KİK Kararı: 2010/UH.III-411

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/010
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 02.02.2010
Karar No : 2010/UH.III-411
BAŞVURU SAHİBİ:
Duru Temizlik Hizmetleri - Yasin Selvi, -||istiklal Mahallesi|reşadiye Caddesi|6/11|||merkez|eskişehir

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eskişehir Orman İşletme Müdürlüğü, Atatürk Cad. No 51 ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/156988 İhale Kayıt Numaralı "Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.01.2010 tarih ve III.H.01.80.0092/2010-4E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Eskişehir Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 04.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Duru Temizlik Hizmetleri - Yasin Selvi’nin 28.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.01.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.01.2010 tarih ve 873 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim gideri ile bu giderin % 3’ü oranında sözleşme gideri belirtmeyen ve mevzuata uygun olarak söz konusu giderleri belgelendirmeyen firmaların teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Zarf Açma ve Belge Kontrol tutanağında, isteklilerin sunmak zorunda olduğu noter tespit tutanağı veyahut da makine ekipmanın temin edileceğine dair noter taahhütnamesi bölümünün bulunmadığı, buna karşılık diğer firmaların bu belgeleri sunmadıkları halde tekliflerinin ihale dışı bırakılmadığı, bahsi geçen noter taahhütnamesini sunmayan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. İzin kullanacak personelin yerine çalıştırılacak personel için kendi firmalarınca bir bedel öngördükleri, izin kullanan personelin yerine çalıştırılacak personel için oluşan gideri karşılamayan diğer 5 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikayete konu edilen ihalenin, Eskişehir Orman Bölge Müdürlüğü ile Eskişehir Orman İşletme Müdürlüğü idare binaları ile müştemilatlarının 10 işçi ile temizlenmesi (toplam 3000 metrekare), temizlik hizmetinde kullanılacak malzemenin idareye ait olduğu, ancak kullanılacak ekipmanların yüklenici tarafından temin edileceği, birim fiyat alınmak suretiyle ihale edilen işin süresinin ise 01.01.2010- 31.12.2010 tarihleri arasında 365 gün olduğu, diğer taraftan yaklaşık maliyet hesaplamasında yüklenici karının en çok % 20’ye kadar öngörülmesi gerekirken, yüklenici karının % 25 oranında öngörüldüğü, ancak bu durumun ise bahse konu ihaleye münhasıran tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına herhangi bir etkisinin olmadığı hususları anlaşılmış olup, idarece yapılan değerlendirmeler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli ile birlikte Hilal Teks. İnş. Ltd. Şti., Mercan Güv. Ltd. Şti., Dutağacı Tem. Ltd. Şti. ve Özvarlık İnş. Ltd. Şti.’den;

1- İşçilik Maliyeti,

2- Yemek gideri

3- Yol gideri

4- Giyim gideri,

Şeklinde belirlenen, teklifte önemli olduğu bileşenler ile ilgili olarak yazılı açıklama istendiği, başvuru sahibi istekli ile birlikte Lidertem Tem. Ltd. Şti. ve Gut Ege Ltd. Şti.’nden ise aşırı düşük teklif açıklamasının istenmediği belirlenmiştir.

İlgili isteklilerin süresinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, yapılan değerlendirme neticesinde, yapılan açıklamaların ise uygun görüldüğü ve en düşük fiyatı teklif eden Dutağacı Tem. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, ikinci avantajlı teklif sahibi istekli olarak da Özvarlık İnş. Ltd. Şti.’nin belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

****

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

****

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

****

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 ve 79.5 inci maddelerinde sırasıyla;

“ İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir.

İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

__

İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

Verilecek hizmetin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; hizmetin verilme yöntemi ve kullanılacak teknolojinin, hizmet işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

Seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir.

Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yapılmıştır.

İhaleye ilişkin idari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

****

“Yüklenici tarafından çalıştırılan personele 26 gün üzerinden brüt 3,50 TL bir öğün yemek bedeli, yine 26 gün üzerinden brüt 3,30 TL gidiş geliş yol ulaşım bedeli nakden verilecektir. Ayrıca, yüklenici tarafından çalıştırdığı personele yılda iki kere gri renkte iş önlüğü verilecektir. Yüklenicinin vasıflı işçi çalıştırmasına gerek yoktur.__

****

Kısa vadeli sigorta kolları prim tarifesine göre, teknik şartnamede belirtilen mezkur tehlike sınıfı II prim oranı % 1,5 dır.__” __ düzenlemesine,__

__

İhaleye ilişkin teknik şartnamenin “Firma görevlilerinin giysileri” başlıklı 8 inci maddesinde personele verilecek giyim eşyası ile ilgili olarak;

“Firma görevlilerinin giysileri İş Kanunu hükümlerine uygun olarak yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Görevliler bu kıyafetle temizlik hizmetini yürütecekler ve kıyafetleri devamlı olarak temiz ve muntazam olacaktır. Personel giysilerinde yüklenici firmanın tanıtıcı amblemi olacaktır.” düzenlemesine,__

Anılan şartnamenin “Temizlikte kullanılacak alet ve ekipmanlar” başlıklı 4 üncü maddesinde ise;

“ Temizlikte kullanılacak alet ve ekipmanların listesi ve miktarları aşağıya çıkarılmıştır. Bu malzemeler yüklenici tarafından temin edilecek ve idarenin göstereceği depoda her an hizmete hazır bekletilecektir.

__

Vileda takımı 5 adet, vileda püskülü 50 adet, lastik çek çek (cam ve yerler için ayrı) 20 adet, plastik fırça (saplı) 10 adet, lavabo fırçası 20 adet, el süpürgesi 10 adet, faraş 10 adet, çalı süpürgesi 10 adet, çöp torbası (muhtelif boy) 1500 adet, paspas ipi 50 adet, paspas sapı 10 adet, elektrik süpürgesi 5 adet, halı yıkama makinesi 1 adet, cila makinesi 1 adet, temizlik yer makinesi 1 adet, çift kovalı döner pres paspas 10 adet, kar kürüyücü ve kar küreği 2 adet, çöp kovası orta boy kapaklı 20 adet, tuvalet fırçası 20 adet, sil süpür paspas 20 adet, nemli mob 20 adet, temizlik bezi 100 çift, plastik cam bezi 40 adet, sert fırça 20 adet” düzenlemesine,

Yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Dutağacı Tem. Ltd. Şti. tarafından 10.12.2009 tarihi itibariyle yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında;

Teklif Bileşeni

Tutarı

İşçilik (3,50 TL * 26 gün= 91,00 TL yemek ve 3,30 TL * 26 gün= 85,80 TL yol gideri dahil) Maliyeti

130.177,20

Giyim Bedeli (4,90* 2 * 10)

98,00

Giyim Gid. % 3’ü (Sözleşme Gideri)

2,80

TOPLAM

130.278,00

Fiyatları verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik giderinin Kamu İhale Kurumu işçilik maliyeti hesaplama modülü kullanılmak suretiyle bulunduğu, buna karşılık idarece istenen 2’şer adet iş önlüğü ile ilgili olarak; Serpil Özdemir adlı Serbest Mali Müşavir tarafından 10.12.2009 tarihinde imzalanan bir belgenin sunulduğu, bu belgede 02.11.2009 tarihli 4445 numaralı Önder Nalburiye firmasından alınan 1 iş önlüğüne ilişkin faturanın 2009 yıl yasal defterine kayıtlı olduğu ve son geçici vergi beyannamesinde ağırlıklı maliyet yöntemi uygulanmak suretiyle, 1 adet iş önlüğü için 4,90 TL birim fiyatının bulunduğu hususunun belirtildiği, ayrıca 02.11.2009 tarihli Önder Nalburiye ve İş Güv. Malzemeleri- Hatice Özkara’dan alınan bir adet faturanın sunulduğu, söz konusu faturada 1 adet iş önlüğünün 4,90 TL’ye satın alındığı belirlenmiştir.

İkinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Özvarlık İnş. Ltd. Şti. tarafından 10.12.2009 tarihi itibariyle yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında;

Teklif Bileşeni

Tutarı

İşçilik (3,50 TL * 26 gün= 91,00 TL yemek ve 3,30 TL * 26 gün= 85,80 TL yol gideri dahil) Maliyeti

130.177,20

Giyim Bedeli (6,50* 2 * 10)

130,00

Giyim Gid. % 3’ü (Sözleşme Gideri)

3,90

Firma Karı

16,10

TOPLAM

130.327,20

Fiyatları verilmiş olup,__işçilik giderinin Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılmak suretiyle hesap edildiği, buna karşılık giyim gideri için Özvarlık Ltd. Şti.- Nurettin Çetinbaş’tan alınan proforma faturanın sunulduğu, bahse konu proformo faturada 20 adet iş önlüğünün 6,50 TL birim fiyattan satılmasının taahhüt edildiği görülmüştür.

__

Mercan Güv. Ltd. Şti. tarafından 09.12.2009 tarihi itibariyle yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında;

Teklif Bileşeni

Tutarı

İşçilik (3,50 TL * 26 gün= 91,00 TL yemek ve 3,30 TL * 26 gün= 85,80 TL yol gideri dahil) Maliyeti

130.177,20

Giyim Bedeli (6,50* 2 * 10)

190,00

Giyim Gid. % 3’ü (Sözleşme Gideri)

5,70

Firma Karı

7,10

TOPLAM

130.380,00

Fiyatları verilmiş olup,__işçilik giderinin Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılmak suretiyle hesap edildiği, buna karşılık giyim gideri için TT Müt. Hiz. Ltd. Şti.’den alınan 01.12.2009 tarihli faturanın sunulduğu, bahse konu faturada 20 adet iş önlüğünün 9,50 TL birim fiyattan olmak üzere 190 TL’den satılmasının taahhüt edildiği görülmüştür.

__

Hilal Tekst. İnş. Ltd. Şti. tarafından 08.12.2009 tarihi itibariyle yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında;

Teklif Bileşeni

Tutarı

İşçilik (3,50 TL * 26 gün= 91,00 TL yemek ve 3,30 TL * 26 gün= 85,80 TL yol gideri dahil) Maliyeti

130.177,20

Giyim Bedeli (7,00 * 10)+(7,10 * 10)

141,10

Giyim Gid. % 3’ü (Sözleşme Gideri)

4,23

Firma Karı

117,47

TOPLAM

130.440,00

Fiyatları verilmiş olup, işçilik giderinin Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılmak suretiyle hesap edildiği, buna karşılık giyim gideri için Önder Nalburiye ve İş Güv. Malz.- Hatice Özkara’dan alınan proforma fatura ile yine aynı firmadan alınan 08.12.2009 tarihli faturanın sunulduğu, bahse konu faturanın İsmail Kalkan adlı Serbest Mali Müşavir tarafından imzalı olduğu görülmüştür.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelere göre, Kurum işçilik hesaplama modülünden yol ve yemek gideri dahil, giyim gideri hariç asgari işçilik maliyeti, 130.177,20 TL olduğu hesaplanmıştır. Buna göre, aşırı düşük açıklamasında bulunan ilgili isteklilerce işçilik maliyetinin tam olarak karşılandığı belirlenmiştir.

Ancak, giyim giderlerine ilişkin olarak yapılan aşırı düşük açıklamalarında; her bir iş önlüğü için verilen fiyatın uygun olduğu görüldüğü halde, bu tutarın belgelendirilmesi işlemlerinin Kamu İhale Tebliğinde yapılan açıklamalara uygun nitelik taşımadığı, giyim eşyasına ilişkin sadece proforma fatura veya fatura sunulmasıyla veyahut da fatura ile birlikte birim maliyetin belirtilmesiyle yetinildiği, söz konusu giyim giderlerinin anılan Tebliğin 79.5.1, 79.5.2 ve 79.5.5 inci maddelerinde belirtilen şekilde belgelerle tevsik edilmediği belirlenmiştir. Bu nedenle, ilgili isteklilerce yapılan açıklamaların uygun görülmesi kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan istekli ile birlikte Hilal Teks. İnş. Ltd. Şti., Mercan Güv. Ltd. Şti. ve Özvarlık İnş. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede, aşırı düşük teklif değerlendirmesinde yemek ve yol giderleri dahil işçilik maliyetinin 130.177,20 TL’sına tekabül ettiği, teklifin diğer ve son bileşeni olan 20 adet iş önlüğü için verilen fiyatın ise teklif fiyatlarından belirlenen işçilik maliyetinin düşülmesi suretiyle hesap edilebileceği hususları dikkate alındığında, başvuru sahibi istekli ile birlikte Lidertem Tem. Ltd. Şti. ve Gut Ege Ltd. Şti.’nin tekliflerin asgari işçilik maliyetini karşıladığı ve giyim gideri için ihale dışı bırakılan isteklilerden daha fazla fiyat vermelerinin söz konusu olduğu anlaşıldığından, ilgili isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin ihalenin sonlandırılmasında, mevzuat hükümlerine herhangi bir aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilanının “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 4.3.2 maddesinde makine, teçhizat ve diğer ekipman ile ilgili olarak; “İdarece istenen makine ve ekipmanın kendi malı olduğuna dair fatura ya da demirbaş ve amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ile yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir veya istenilen makine parkı ve temizlikte kullanacağı makine ve ekipmanların temin edileceğine dair noter onaylı taahhütname sunmaları gerekir” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik şartnamenin “Temizlikte kullanılacak alet ve ekipmanlar” başlıklı 4 üncü maddesinde işin yapılabilmesi için gerekli ekipman olarak;__

__

__

__

__

“Elektrik süpürgesi 5 adet,

Halı yıkama makinesi 1 adet,

Cila makinesi 1 adet,

Temizlik yer makinesi 1 adet”

Sayılmıştır.

Ayrıca, ihaleye ilişkin idari şartnamenin “Kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7.6.1 maddesinin (b) bendinde; “Teknik şartnamede yer alan tüm şart ve koşulları kabul ettiğine dair taahhütname” sunulması yönünde düzenleme yapılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 29 uncu maddesinin (5) inci bendinde; “İhalelerde hiçbir şekilde taahhütname istenemez” hükmü ile,

Anılan Yönetmeliğin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinde ise;

“ İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir” hükmü,

Yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9 uncu maddesinde; “İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması almaktadır.

İlgili mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda, isteklilerden teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmalarının, aynı zamanda tüm şartların kabul edilmesine yönelik olmak üzere de bir taahhüdün istenemeyeceği hususlarının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, makine teçhizatın isteklinin kendi malı olması gerektiği yönünde bir öngörünün olmadığı ve ihalelerde hiçbir şekilde de taahhütname istenmeyeceği hususları göz önüne alındığında, şikayete konu edilen düzenlemeler kapsamında sorgulanacak herhangi bir belgenin bulunmadığı anlaşılmış olup, neticede yapılan şikayetin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin “Genel Kurallar” başlıklı 5.5 inci maddesinde:**** “ Evlenme, doğum, ölüm, yıllık izin, hastalık raporu ve özel izinler sebebiyle göreve gelemeyen elemanların yerine yüklenici yeni elemanlar görevlendirilecek, çalışan toplam işçi sayısı, sözleşmede belirtilen işçi sayısının altına düşmeyecektir. Ancak, yürürlükteki İş Kanunu gereği kullandırılması zorunlu olan haftalık izin, kuruluşta verilen hizmeti aksatmayacak şekilde idarenin uygun göreceği zamanda haftada 1 gün olarak Pazar günü kullanılır” düzenlemesi,

İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25.2 nci maddesinde ise;“ 25.1 nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İdarece işyerinde genel temizlik ve ilaçlama işlerinde toplam 10 işçinin çalıştırılacağı ve bu işçi sayısının altına düşülmeyeceği; evlenme, doğum, ölüm, yıllık izin, hastalık raporu ve özel izinler sebebiyle göreve gelemeyen elemanların yerine yüklenicinin yeni elemanlar görevlendirileceği teknik şartnamede öngörülmüş olup, idari şartnamenin 25.2 nci maddesinde de işçilik, yol, yemek vs. kalemlerde artış olması halinde bu artış ya da farkların yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78.25 inci maddesinde; “ İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. İdareler, yıllık ücretli izin haklarının kullanılmasına ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında 4857 sayılı Kanunun 53, 54 ve 55 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığını kontrol edeceklerdir.” açıklaması yapılmıştır.__

4857 sayılı İş Kanununun “Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve İzin Süreleri” başlıklı 53 üncü maddesinde; _“İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi; Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden, Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden, Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden az olamaz.Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.”_ hükmü yer almaktadır.

4857 Sayılı İş Kanununun 53 üncü maddesinde, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verileceği, yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir.

Teknik şartnamede yer alan ve şikayete konu edilen, izin kullanan işçilerin fiilen çalışan işçi sayısına dahil olduğu kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasının talep edilmesi yönündeki düzenlemenin her ne kadar mevzuatın ilgili hükümleri açısından uygun olmadığı belirlenmiş olsa da, bu hususun ihalenin iptalini gerektirip gerektirmediği hususu incelendiğinde; istekliler tarafından ihaleye teklif verilmeden önce ilgili düzenlemenin şikayet konusu edilmediği, bu suretle mevcut ihale dokümanın kesinleştiği, ayrıca yıllık izin kullanılması durumunda, işin aksamamasının idare tarafından garanti altına alınmaya çalışıldığı ve idarede resmi tatil ve bayramlarda çalışma yapılmasının öngörülmediği, diğer taraftan işçilerin izin alması durumunda hizmet akdine son vermeden yüklenicinin fazladan işçi istihdam edebileceği anlaşıldığından, anılan düzenlemenin tekliflerin değerlendirilmesinde belirsizlik yaratmadığı belirlenmiştir.

Bu çerçevede, ihale dokümanında çalıştırılması öngörülen işçi sayısı esas alınarak ihale konusu işe ait teklif bedelinin hesaplanması gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Dutağacı Tem. Ltd. Şti., Özvarlık İnş. Ltd. Şti., Hilal Teks. İnş. Ltd. Şti. ve Mercan Güv. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 9 uncu maddesinde; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü yer almaktadır .

__

Hizmet Alamı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 inci maddesinde; ****

“ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

_ a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,_

_ b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, _

_ c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,_

_ ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,_

_ d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,_

_ Esas alınır._

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3. Fıkrasında ise; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak**% 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği”****** hükmü yer almaktadır.

İdarenin incelemeye konu ihaleye ilişkin olarak yaklaşık maliyeti oluşturmak üzere fiyat analizi verilerinden faydalandığı ve fiyat analizleri verileri başlıklı tabloda müteahhit kârı olarak %25 oranının belirtildiği anlaşılmıştır.

**** Kamu İhale Mevzuatında, idarelerce hesaplanan yaklaşık maliyetin; ihale konusu iş için öngörülecek ödenek tutarının belirlenmesi, ihale sürecinde istekliler tarafından sunulan tekliflerin fiyat yönünden uygunluğunun değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmesi aşamalarında oldukça önemli bir parametre olduğu ortadadır. Bu nedenle, idareler tarafından yaklaşık maliyetin doğru, tutarlı bir şekilde ve titizlikle hesaplanması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede; **idarece hazırlanan yaklaşık maliyete % 25 oranında yüklenici kârı ilave edildiği, **bununda yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle; incelemeye konu ihalede “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Adem KAMALI **

** Kurul Üyesi **