, giyim bedeli ve malzeme gideri hariç asgari işçilik maliyetinin 134.420,00 TL olarak ve birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemi olarak belirlenen çizme, eldiven, yağmurluk, battal süpürge maliyetinin ise piyasa rayiçleri esas alınarak,

Çizme

10,00

13 çift

130,00

Eldiven

1,25

52 çift x10 ay

650,00

Yağmurluk

8,00

13 işçi x 2 adet

208,00

Battal Süpürge

7,50

13 işçi x 10 ay

975,00

toplam 1.963,00 TL olarak belirlendiği, işçilik maliyeti ve belirlenen bu iş kalemleri üzerine % 20 kar (27.276,60 TL) eklenmek suretiyle toplam 163.659,60 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.

İhale komisyonu tarafından alınan 11.02.2010 tarihli karar ile aşırı düşük sorgulaması yapılmaksızın ihalenin en düşük teklif veren (135.531,50 TL) Ya-De Tur. İnş. Taah. Nak. Yaz. Ser. Müh. Pers. Dan. Tem. ve Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelini aşağıdaki şekilde belirlediği görülmüştür:

A 1

B'

Sıra No

Iş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

Tutarı (TL)

İşçi sayısı

Ay/Gün/Saat

1

İşçilik Ücretleri

Adet

13

10 ay

1.034,05

134.426,50

2

Çizme

Çift

13 x 1 yıl

5,00

65,00

3

Eldiven

Çift

52 x 10 ay

0,50

260,00

4

Yağmurluk

Adet

2x13x1 yıl

5,00

130,00

5

Battal Süpürge

Adet

13 x 10 ay

5,00

650,00

TOPLAM TUTAR**(KDV** Hariç)

135.531,50

İdari şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; “19.1. İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi ile ihale dokümanı içerisinde götürü bedel sözleşme tasarısının yer aldığı görülmüştür.

Yine idari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 54 üncü maddesinde;

“...5 -İstekli çalıştıracağı işçilerin kıyafetlerinin renk ve vasıflarını Belediyemiz tespit edecektir. Bu kıyafetler istekli tarafından karşılanacaktır.

10-Yükleniciye Belediyemiz çöp araçlarında bir tanesi, çöp toplama hizmetlerinde kullanılmak üzere tahsis edilecektir. Çöp aracının akaryakıtı belediyemizce karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “ Araçlar” başlıklı 6.1 inci maddesinde**;_“6.1**_ Çöp toplama hizmetinde kullanılacak çöp aracı belediyemizce verilecektir. Battal süpürge, eldiven, yağmurluk ve çizme yüklenici firma tarafından temin edilecektir.” düzenlemesi,

“Personelin Kılık Kıyafetleri” başlıklı 7.2 maddesinde; “ Yüklenici, personelini iş gereğine uygun iş kıyafetiyle çalıştırmak zorundadır. Tulum, eldiven, çizme, yağmurluk gibi mevsim şartlarına uygun olarak seçilen kıyafetler yüklenici tarafından temin edilecektir. Kıyafetlerin tek renk olacak, sırtında Çarşıbaşı Belediyesi alt kısmında da yüklenicinin kendi amblemi ve ismini gece görülecek şekilde fosforlu renkler seçilerek yazdırılacaktır. Bununla birlikte hijyenik şartların ve sağlık şartlarının korunması sağlanmalıdır. Personel günlük tıraşlı olacaktır. Kıyafetler çok dar veya bol, yırtık, kirli ve yıpranmış olmamalıdır; düzgün ve temiz olmalıdır. Elbiselerin renk ve üzerlerine yazılacak yazı vb. tüm haklar idaremize aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.

78.5. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanması zorunludur.

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

78.19. Personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacak, giyecek giderleri için parasal tutar öngörülmeyecek ve giyeceğin özellikleri ile sayısı ihale dokümanında belirtilecektir. Ancak süresi 3 ay ve daha az olan personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında giyecek giderine yer verilmeyecek ve istekliler giyecek giderini tekliflerine dahil etmeyecektir

_ 78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır._

78.22. Birim fiyat teklif cetvellerinde işçilik maliyeti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalar ve malzeme gideri ile brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. Teklif fiyatına dahil edilmesi öngörülen malzemelerin tamamı tek bir iş kalemi olarak kabul edilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılabilecektir. Bu durumda, “birim” sütununa ay veya gün yazılacak, işçi” sayısı sütunu ise boş bırakılacaktır. İdareler, her bir malzeme için ayrı satır da açabilecektir. Söz konusu malzemeler için ayrı satır açılması halinde “birim” sütununa adet, kg, lt. m, kutu, paket vb. yazılacak, “işçi” sayısı sütunu boş bırakılacak ve miktar kısmına işin toplam süresi boyunca kullanılacak toplam adet, kg, lt. m, kutu, paket vb. her bir ölçü birimi için rakam yazılacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında ihale konusu “13 İşçi İle Cadde Sokak Süpürme Temizleme ve Çöp Toplama” işinin çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanacağı dikkate alındığında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu anlaşılmaktadır.

İdarece, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 78.5 düzenlemesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanması zorunlu olduğu belirtilmesine rağmen idari şartnamede teklif ve sözleşme türünün götürü bedel olduğunun düzenlendiği, mevzuata aykırı idari şartname düzenlemesine aykırı ve çelişkili olarak ihale dokümanı içerisinde birim fiyat teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetveli düzenlenerek isteklilere verildiği isteklilerinde tekliflerini birim fiyat teklif olarak sundukları anlaşılmıştır.

Öte yandan, teknik şartnamede ihale konusu işte çalıştırılacak personelin iş gereğine uygun iş kıyafetiyle çalışmak zorunda olduğu, tulum, eldiven, çizme, yağmurluk gibi mevsim şartlarına uygun olarak idarece seçilen kıyafetlerin yüklenici tarafından temin edileceği belirtilmesine rağmen eldiven, çizme, yağmurluk için idari şartnamenin “ Makine ve ekipman amortismanı ile malzeme giderleri” __ başlıklı 25.3.3. maddesinde düzenleme yapıldığı, anılan Tebliğin 78.19 maddesine aykırı olarak, tulum kıyafeti için düzenleme yapılmayarak eksik düzenleme yapıldığı, teknik şartnamede yer alan “tulum, eldiven, çizme, yağmurluk gibi mevsim şartlarına uygun olarak idarece seçilen kıyafetlerin” şeklindeki düzenlemenin açık ve net bir düzenleme olmadığı görülmüştür.

Ayrıca konusu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olan başvuru konusu ihalenin, yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliğinin düzenlemelerine aykırı olarak ulusal bayram, resmi ve bunların dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü yaptırılacak çalışmalara ilişkin ihale dokümanında bir düzenleme yapılmadığı ve birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak düzenlenmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

__

Kanunun anılan hükmünden, tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilip aşırı düşük teklif sorgusuna tabi tutulabilmesinin ön koşulunun ihale mevzuatına uygun sağlıklı ve geçerli teklif olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan tespitler ve açıklamalar neticesinde, personel çalıştırılmasına dayalı başvuru konusu hizmet alımı ihalesinde ihale mevzuatına aykırı olarak teklif ve sözleşme türünün götürü bedel olarak belirlendiği, tekliflerin ise birim fiyat olarak sunulduğu, ihale dokümanı içerisinde yer alan belgelerde çelişki olması, yüklenici tarafından karşılanacağı öngörülen işçilerin kıyafetlerine ilişkin ihale dokümanında eksik, net olmayan düzenlemelere yer verilmiş olması ve ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü yaptırılacak çalışmalara ilişkin ihale dokümanında bir düzenleme yapılmaması ve birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak düzenlenmemesi şeklindeki aykırılıkların tekliflerin sağlıklı olarak verilmesine ve değerlendirilmesine engel teşkil ettiği, sözleşmenin uygulanması aşamasının da mevzuata uygun olarak yerine getirilmesinin mümkün olmayacağı sonucuna varıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35 inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonu tarafından alınan 11.02.2009 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin en düşük teklif veren Ya-De Tur. İnş. Taah. Nak. Yaz. Ser. Müh. Pers. Dan. Tem. ve Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklifinde başvuru sahibi Al - Sağ Et San. Tem. Yem. ve Bil. Hiz. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği, sadece Tem-El Tem. Hizmetleri Tur. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin banka referans mektubunu sunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale kararında da ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak kendilerinin belirlendiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif edilen fiyatların en düşüğü olarak belirlendiği başvuru konusu ihalede, idarece ihalenin bu esasa göre sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.