KİK Kararı: 2010/UH.III-826

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/023
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 23.03.2010
Karar No : 2010/UH.III-826
BAŞVURU SAHİBİ:
Mass Arıtma Sistemleri İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Gebze Organize Sanayi Bölgesi 700. Sokak İhsandede Cad. 41480 Gebze/KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğügenel Müdürlüğü, Cemalpaşa Mah Ethem Ekin Sok. No:16 01120 Seyhan/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/151539 İhale Kayıt Numaralı "Çatalan İçmesu Temin Sisteminin Bakım Onarım ve İşletilmesi Hizmet İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.03.2010 tarih ve III.H.05.57.0257/2010-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Aski Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 31.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çatalan İçmesu Temin Sisteminin Bakım Onarım ve İşletilmesi Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak Mass Arıtma Sistemleri İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’nin 08.02.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.02.2010 tarih ve 3374 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.02.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan 5 adet iş deneyim belgelerinin tamamının, içme suyu üretimine ilişkin olduğu, pompa istasyonu, su depoları isale hatları ve dağıtım sistemine ilişkin olmadığı, dolayısıyla, idari şartnamede belirlenen benzer iş tanımına uymadığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 5.1, 5.2, 5.4.1, 6.4.1, 6.5, 6.6, 6.7, 7.3.1 ve 8.4.1 nolu iş kalemlerine teklif edilen bedellerin aşırı düşük olduğu, bu bedelin, araçların aylık yapacağı yol miktarına karşılık gelen yakıtları bile karşılayamayacağı, piyasa rayiç bedellerine göre 3-4 kat daha düşük araç bedeli teklif edildiği halde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı, adı geçen isteklinin yabancı bir şirket olduğu ve Türkiye’de kendine ait bir araç parkı bulunmadığı, bu itibarla teklif edilen fiyattan söz konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli Va Tech Wabag GmbH tarafından 5 adet iş deneyim belgesi sunulduğu, bunların;

1-B.K. Maiti Su Tedariki Genel Müdürlüğü Kalküta (Hindistan) Belediye Şirketi tarafından verilen, 40 MGD’lik içilebilir modern su arıtma tesisi proje ve inşaatı, işletme ve bakımına ilişkin iş deneyim belgesi,

2-Windhoek Şehri (Namibya) Altyapı Su ve Atık Yönetimi Dairesi tarafından verilen 21 MLD arıtma tesisi inşaatı, işletme ve bakımına ilişkin iş deneyim belgesi,

3-Windhoek Şehri Altyapı Su ve Atık Yönetimi Dairesi tarafından verilen, kanalizasyon suyu arıtma tesisinin işletme, yönetim ve bakım işine ilişkin iş deneyim belgesi,

4-Chennai (Hindistan) Büyükşehir Belediyesi Su Tedarik ve Kanalizasyon Kurulu tarafından verilen 180 MLD kapasiteli Vadakuthu su arıtma tesisinin inşası, işletme ve bakımına ilişkin iş deneyim belgesi,

5-Chennai Büyükşehir Belediyesi Su Tedarik ve Kanalizasyon Kurulu tarafından verilen 300 MLD kapasiteli su arıtma tesisinin işletme ve bakım işine ilişkin iş deneyim belgesi,

Olduğu anlaşılmıştır.

İhale komisyonu üyeleri tarafından imzalanan, iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine ilişkin tutanakta; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgelerinden üçünün (ilk üç) atık su arıtma tesisi inşaatı ve işletilmesine ilişkin olduğu, yapılan işlerin benzer iş tanımına uymadığı gerekçesiyle iş deneyim belgelerinin kabul edilmediği,

Chennai Büyükşehir Belediyesi Su Tedarik ve Kanalizasyon Kurulu tarafından verilen 180 MLD kapasiteli Vadakuthu su arıtma tesisi inşası ve beş yıl süreli bakım ve onarımına ilişkin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymadığı gerekçesiyle söz konusu belgenin kabul edilmediği,

Chennai Büyükşehir Belediyesi Su Tedarik ve Kanalizasyon Kurulu tarafından verilen 300 MLD kapasiteli su arıtma tesisinin işletme ve bakım işine ilişkin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu değerlendirilerek kabul edildiği, ancak iş deneyim belgesinde yer alan işin ne zaman tamamlandığına ilişkin bilgi yer almadığından, eksik bilginin tamamlatılmasına karar verildiği, sunulan ek bilgi ve belgeler sonucunda, işin 2007 yılında tamamlandığının tespit edildiği, iş deneyim belgesinin tutarının 47.168.341.05 INR (Hindistan Rupisi) olduğu, ilan tarihindeki Merkez Bankası kuru olan 1 INR = 0,03152 üzerinden dönüşüm yapıldığı ve bu tutarın 1.486.746,11 TL tutarına tekabül ettiği, iş deneyim tutarının, teklif edilen bedelin % 20’si oranında istendiği, teklif edilen tutarın 4.390.254,00 TL olduğu ve % 20’sinin 878.050,80 TL’ye tekabül ettiği, bu tutarın da istenen miktarı sağladığının tespiti yapılarak, söz konusu iş deneyim belgesinin kabul edildiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinde; “…(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.” hükmü yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7 nci maddesinde de, anılan Yönetmelik hükmüne uygun düzenleme yapıldığı, tasdik işleminden muaf tutulan resmi niteliği bulunmayan belgelere ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı görülmüştür.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetin Kaldırılması Sözleşmesinin 3 üncü maddesinde; “İmzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde, bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem 4 üncü maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği Devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibarettir.

Ancak, yukarıdaki fıkrada belirtilen işleme uyulması, gerek belgenin kullanıldığı ülkede yürürlükte bulunan yasa, yönetmelik veya uygulamalarla, gerekse iki veya daha çok Âkit Devlet arasındaki bir anlaşma ile böyle bir işlemin kaldırılmış, basitleştirilmiş veya tasdikten tüm bağışık tutulmuş olması hallerinde istenemez.” hükmü, 4 üncü maddesinde; “3 üncü maddenin 1 nci fıkrasında öngörülen tasdik şerhi, bizzat belgenin veya buna eklenecek bir kâğıdın üzerine konulacaktır; bu şerh işbu Sözleşmeye ekli örneğe uygun olmalıdır.

Bununla birlikte, tasdik şerhi, bunu koyan makamın resmi dilinde yazılabilir. Bu tasdik şerhinde yeralan kayıtlar ikinci bir dilde de olabilir. Ancak, tasdik şerhinin, «Apostille Convention de La Haye Du 5 Octobre 1961» başlığı Fransızca olarak belirtilmelidir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Sözleşme hükümlerinden, tasdik işleminin, belgenin verildiği Devlet yetkili makamınca yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünün 01.03.2008 tarih ve 68/1 sayılı Genelgesinin ekinde, sözleşmeye taraf ülkelere yer verildiği, Türkiye ve Hindistan’ın taraf ülkeler arasında yer aldığı görülmüştür. Söz konusu genelgenin 6 ncı maddesinde, imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin sıfatını ve gerektiğinde bu belge üzerinde mühür veya aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlemin, belgenin verildiği devlet yetkili makamınca tasdik şerhinin (Apostil) konulmasından ibaret olduğu belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan 5 adet iş deneyim belgesi ile iş deneyimine ilişkin ek bilgi talebi sonucu idareye sunulan belgelerde apostil tasdik şerhinin bulunduğu, ancak apostil tasdik şerhinin, belgenin ait olduğu ülke olan Hindistan veya Namibya yetkili makamlarına değil Avusturya makamına (Asliye Mahkemesi Başkanı-Viyana) ait olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, iş deneyim belgelerinde yer alan apostil tasdik şerhinin anılan Yönetmelik ve Sözleşme hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmediği değerlendirilmiştir.

İdarenin, benzer iş kapsamında değerlendirmiş olduğu, Chennai Büyükşehir Belediyesi Su Tedarik ve Kanalizasyon Kurulu tarafından verilen 300 MLD kapasiteli su arıtma tesisinin işletme ve bakım işine ilişkin iş deneyim belgesinin, Avusturyalı noter Dr. Robert Brix tarafından onaylandığı ve Avusturya yetkili makamı Viyana Asliye Mahkemesi Başkanı tarafından apostil tasdik şerhinin vurulduğu, apostil şerhinin, noterin imzası, sıfatı ve mührünü tasdik mahiyetinde olduğu görülmüştür.

Belirtilen iş deneyim belgesine ilişkin olarak idarenin, 08.01.2010 tarih ve 23 sayılı yazısı ile işin hangi tarihte bittiğine ilişkin olarak ve 11.02.2010 tarih ve 89 sayılı yazısı ile, iş deneyim belgesinde yer alan işi kapsamında hangi hizmetlerin verildiğine ilişkin bilgi talebinde bulunduğu, işin bitiş tarihine ilişkin olarak 14.01.2010 tarihli yazı ile, verilen hizmetlere ilişkin olarak da, 18.02.2010 tarihli yazı ve ekli belgeleri ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

İş deneyim belgesi kapsamında yer alan hizmetlere ilişkin sunulan ve iş deneyim belgesini veren kuruluş tarafından düzenlenen belgenin yukarıda belirtildiği şekilde Avusturyalı noter tarafından onaylandığı, noterin ilgili onayında orijinal belgenin doğru bir kopyası olduğu ve şirket (ihale üzerinde bırakılan istekli) adına atılan imzaların yetkili kişilere ait olduğunun belirtildiği, ancak belgeyi düzenlemeye yetkili kuruluş veya kişinin onay veya imzasına ilişkin herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı ve anılan belgeye Avusturya yetkili makamı Viyana Asliye Mahkemesi Başkanı tarafından apostil tasdik şerhinin vurulduğu, apostil şerhinin, noterin imzası, sıfatı ve mührünü tasdik mahiyetinde olduğu görülmüştür.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetin Kaldırılması Sözleşmesinin 1 inci maddesinin (c) ve (d) bendinde; noter senetlerinin ve kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulan, belgenin kaydının veya belli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanların resmi belge sayılacağı ve apostil tasdik şerhin bu belgelere uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerin tamamının, anılan Sözleşmenin 1 inci maddesinin (d) bendi kapsamında değerlendirildiği, kişilerce özel sıfatla imzalanmış resmi beyanlar kategorisine dahil edilerek apostil tasdikinin uygulandığı, ancak iş deneyim belgelerinin, kişilerce özel sıfatla imzalanmış resmi beyan niteliğinde değil, sözleşmenin (b) bendinde sayılan idari belge niteliğinde olduğu, dolayısıyla iş deneyim belgelerinin noter onayını taşıması ve apostil tasdik şerhinin noter onayına ilişkin olması halinde, noter tasdikinin sadece, iş deneyim belgesini alan kişinin imzasını doğrular nitelikte değil, belgeyi düzenleyen kişi veya kuruluşun imza veya onayının doğruluğunu ortaya koyacak mahiyette olması gerektiği açıktır.

Sonuç olarak; Hindistan resmi makamlarınca düzenlenen iş deneyim belgesi ve ekli belgelerin Avusturyalı Noter tarafından onaylandığı, noterin, iş deneyim belgesi veya ek bilgi kapsamında sunulan belgelerde yer alan ve şirket adına atılan imzaların, şirketin yetkili kişilerine ait olduğunun tasdik edildiği, belgeyi düzenleyen yetkili makama ait imza veya onaya ilişkin bir tasdik işleminin bulunmadığı, Avusturya yetkili makamı tarafından yapılan apostil tasdik şerhinin de, noterin imzası ve mührünü tasdik mahiyetinde olduğu, belgeyi düzenleyen kuruluştaki (Chennai Büyükşehir Belediyesi Su Tedarik ve Kanalizasyon Kurulu) yetkili kişinin imzasını teyit etmediği, kaldı ki, apostil tasdik şerhinin, belgeyi düzenleyen kurumun bulunduğu devletin yetkili makamlarınca yapılması gerektiği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerde, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetin Kaldırılması Sözleşmesi ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde hükme bağlandığı şekliyle geçerli bir tasdik işleminin yapılmadığı anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu ihalede, teklif fiyata dahil giderlerin temelde “personel giderleri” ve “Arıtma tesisi ve pompa istasyonları araç ulaşım ve diğer giderleri” olarak iki kısımdan oluştuğu, personel giderlerinin, idare tarafından hesaplanan toplam yaklaşık maliyetin % 66’sını teşkil ettiği, personel giderlerine ait toplam asgari işçilik maliyetinin 2.950.735,96 TL, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan personele ödenecek ücrete ilişkin teklifin 3.826.396,80 TL olduğu ve sunulan teklifin asgari işçilik maliyetinin üstünde olduğu, birim bazında da, asgari işçilik maliyetini karşıladığı görülmüştür.

Bununla birlikte, aşağıdaki tabloda yer verildiği üzere, “Arıtma tesisi ve pompa istasyonları araç ulaşım ve diğer giderleri” için idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin 1.549.800,00 TL ve toplam yaklaşık maliyet içindeki oranının % 34 olduğu, başvuru sahibinin teklifinin 1.537.560,00 TL, Tekeli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin 1.015.020,00 TL olduğu göz önüne alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi olan 563.857,20 TL’nin, yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre toplam ve birim bazında aşırı düşük olduğu anlaşılmıştır.

Kaldı ki, teklifler birim fiyat üzerinden alındığından, aşırı düşük teklife ilişkin yapılacak değerlendirmenin birim bazında yapılması gerekmektedir.

Arıtma tesisi ve pompa istasyonları araç ulaşım ve diğer giderleri

Sıra No

Birim

Yaklaşık maliyet

İhale üzerine bırakılan İstekli

(Va Tech Wabag GmbH)

Teklif edilen bedelin yaklaşık maliyete oranı

Birim fiyat

Toplam

Birim fiyat

Toplam

5.1

36

3.000,00

108.000,00

1.465,14

52.745,04

% 49

5.2

36

10.800,00

388.800,00

5.494,26

197.793,36

% 51

5.3

36

1.750,00

63.000,00

852,97

30.706,92

% 49

5.4.1

108

2.000,00

216.000,00

324,04

34.996,32

% 16

5.4.2

18.000

0,35

6.300,00

0,21

3.780,00

% 60

6.4.1

72

2.000,00

144.000,00

306,86

22.093,92

% 15

6.4.2

18.000

0,40

7.200,00

0,34

6.120,00

% 85

6.4.3

72

1.500,00

108.000,00

780,05

56.163,60

% 52

6.5

36

400,00

14.400,00

366,25

13.185,00

% 92

6.6

72

200,00

14.400,00

122,09

8.790,48

% 61

6.7

72

200,00

14.400,00

201,46

14.505,12

% 101

6.8

1.800

0,50

900,00

0,35

630,00

% 70

7.3.1

72

2.000,00

144.000,00

306,86

22.093,92

% 15

7.3.2

18.000

0,40

7.200,00

0,34

6.120,00

% 85

7.3.3

72

1.500,00

108.000,00

593,52

42.733,44

% 40

8.4.1

72

2.000,00

144.000,00

306,86

22.093,92

% 15

8.4.2

18.000

0,40

7.200,00

0,27

4.860,00

% 68

8.4.3

72

750,00

54.000,00

339,53

24.446,16

% 45

Toplam

1.549.800,00

563.857,20

% 36

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_ İhale komisyonu; _

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”_ hükmü yer almaktadır.

Şikayete konu 5.1, 5.2, 5.4.1, 6.4.1, 6.5, 6.6, 6.7, 7.3.1 ve 8.4.1 sıra numaralı iş kalemlerinde, teklif edilen fiyatın, yaklaşık maliyete oranının sırasıyla, % 49, % 51, % 16, % 15, % 92, % 61, % 101, % 15 ve % 15 olduğu, 6.5 sıra numarasında yer alan “JSB traktör kepçe bedeli (Günlük 8 saat dahil) ve 6.7 sıra numarasında yer alan “Arazi tip kontrol aracı (Günlük 10 saat 200 km)” iş kalemleri dışında, şikayet konu diğer iş kalemlerine teklif edilen fiyatların aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklife ilişkin açıklama istenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ancak, iş deneyim belgeleri ve iş hacmine ilişkin belgeler açısından yapılan inceleme sonucunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından, söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenmesine gerek bulunmamaktadır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Tekeli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından, teklif mektubu kapsamında 2 adet iş deneyim belgesinin idareye sunulduğu anlaşılmıştır.

a) İş deneyim belgelerinden ilkinin, Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, 11.07.2008 tarih ve 014/1-1290-4460 sayılı iş deneyim belgesinden; işin adının “Adana İçmesuyu Arıtma Tesisi, İsale Hattı, Dağıtım Şebekesi İnşaatı, Mühendislik ve İnşaat Kontrollük İşleri”, sözleşme tarihinin 15.07.1998, kabul tarihinin 06.06.2007, ilk sözleşme bedelinin 3.864.142,50 DM, toplam sözleşme bedelinin 6.105.776,40 DM olduğu anlaşılmıştır.

Anılan iş deneyim belgesinde, yapılan hizmetin tanımının; “Adana su temin sistemi fizibilite raporu, şebeke analizi, detaylı tasarım raporu, sistem haritalandırılması, uygulama projesinin yapılması, FIDIC esaslı uluslararası ihale dokümanlarının hazırlanması ve değerlendirilmesine ilişkin proje ve mühendislik işleri ile inşaat kontrollük işleri” şeklinde yapıldığı, sistemin işletilmesine ilişkin olarak; sitemin devreye alınması ve işletilmesi sırasında kurumsal ve teknik kapasitenin eğitimler ve çalışma ziyaretleri ile geliştirilmesi hususunda müşavirlik hizmeti verildiği anlaşılmıştır.

İşin kapsamı ve bu kapsamda yapılan işletme tutarının ne kadar olduğunun tespiti amacıyla, iş deneyim belgesini düzenleyen Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünden, gerekli bilgi ve belgeler (sözleşme, hakkediş raporları, vb.) istenmiş, 17.03.2010 tarih 021/1-198-1838 sayılı üst yazı ile iş deneyim belgesine konu işe ilişkin bilgi ve belgeler Kuruma iletilmiştir.

Söz konusu işe ilişkin sözleşmede işin, “Adana İçmesuyu Arıtma Tesisi, İletim Hattı ve Dağıtım Şebekesi İnşaatı İşine İlişkin Müşavirlik Hizmeti” (Consultancy for Construction Works of Potable Water Treatment Plant, Transmission Line and Distribution Network of Adana) işi olduğu ve GKW Consult GmbH ve Tekeli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi (Joint venture) tarafından işin gerçekleştirildiği, GKW Consult GmbH’nin, ortak girişimin pilot ortağı (Leading partner) olduğu anlaşılmış, ancak ortaklık oranının ne kadar olduğu tespit edilememiştir.

Kesin hakediş raporundan (Hakediş no:27k) işin adının “Adana Su Temin Projesi İnşaatı Müşavirlik Hizmeti “, sözleşme tarihinin 15.07.1998, sözleşme bedelinin 3.864.142,50 DM, işin bitiş tarihinin (Süre uzatımı dahil) 30.04.2004, ilave keşif bedelinin 2.375.994,00 DM, yükleniciye ödenen esas toplam bedelin 6.240.136,40 DM olduğu görülmüştür.

Tekeli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesi ile, söz konusu işe ilişkin idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin karşılaştırılması neticesinde, iş deneyim belgesinde yer alan müşavirlik hizmetinin, bir ortak girişim tarafından gerçekleştirilmiş olduğu halde, iş deneyim belgesinde işin yüklenicisinin sadece Tekeli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. olarak yer aldığı, işin bitiş tarihi (Süre uzatımı dahil) 30.04.2004 olmasına rağmen, iş deneyim belgesinde işin kabul tarihinin 06.06.2007 olarak yazıldığı tespit edilmiştir.

27K nolu hakediş maliyet özetinden, işin genel olarak proje ve inşaat kontrolörlük hizmeti işi olduğu, işletme işine ilişkin yapılan tek ödemenin 18 ve 22 nci sırada yer alan “İşletme kavramı” başlığı altında yapılan ödeme olduğu, bu ödemelerin toplam tutarının, 268.050,00 DM olduğu, söz konusu işin benzer iş kapsamında değerlendirilmesi halinde dahi, belirtilen tutarın, iş deneyimi için gereken asgari tutar olan (4.114.780,00 x % 20) 822.956,00 TL tutarı karşılamadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Tekeli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin idare tarafından uygun görülmemesinin mevzuata uygun olduğu, Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen, 11.07.2008 tarih ve 014/1-1290-4460 sayılı iş deneyim belgesinde yer alan bilgiler hatalı olduğundan, söz konusu iş deneyim belgesinin iptal edilmesi ve gerçekleştirilen hizmete uygun yeni bir iş deneyim belgesinin düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

b) Diğer iş deneyim belgesinin, Beldetaş Belde Sağlık Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlendiği, 24.11.2009 tarih ve 2009/300 sayılı iş deneyim belgesinden, işin adının “Adana Çatalan İçmesuyu Arıtma Tesisi Tevzi İnşaatı Yapım İşi” , sözleşme tarihinin 03.09.2008, işin geçici kabul ve iskan tarihinin 31.07.2009, ilk ve toplam sözleşme bedelinin 2.210.135,99 TL olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu iş deneyim belgesinde, uygulanan yapı tekniğinin; “Derin kuyu pompa istasyonu, içme suyu isale hattı, içme suyu deposu, içmesuyu üretim, arıtım ve dağıtım hatları, şişeleme dolum ve paketleme ünitelerini kapsayan tesisin tasarımı, yapımı, makine ve ekipman temini, montajı, bakım ve onarımı, scada ve otomasyon sistemi ile bütün olarak işletilmesi” olarak yer aldığı görülmüştür.

Sunulan iş deneyim belgesinin, yapım işine ait bir iş bitirme belgesi olduğu, iş deneyim belgesinde yukarıda yer verilen “Uygulanan yapı tekniği” başlığı altında, “tesisin…bakım onarımı, scada ve otomasyon sistemiyle bütün olarak işletilmesi” işinin, yapılan işin kapsamında olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

İşin kapsamı ve bu kapsamda yapılan bakım-onarım ile işletme tutarının ne kadar olduğunun tespiti amacıyla, iş deneyim belgesini düzenleyen Beldetaş Belde Sağlık Sanayi ve Tic. A.Ş.’nden, 04.03.2010 tarih ve 306 sayılı yazı ile gerekli bilgi ve belgeler (sözleşme, hakkedişler, raporlar, tutanaklar, yaklaşık maliyet hesap cetveli, birim fiyat teklif cetveli vb.) istenmiş, 08.03.2010 tarih 2010/169 sayılı üst yazı ile iş deneyim belgesine konu işe ilişkin bilgi ve belgeler Kuruma iletilmiştir.

Beldetaş Belde Sağlık Sanayi ve Tic. A.Ş.’nden gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde;

03.09.2008 tarihli sözleşmede, işin adının, “Adana Çatalan İçmesuyu Arıtma Tesisi Tevzi İnşaatı Yapım İşi” , işin niteliği, türü ve miktarının, “2 litre/saniye debideki içmesuyu arıtılması, işlenmesi ve depolanması işi” olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Kesin hesap icmali, yaklaşık maliyet hesap cetveli ve birim fiyat teklif cetvelinde işin, “Mekanik ve elektrik-malzeme ve ekipman temini ve montajı”, “İnşaat işleri” ve “İnşaat ve ekipman müteferrik işleri” hizmetlerinden ibaret olduğu, söz konusu iş kapsamında tesisin bakım ve onarımı ile işletilmesine ilişkin herhangi bir hizmet sunulmadığı, tesisisin işletilmesi ile ilgili gerçekleştirilen tek hizmetin, “Ekipman ve inşaat müteferrik işleri” kapsamında yer alan “İşletme ve bakım talimatlarının hazırlanması ve işletmeye alma ve kabul testleri” işi olduğu ve bu işe ilişkin hakediş tutarının da sadece 3.000,00 TL’den ibaret olduğu, kaldı ki, belirtilen hizmetin de, tesisin işletilmesi ve bakım-onarımı kapsamında benzer iş olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Tekeli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan her iki iş deneyim belgesinde yer alan işlerin, idari şartnamede tanımı yapılan benzer işe uygun olmadığı, idare tarafından, benzer işe uygun olmayan iş deneyim belgeleri sunulduğu gerekçesiyle adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı, Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen, 11.07.2008 tarih ve 014/1-1290-4460 sayılı iş deneyim belgesinde yer alan bilgiler hatalı olduğundan söz konusu iş deneyim belgesinin iptal edilmesi gerektiği, Beldetaş Belde Sağlık Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 24.11.2009 tarih ve 2009/300 sayılı iş deneyim belgesinin “Uygulanan yapı tekniği” başlığı altında yapılan işin kapsamı ve tanımını gösteren ifadelerin yanıltıcı olduğu ve gerçekleştirilmemiş hizmetlerin yapılmış gibi gösterilmesine imkan sunduğu, bu itibarla, belirtilen iş deneyim belgesinin iptal edilerek, gerçekleştirilen hizmete uygun yeni bir iş deneyim belgesi düzenlenmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla, başvuru sahibinin ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, ihalede tek geçerli teklifin kaldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından gerçekleştirilen bütün işlemler için geçerli amacın “Kamu yararı”’nın sağlanması olduğu ve bu amacın, bütün kamu makamlarının faaliyetlerinde izlemeleri gereken genel bir kural olduğu tartışmasızdır. Anılan Kanunun yukarıda belirtilen maddesinde sayılan ilkeler de, “Kamu yararı” genel ilkesinin gerçekleşmesine hizmet eden “Özel maksatlar”dır. Bu özel maksatlardan “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkeleri birbirleri ile doğrudan ilgilidir.

Bu bağlamda, ihtiyacın doğru bir şekilde tespitinden sonra, ihaleye katılımın olabildiğince fazla olmasının sağlanması ve rekabet ortamının oluşturulması ile, kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılması ilkesine hizmet edileceği açıktır.

Ancak rekabet ortamının oluşması suretiyle kamu yararının gerçekleştiği ve kaynakların verimli bir şekilde kullanıldığı hususunun tespitinde, sadece ihaleye teklif veren istekli sayısı değil, geçerli teklif sayısının da göz önüne bulundurulması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, 9 adet doküman satın alındığı ve ihaleye 3 adet isteklinin katıldığı ancak, iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında tek geçerli teklifin kaldığı, bu durumda, rekabet ilkesinin yeterince sağlanmadığının görüldüğü, ayrıca tek geçerli teklifin en yüksek teklif olması nedeni ile bu durumun “kaynakların verimli kullanılması” ilkesine de aykırılık teşkil ettiği değerlendirildiğinden ihalenin iptalinin gerektiği anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihalenin iptali gerekmekle birlikte söz konusu ihale Kamu İhale Kurulunun 23.03.2010 tarih ve 2010/UH.III-827 sayılı kararı ile iptal edildiğinden ve Tekeli Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan 2 adet iş deneyim belgesinin iptaline ilişkin bildirimlerin, belgeleri düzenleyen ilgili idarelere yapılmasına karar verildiğinden başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.