KİK Kararı: 2010/UH.III-795

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/022
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 16.03.2010
Karar No : 2010/UH.III-795
BAŞVURU SAHİBİ:
Yasin Özdemir - Özkar İnş. Gıda Mon. Tem. Nak. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Çoğulhan Kasabası Afşin / KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü, İnönü Bulvarı No:27 Kat 13 Oda No:13070 Bahçelievler / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/156283 İhale Kayıt Numaralı "Afşin Elbistan A Termik Santrali İşletme Müdürlüğü Personel Taşıma Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.03.2010 tarih ve III.H.05.35.0260/2010-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 02.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Afşin Elbistan A Termik Santrali İşletme Müdürlüğü Personel Taşıma Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Yasin Özdemir - Özkar İnş. Gıda Mon. Tem. Nak. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 28.01.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.02.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.02.2010 tarih ve 3179 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.02.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyat ile ihale konusu işi gerçekleştirmesinin mümkün olmadığı, ihale konusu işte kullanılacak otobüsler ile işin gerçekleştirileceği bölgede başka taşıma işi yapılmasının mümkün olmadığı dolayısıyla servis maliyetlerinin yüksek olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede, ihalenin adının; “ EÜAŞ Afşin Elbistan A Termik Santrali İşletme Müdürlüğü 2009-2010 dönemi Personel Taşıma Hizmeti Alımı İşi ” olduğu, ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve A Grubu ( Afşin güzergahı hatlar) ile B Grubu ( Elbistan Güzergahı hatlar) olmak üzere iki kısımdan oluştuğu, şikayet konusu A Grubu Afşin-Santral arası personel taşıma hizmeti işinin 5 adet otobüs, 1 adet minibüs ve 1 adet midibüs ile 365 takvim günü boyunca yapılacak personel taşıma işinden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyetin hazırlanması ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

_ …_

__

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

__

_ …” _hükümleri,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; (2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

_ a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,_

_ b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, _

_ c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,_

_ ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,_

_ d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar esas alınır._

__

__…” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

_ b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez._

_ …_

__

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.

__

_ …” _hükmü,

__

__ yer almaktadır.

__

Yaklaşık maliyetin idare tarafından piyasada faaliyet gösteren 3 firmadan ihale konusu iş için alınan teklifler ile son beş yılın ağırlıklı ortalama fiyatların aritmetik ortalamasının bulunması yöntemiyle hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Bu yöntemin kullanılması sonucunda, ihale onay belgesine konu yaklaşık maliyet idare tarafından A Grubu Afşin-Santral arası personel taşıma hizmeti için 536.421,65 TL olarak hesaplanmıştır.

İnceleme konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı ikinci maddesinde; “ a) ihale konusu hizmetin adı; EÜAŞ Afşin-Elbistan A Termik Santralı İşletme Müdürlüğü 2009-2010 dönemi personel taşıma hizmeti alımı işi”, b) Miktarı ve türü; “ EÜAŞ Afşin-Elbistan A Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün 2009-2010 dönemi personel taşıma hizmet alımı işi:

_ A Grubu hatlarda; 1998 ve üzeri model en az 45 kişilik 5 adet otobüs, 2002 ve üzeri model en az 18 kişilik 1 adet minibüs, 200 ve üzeri model 1 adet en az 23 kişilik minibüs, _

_ B Grubu hatlarda, 1998 ve üzeri model en az 45 kişilik 4 adet minibüs, 2000 ve üzeri model 1 adet en az 23 kişilik minibüs,_

olmak üzere 12 adet araçla termin programında belirtilen güzergahlarda yaklaşık 7.137 tam sefer taşınması işidir.”

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.1. Söz konusu personel taşıma işinde; araçlara ait her türlü giderler, (yakıt, bakım-onarım, yağ, akü ve sair masraflar), vergi, resim, harç, sigorta, araç sürücü ücretleri ile sair giderler, teklif edilen fiyata dahil edilmiş sayılacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek her hangi bir hak talebinde bulunamaz…”

“Araçlara ilişkin sunulacak belgeler” başlıklı 7.5.2 nci maddesinde; “ İstekliler; ihale konusu işi yapmak için, madde 2.1/b’ de belirtilen model, miktar ve istiap hadlerindeki araçları çalıştırmak zorundadır.

İstekliler teklifleri ile beraber bu konuda hiçbir belge sunmak zorunda değildir. Ancak, üzerinde ihale kalan istekli çalıştıracağı araçlara ilişkin olarak sözleşme imzalanmadan önce;

7.5.2.1. Bu araçlar isteklinin öz malı ise asılları görülmüştür şeklinde notere onaylatılan ruhsat fotokopilerini verebilecekleri gibi, isteklinin kendi malı araçlarının; fatura ya da demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ile veya ruhsat bilgilerini içeren yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edebilirler.

7.5.2.2. Geçici ithalle getirilmiş veya 10.06.1985 tarihli ve 3226 sayılı finansal kiralama kanunu hükümlerine göre edinilmiş ekipman da , kira sözleşmesi eklenmek ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar ki kiraların ödendiği belgelenmek şartı ile isteklinin kendi malı sayılır.

7.5.2.3. İş ortaklıklarında pilot ve diğer ortaklara ait araçlar, ortaklık oranına bakılmaksızın tam olarak değerlendirilir.

7.5.2.4. Bu işte kiralık araç .çalıştırılacak ise, en az 14 ay süreli noter onaylı “taşıt kira sözleşme” lerinin verilmesi zorunludur.”

düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde yer alan;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü gereğince idare tarafından 04.12.2009 tarih ve 8294 sayılı yazı ile teklif fiyatı yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu görülen Lüks Afşınlılar Tur. Taş. Akr. Ürn. Tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş ve açıklama getirilmesi istenilen önemli teklif bileşenleri olarak;

1. yakıt giderleri,

2. sürücü giderleri,

3. işletme giderleri (lastik, yağ, filtre, akü ve yıllık bakım onarım giderleri)

4)yasal giderler ( motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu mali mas. Sigortası, ferdi kaza sigortası, araç muayene v.b.) sayılmıştır.

Bu aşamada ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasında yapılacak değerlendirmeye esas alınmak üzere Afşin - Santral arasında yapılacak personel taşıma işinin zorunlu maliyetlerinin belirlendiği bir tablonun oluşturulduğu ve “Komisyonca zorunlu giderler için hazırlanan maliyet analiz tablosuna ilişkin açıklamalar” başlığı altında zorunlu giderlerin belirlenmesi aşamasında uygulanacak kriterlerin belirlendiği tespit edilmiştir.****

Anılan tabloda ihale konusu personel taşıma işinin zorunlu giderleri olarak; yakıt gideri, sürücü ücreti, motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu mali mesuliyet sigortası, ferdi kaza sigortası, emisyon pulu, araç muayene giderleri, yağ ve filtre giderleri, bakım onarım, akü ve lastik giderleri sayılmış ve ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet olarak adlandırılan bu giderler toplam 265.819,24 TL olarak belirlenmiştir.

20.01.2010 tarihli ihale komisyon kararında; “ 6 No’lu istekli Ali Ejder Aydoğan A Grubu hatlar için sunmuş olduğu teklifin, evrak yönünden geçerli olduğu, ancak fiyat yönünden yaklaşık maliyetin %10 üzerinde olması ve daha ekonomik tekliflerin elde edilmesi nedeniyle fiyat yönünden değerlendirmeye alınmaması gerektiği” ifadesine yer verildiği görülmektedir.

Ayrıca; ihale onay belgesine dayanak teşkil eden ve 536.421,65 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyete göre % 28 düşük olduğu tespit edilen Lüks Afşınlılar Tur. Taş. Akr. Ürn. Tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 381.590,00 TL’lik teklifi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulurken, Yasin Özdemir – Özkar İnş. Gıda Montaj. Tem. Nak. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının yaklaşık maliyete göre % 24 düşük olduğu görülen 404.874,00 TL’lik teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı görülmektedir.

Yukarıda belirtildiği üzere Ali Ejder Aydoğan’ın 409.676,00 TL’lik teklifinin yaklaşık maliyetten % 10 daha fazla olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı dikkate alındığında, ihale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirilmesi sırasında ihale onay belgesine dayanak teşkil eden ve ihaleye çıkılmadan önce idare personelince hesaplanan yaklaşık maliyetle birlikte ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasında yapılacak değerlendirmelerde kullanılmak üzere hazırlanan ve yaklaşık maliyet tablosu olarak adlandırılan tablonun da baz alındığı anlaşılmaktadır.

Bunun sonucu olarak da ihaleye teklif verilen firmalardan Lüks Afşınlılar Tur. Taş. Akr. Ürn. Tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’ nin 381.590,00 TL’lik teklifi ihale onay belgesine esas 536.431,65 TL’lik yaklaşık maliyete göre aşırı düşük bulunarak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulurken, Ali Ejder Aydoğan’ın 409.676,00 TL’lik teklifi de ihale komisyonu tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetten % 10 daha fazla olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmaktadır.

Dolayısıyla, inceleme konusu ihalede Lüks Afşınlılar Tur. Taş. Akr. Ürn. Tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi 536.421,65 TL’lik yaklaşık maliyete göre değerlendirilip aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulurken, diğer tekliflerin 265.819,24 TL’lik ihale komisyonu tarafından belirlenen yaklaşık maliyete göre değerlendirildiği sonucu ortaya çıkmaktadır.

İnceleme konusu ihalede, ihale onay belgesine dayanak teşkil eden 536.421,65 TL’lik yaklaşık maliyet esas alınacaksa Lüks Afşınlılar Tur. Taş. Akr. Ürn. Tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti. ile birlikte Yasin Özdemir– Özkar İnş. Gıda Montaj. Tem. Nak. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 404.874,00 TL’lik teklifi ve Ali Ejder Aydoğan’ın 409.676,00 TL’lik teklifinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken, Kamu İhale Mevzuatına göre mümkün olmamakla birlikte, ihale komisyonu tarafından belirlenen 265.819,24 TL’lik yaklaşık maliyet dikkate alınacaksa Lüks Afşınlılar Tur. Taş. Akr. Ürn. Tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 381.590,00 TL’lik teklifi de diğer isteklilerle birlikte aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekmektedir.

Kaldı ki; idare personeli tarafından ihaleye çıkılmadan önce hazırlanan ve ihale onay belgesine dayanak teşkil eden 536.421,65 TL’lik yaklaşık maliyet ile ihale komisyonu tarafından belirlenen ve yaklaşık maliyet adı verilerek, yukarıda belirtilen bazı tekliflerin değerlendirilmesine baz alınan 265.819,24 TL’lik zorunlu giderler arasında önemli oranda fark olduğu görülmektedir.

Sonuç olarak, inceleme konusu ihalede Lüks Afşınlılar Tur. Taş. Akr. Ürn. Tar. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin 536.421,65 TL’lik yaklaşık maliyete göre değerlendirilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulurken, diğer tekliflerin ihale komisyonu tarafından belirlenen yaklaşık maliyete göre değerlendirilmeye tabi tutulmasının eşitsizliğe yol açtığı, bu hususun da 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden saydamlık, eşit muamele ve güvenirliğe aykırı olduğu anlaşıldığından inceleme konusu ihalenin A Grubu Afşin - Santral arası kısmının iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin A Grubuna ilişkin kısmının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.