KİK Kararı: 2010/UH.III-299

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/008
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 26.01.2010
Karar No : 2010/UH.III-299
BAŞVURU SAHİBİ:
Mevlana Nakliyat Oto İnş. San. Tic. Ltd. Şti, -||nak. Sitesi B Blok|-|59||şaşmaz|merkez|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
1.Akşam Sanat Okulu (Genel Depo) Müd. Dönersermaye İşletmesi, Emniyet Mah. Bandırma Sok. 92/3 (M. Rüştü Uzel Kimya Meslek Lisesi Yerleşkesindedir) 06500- Teknikokullar/ ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/171526 İhale Kayıt Numaralı "81 İl ve İlçelerde Bulunan Okul ve Kurumlara Muhtelif Okul/Kurum Malzemesi Taşıma İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.01.2010 tarih ve III.H.00.45.0261/2010-01E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara 1.Akşam Sanat Okulu (Genel Depo) Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi tarafından 25.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “81 İl ve İlçelerde Bulunan Okul ve Kurumlara Muhtelif Okul/Kurum Malzemesi Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Mevlana Nakliyat Oto İnş. San. Tic. Ltd. Şti’nin 29.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2010 tarih ve 210 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1- İdari şartnamenin 7.5.2.1 inci maddesiyle düzenlenen, isteklinin kendi malı olması istenilen araçların teklif fiyatlarını yükselteceğini idareye şifahen bildirdikleri halde, bu maddenin değiştirilmeyerek rekabetin engellendiği, bu nedenle söz konusu 7.5.2.1 inci maddede yer alan 5 adet kamyonun isteklinin öz malı olacağına ilişkin düzenlemenin kaldırılması gerektiği,

2- Ulaştırma Bakanlığı’ndan R1 belgesinin öz mal araç şartı olmadığına dair belge getirildiği takdirde, 7.5.2.1 inci idari şartname maddesinin geçersiz olacağının idarece beyan edildiği, ancak Ulaştırma Bakanlığınca gönderilen belge teklif dosyaları kapsamında yer almasına rağmen, 7.5.2.1 inci maddeyi karşılamadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları ve kamu zararına yol açıldığı, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi veya ihalenin üzerlerinde bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 ve İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Tebliğin 3 ve 9 uncu maddelerinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday ve istekliler ile istekli olabileceklerin şikayet başvurusunda bulunabileceği belirtildikten sonra isteklilerin sadece yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede, isteklilerin teklif mektuplarında ihale dokümanının içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini de buna göre vermiş olmaları nedeniyle, ihaleye teklif sunduktan sonra ihale dokümanına yönelik şikayet başvurusunda bulunamayacakları öngörülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında ön inceleme konuları arasında “başvuru ehliyeti”nin de sayıldığı ve anılan Yönetmeliğin 17 nci maddesinde de 16 ncı maddenin 1 inci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti halinde Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği belirtilmiştir.

Şikayete konu ihalede, başvuru sahibinin ihaleye teklifini sunmuş olmasına rağmen söz konusu şikayetlerinin dokümana yönelik olduğu ve ihale mevzuatı anlamında başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkından da söz edilemeyeceği anlaşıldığından birinci iddia açısından başvurunun reddedilmesi gerekmektedir.

Kaldı ki, Kamu İhale Kanunun 55 inci maddesinin 2 nci fıkrası ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca, ihale dokümanına yönelik şikayetlerin, ihale mevzuatında öngörülen şikayet süreleri aşılmamak kaydıyla teklif sunulmadan önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği de açıktır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin 7.1 alt maddesinin h) bendinde;

__

“7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h) İhale konusu işin yapılmasına ilişkin olarak ilgili mevzuatı gereği alınması zorunlu olan belge:

a. Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen R2 veya R1 yetki belgesi.

b.R2 veya R1 yetki belgesi olmayan ; ancak yurtiçi okul/kurum malzemesi (büro eşyaları, makine, elektronik eşya, pansiyon malzemeleri vb.) taşıma hizmetlerini yapabilecek yetki belgelerine sahip olanların;

_ I. En az 50 (elli) kamyonu;_

[(araç ruhsatında yazılı olan istiap haddi (azami yüklü ağırlığı – net ağırlığı) 13.000 kg. ve üzeri, ayrıca model yılı 2000 ve üzeri, römork ise çekicisi de dahil model yılı 2000 ve üzeri) bundan sonra- İdarenin istediği asgari şartları taşıyan kamyon - olarak adlandırılacaktır.] olacaktır. İsteklinin fatura ya da demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağını veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporunu Teklif Zarfı içinde idareye teslim edeceklerdir.

_ II. Ulaştırma Bakanlığı’ndan, bu taşıma işini kendi öz malı kamyonları haricinde de taşıyabileceklerine dair resmi yazı ile tevsik eden isteklilerden, 50(elli) kamyonu olma şartı aranmayacaktır.” _düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan düzenlemeyle, idarece R2 veya R1 yetki belgesi sunulması istenmiş, bu belgelere sahip olmayan ancak yurt içi okul/kurum malzemesi taşınabilmesine olanak tanıyan yetki belgelerine sahip olanların ise, elli adet belirtilen nitelikte kamyona sahip olmaları ve bunu belirtilen şekilde belgelemeleri ya da bu taşıma işini öz mal olmayan kamyonlarla da yapabileceklerine dair Ulaştırma Bakanlığı’ndan yazı getirmeleri şartı getirilmiştir.

Başvuru sahibinin, teklif dosyasında, Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünce 20.04.2006 tarihinde düzenlenmiş, geçerlilik tarihi 20.04.2011 olan R1 yetki belgesi sunmuş olduğu görülmüştür. Dolayısıyla başvuru sahibi idari şartnamenin 7.1.h maddesinde yer verilen mevzuatı gereği alınması zorunlu olan belgeyi sunduğundan bu kriteri sağlamış, zaten idarece yapılan değerlendirmede de bu hususta bir eksiklik tespit edilmemiştir.

Ayrıca yukarıda sayılan kriterlerin sağlanmasının dışında, idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin 7.1 alt maddesinin d) bendinde;

“7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

d) Bu şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,” düzenlemesi ve,

“Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 7.5.2 nci maddesinde;

__

_ “7.5.2.1_ İsteklinin, İdare tarafından istenildiği takdirde en geç bir gün sonra yükleme alanlarında hazır bulundurulacak ve taşıma işinde kullanılacak en az beş adet açık kasalı, İdarenin istediği asgari şartları taşıyan kamyonu olacaktır. Ayrıca yükleme yapılacak adreslerin arasındaki mesafelerin uzak olması ve işlerin aksamaması, İdareye de külfet getirmemesi için, isteklinin İdaredeki işlerini takip eden ve yüklemeye nezaret eden yetkili veya yetkililerin kullanacağı en az bir adet binek aracı da olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan düzenlemede, isteklinin beş adet kamyonu ve bir adet binek aracının olması şartı getirilmiş, bu araçların isteklinin kendi malı, öz malı vb. olacağına ilişkin bir ifadeye yer verilmemiş ve istenilen makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin hangi belgenin teklif kapsamında sunulacağı hususunda bir düzenleme yapılmamıştır.

Ayrıca, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinde yer alan;

“(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır…” hükmü gereği, makine, teçhizat ve ekipmanın kendi malı olma şartı aranmamasının esas olduğu da dikkate alındığında, idarelerce isteklinin kendi malı olması istenilen araçlara ilişkin düzenlemenin açık ve net bir şekilde yapılması gerekliliği bulunmakta, düzenlemede açıkça kendi malı olacağının belirtilmediği hallerde, istenilen araçların isteklinin kendi malı olma zorunluluğunun olmadığının anlaşılması gerekmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28 inci maddesinde ise; “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Dolayısıyla, idari şartnamenin 7.5.2.1 inci maddesinde istenilen beş adet kamyon ve bir adet binek aracın isteklinin kendi malı olması gerektiğine ilişkin ihale dokümanında açık bir düzenleme bulunmadığı, söz konusu araçlara ilişkin isteklilerin hangi belgeleri sunacağına dair ihale dokümanında bir düzenleme yapılmadığı ve Yönetmeliğin yukarıda yer verilen 28 inci maddesi gereğince yeterlik değerlendirmesinde istenecek belgelerin ve aranılacak kriterlerin ihale dokümanında belirtilmesinin zorunlu olduğu dikkate alındığında, mevcut ihale dokümanı çerçevesinde, isteklilerin bahse konu taşıtlara ilişkin kendi malı olduğunu tevsik edici bir belge sunması hususunun düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, isteklinin idari şartnamenin 7.5.2.1 inci maddesinde istenilen beş adet kamyon ve bir adet binek araca sahip olup olmadığına teklif değerlendirilmesi aşamasında bakılamayacak, bu kritere ilişkin değerlendirme ancak sözleşme imzalanmadan önce yapılabilecek, bu değerlendirmede ise isteklinin kendi malı olan taşıtlar dışında, kiralamak suretiyle piyasadan temin edilmiş taşıtlar da kriterin sağlanması için yeterli olacaktır.

Kaldı ki, teklif mektubunda, istekliler tarafından, ihale dokümanının tamamının kabul edildiği, dokümanda yer alan tüm düzenlemeler dikkate alınarak teklif verildiği ve dokümanda yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettikleri beyan edildiğinden, istenilen beş adet kamyon ve bir adet binek araca ilişkin taahhüt de isteklilerce verilmiş bulunmaktadır.

Dolayısıyla, başvuru sahibinin, ihale dokümanında açık ve net olarak belirtilmeyen bir hususun tevsik edilmesi için aranan, üstelik ihale dokümanında da yer verilmeyen bir belgenin eksikliği gerekçe gösterilerek idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Park-Gün Taş. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin de beş adet kamyon ve bir adet binek araca ilişkin belge sunmadığı, dolayısıyla idari şartnamenin 7.5.2.1 inci maddesini karşılamadığı gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Park-Gün Taş. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin ihale dokümanında açık ve net olarak belirtilmeyen bir hususun tevsik edilmesi için aranan, üstelik ihale dokümanında da yer verilmeyen bir belgenin eksikliği gerekçe gösterilerek idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mevlana Nakliyat Oto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Park-Gün Taş. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.