KİK Kararı: 2010/UH.III-2404

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/055
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 16.08.2010
Karar No : 2010/UH.III-2404
BAŞVURU SAHİBİ:
Nefha İnşaat Ltd. Şti., Hollanda Cad. No:43/4 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Diyarbakır İl Özel İdaresi, Elazığ Cad 2. Sanayi Sitesi Karşısı Seyrantepe Yenişehir/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/62635 İhale Kayıt Numaralı "A.Gaffar Okkan Pmyo Binalarının Deprem Dayanımının Belirlenmesi ve Güçlendirme Projesi Hazırlanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.08.2010 tarih ve III.H.22.53.0266/2010-49E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Diyarbakır İl Özel İdaresi tarafından, 15.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “A. Gaffar Okkan PMYO Binalarının Deprem Dayanımının Belirlenmesi ve Güçlendirme Projesi Hazırlanması” ihalesine ilişkin olarak Nefha İnşaat Ltd. Şti.’nin 12.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.07.2010 tarih ve 17388 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olarak gösterdiği teçhizata ilişkin faturaların Vergi Usul Kanununun 213 üncü maddesine göre düzenlenmediği, belgelerin doğruluğunun vergi dairesinden araştırılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilen ihale konusu işin, niteliğini, türünü, miktarını ve süresini düzenleyen ilanın 2 nci maddesinde, yer tesliminden itibaren 90 günde tamamlanmak üzere işin; “ Diyarbakır A. Gaffar Okkan PMYO Müdürlüğü Yatakhane ve Okul Binalarının Beton Dayanımının ve Donatı Durumunun Tespiti, Zemin Etüdü Yapılması, Taşıyıcı Sistemi Projesi ile Uyumunun Araştırılması, Statik Projesi, Röleve Çıkartılması, Taşıyıcı Sistemin Statik Analizi, Statik Analiz Sonucu Teknik Rapor Düzenlenmesi ve Gerekiyor ise Onarım/Güçlendirme Projesi ve Yaklaşık Maliyetin Hazırlanması İşi ” olduğu belirtilmiştir.

İhale ilanının 9 uncu, idari şartnamenin ise 19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat olduğu düzenlenmiştir. Birim fiyat teklif cetvelinin miktar kısmının 13.938 m2 şeklinde belirlendiği, isteklilerin bir m2 için öngöreceği fiyatın bu miktar ile çarpımına göre tekliflerin oluşturulacağı anlaşılmıştır.

İhale konusu iş kapsamındaki tüm inceleme ve analizlerin, Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmeliğe göre yapılacağını belirten işe ilişkin özel teknik şartname incelendiğinde, temel sisteminin tespiti amacıyla kontrol çukurlarının açılmasının, zemin etüd sondajının yapılmasının, beton kalitesinin ve donatı durumunun belirlenmesinin (karot numunesi alma, beton test çekici okuması) ve muayene çukuru açılmasının hizmetin bünyesinde yer alan bazı işler olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Anılan Kanunun “Danışmanlık Hizmetleri” başlıklı 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “…yaklaşık maliyeti 13 üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının altında kalan danışmanlık hizmetleri, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebilir.” hükmü yer almaktadır.****

Kamu İhale Genel Tebliğinin Özel Hükümlerine ilişkin İkinci Kısmının “Hizmet Alımı İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen Üçüncü Bölümünün Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin alt maddelerinde; “… 79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

…

79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

…

79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir…” açıklamasına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli İnter Yapı İnş. Müh. Hiz. Dan. Nak. Turz. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları incelendiğinde, isteklinin 34.705,62 TL’lik teklifi içerisinde zemin ve malzeme testleri için 4.100,00 TL tutar öngördüğü, bu iş grubuna dahil olan muayene çukuru açılması ve zemin etüdlerinin yapılması işlerine ilişkin olarak piyasadan fiyat teklifi aldığı görülmüştür. Ancak, bu durumda, teklif alma yazısının ekinde, teklifi veren mükellefin serbest muhasebeci mali müşavir ya da yeminli mali müşaviri tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemi itibariyle onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması gerekirken, açıklama kapsamında bu belgelere yer verilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, açıklamanın genel kısmında, gerekli demirbaş, makine ve teçhizatın büyük ölçüde firma bünyesinde yer aldığı, bu nedenle, malzemelerin kullanılacağı ilgili bazı işler için giderin bulunmadığı belirtilmişse de, stoklarda yer alan malzemeler de ticari işletmeler açısından bir maliyet unsuru olduğundan, açıklamanın bu yönüyle de yetersiz olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinde; “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

__

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir …” hükmü yer almaktadır.

İhale ilanının ve idari şartnamenin de anılan Yönetmeliğe uygun şekilde düzenlendiği ve lisanslı yapı analiz programı ile lisanslı mimari çizim programı bakımından kendi malı olma şartının belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin dosyasında tespit tutanağı sunulmuşsa da, ilgili faturaların usulüne uygun düzenlenmediğini iddia etmekle birlikte, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü dikkate alındığında, kendi malı olma şartı aranan ekipmana ilişkin tevsik araçları arasında faturaların yer almadığı görülmektedir. Bu nedenle, şikayetçinin iddiasının dayanağı yerinde bulunmamaktadır. Ancak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, ilgili yeterlik kriteri kapsamında teklifi ekinde yer verdiği belgenin, mevzuatın öngördüğü usule uygunluğu incelendiğinde ise, Kadıköy İkinci Noterliği tarafından 2005 yılında tasdik edilen demirbaş defterine, idari şartnamede belirtilen programların giriş kaydının 26.03.2007 (sıra no:20) ve 01.01.2006 (sıra no:23) tarihlerinde yapıldığı, dolayısıyla, bu tarihler itibariyle mevcut bir noter onayının/tespitinin söz konusu olmadığı, kayıtlara ilişkin sayfaların serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmasına (Yeterli kabul edilseydi, TÜRMOB kaşesi kullanılmamasının, bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması gerekecek olan onaylama işlemi) karşın, anılan meslek mensubunun işleminin rapor mahiyetinde olması gerektiği anlaşıldığından, belgenin, sunulduğu şekliyle mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, birinci iddia kapsamında, aşırı düşük teklif açıklaması yeterli bulunmayan isteklinin, ayrıca, kendi malı olma şartına ilişkin sunduğu belgenin de uygun olmaması nedeniyle, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kamu İhale Genel Tebliğinin Özel Hükümlerine ilişkin İkinci Kısmının “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen Birinci Bölümünün “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi**” başlıklı 45 inci maddesinde yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik formülasyona yer verilmiş bulunmaktadır. Konusunu hizmet alımının teşkil ettiği** incelenen ihalede, idare tarafından aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak, yapım işi ihalelerine özgü, yukarıda belirtilen kriterin esas alındığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, söz konusu matematiksel hesaplama dikkate alınmadığında, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibinin teklifinin de, idarenin kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında yer aldığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli İnter Yapı İnş. Müh. Hiz. Dan. Nak. Turz. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibi Nefha İnşaat Ltd. Şti.’ne ait teklife ilişkin olarak ise aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****