KİK Kararı: 2010/UH.III-3420

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/070
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 09.11.2010
Karar No : 2010/UH.III-3420
BAŞVURU SAHİBİ:
Yapıcı İnşaat - Tahsin Kutlu, Mimarsinan Mahallesi 243 Sokak No:1/B

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi 11. Bölge Müdürlüğü 112. Şube Müdürlüğü, Karakaş Mah. Edirne Cad. No: 17/A 39100

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/70296 İhale Kayıt Numaralı "Kırklareli Kayalıköy Barajı Yukarı Havza Islahı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.11.2010 tarih ve III.H.32.75.0226/2010-53E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 11. Bölge Müdürlüğü 112. Şube Müdürlüğü tarafından 16.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kırklareli Kayalıköy Barajı Yukarı Havza Islahı” ihalesine ilişkin olarak Yapıcı İnşaat - Tahsin Kutlu’nun 04.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.10.2010 tarih ve 39943 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; proforma fatura veren firmanın proforma faturada iş kalemlerinin birim fiyatlarının, ortalama işçilik oranının belirtildiği, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesinin 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.1 ve 79.5.2 maddelerindeki açıklamalara aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının; “Kırklareli Kayalıköy Barajı Yukarı Havza Islahı” olduğu, miktarı ve türünün; “7,0 ha. iç taksimat şebekesi yapımı, 150 km işçi gücüyle toprak işleme, 70.000 adet çıplak köklü, 50.000 adet tüplü fidan temini ve dikimi, 20.000 adet ahşap kazık temini ve fidanlara montesi, 2000 m3 kuru duvar eşik yapımı, 2700 m3 miks eşik yapımı, 3600 mt galvanizli tel eşik yapımı” olduğu, 19 uncu maddesinde toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacağının belirtildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde; idarece 513.971,85 olarak belirlenen sınır değerin altında kalan iki istekliden (Ümit Orm. Ür. Tar. İnş. Gıda Tem. Tur. San. Ltd. Şti. ve Yapıcı İnşaat - Tahsin Kutlu) 27.08.2010 tarihli yazılar ile tekliflerinin aşırı düşük olmasına sebep olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarının sunulmasının istenildiği, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde; Ümit Orm. Ür. Tar. İnş. Gıda Tem. Tur. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi gereği sunulması zorunlu olan maliyet tespit raporu sunulmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmediği, başvuru sahibi Yapıcı İnşaat - Tahsin Kutlu tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ise ihale konusu iş kalemlerinden ahşap kazık yapımı, yangın emniyet yolu yapımı, arazi aplikasyonu, toprak işleme gibi iş kalemlerinin proforma faturaya konu edilecek bir mamul, mal veya malzeme olmadığı, dolayısıyla bu iş kalemleri için piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat teklifleri sunulması gerekirken sunulmadığı gerekçesiyle kabul edilmediği, dolayısıyla anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin idarece hesaplanan sınır değerin üzerinde teklif veren Nova Peyzaj Orm. İnş. Müh. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan 06.09.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında, aşırı düşük teklif açıklamalarının 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde yapıldığının ifade edildiği, aşırı düşük teklif açıklaması yazısı ekinde; ağaçlandırma ve erozyon kontrolü ile ilgili olarak İntat İnş. Taş. Teks. Amb. Orm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura ile ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporu, fidan üretimi ile ilgili olarak Has Emlak Müş. Orm. Paz. Kom. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura ile ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporu, Adıyaman-Kırklareli arası nakliye ile ilgili Ali Yıldız’dan alınan proforma fatura ile ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporu sunulduğu, işçilik ücreti için 55.293,00 TL fiyat açıklaması yapıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi 30.07.2010 tarihli ve 27657 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 3 üncü maddesi ile değiştirilmiştir. Anılan Tebliğ değişikliğinin geçici maddeleri ile yürürlük maddesi incelendiğinde; Tebliğin 79 uncu maddesini değiştiren maddenin tebliğ değişikliğinin yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği anlaşılmaktadır.

30/07/2010 tarih ve 27657 sayılı Resmi Gazetede değişiklileri yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

__

_ 79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak; _

_ a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,_

_ b) _ Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c) _ Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

__

_ 79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir._

__

_ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir._

__

_ İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;_

_ a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, _

_ b. Fiyat teklifleri, _

_ c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,_

_ ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, _

_ d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,_

_ e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,_

_ f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,_

_ g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır._

__

_ İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır. _

__

_ Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)_

__

_ 79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;_

__

_ a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin, _

__

_ b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,_

altında olamaz.

__

_ Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir._

__

_ Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir._

__

_ Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir._

__

_ 79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;_

__

_ a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, _

__

_ b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,_

altında olamaz.

__

_ Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir._

__

_ Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir._

__

_ Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.”_ açıklamaları,

Yer almaktadır.

Başvuru sahibinin açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin, anılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde tetkiki neticesinde; başvuru sahibi tarafından yapılan ağaçlandırma ve erozyon kontrolü, fidan üretimi ve nakliye giderlerine ilişkin açıklamanın, 30.07.2010 tarihindeki Tebliğ değişikliğinden önceki Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.2 nci maddesinde yer alan; “İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” açıklaması doğrultusunda yapıldığı, söz konusu giderlerin 30/07/2010 tarih ve 27657 sayılı Resmi Gazetede değişiklileri yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.5 inci maddesinde belirtilen “teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması” niteliğinde olduğu, dolayısıyla anılan maddedeki açıklamalar uyarınca piyasadan alınan fiyat teklifinin “Ek-O.6 - Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” sunularak tevsiki gerektiği anlaşıldığından, yapılan açıklamanın, açıklamanın verildiği tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklamasının yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı anlaşıldığından, idare tarafından açıklamanın uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, iddia yerinde bulunmamıştır.

Ayrıca, Ümit Orm. Ür. Tar. İnş. Gıda Tem. Tur. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklamanın verildiği tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde bulunmuştur.

Diğer taraftan, idarece yaklaşık maliyetten % 25 oranındaki müteahhit karı düşülmek ve bulunan tutara sözleşme ve karar pulu oranı, damga vergisi oranı KİK payı oranının eklenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasında esas alınacak sınır değer hesabı yapıldığı ve sınır değerin 513.971,85 olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Başvuru konusu ihaleye hizmet alımı olarak çıkıldığı dikkate alındığında, hizmet alımı ihalelerinde hesaplanan yaklaşık maliyetten % 20 oranındaki müteahhit karı düşülerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi olacak isteklilerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, yaklaşık maliyetten % 20 oranındaki müteahhit karı indirgenmiş tutarın 528.151,66 TL olduğu tespit edildiğinden, bu tutarın altında teklif verdiği anlaşılan Nova Peyzaj Orm. İnş. Müh. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’ne de aşırı düşük teklif sorgulaması yapmak suretiyle ihalenin neticelendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Nova Peyzaj Orm. İnş. Müh. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****