KİK Kararı: 2010/UH.III-434

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/011
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 04.02.2010
Karar No : 2010/UH.III-434
BAŞVURU SAHİBİ:
Saytem Sağlık Hizmetleri Otomasyon Gıda Temz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti., -||emniyet Evleri Mahallesi|taşkent Sokak Mesut Apt.|5/1|||kağıthane|istanbul(Avr)

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi Xıv. Bölge Müdürlüğü, Libadiye Cad. Y.Çamlıca Mah. Üsküdar / İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/155821 İhale Kayıt Numaralı "Bölge Müdürlüğü Malzemeli ve Taşımalı Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.01.2010 tarih ve III.H.01.49.0169/2010-03E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ XIV. Bölge Müdürlüğü tarafından 21.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bölge Müdürlüğü Malzemeli ve Taşımalı Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Saytem Sağlık Hizmetleri Otomasyon Gıda Temz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.01.2010 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 12.01.2010 tarih ve 702 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

T.C. Antalya İli Güney Antalya Turizmi Geliştirme ve Altyapı İşletme Birliği tarafından düzenlenmiş 06.10.2009 tarihli iş deneyim belgesi ile ilgili tespit edilen aykırılığın belgenin iptalini teminen düzenleyen idareye bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde kalan isteklinin iş deneyimi kapsamında sunduğu belgelerin özel sektöre yapılan iş ile ilgili olduğu ve mevzuatta aranan koşulları taşımadığı,

2. İhale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak idarenin 06.01.2010 tarihli yazısında; “…

Yapılan incelemelerde;

Sunulan iş deneyim belgesinin resmi bir kuruma yapılan işe ait belge olduğu,

Bu işle ilgili Sigorta Müdürlüğüne kayıt yatırdığı,

Çalışanların sigorta bildirgelerinin yapıldığı,

…anlaşılmış olduğundan ihalede düzeltici işleme gerek bulunmamaktadır.” denilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendinde;

“İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,”

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesin birinci fıkrasında;

“İş deneyim belgeleri; Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.”

“Belge düzenleme koşulları” başlıklı 45 inci maddesinde;

__

“(1) Belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluş, herhangi bir başvuru olmaksızın iş bitirme belgesi düzenleyebilir….

(2) İş bitirme belgesi almak amacıyla yapılacak başvurularda hangi iş için iş bitirme belgesi talep edildiğinin belirtilmesi yeterlidir.

…

(4) Bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen ve kabulü yapılan işlerde gerçekleştirilen işin parasal tutarının sözleşme bedeline oranına bakılmaksızın yüklenici iş bitirme belgesi, ihale dokümanında alt yüklenici çalıştırılabileceği öngörülen işlerde, belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşun onayı ile çalıştırılan alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen iş kısımları için ise, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenir.

…”

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

“İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.”

“Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56 ncı maddesinde;

__

“…

(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.”

hükümleri bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede;

İdari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde isteklilerden teklif edilen bedelin %40’ı oranında ihale konusu iş veya benzer iş ile ilgili deneyimi tevsik eden iş deneyim belgesi istenmiş, 7.6 ncı maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak temizlik hizmet alım işi esas alınacaktır” düzenlemesi yapılmıştır.

İhale komisyonu kararına göre ihale üzerinde kalan Atlas Hizmet ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif kapsamında, T.C. Antalya İli Güney Antalya Turizmi Geliştirme ve Altyapı İşletme Birliği tarafından “2008/175171 İKN’li Destek Personel Hizmet Alımı” ile ilgili olarak anılan istekli adına düzenlenmiş ve hizmet tanımı “Birliğimiz hizmet alanı içerisinde; temizlik işçisi, büro elemanı, otomasyon, bilgi işlemci, teknik eleman, yönlendirme, destek personel ve temizlik hizmet alımı” , sözleşme tarihi 22.12.2008, ilk ve toplam sözleşme bedeli 3.016.265,45 TL ve belge tutarı 2.772.338,92 TL olarak belirtilmiş 06.10.2009 tarihli yüklenici-iş bitirme belgesi sunulmuştur.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 3 üncü maddesine göre, mahalli idare birlikleri “ Birden fazla mahallî idarenin, yürütmekle görevli oldukları hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişisini” ifade ettiğinden, Güney Antalya Turizmi Geliştirme ve Altyapı İşletme Birliği (GATAB) iş sahibi olarak iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkilidir.

Ancak söz konusu belge üzerinde hizmet işinin kabul tarihi belirtilmemiştir. Ayrıca, ihale işlem dosyasında iş deneyim belgesinde belirtilen belge tutarının ne kadarının idari şartnamede benzer iş olarak öngörülen temizlik hizmeti kapsamında olduğuna ilişkin bir bilgi veya belgeye rastlanmamıştır.

Dolayısıyla, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan ve anılan Mahalli İdare Birliği tarafından düzenlenen**** iş deneyim belgesinde kabul tarihinin belirtilmediği; ayrıca, belgenin ilgili olduğu hizmet işi kapsamında olan ihale konusu iş veya benzer iş tutarına yönelik bir değerlendirme yapılmamış olduğu anlaşıldığından, ilgili işin kabulünün yapıldığını ve benzer iş kapsamında kalan tutarını tevsik eden belgelerin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması istenmeden belgenin bu haliyle uygun görülmesi mevzuata aykırıdır.

Bununla birlikte, 2 nci şikayet konusunda tespit edilen nedenlerle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından belirtilen aykırılık sonuca etkili görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak idarenin 06.01.2010 tarihli yazısında; “…

Yapılan incelemelerde;

…

Aşırı düşük bulunan fiyatlarda işçiliklerin tam olarak hesaplandığı ve %3 sözleşme giderlerini kapsadığı,

Kullanılacak malzemelerle ilgili sunulan belgelerde proforma değil fiilen teklif sahibi isteklinin aynı amaçla kullanmak üzere temin ettiği gerçek faturalar olduğu anlaşılmış olduğundan ihalede düzeltici işleme gerek bulunmamaktadır.” denilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“ 79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret,

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir.

79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

79.5.3. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

79.5.4. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

…

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.”

Açıklamaları yapılmıştır.

İnceleme konusu ihalede;

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde,

“2.1. İhale konusu hizmetin;

_a) _Adı: DSİ XIV. Bölge Müdürlüğü Malzemeli Taşımalı Temizlik Hizmet Alım İşi

_b) _Miktarı ve türü: 1 adet şef ve 40 adet temizlik elemanı olmak üzere 41 adet temizlik görevlisi”

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde

“…

25.3.1. 1 kişi şef %30 fazlası, 40 kişi temizlik işçisi %10 fazlası.

25.3.2. Yol, yemek, giyim bedelinin birim fiyatının hesap edilmesi ve ödeme şekli

Yüklenici çalıştırdığı her temizlik görevlisine bir günlük yol bedeli olarak brüt 4,41 alacak ve bu bedel 26 gün çarpılarak bir temizlik görevlisinin aylık yol bedeli hesaplanır. Yüklenici kişilerin aylık brüt yol bedelini, ücret bordrolarında göstermek şartıyla nakdi olarak ödemek zorundadır.

Yüklenici çalıştırdığı her temizlik her temizlik görevlisine bir günlük yemek bedeli olarak brüt 5,67 alacak ve bu bedel 26 gün çarpılarak bir temizlik görevlisinin aylık yemek bedeli hesaplanır. Yüklenici kişilerin aylık brüt yemek bedelini, ücret bordrolarında göstermek şartıyla nakdi olarak ödemek zorundadır.

Yüklenici taşımalı malzemeli temizlik hizmetleri yapılacak olan DSİ XIV. Bölge Müdürlüğü ve Makina İmalat Donatım Şube Müdürlüğü, 141 Şube Müdürlüğü, Melen Başmühendisliği (I) (II), Kalite Kontrol Şube Müdürlüğü, Orhantepe Arge Eğitim Tesisleri, Tuzla Beton Boru Fabrikası ile diğer adreslerdeki tesislerde görevlendirileceği temizlik görevlilerine görevleri süresince görev alanlarında giymeleri için Teknik Şartnamenin 12. maddesinde miktar ve özelliği belirtilen kıyafetleri, her bir görevli için ayrı ayrı tek bir standarda gereken tarihte ve yeni olmak üzere ayni olarak temin etmekle yükümlüdür.

25.3.3. Malzeme giderleri

Teknik şartnamenin 7. maddesinde belirtilen ve firma tarafından temin edilecek araç ve teçhizat ile kullanılacak temizlik malzemeleri kapsar.

25.3.4. Diğer giderler

Teknik şartnamenin 2. maddesinde belirtilen haşerelerin yok edilmesi

__

25.5. Yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan kısa vadeli sigorta pirim oranı %1,5 alınmıştır.”

“İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesinde;

“…

48.2. İşin süresi işin başladığı tarihten 02.01.2010’dan 31.12.2010 tarihine kadar”

Teknik şartnamede;

“…

Madde 12- Yüklenici Tarafından Temin Edilecek Giyim:

Yüklenici, her bir işçiye yazlık olarak; 2 adet penye tişört, 2 adet pantolon (%70 viskon, %30 pamuklu kumaş), 1 adet ayakkabı, kışlık olarak; 2 adet iş gömleği (viskon-pamuk karışımı), 2 adet pantolon (%70 pamuk, %30 viskon karışımı), 2 çift yün çorap, 1 adet kışlık ayakkabı, 2’şer adet olmak üzere bayanlara kep, erkeklere şapka vermek zorundadır.

…”,

Düzenlemeleri yapılmıştır.

Ayrıca teknik şartnamenin 7 nci maddesinde ihale konusu hizmet işinde kullanılacak ve yüklenici tarafından temin edilecek temizlik makine ve ekipmanı (temizlik malzemesi) ile temizlik ürünleri sayılmıştır.

Yukarıda yer verilen idari şartname düzenlemelerine göre, birim fiyat kalemleri “temizlikçi (1 kişi)”, “temizlikçi (40 kişi)”, “giyim”, “iş makinaları”, “temizlik malzemeleri”, “temizlik ürünleri”, “haşerelerin yok edilmesi” olarak belirlenen ve birim fiyat teklif alınan hizmet alımı ihalesinde, giyim ile temizlik makine, ekipman ve ürün bedelleri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamının 631.377,72 TL olduğu anlaşılmıştır.

İdarece 645.727,44 TL fiyat teklif eden Atlas Hizmet ve Tic. Ltd. Şti.’nden ve 653.992,68 TL fiyat teklif eden Saytem Sağ. Hiz. Oto. Gıda Tem. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden, 22.12.2009 tarihli yazılarla “fiyat teklifini oluşturan gider kalemlerinin bileşenlerini (işçilik ücretleri, giyecek bedeli, temizlik ekipmanı, temizlik malzemeleri, haşerelerin yok edilmesi) ayrıntılı bir şekilde tabloya dökerek hangi avantajlı koşullarla fiyat oluşturdukları belgeleriyle birlikte” aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenmiştir.

İhale komisyonunca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Atlas Hizmet ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.12.2009 tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklama yazısında; yol ve yemek bedeli ile sözleşme gideri dahil olmak üzere, ücreti, sayısı ve süresi ihale dokümanında belirtilen ihale konusu hizmet işinde çalışacak personel için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamı olan 631.377,72 TL dışında, toplamda, giyim bedeli için 1.249,68 TL, iş makinaları için 2.000,04 TL, temizlik malzemeleri için 5.004,00 TL, temizlik ürünleri için 2.496,00 TL ve haşerelerin yok edilmesi için 3.600,00 TL bedel öngörüldüğü belirtilmiştir.

Ayrıca, anılan istekli tarafından açıklama ekinde; miktarları teknik şartnamede belirtildiği şekilde, penye tişört, yazlık ve kışlık pantolon, iş gömleği, yazlık ve kışlık ayakkabı, kep ve boneye ait 22.12.2009 tarihli KDV hariç toplam 1.249,68 TL tutarında fatura ile sayılan giyim eşyasına ilişkin SMMM onaylı aynı tarihli mahsup fişi, temizlik malzeme ve ürünlerine ait 29.12.2006 ve 24.12.2009 tarihli faturalar ile sayılan malzeme ve ürünlerine ilişkin SMMM onaylı aynı tarihli mahsup fişleri, temizlik işinde kullanılacak makine ve ekipmana ait 02.01.2004, 26.04.2005, 24.07.2006, 20.11.2006, 29.12.2006 ve 12.05.2008 faturalar ile belirtilen makine ve ekipmana ilişkin SMMM onaylı aynı tarihli mahsup fişlerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan açıklama ekinde belgelendirme kapsamında sunulan ve yukarıda belirtilen belgelerin, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinin 5.1, 5.2, 5.3, 5.4 ve 5.5 inci fıkralarında belirtilenlerden farklı olarak fatura ve mahsup fişi olduğu, dolayısıyla teklif fiyatın bileşenlerine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olarak yapılmadığı, kaldı ki giyim bedeli için öngörülen toplam tutarda teknik şartnamede belirtilen toplam 82 çift yün çorabın hesaba katılmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının kabul edilmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Atlas Hizmet ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. T.C. Antalya İli Güney Antalya Turizmi Geliştirme ve Altyapı İşletme Birliği tarafından düzenlenmiş 06.10.2009 tarihli iş deneyim belgesi ile ilgili tespit edilen aykırılığın belgenin yürürlükteki mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesini teminen düzenleyen idareye bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4. maddesinde; ihale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgelerin değerlendirilerek karar verileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerektiği, 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması mevcuttur.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı açıktır.

İhale konusu işin “12 ay süreli 41 kişi ile Bölge Müdürlüğü Malzemeli ve Taşımalı Temizlik Hizmet Alımı” olduğu, yaklaşık maliyetin [m1] piyasadan alınan fiyat teklifleri ve asgari ücret esas alınarak toplam 856.243,35 TL olarak belirlendiği, 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 3 istekli tarafından ihale zarfı, 2 istekli tarafından ise parasal tutar içeren teklif sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda; her iki isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ihalenin 645.727,44 TL fiyat teklifinde bulunan Atlas Hizmet ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, 653.992,68 TL teklif tutarı ile başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Anılan Kurul kararı ile “ İhale üzerinde kalan istekli tarafından yapılan açıklama ekinde belgelendirme kapsamında sunulan ve yukarıda belirtilen belgelerin, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinin 5.1, 5.2, 5.3, 5.4 ve 5.5. fıkralarında belirtilenlerden farklı olarak fatura ve mahsup fişi olduğu, dolayısıyla teklif fiyatın bileşenlerine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olarak yapılmadığı, kaldı ki giyim bedeli için öngörülen toplam tutarda teknik şartnamede belirtilen toplam 82 çift yün çorabın hesaba katılmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının kabul edilmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Atlas Hizmet ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. ” denilerek, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Ancak, başvuru sahibi tarafından yapılan 28.12.2009 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması ve ekinde sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde;

Birim fiyat teklif cetvelinde, yol ve yemek bedeli ile sözleşme gideri dahil olmak üzere, ücreti, sayısı ve süresi ihale dokümanında belirtilen ihale konusu hizmet işinde çalışacak personel için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamı olan 631.377,72 TL dışında, toplamda, giyim bedeli için 5.106,96 TL, iş makineleri için 900,00 TL, temizlik malzemeleri için 7.056,00 TL, temizlik ürünleri için 8.352,00 TL ve haşerelerin yok edilmesi için 1.200,00 TL fiyat teklif edilmiş olmasına rağmen,

Teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamı, iş makineleri ve haşerelerin yok edilmesi dışındaki kalemler, toplamda, giyim bedeli 456,74 TL, giyim bedeli için sözleşme gideri 13,70 TL, temizlik malzemeleri (ekipmanı) 3.404,86 TL ve temizlik ürünleri 6.150,67 TL olarak birim fiyat teklif mektubundan farklı olarak açıklanmış, ayrıca firma kârı ve genel giderler için 10.488,99 TL bedel öngörüldüğü belirtilmiştir.

Giyim, temizlik ekipmanı (malzemesi) ve ürünleri için öngörülen bedelin stok tespit raporunda belirtilen birim fiyatlar esas alınmak kaydıyla kâr yapmak amacı güderek piyasa fiyatlarından tespit edildiği ifade edilmiştir.

Açıklama ekinde yer alan 16.12.2009 tarihli SMMM onaylı Stok Tespit Raporunun sonuç bölümünde, “Yapılan kısıtlı inceleme sonucunda ilgili firmanın 31.12.2008 tarihli bazı stok dökümü EK-1 ve EK-2 listede belirtilmiştir” denilerek, temizlik ekipmanı ile ürünlerine ilişkin SMMM onaylı 31.12.2008 tarihli stok tespit listesi ve 01.01.2008 ile 31.12.2008 tarihleri arasındaki temizlik malzemesi ile giyecek malzemesi hesap hareket dökümü sunulmuştur.

Ayrıca, ilaçlama işine ilişkin olarak alınan teklif fiyatı rakam ile “2.200,00 TL ” olarak yazılmasına rağmen yazı ile “Binikiyüz TL ” olarak yazılmıştır.

Bu durumda, aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasında esas alınan toplam teklif fiyatı ile birim fiyat teklif mektubunda belirtilen toplam teklif fiyatı arasında fark olmamakla beraber, birim fiyat cetvelinden farklı olan ve açıklamada esas alınan giyim, temizlik ekipmanı (malzemesi) ve temizlik ürünü toplam fiyatlarının ihale tarihi itibariyle güncel olmayan 31.12.2008 tarihli stok listesindeki birim maliyetlerin toplamı olduğu hususu da dikkate alındığında yapılan açıklamanın birim fiyat teklif mektubunda belirtilen toplam teklif fiyatın belgelendirilerek yapılmış açıklaması olarak kabul edilemeyeceği değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, söz konusu ihalede değerlendirmemeye esas geçerli teklif kalmadığından, ihalenin iptali gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin anılan maddelerinde yapılan düzenleme ile 4734 sayılı Kanunun 38. maddesi uyarınca, isteklilerce teklif edilen tutarların yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük teklif olarak belirlenen tekliflerin, idarece teklifi oluşturan bileşenlerine ilişkin isteklilerden açıklama istenilmesi ve isteklilerce yapılacak açıklamaların da işin yapılabilirliğini ortaya koyan mantıklı ve makul ölçülerde kabul edilebilir açıklamalar olması gerektiği amaçlanmıştır.

Ancak, söz konusu ihalede başvuru sahibi tarafından sunulan stok tespit raporu ve ekinde, malzeme ve giyime ilişkin sunulan tevsik edici belgelerin 31.12.2008 tarihinde düzenlendiği belirlenmiş olup, anılan Tebliğde yer alan açıklamalar ışığında gerek kıyafete ilişkin gerekse malzemeye ilişkin olarak isteklilerce sunulacak tevsik edici belgelerin ihale tarihi ile ihale ilan tarihi arasında düzenlenmiş olmasının ihale konusu işin ciddiye alındığı ve idarece tanımlanan kıyafetin ve de malzemenin dikkate alındığı anlamına geleceği, gerek stok tespit raporu, gerek proforma fatura ve gerekse de envanter defteri gibi belgelerin geçerli kabul edilebilmesi için kayıtlarda yer alan (giysi, temizlik malzemesi vb. gibi) malzemelerin nitelik ve nicelik açısından (sayısı, kalitesi vb. gibi) teknik şartname ve idari şartnamede belirtilen sayıda, özellikte ve kalitede olması halinde uygun olarak kabul edilebileceği, aksi takdirde ihaleye ilişkin doküman kamuya bildirilmeden, dolayısıyla idarenin istekleri ve kriterleri bilinmeden birkaç ay yada birkaç yıl önce alınmış mal ve malzemelerin ya da az sayıda stokta bulunan malzemelerin teknik şartname ve idari şartnamede belirtilen sayıyı ve özellikleri karşılamayacağı açık olduğundan, birim fiyat analizi ile alış ve satış faturaları ya da stok giriş ve çıkışlarına ilişkin belge olduğu gerekçesiyle kabul edilmesinin anılan Tebliğ hükmünün ruhuna aykırılık teşkil edeceği açıktır.

Diğer taraftan, idarelerce genellikle teknik şartnamede; ihale konusu işte çalışacak personele verilecek giysilerin özelliklerinin ve renklerinin belirtildiği, personele verilecek kıyafetin renklerinin çalışılan bölüme göre farklı renk ve tarzda olabileceği, isteklilerce aşırı düşük teklife ilişkin olarak yapılan açıklamalar ve eki tevsik edici belgelerde yer alan kıyafetin idarece istenecek renge bedene uygun olmayabileceği, idare tarafından sonradan belirlenecek bir rengin stoklarda gösterilen bir malzeme ile karşılanmasının çoğu zaman mümkün olamayacağı açıktır.

Teknik özellikleri standart ve idarelerin istemlerine göre değiştirilemeyecek ve uzun süre muhafazası mümkün ürünlerin stok tespit raporu ile mevcudiyetinin tevsiki, sağlıklı sonuç verebilecekken, aksi durumlar istisnanın asıllaştırılması olacağından diğer ispat vasıtalarının kullanılmasını gerektirebilir.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılacak açıklamalar ve eki tevsik edici belgelerin gerçekleri yansıtması gerektiği, nitelik ve nicelik açısından ihale dokümanında belirtilen şartları birebir karşılaması durumunda kabul edilebileceği, isteklilere verilecek kıyafeti ve ihale konusu işte kullanılacak malzemeyi belirleme yetkisi idarelerde olduğundan, günün koşullarına bağlı olarak istenecek malzeme özellikleri değişiklik arz edeceğinden isteklilerce günün piyasa rayiçlerini yansıtması koşuluyla sunulacak tevsik edici belgelerin ihale dokümanında belirtilen şartları %100 oranında karşılaması ve de parasal bedel olarak gerçek piyasa fiyatlarını yansıtması koşuluyla ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında alınmış olması durumunda kabul edilmesinin daha sağlıklı sonuca varılmasına olanak sağlayacağı açıktır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevaben, mevzuatta belirtilen şartlara uygun tevsik edici belge sunulmuş olması, tek başına yeterli olmayıp, söz konusu belgenin gerek fiyat olarak gerekse de ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin olarak yeterlik şartlarını birebir karşılaması durumunda yeterli kabul edilmesinin anılan Kanunun ruhuna ve Tebliğde yer alan düzenlemelere uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yanı sıra başvuru sahibinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Bu itibarla, söz konusu ihalede değerlendirmeye esas geçerli teklif kalmadığından ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle , “ düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Kurul kararı ile ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye geçerli tek teklif olarak başvuru sahibi Saytem Sağlık Hizmetleri Otomasyon Gıda Temz. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin kaldığı ve “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibi tarafından yapılan 28.12.2009 tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasında;

İlaçlama işine ilişkin olarak alınan teklif fiyatı rakam ile “2.200 TL” olarak yazılmasına rağmen yazı ile “Binikiyüz TL” yazıldığı,

Giyim, temizlik ekipmanı ve temizlik ürünleri fiyatlarını açıklayan 16.12.2009 tarihli SMMM onaylı Stok Tespit Raporunun sonuç bölümünde, “Yapılan kısıtlı inceleme sonucunda ilgili firmanın 31.12.2008 tarihli bazı stok dökümü EK-1 ve EK-2 listede belirtilmiştir” denildiği, temizlik ekipmanı ve ürünlerine ilişkin stok tespit listesinin Tebliğ hükümlerine aykırı olarak 01.01.2008 ila 31.12.2008 tarihleri arasındaki malzeme hareketleriyle ilgili olduğu, 2009 yılı sonunda yapılan bir ihalede 2008 yılına ait stok tespit raporu kullanılarak yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin de reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, geçerli teklif kalmadığından “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Hakan GÜNAL**

** Kurul Üyesi**