KİK Kararı: 2010/UH.III-4002

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/080
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 30.12.2010
Karar No : 2010/UH.III-4002
BAŞVURU SAHİBİ:
Mass Arıtma Sistemleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Gebze Org. San. Böl. İhsandede Cad. 700. Sok. 41480 Gebze/KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya Su Kanal İdaresi Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı İhale ve Kesin Hesap Şube Müdürlüğü, Fabrikalar Mahallesi Dumlupınar Bulvarı No: 3 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/500517 İhale Kayıt Numaralı "Atıksu Sisteminin İşletilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.12.2010 tarih ve III.H.36.63.0257/2010-39E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Antalya Su Kanal İdaresi Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı İhale ve Kesin Hesap Şube Müdürlüğü tarafından 19.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Atıksu Sisteminin İşletilmesi” ihalesine ilişkin olarak Mass Arıtma Sistemleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 22.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.11.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.12.2010 tarih ve 49212 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinde yer alan arıtma tesisi inşaatı ve işletme işinin 3 ortaklı bir konsorsiyum tarafından gerçekleştirildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu işte alt yüklenici olarak çalıştığı ve sunulan iş deneyim belgesinin, işin işletme kısmını içeren alt yüklenici iş bitirme belgesi mahiyetinde olduğu, işletme işinin başlangıç tarihi itibari ile ihale üzerinde bırakılan istekli hizmete başlamadığından, belge tutarı ile yapılan işin tutarının uyumsuz olduğu, ayrıca iş deneyim belgesini düzenlemeye yetkili idareye, sosyal güvenlik prim ödemelerini gösterir belgeler sunulmadığından, idarece iş deneyim belgesi düzenlenmesinin, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesine aykırı olduğu, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulan proforma faturaların, birim fiyat tariflerinde yer alan alt bileşenleri içermediği ve sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı, araç ve ekipman giderlerine ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan istekli araç parkına sahip olmadığından, öngörülen fiyatlarla ihale konusu işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, araçların bakım, onarım, personel, akaryakıt gibi giderlerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuatın öngördüğü kriterleri sağlamadığı, ayrıca, ihale konusu işte akaryakıt giderinin önemli bir bileşen olduğu, bu itibarla aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında akaryakıta ilişkin öngörülen giderin sorgulanması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “… 7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80 ’ inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri

sunması zorunludur. ,

İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70 ’ ini, diğer ortakların her birinin ise istenen iş deneyim tutarının en az % 10 ’ unu sağlaması gerekir. Ancak, diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamı, istenen iş deneyim tutarının % 30 ’ undan az olamaz.” düzenlemesi yer almaktadır. __

Anılan düzenleme uyarınca, 20.735.110,00 TL teklif bedeli ile ihaleye katılan ve yapılan değerlendirme sonucu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunması gereken asgari iş deneyim belgesi tutarının 4.147.022,00 TL olması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş.’nin iş deneyimini tevsik amacıyla sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin, Bursa Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce düzenlenen alt yüklenici iş bitirme belgesi olduğu görülmüştür.

Alt yüklenici iş deneyim belgesine konu esas işin; “Bursa Doğu ve Batı Atıksu Arıtma Tesisleri ve Hamitler Çöp Süzüntü Suyu Arıtma Tesisi İnşaatı ve İşletme İşi” ve sözleşme tarihinin 20.12.2002 olduğu, sözleşmenin idare ile E.M.I.T Ercole Marelli Impianti Tecnologici S.p.A, Sistem Yapı İnş. Tic. A.Ş. ve OTV Sa konsorsiyumu arasında imzalandığı, esas işte yer alan yapım işinin adı geçen konsorsiyum tarafından yapıldığı, işletme işinin ise konsorsiyum ortaklarından Sistem Yapı İnş. Tic. A.Ş.’nin, alt yüklenici sözleşmesi imzaladığı Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş. tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu alt yüklenici iş bitirme belgesinde; alt yüklenici tarafından yapılan iş kısmının, “Bursa Doğu ve Batı Atıksu Arıtma Tesisleri ve Hamitler Çöp Süzüntü Suyu Arıtma Tesisinin Personel, Bakım-Onarım ve Her Türlü Sarf Malzemeleri Dahil İşletilmesi İşi” şeklinde ifade edildiği, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme tarihinin 01.04.2007 ve sözleşme bedelinin 8.700.000,00 TL, alt yüklenici tarafından yapılan iş ile esas işin kabul tarihinin 31.01.2010, belge tutarını ise 8.700.00,00 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

İş deneyim belgesi üzerinde yer alan belge tutarının, şikayete konu ihalede istenen asgari iş deyim belgesi tutarını karşıladığı anlaşılmaktadır. Ancak iş bitirme belgesinde belirtilen işin başlangıç tarihi itibari ile işe başlanmadığı, bu nedenle iş bitirme belgesinde yer alan tutarın doğruyu yansıtmadığı, ayrıca alt yüklenici iş bitirme belgesinin alınabilmesi için sunulması zorunlu olan ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında sayılan sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgelerin sunulmadığına yönelik başvuru sahibinin iddialarının incelenmesi amacıyla 08.12.2010 tarih ve 2039 sayılı yazı ile Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünden iş deneyim belgesinin düzenlenmesine esas teşkil eden belgeler istenmiş, istenen belgeler, 14.12.2010/21.12.2010 tarih ve 10782/11162 sayılı yazılar ekinde Kuruma gönderilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin, alt yüklenicilerin iş bitirme belgesi almak amacıyla yapacakları başvurularda idareye sunulması gereken belgeleri düzenleyen, “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 45 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında; yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan bedel içeren sözleşmenin ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin veya serbest meslek makbuzu nüshalarının ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde o işe ait sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgelerin, iş mevzuatının zorunlu tuttuğu hallerde ise, ayrıca ilgili sigorta müdürlüğünden alınan işyeri bildirgesinin sunulmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen belgeler kapsamında; alt yüklenici ile yüklenici arasında yapılan sözleşme, yapılan işe ilişkin faturalar, 2007 yılının 4 üncü ayından-2009 yılının 12 nci ayına kadarki dönemi kapsayan sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgeler, Bursa Sigorta İl Müdürlüğüne hitaben yazılmış, sigortalı işçi çalıştırılacağına ilişkin bildirim ile işyeri bildirgesinin bulunduğu görülmüştür.

Ayrıca alt yüklenicinin teklifi ve idarece kabulüne ilişkin belgelerin de gönderilen dosyada yer aldığı, bu belgelerin incelenmesi neticesinde; esas işe ilişkin sözleşmeyi imzalayan EMIT-Sistem-OTV Konsorsiyumu tarafından, 19.01.2007 tarihli yazı ile Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş.’nin işletme bölümü için alt yüklenici olarak kabul edilmesinin talep edildiği, idarenin 05.03.2007 tarih ve 482 sayılı yazısı ile, adı geçen şirketin, her üç tesisin işletilmesi işi için alt yüklenici olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.

Kabul işlemi sonrasında alt yüklenici ile konsorsiyum ortağı Sistem Yapı İnş. Tic. A.Ş. arasında 01.04.2007 tarihinde sözleşme imzalanmış, sözleşmenin 3 üncü maddesinde, tesisin işletilmesi işinin 01.04.2007 tarihinden sonra alt yüklenici tarafından yapılacağı, 4 üncü maddesinde işin; Batı ve Doğu Tesisleri için 26.12.2009, Hamitler Tesisi için 29.05.2008 tarihlerinde son bulacağı belirtilmiş, 5 inci maddesinde ise; hakedişlerin ana sözleşmede tanımlandığı haliyle kirlilik yükü ve debiye bağlı olarak düzenleneceği ifade edilmiş, sözleşme bedeli yaklaşık olarak; Doğu Tesisi için 5.500.000,00 YTL, Batı Tesisi için 2.500.000,00 YTL, Hamitler Süzüntü Suyu Arıtma Tesisi için 700.000,00 YTL olmak üzere toplam 8.700.000,00 TL olarak belirlenmiştir ve KİK belge güncelleme aracı üzerinden yapılan hesaplama neticesinde belgenin güncel değerinin 10.980.448,86 TL olduğu anlaşılmıştır.

Bursa Sigorta İl Müdürlüğüne hitaben yazılmış, sigortalı işçi çalıştırılacağına ilişkin alt yükleniciye ait bildirimde, 26.04.2007 tarihinde işçi çalıştırılmaya başlanacağı, işyeri bildirgesinde de; işe başlama tarihi ve işçi çalıştırmaya başlandığı tarihin 26.04.2007 olarak belirtildiği görülmüştür.

Sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgelerden ilkinin, 2007 yılının 4 üncü ayına ait primin ödendiğine ilişkin olduğu ve işe başlama gününün 26.04.2007 olarak belgede yer aldığı anlaşılmış, bu bağlamda, işe başlama tarihinin, sözleşmede yer alan 01.04.2007 tarihi değil, işçi çalıştırılmaya başlanan tarih olan 26.04.2007 olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, işe başlama tarihinden önce düzenlenmiş söz konusu işe ilişkin faturaların, iş deneyimi tutarı hesabında dikkate alınmaması, işe başlama tarihinden sonra düzenlenmiş faturaların iş deneyimi tutarı hesabında göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Alt yüklenici iş bitirme belgesi kapsamında yer alan işletme işine ilişkin olarak, 97 adet faturanın düzenlendiği, işe başlama tarihi olan 26.04.2007 tarihinden önce düzenlenmiş 4 adet faturanın bulunduğu, bu faturalardan üçünün 16.04.2007’de, diğerinin ise 18.04.2007 tarihinde düzenlendiği ve bu faturaların toplam tutarının 610.750,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Sosyal güvenlik pirim ödemelerini gösteren belgelere göre tespit edilen işe başlama tarihinden sonra düzenlenen faturalar dikkate alındığında, yapılan işin toplam tutarının 28.607.947,68 TL olduğu ve bu tutarın 8.700.000,00 TL olan sözleşme tutarından ve bu tutar dikkate alınmak suretiyle düzenlenen iş bitirme belgesi tutarından fazla olduğu, bu itibarla gerek sözleşme tutarının, gerek yapılan işin tutarının ve gerekse 10.980.448,86 TL olan iş deneyim belgesinin güncel tutarının, idari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde istenen asgari iş deneyim belgesi tutarını fazlası ile karşıladığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, anılan Yönetmelik düzenlemesi gereği alt yüklenici iş deneyim belgesinin düzenlenebilmesi için idareye sunulması gereken belgelerin sunulduğu ve iş deneyim tutarının, idari şartnamede öngörülen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin 1 inci iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin, “Atıksu Sisteminin İşletilmesi İşi” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde, tekliflerin birim fiyat şeklinde verileceği düzenlenmiştir.

İhale konusu işte çalışacak personel sayısı ve personel giderinin yaklaşık maliyet içindeki oranı göz önünde bulundurulduğunda, ihale konusu işin, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78 inci maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihaleye 3 istekli tarafından teklif sunulduğu, bütün tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, sunulan teklif bedelleri, ihale komisyonunca aşırı düşük bulunarak, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarına, her bir istekli için ayrı ayrı belirlenen önemli teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama istendiği görülmüştür.

Buna göre, Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş.’nden, 25.10.2010 tarih ve 21020 sayılı yazı ile;

- İhale konusu işte çalışacak personele verilecek ücretlere ilişkin olarak; bu ücreti oluşturan sözleşme gideri ve işveren sigorta prim oranı dahil işçilik ücreti, ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

- Birim fiyat teklif cetvelinde; 188, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199 ve 200 sıra numaralarında yer alan araçlar,

- Birim fiyat teklif cetvelinde; 224, 225, ve 226 sıra numaralarında yer alan demir klorür, polielektrolit ve klor,

İçin öngörülen maliyetleri tevsik edici belgelerin, 02.11.2010 tarihi mesai bitimine kadar sunulması istenmiştir.

Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş. tarafından 02.11.2010 tarihli açıklama yazısı ve ekinde yer belgeler ile idarenin aşırı düşük teklif açıklama talebine cevap verilmiş, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde, sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olduğu tespiti yapılarak 09.11.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale adı geçen istekli üzerinde bırakılmış, Yurt Mühendislik/Osman Üneş – Consulaqua Hamburg mbH İş Ortaklığının sunmuş olduğu belgeler uygun ve yeterli bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve başvuru sahibi de ekonomik açıdan en avantjlı 2 nci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde, çalışacak 230 personele verilecek ücret, görevine göre % 450 ile % 30 arasında değişen oranlarda brüt asgari ücretin (%) fazlası olarak belirlenmiş, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde hangi görevdeki personelin kaç gün çalışacağı detaylı olarak düzenlenmiş, organizasyon şemasında tanımlı olan tüm personele yemek ve yol giderinin ayni olarak karşılanacağı ve maliyetin aylık 26 gün üzerinden hesaplanacağı, teknik şartnamelerde cins ve miktarları ile kimlere verileceği belirtilen giyecek giderlerinin de ayni olarak karşılanacağı, makine ve ekipmanlara ait her türlü malzeme, yedek parça, bakım, tamir vb. giderler, ihale konusu hizmetin yerine getirilmesi ile ilgili olarak her türlü ofis ve şantiye giderleri, organizasyon, ulaşım, akaryakıt, GPS takip sistemleri, tamir bakım, temizlik, kontrol teşkilatının genel hizmet giderleri, peyzaj koruma, bakım, temizlik ve sulama giderleri, abonelik ve haberleşme giderlerini ve teknik şartnamelerde tanımlanmış enerji giderlerinin teklif fiyata dahil olacağı ifade edilmiş ve kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 1,5 olarak belirlenmiştir.

Personel maliyeti ile idari ve teknik şartnamede yer verilen diğer maliyetlere, birim fiyat teklif cetvelinde 232 satır halinde ve miktarlar ile birimleri içerecek şekilde detaylı olarak yer verildiği görülmüştür.

İdari şartnamenin anılan maddesine göre, KİK işçilik modülü üzerinden yapılan hesaplama neticesinde; yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak yemek, yol ve giyim gideri hariç, hizmet süresi boyunca personele verilecek ücretin asgari tutarının 10.438.450,12 TL (% 3 dahil) olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

_a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, _

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

- Personel giderine ilişkin olarak, yapılan açıklama ve sunulan belgelerin anılan Tebliğ maddesi göz önünde bulundurulmak suretiyle incelenmesi neticesinde;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, kişi başı aylık yemek bedeli için 78,00 TL, aylık yol bedeli için 153,00 TL ve aylık giyim gideri için 20,00 TL öngörüldüğü, yapılan hesaplama sonucunda, toplam yemek giderinin 430.560,00 TL, toplam yol giderinin 844.560,00 TL ve toplam giyim giderinin 110.400,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Personele ödenecek ücrete, belirtilen yol, yemek ve giyim giderleri eklenerek, KİK işçilik modülü kullanılmak suretiyle, brüt asgari ücretin % fazlası üzerinden alınacak ücrete göre her bir kişi için ayrı ayrı olmak üzere aylık maliyetler (% 3 dahil) bulunmuş, bulunan kişi başı aylık maliyetler, çalışacak personel sayıları ile çarpılmak suretiyle, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmaya ilişkin maliyetler hariç olmak üzere toplam tutara ulaşılmıştır.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışacak personele verilecek ücret, birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satırlar halinde yer verildiği şekilde ayrı ayrı hesaplanmış ve personel ücretine bu tutarların dahil edilmesi suretiyle toplam personel gideri 12.240.214,00 TL olarak belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu ve yukarıda yer verilen açıklamalar göz önünde bulundurularak yapılan hesaplama sonucunda; yemek, yol ve giyim gideri hariç, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışacak personele verilecek ücret dahil, personel için öngörülen toplam giderin 10.813.128,40 TL (% 3 dahil) olduğu, bu tutarın personele ödenmesi gereken asgari işçilik maliyetinin üzerinde bir tutar olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinin incelenmesi neticesinde her bir personel bazında ayrı ayrı olmak üzere, ödenmesi gereken asgari ücretin üzerinde bir maliyet belirlendiği tespit edilmiş, bu itibarla yol ve giyim gideri hariç personel giderine ilişkin olarak yapılan açıklamanın uygun ve yeterli olduğu görülmüştür.

Kişi başı günlük 3,00 TL olarak belirlenen yemek giderini tevsik için, Yeni Mert Turz. Rest.Tem. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 26.10.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada, teknik şartnameye uygun olarak özellikleri belirtilen yemeğin kişi başı 3,00 TL bedelle sağlanacağının belirtildiği, proforma faturanın serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı ve proforma faturada; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı görülmüş, bu itibarla yemek için öngörülen bedeli açıklamak için sunulan belgenin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Kişi başı aylık 20,00 TL olarak öngörülen giyecek giderini tevsik için, Buriş İş Güv. Tek. Hırd. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 26.10.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada, teknik şartnamede belirtilen giyeceklerin özellikleri ve sayısına yer verilerek, 1 kişinin yıllık 1 set kıyafet bedeli için 240,00 TL teklif edildiği, proforma faturanın Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylandığı ve proforma faturada; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı görülmüş, bu itibarla giyecek giderine ilişkin öngörülen bedeli açıklamak için sunulan belgenin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Kişi başı aylık 153,00 TL olarak öngörülen yol giderini tevsik için, Anteko Taş. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 26.10.2010 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada 46 kişilik 5 adet 2009 model servis aracı için, şoför, akaryakıt, kasko vb. diğer giderler dahil 35.000,00 TL teklif edildiği, ve proforma faturada; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve proforma fatura üzerinde Boğaziçi Yeminli Mali Müşavirlik ve Denetim Ltd. Şti.’ne ait kaşenin bulunduğu görülmüş, ancak kaşe üzerinde yer alan imzanın kime ait olduğu anlaşılamamıştır.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun “Yasaklar” başlıklı 45 inci maddesinde; “… Birden çok meslek mensubu çalışmalarını; serbest muhasebeci mali müşavirlik veya yeminli mali müşavirlik ortaklık bürosu veya şirket şeklinde birleştirebilirler. Bu bürolarda yapılan faaliyetler ticari faaliyet sayılmaz. Şirket şeklinde çalışılması halinde, yapılan işlerden doğacak cezai sorumluluk işi yapan meslek mensubuna aittir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu fiyat teklifinde kaşesi bulunan Boğaziçi Yeminli Mali Müşavirlik ve Denetim Ltd. Şti.’nin ünvanından, şirketin anılan Kanun hükmü çerçevesinde kurulmuş olan bir şirket olduğu anlaşılmıştır.

TÜRMOB’un 22586 sayılı Mecburi Meslek Kararına İlişkin Genelgesinin “Limited şirketler” başlıklı ” başlıklı 7 nci maddesinde; “Yeminli Mali Müşavirlik Limited Şirketi ünvanı altında birden fazla meslek mensubu tarafından Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulacak Limited Şirketleri ortaklarının “Yeminli Mali Müşavir” ünvanına sahip olmaları ve en az birinin çalışanlar listesine kaydolması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan düzenleme uyarınca, yeminli mali müşavirlik limited şirketlerinin ortaklarının yeminli mali müşavir olmaları gerekmektedir. Bu itibarla, söz konusu fiyat teklifinde yer alan kaşe üzerinde imzası bulunan kişinin, yeminli mali müşavir olduğu karine teşkil etmekle birlikte, belge üzerinde bulunan kaşenin, anılan Tebliğin 79.4.2.5 inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun olmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulan belgeler, teklif mektubu kapsamında sunulan belgeler ile birlikte, tekliflerin değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulduğundan, bu belgelerdeki bilgi eksikliklerinin de, anılan Kanun hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Boğaziçi Yeminli Mali Müşavirlik ve Denetim Ltd. Şti.’ne ait kaşe üzerindeki imzanın hangi meslek mensubuna ait olduğunun bilinmesi, yapılan işlerden doğabilecek cezai sorumluluğun muhatabının tespiti ve Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen diğer bilgilerin (onayı gerçekleştiren meslek mensubuna ilişkin bilgiler) fiyat teklifinde bulunmasının sağlanması açısından önem arz etmektedir. Bu itibarla, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan söz konusu bilgi eksikliğinin, anılan Kanun hükmü uyarınca tamamlatılması gerekmektedir.

- Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 188, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199 ve 200 sıra numaraları giderleri tevsik amacıyla sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde;

Birim fiyat teklif cetvelinin;

188 inci sırasında yer alan vidanjör aracı (kiralama, şoför ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 3.900,00 TL,

191 inci sırasında yer alan lastik tekerlekli kazıcı yükleyici (kiralama, operatör ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına saatlik 67,00 TL,

192 nci sırasında yer alan Back-Hoe Loader (operatör, bakım ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 5.400,00 TL,

193 üncü sırasında yer alan paletli ekskavatör (kiralama, operatör, bakım ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına saatlik 86,00 TL,

194 üncü sırasında yer alan kamyon (kiralama, şoför, bakım ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 4.600,00 TL,

Kira bedeli tutarlı, Hamak Harfiyat/Muharrem Akbıyık’tan alınan, 26.10.2010 tarihli fiyat tekliflerinin sunulduğu,

Fiyat tekliflerinin üzerinde; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetvelinin;

195 inci sırasında yer alan çift kabinli kamyonet (kiralama, bakım ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 1.150,00 TL,

196 ncı sırasında yer alan tek kabinli kamyonet (kiralama, bakım ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 1.150,00 TL,

197 nci sırasında yer alan kamyonet aracı (kiralama ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 1.050,00 TL,

198 inci sırasında yer alan binek otomobil (kiralama ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 1.050,00 TL,

199 uncu sırasında yer alan çift kabinli pikap (kiralama ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 1.000,00 TL,

200 üncü sırasında yer alan 4 x 4 çift kabinli saha aracı (kiralama ve akaryakıt gideri dahil) iş kalemi için araç başına aylık 1.030,00 TL,

Kira bedeli tutarlı, Anatolia Rent A Car’dan alınan, 26.10.2010 tarihli fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı görülmüştür.

Ayrıca fiyat tekliflerinde; araçların bazı teknik özellikleri, teklif fiyata dahil giderler, araçların günlük yapacağı yol miktarı ve çalışma süreleri, araç giydirme işlemleri gibi açıklamalara, birim fiyat tariflerine uygun olarak yer verildiği anlaşılmıştır.

- Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 224, 225, ve 226 sıra numaraları giderleri tevsik amacıyla sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde;

Birim fiyat telif cetvelinin 224 üncü sırasında yer alan demir klorür, 225 inci sırasında yer alan Polielektrolit ve 226 ncı sırasında yer alan Klor için Aysan Havuz Kim. Tem. Mad. Tic. Lt. Şti.’nden alınan, 26.10.2010 tarihli 1 adet proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada demir klorür için 0,32 TL/lt, Polielektrolit için 4,00 TL/kg, Klor için 0,14 TL/kg birim fiyat öngörüldüğü, proforma fatura üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı, ayrıca proforma faturada madde yoğunluğu, nakliye gideri gibi açıklamalara birim fiyat tariflerine uygun bir şekilde yer verildiği görülmüştür.

Yapılan tespitler neticesinde; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenen iş kalemleri ilişkin olarak yapılan açıklamaların ve sunulan belgelerin anılan Tebliğ açıklamasına uygun olduğu ve idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

- Akaryakıt giderinin önemli bir maliyet bileşeni olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanmasının istenmesi gerektiğine yönelik olarak yapılan incelemede; birim fiyat teklif cetveli ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinde sadece akaryakıt giderini içeren bir maliyet kaleminin bulunmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde 208 ile 220 (208 ve 220 dahil) sıra numaraları arasında yer alan ve itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen “pompa istasyonu bakım ve akaryakıt gideri” tanımlı iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinde akaryakıt giderlerine yer verildiği, ihale konusu işte kullanılacak akaryakıt giderini, bakım giderinden tam olarak ayrıştırmak mümkün olmamakla beraber, belirtilen iş kalemlerinde yer alan giderlerin tamamının akaryakıt gideri olarak kabul edilmesi halinde dahi, anılan iş kalemlerinin toplam bedelinin, yaklaşık maliyetin % 1’i oranında olduğu, bu itibarla akaryakıt giderinin önemli bir teklif bileşeni olarak görülmemiş olması ve aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında herhangi bir istekliden açıklama istenmemiş olmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği belirlenmiştir.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin uygun ve yeterli olduğu, bu husustaki başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan, yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak yol giderine ilişkin olarak; Anteko Taş. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan ve Boğaziçi Yeminli Mali Müşavirlik ve Denetim Ltd. Şti. tarafından kaşelenip imzalanan belgede, imzanın ait olduğu meslek mensubunun adı ve bu meslek mensubuna ilişkin diğer bilgiler yer almadığından, bu bilgilerin, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca, Kamu İhale Genel Tebliğinin 8.4 ve 79 uncu maddelerinde öngörüldüğü şekilde tamamlatılması gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. Başvuru sahibinin teklifi idarece aşırı düşük bulunarak 25.10.2010 tarih ve 21022 sayılı yazı ile;

- İhale konusu işte çalışacak personele verilecek ücretlere ilişkin olarak; bu ücreti oluşturan sözleşme gideri ve işveren sigorta prim oranı dahil işçilik ücreti, ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

- Birim fiyat teklif cetvelinde; 188, 189, 192, 194, 195, 196, 197, 198, 199 ve 200 sıra numaralarında yer alan araçlar,

- Birim fiyat teklif cetvelinde; 224, 225, ve 226 sıra numaralarında yer alan demir klorür, polielektrolit ve klor,

İçin öngörülen maliyetleri tevsik edici belgelerin, 02.11.2010 tarihi mesai bitimine kadar sunulması istenmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapılan açıklamalar ve sunulan belgeler, idarece yeterli ve uygun görülerek, 09.11.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin sunmuş olduğu açıklamanın incelenmesi neticesinde;

Birim fiyat teklif cetvelinde 189 sıra numarasında yer alan, B.004 poz numaralı “ASAT temini kamera kontrol ve görüntüleme aracı bakım ve akaryakıt gideri”ne ilişkin olarak, açıklama yazısında; aracın günlük 60 km yol yapacağı, yakıt tüketiminin 100 km’de 8,5 litre olacağı ve aracın ayda 26 gün çalışacağı esaslarına göre maliyet hesabı yapılmış; akaryakıt (motorin) birim fiyatı için, 17.10.2010 tarihli EPDK bayi satış fiyatı bültende yer alan fiyattan % 18 KDV oranı düşülerek elde edilen birim fiyat kullanılmış ve yakıt tüketimi için toplam bedel 348,16 TL/ay olarak tespit edilmiştir.

Bulunan akaryakıt tutarına, 41,75 TL/ay bakım-onarım gideri, 200,00 TL/ay robot kamera, bilgisayar ve yazılımların arıza ve servis bedeli, 16,67 TL/ay araç giydirme maliyeti eklenmek suretiyle 606,58 TL/ay toplam maliyete ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin söz konusu iş kalemine ilişkin teklifinin 700,00 TL/ay olduğu, hesaplanan maliyet ile teklif bedeli arasındaki fark olan 93,42 TL’nin yüklenici karı olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihaleye ilişkin birim fiyat tanımlarında, söz konusu iş kalemine ilişkin olarak; 1 aracın günlük olarak 60 km yol yapacağı ve 1 aylık sürenin hesabında 30 gün esas alınmak suretiyle birim fiyatların oluşturulacağı düzenlenmiş, ancak başvuru sahibi tarafından 26 gün esas alınması suretiyle açıklama yapıldığı görülmüştür.

Söz konusu iş kalemine ilişkin olarak, başvuru sahibinin, açıklama kapsamında yer verdiği veriler ve sunduğu belgeler göz önünde bulundurularak, 1 aylık süre hesabında 30 günün esas alınması durumunda, birim maliyetin 660,14 TL olduğu anlaşılmış, bu tutarın, birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen 700,00 TL tutarındaki bedelden daha düşük olduğu görüldüğünden, hesaplamaya ilişkin olarak yapılan hatanın esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu yol giderine ilişkin fiyat teklifinde yer alan bilgi eksikliğinin tamamlatılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İhale üzerinde bırakılan istekli Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş.’nin iş deneyimini tevsik amacıyla sunmuş olduğu iş deneyim belgesine konu esas işin; “Bursa Doğu ve Batı Atıksu Arıtma Tesisleri ve Hamitler Çöp Süzüntü Suyu Arıtma Tesisi İnşaatı ve İşletme İşi” ve sözleşme tarihinin 20.12.2002 olduğu, sözleşmenin idare ile E.M.I.T Ercole Marelli Impianti Tecnologici S.p.A, Sistem Yapı İnş. Tic. A.Ş. ve OTV Sa konsorsiyumu arasında imzalandığı, esas işte yer alan yapım işinin adı geçen konsorsiyum tarafından yapıldığı, işletme işinin ise konsorsiyum ortaklarından Sistem Yapı İnş. Tic. A.Ş.’nin, alt yüklenici sözleşmesi imzaladığı Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş. tarafından gerçekleştirildiği (Alt yüklenici sözleşmesinde alt yüklenici olarak Remondis Sistem Yapı Çevre Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. ismi yer almaktadır.) anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu alt yüklenici iş bitirme belgesinde; alt yüklenici tarafından yapılan iş kısmının, “Bursa Doğu ve Batı Atıksu Arıtma Tesisleri ve Hamitler Çöp Süzüntü Suyu Arıtma Tesisinin Personel, Bakım-Onarım ve Her Türlü Sarf Malzemeleri Dahil İşletilmesi İşi” şeklinde ifade edildiği, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme tarihinin 01.04.2007 ve sözleşme bedelinin 8.700.000,00 TL, alt yüklenici tarafından yapılan iş ile esas işin kabul tarihinin 31.01.2010, belge tutarını ise 8.700.00,00 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

Esas işe ilişkin sözleşmeyi imzalayan EMIT-Sistem-OTV Konsorsiyumu tarafından, 19.01.2007 tarihli yazı ile Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş.’nin işletme bölümü için alt yüklenici olarak kabul edilmesinin talep edildiği, idarenin 05.03.2007 tarih ve 482 sayılı Genel Müdürlük onayı ile, adı geçen şirketin, her üç tesisin işletilmesi işi için alt yüklenici olarak kabul edildiği anlaşılmakla birlikte;

Söz konusu onayda;

“ Devreye alma ve Hamitler SAT işletme ve Bakım hizmetlerine yüklenici Konsorsiyumunca yetkilendirilen konsorsiyum ortağı Sistem Yapı A.Ş. tarafından devam edildiği belirtilmektedir. Ayrıca, Sistem Yapı A.Ş. işletme konusunda uluslararası deneyim sahibi Remondis Firması ile işbirliğine gidildiğinin ve Sistem Yapı A.Ş. yerine "Remondis Sistem Yapı Çevre Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş." adı altında yeni bir şirket kurulduğunun Yüklenici tarafından bildirildiği, devreye alınan ve işletme aşamasındaki Doğu ve Batı AAT ile Hamitler SAT işletme işleri ile ilgili olarak sözleşme kapsamındaki bütün taahhütler ve garantiler ile proses yükümlülükleri Konsorsiyum uhdesinde kalmak koşuluyla "Remondis Sistem Yapı Çevre Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş." bakım-onarım ve destek hizmetleri için her üç tesiste taşeron olarak önerildiği bildirilmektedir. Yüklenici Konsorsiyumun bu talebinin incelenerek taraflarınca uygun bulunduğu bildirilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, bu ifadelerden işletme işlerinin sorumluluğunu üstlenen Konsorsiyum ortağı Sistem Yapı A.Ş.’nin kendi bünyesinde Remondis Sistem Yapı Çevre Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. adında bir şirket oluşturarak (alt yüklenici sözleşmesini yüklenici olarak Sistem Yapı A.Ş., alt yüklenici olarak Remondis Sistem Yapı Çevre Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. imzalamış olup, her iki firmanın da adres bilgileri olarak Rüzgarlıbahçe mah. Sismer Plaza K:6-7 34805 adresini gösterdikleri, telefon ve faks numaralarının da birebir aynı olduğu görülmektedir.) anılan şirketi alt yüklenici olarak bildirdiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Ortak Girişimler” başlıklı 14 üncü maddesinde; “ Ortak girişimler birden fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından iş ortaklığı veya konsorsiyum olarak iki türlü oluşturulabilir. İş ortaklığı üyeleri, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere, konsorsiyum üyeleri ise, hak ve sorumluluklarını ayırarak işin kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili kısımlarını yapmak üzere ortaklık yaparlar. İş ortaklığı her türlü ihaleye teklif verebilir. Ancak idareler, işin farklı uzmanlıklar gerektirmesi durumunda, ihaleye konsorsiyumların teklif verip veremeyeceğini ihale dokümanında belirtirler. İhale aşamasında ortak girişimden kendi aralarında bir iş ortaklığı veya konsorsiyum yaptıklarına dair anlaşma istenir. İş ortaklığı anlaşmalarında pilot ortak, konsorsiyum anlaşmalarında ise koordinatör ortak belirtilir. İhalenin iş ortaklığı veya konsorsiyum üzerinde kalması halinde, sözleşme imzalanmadan önce noter tasdikli iş ortaklığı veya konsorsiyum sözleşmesinin verilmesi gerekir. İş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, konsorsiyum anlaşma ve sözleşmesinde ise, konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin, işin hangi kısmını taahhüt ettikleri ve taahhüdün yerine getirilmesinde koordinatör ortak aracılığıyla aralarındaki koordinasyonu sağlayacakları belirtilir.” hükmü yer almaktadır.

Gerek Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 47 nci maddesinde (ana sözleşmeye konu iş yapım işi olarak ihaleye çıkılmıştır.) gerekse Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyimin belgelerinin verilmesi” başlıklı 45 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında; “ Konsorsiyumlarda her bir ortağa, ortaklar tarafından gerçekleştirilen iş kısımlarını ve tutarlarını gösteren iş bitirme belgesi düzenlenir.__” hükmü yer almaktadır.

Konsorsiyum anlaşma ve sözleşmesinde, konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin, işin hangi kısmını taahhüt ettiklerini belirtmeleri gerekmektedir. Konsorsiyumlar tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortak taahhüt etmiş olduğu kendi uzmanlık kısmı ile ilgili iş deneyimine sahip olabilecektir.

Söz konusu iş deneyim belgesine konu ihalede, ihale konusu işin farklı uzmanlıklar gerektirdiği idare tarafından belirlenmiş ve kendi uzmanlık alanıyla ilgili taahhüt etmiş olduğu işleri de belirtmiş olmasına rağmen, Konsorsiyum ortağı Sistem Yapı İnş. Tic. A.Ş.’nin sorumluluğunda bulunan işletme işlerinin tamamı için alt yüklenici sözleşmesi imzaladığı grup şirketi __ Remondis Sistem Yapı Çevre Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. adına anılan istekliye alt-yüklenici iş bitirme belgesi düzenlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunun temel amaçlarından biri olarak, isteklilerin ekonomik ve mali ile mesleki ve teknik yeterliği olanlarının ihalelere katılmaları ve ihale konusu işle ilgili olarak Kurumca belirlenen ölçütler içinde, idarece belirlenen yeterlik oranlarına sahip olmaları gerektiğinden, alt yüklenicilerin listesine idarenin onay verirken, alt yüklenicilerin, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri yapıp yapmadığı gibi hususları dikkate alması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu durumda öncelikle, konsorsiyum ortağı Sistem Yapı İnş. Tic. A.Ş.’nin yüklenici olarak taahhüt etmiş olduğu işlerin, grup şirketinin işin tamamında alt yüklenici gösterilerek iş deneyim belgesi almasının sağlanmasının, Yasanın konsorsiyuma ve alt yükleniciye ilişkin düzenlemelerine aykırı olduğu kanaatindeyim.

Öte yandan, sözleşmenin yüklenici olarak, Sistem Yapı İnş. Tic. A.Ş. ile alt yüklenici olarak Remondis Sistem Yapı Çevre Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. arasında imzalandığı, iş deneyim belgesinin ise Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş. adına düzenlendiği görülmekte olup, Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş. nin ayrı bir tüzel kişilik mi? yoksa Remondis Sistem Yapı Çevre Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş.’nin unvan değişikliği yapılmış bir unsuru mu olduğu, bu durumun idareye bildirilip bildirilmediği hususlarının, yani söz konusu şirketlerin aynı şirket olup, olmadığının, yapılan işlemlerin Kamu İhale mevzuatına uygunluğunun araştırılması gerekmektedir. (Adına belge düzenlenen Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş.’nin farklı bir şirket olması durumunda iş deneyim belgesinin hükmü kalmamaktadır.)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, söz konusu iş deneyim belgesinin mevzuata uygun düzenlenmediği kanaatimde olduğumdan, söz konusu iş deneyim belgesinin (Alt Yüklenici-İş Bitirme) iptal edilerek, Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. Tic. A.Ş.’nin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği düşüncesindeyim.

** Ali KAYA**

** Kurul Üyesi**