KİK Kararı: 2010/UH.III-3966

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/079
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 27.12.2010
Karar No : 2010/UH.III-3966 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Özel Pozitif Tem. Tur. Serv. Taş. Yem. Teks. İnş. Bilg. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Karahan Group İnşaat Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Öveçler 1065. Cadde 1154. Sokak No:3/12 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Talatpaşa Bulvarı Samanpazarı-Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/110959 İhale Kayıt Numaralı "24 Aylık Hastane Genel Temizlik İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.12.2010 tarih ve III.H.38.52.G025/2010-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 22.09.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “24 Aylık Hastane Genel Temizlik İşi” ihalesine ilişkin olarak Özel Pozitif Tem. Tur. Serv. Taş. Yem. Teks. İnş. Bilg. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Karahan Group İnşaat Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 22.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.11.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.12.2010 tarih ve 51753 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan proforma fatura üzerinde yer alan beyanı yazan/imzalayan/kaşeleyen meslek mensubu hakkında yapılan tespitlerin değerlendirilmek ve ilgili hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun TÜRMOB’a bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Ekonomik olarak 1 inci ve 2 nci en avantajlı istekli olarak belirlenen firmaların tekliflerinin yaklaşık maliyetin çok altında olduğu, teklif edilen bedellerin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, sunulan belgelerin TÜRMOB ve SMMM kaşelerinin ve imzalarının eksik olduğu, isteklilerin açıklamalarını stok tespit raporu ile yapmalarının ve ilaçlama işine ait açıklamalarının ihale dokümanında yer alan bilgilere ve mevzuata aykırı olduğu,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci istekli olan Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Nif-Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin pilot ortağı olan Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti’ ne ait iş deneyim belgesinin yetersiz olduğu,

3. Daha önce Ankara Polatlı Duatepe Devlet Hastanesi tarafından 03.11.2009 tarihinde yapılan ihaleye giren Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin Sosyal Güvenlik Prim borcu olmasına rağmen ihaleye girdiği ve bunun mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinde; “ İhale konusu hizmetin;

_ a) Adı: 24 Aylık Hastane Genel Temizlik İşi_

_ b) Miktarı ve türü: Hastane Genel Temizlik İşi, 24 Aylık, 550 işçi ile yapılacaktır …_” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;****“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

_(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alını_r.” hükmü bulunmaktadır.

**** Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

…

___79.3.**** Asgari işçilik maliyeti; _

_ i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), _

_ ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,_

_ iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır. _

__Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

___79.4.1**.** İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. _

___79.4.2**.** İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir. _

___79.4.2.1**.** İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak; _

_ a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,_

_ b) _ Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c) _ Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

_ hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır. _

__79.4.2.2.**** Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

__79.4.2.3.**** Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

_ İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;_

_ a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, _

_ b. Fiyat teklifleri, _

_ …_

_ 79.4.2.4.**** Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;_

_ a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin, _

_ b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,_

altında olamaz.

_ Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir._

_ Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir._

_ Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir._

_ …_

__

__79.4.2.14**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

_ …_ __

_79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir._

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir. ~~~~

_(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır. _

_ Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur._

_ Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir._

_ İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır._

_ İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir. _

__79.4.2.16**.** İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

_ Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. _

_ Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son_ geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.**** …”**** açıklaması**** yer almaktadır.

İdari şartnamenin teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25 inci maddesinde;

“…25.3 “ Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

_ 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:_

_ a) Temizlik Ekip Sorumlusu olan 8 kişi için brüt asgari ücretin % 30 fazlası,_

_ b) 25.3.1.a maddesi dışında kalan (Diğer Çalışanlar) 542 işçiye brüt asgari ücret ödenecek olup; bu giderler teklif fiyatına dahil edilecektir._

_ d) İşin niteliği gereği resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı iş kanunun 47. maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı aşağıda belirtilmiştir:_

_ …_

_ Temizlik Ekip Sorumlularının 2011-2012 yılları için Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri’nde çalışacağı toplam gün sayısı 55’tir._

_ Diğer Çalışanların 2011-2012 yılları için Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri’nde çalışacağı toplam gün sayısı 4675’tir._

__

_ 25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:_

_ a) … yüklenici yemek bedeli için herhangi bir rakam hesaplamayacaktır._

_ b) Her işçiye sözleşme dönemi boyunca aylık (26 iş günü x 2 adet toplu taşıma bileti / kişi) 52 adet toplu taşıma bileti ayni olarak verilecektir._

_ c) İşçilere, teknik şartnamenin 7.1.13 maddesinde miktarı ve teknik özellikleri belirtilen giyim yardımı ayni olarak verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir._

_ 25.3.3. Malzeme giderleri:_

_ Teknik şartnamede miktarları ve özellikleri belirtilen malzemeler teklif fiyata dahildir._

_ 25.3.4.Diğer Giderler:_

_ Kamu İhale Genel Tebliğinde tanımlanan sözleşme ve genel giderler için asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 tutar teklife dahildir._

_ Ayrıca, teknik şartname başta olmak üzere ihale dokümanında maliyet unsuru olabilecek tüm giderler teklif fiyata dahildir. …_” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İdarece yapılan değerlendirme sonucunda;**** Nehir Tem. Hiz. Tic. İnş. Turz. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve istekliden açıklama istendiği görülmüştür. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idarenin istediği sürede verdiği ve açıklamasını stok tespit tutanağı ile yapmadığı anlaşılmıştır.

1 inci ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen Nehir Tem. Hiz. Tic. İnş. Turz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında verdiği belgeler incelendiğinde; temizlik malzemesine ilişkin olarak; Hasat İş Elbiseleri ve Temizlik Sarf Malzemeleri Toptan Alım Satımı firmasından 22.09.2010 tarihli proforma fatura aldığı proforma faturayı düzenleyen firmanın tedarikçi olduğu görülmüştür. Ekinde SMMM Serhan Gürhan tarafından onaylanan ağırlıklı ortalama birim satış tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek-0.5’e uygun olduğu görülmüştür. Proforma fatura üzerinde şerh olduğu anlaşılmıştır. Tüm belgelerin onaylı olduğu ve Tebliğde yer alan unsurları taşıdığı ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının proforma faturada yer alan tutarlardan daha düşük olduğu görülmüştür.

İlaçlama iş kalemine ilişkin olarak; Herkül İlaçlama Hizmetleri ve İlaç Satışı firmasından 22.09.2010 tarihli proforma fatura alındığı görülmüştür. Ekinde SMMM Nihat Eryılmaz tarafından onaylanan maliyet tespit raporunun Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek-0.6’ya uygun olduğu görülmüştür. Proforma fatura üzerinde şerh olduğu ve tüm belgelerin onaylı ve Tebliğde yer alan unsurlara uygun olduğu görülmüştür. İlaçlama işine ait kıyafete ilişkin olarak Hasat İş Elbiseleri ve Temizlik Sarf Malzemeleri Toptan Alım Satımı firmasından 22.09.2010 tarihli proforma fatura alındığı, proforma faturayı düzenleyen firmanın tedarikçi olduğu görülmüştür. Ekinde SMMM Serhan Gürhan tarafından onaylanan maliyet tespit raporunun Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek-0.5’e uygun olduğu görülmüştür. Proforma fatura üzerinde şerh olduğu anlaşılmıştır. Tüm belgelerin onaylı olduğu ve Tebliğde yer alan unsurları taşıdığı ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının proforma faturada yer alan tutarlardan daha düşük olduğu görülmüştür. İlaçlama işini 35 defa yapacağı ve buna göre açıklama yaptığı anlaşılmıştır.

Giyim gideri için proforma fatura verilmediği, ancak Hasat İş Elbiseleri ve Temizlik Sarf Malzemeleri Toptan Alım Satımı firmasından alınan proforma fatura sunulmamasına karşın, Nehir Tem. Hiz. Tic. İnş. Turz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklama dilekçesindeki giyime ilişkin birim fiyatların mükellefi SMMM Serhan Gürhan olan maliyet / satış tutarı tespit tutanağındaki giyime ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetten yüksek olması nedeniyle, yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan ihale komisyon kararında ihale komisyon başkanının karara şerh koyduğu görülmüştür. İdarece, şerh yazısında Hasat İş Elbiseleri ve Temizlik Sarf Malzemeleri Toptan Alım Satımı firmasının proforma fatura düzenlediği 22.09.2010 tarihi itibariyle ticaret, sanayi veya ilgili meslek oda kaydının bulunup bulunmadığı ile ilgili firmadan 18.10.2010 tarih ve 30734 sayılı yazı ile bilgi istendiği görülmüştür. Hasat İş Elbiseleri ve Temizlik Sarf Malzemeleri Toptan Alım Satımı firmasının 26.10.2010 tarihli Ankara Ticaret Odası kayıt yazısını getirdiği görülmüştür. Ancak ilgili firmanın açıklama ekinde sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde İşletme Hesabı Esasına göre faaliyette bulunduğu ve 2010 yılı 2 nci dönemine ait geçici vergi beyannamesini sunduğu görülmüştür. Vergi Usul Kanununun 176, 178 ve 193 üncü maddeleri uyarınca mükelleflerin İşletme Hesabına göre defter tutma ve her türlü fatura düzenleme veya alma işlemine imkan verdiği anlaşıldığından ilgilinin herhangi bir ticaret, sanayi veya ilgili meslek oda kaydının bulunup bulunmasının bir öneminin olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle ihale komisyonunun oy çokluğu ile almış olduğu kararın doğru ve Nehir Tem. Hiz. Tic. İnş. Turz. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu teklif aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

İdarece belirlenen karsız yaklaşık maliyetin 16.609.488,48 TL olduğu, temizlik malzemesi için 2.823.239,00 TL, giyim gideri için de toplam 93.137,05 TL ve kişi başı 169,34 TL belirlendiği görülmüştür.

Nehir Tem. Hiz. Tic. İnş. Turz. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu birim fiyat teklif açıklaması ekinde yer birim fiyat teklif cetvelinde ve aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan tutarlar incelendiğinde, karsız 15.249.930,78 TL teklif verdiği, temizlik malzemesi için 1.440.000,00 TL, giyim gideri içinde 81.329,83 TL öngördüğü anlaşılmıştır. Yaklaşık maliyette yer alan bileşenlerin tutarları ile anılan isteklinin sunmuş olduğu teklifte yer alan bileşenlerin tutarlarının birbirine yakın olduğu görüldüğünden isteklinin teklifinin hayatın olağan akışına uygun olduğu anlaşılmıştır.

İdarece yapılan değerlendirme sonucunda; Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin sunmuş olduğu teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve istekliden açıklama istendiği görülmüştür. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idarenin istediği sürede verdiği ve açıklamasını stok tespit tutanağı ile yapmadığı anlaşılmıştır.

İhalede 2 nci ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasında verdiği belgeler incelendiğinde; ilaçlama iş kalemine ilişkin olarak; Anatolya Grup Çevre Sağlığı İlaçlama Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden 20.09.2010 tarihli proforma fatura aldığı görülmüştür. Proforma fatura üzerinde şerh olduğu anlaşılmıştır. Tüm belgelerin onaylı olduğu ve Tebliğde yer alan unsurları taşıdığı görülmüştür. İlaçlama işini kaç defa yapacağının yer almadığı, ancak birim fiyat teklif mektubunda ihale dokümanında yer alan tüm şartları kabul ettiği ve dokümanda yer alan tüm şartları yerine getireceği taahhüt edildiğinden miktarın belirtmemiş olmasının esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Giyim giderine ilişkin olarak; Kısmetim İş Elbiseleri Toptan–Konfeksiyon firmasından 20.09.2010 tarihli proforma fatura aldığı görülmüştür. Proforma fatura üzerinde şerh olduğu anlaşılmıştır. Tüm belgelerin onaylı olduğu ve Tebliğde yer alan unsurları taşıdığı ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının proforma faturada yer alan tutarlardan daha düşük olduğu görülmüştür.

Temizlik malzemesine ilişkin olarak; Can Ticaret firmasından 3 adet 20.09.2010 tarihli proforma fatura aldığı, proforma fatura üzerinde şerh olduğu anlaşılmıştır. Tüm belgelerin onaylı olduğu ve Tebliğde yer alan unsurları taşıdığı görülmüştür.

Diğer yandan teknik şartnamede istenilen temizlik malzemelerinden olan kaya tuzu kalemine ilişkin olarak; Özhanlar Gıda Bakliyat İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nden 20.09.2010 tarihli proforma fatura aldığı görülmüştür. Proforma faturanın Serbest Muhasebeci Muhittin Başak tarafından kaşelendiği ve üzerinde şerh olduğu anlaşılmıştır

Ancak, söz konusu proforma faturanın alt kısmında yer alan “birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığının beyan ederim” ibaresinin serbest muhasebeci tarafından yazıldığı ve imzalanarak kaşelendiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği düzenlenmesine yer verilmiştir.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” incelendiğinde, Kanun metinlerinde geçen “serbest muhasebeci” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Resmi Gazetede Kanunla yapılan değişiklik neticesinde metinlerden çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan “serbest muhasebeci” sıfatını haiz meslek mensubuna ilişkin 2008 yılında yapılan değişiklikle Kanunda oluşan bu boşluğun doldurulması amacıyla da anılan Kanununun Geçici 11 inci maddesinde bir takım hükümlere yer verilmiştir.

Bu bağlamda, 3568 sayılı Kanununun Geçici 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, bu maddenin (10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunla getirilen madde) yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların altı ayı geçmemek üzere TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine aktılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını olmaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin 2 nci fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları ayrıca bu durumda olanların Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

3568 sayılı Kanununun “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2 nci maddesinin (A) fıkrasında;

“ Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir. ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, Kanunen yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen işleri yapmaya yetkili kılındığı görülmektedir.

Daha açık bir anlatımla, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun Kanunen sadece muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutabilmesi, mali tablo ve beyannameleri düzenleyebilmesi ve buna benzer işleri yapabilmesine imkan tanınmış olup bu işlere ek olarak söz konusu meslek mensubunun (c bendi doğrultusunda) bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapabilmesine, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermesine, rapor ve benzerlerini düzenlemesine, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapabilmesine Kanun cevaz vermemektedir.

Öncelikle, “serbest muhasebeci” unvanını taşıyan meslek mensuplarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 maddesinde de ifade edilen, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensupları arasında yer aldığında tereddüt bulunmadığını ifade etmek gerekir.

Bununla birlikte, incelemeye konu proforma fatura üzerinde yer alan “serbest muhasebeci”ye ait ve “birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” şeklindeki ifadeye/sonuca ancak mükellefin defterlerinin incelenmesi ve tahlili sonucunda ulaşılabileceği açıktır.

Oysa, 3568 sayılı Kanun, kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklilerce sunulan proforma faturaların üzerine ilgili meslek mensuplarınca yazılması/imzalanması/kaşelenmesi istenilen ve belgelerin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılan bu beyanların “serbest muhasebeci” tarafından yapılabilmesini mümkün kılmamakta, başka deyişle bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarına özgülemiş olmaktadır.

Şu halde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan proforma faturada yer alan beyanın Serbest Muhasebeciye ait olduğu ve bu şekilde yapılan bir beyanının, dolayısıyla da belgelendirme işleminin 3568 sayılı Kanun ve kamu ihale mevzuatı gereği kabulünün mümkün olmadığı, aynı zamanda yasal bir yetkisi olmaksızın bu yönde tahlil ve incelemeye dayalı bir beyanda bulunan ilgili meslek mensubu hakkında gerekli incelemenin yapılması hususunun TÜRMOB’a bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin iddiasının kısmen doğru olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinde; “…

_ a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,_

__

_ …_

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin ise istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması gerekir. Ancak, diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamı, istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olamaz.” düzenlemesi bulunmaktadır.

….” hükmüne yer verilmiştir.

İdari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde;

_“Son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin % 40 oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler,” _düzenlemesi yer almaktadır.

__

__ Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile (% 51 ortaklık oranı-pilot ortak), Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin (% 49 ortaklık oranı) ihaleye iş ortaklığı şeklinde teklif verdikleri anlaşılmıştır.

Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu 21.01.2009 tarih ve 1684 sayılı ve 2004/148768 sayılı İKN’li ihaleye ait iş deneyim belgesinin Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alındığı; söz konusu iş deneyim belgesinde Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin % 99,5 ortaklık oranı ile pilot ortak olduğu; sözleşme tarihinin 01.02.2005, kabul tarihinin 31.12.2005, sözleşme bedelinin 5.236.399,24 YTL, toplam sözleşme tutarının 4.798.339,24 YTL ve belge tutarının da 4.798.339,24 YTL olduğu görülmüştür.

Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının pilot ortağı Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının 6.951.719,33 TL olduğu anlaşılmıştır.

Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının toplam teklif tutarının 15.825.729,98 TL olduğu ve ihale dokümanında yer alan düzenleme gereğince toplam teklif tutarının % 40 oranında iş deneyim belgesinin sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının sunması gereken toplam iş deneyim belgesi tutarının 6.330.291,99 TL olması gerekmektedir. Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin (% 51 ortaklık oranı-pilot ortak) sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının ihale dokümanında istenen oranı karşıladığı anlaşılmıştır. İdarenin yapmış olduğu değerlendirmenin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Şikayetçinin, itirazen şikayet başvurusunda yer verdiği 3 üncü iddiasına idareye şikayet başvurusunda yer verilmediği belirlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin;

“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin 9 ve 10 uncu fıkrasında; “Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.

İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.”

“Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Başvurular öncelikle;

__

_ a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,_

__

_ b) Başvuru ehliyeti,_

__

_ c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,_

__

...

__

_ yönlerinden sırasıyla incelenir.” _

__

__ “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” __ başlıklı __ 17 nci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.”,

__

__ Hükümleri yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler ” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında ise; “...İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasında; “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

__

...

__

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

__

_ karar verilir...” _hükmü yer almaktadır.

Ayrıca şikayet konusu ihale ile şikayet dilekçesinde belirtilen ihalenin İKN’lerinin farklı olduğu, başvuru konusu ihale ile hiçbir ilgisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan şikayete konu isteklinin yasaklılık teyidinin idarece alındığı ve herhangi bir yasaklılık kaydının bulunmadığı görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikayet başvurusunda yer verilmeyen ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda yer almayan söz konusu iddiaların itirazen şikayet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddianın şekil yönünden reddine karar verilmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Zengin Tem. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Nif-Tem. Tem. ve Malz. Gıda Turz. İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan proforma fatura üzerinde yer alan beyanı yazan/imzalayan/kaşeleyen meslek mensubu hakkında yapılan tespitlerin değerlendirilmek ve ilgili hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun TÜRMOB’a bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****