KİK Kararı: 2010/UH.III-2322

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/053
Gündem No : 77
Karar Tarihi : 02.08.2010
Karar No : 2010/UH.III-2322 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Kardioçek Görüntüleme ve Tro. Ted. Mrk. Tic. Ltd. Şti., Cinnah Cad. No:110/1 Çankaya / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Başhekimliği, Bağlarbaşı Mahallesi/KIRIKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/55456 İhale Kayıt Numaralı "Hastanemize 24 Aylık (18565 Çekim) Tetkik Karşılığı Nükleer Tıp Cihaz Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.07.2010 tarih ve III.H.20.50.0139/2010-32E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Başhekimliği tarafından 15.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “24 Aylık (18565 Çekim) Tetkik Karşılığı Nükleer Tıp Cihaz Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kardioçek Görüntüleme ve Tro. Ted. Mrk. Tic. Ltd. Şti.’nin 24.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.07.2010 tarih ve 16046 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihalede en düşük teklifi veren Bilim Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. firması tarafından verilen birim fiyat teklifi incelendiğinde, verilen birim fiyatlar ile hayatın olağan akışı ve piyasa koşulları göz önüne alındığında, ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle söz konusu firmanın teklifine yönelik olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerektiği, iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde, ihale konusu işin 2 yıllık (24 Aylık) 18.565 Çekim Nükleer Tıp Cihaz Hizmet Alımı hizmeti alımı işi olduğu, istekliler tekliflerini birim fiyatlar üzerinden verileceği, ihale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle, her bir iş kaleminin miktarı ile bu kalemler için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacağı, bu ihalede işin tamamı için teklif verileceği, 47 nci maddesinde ise fiyat farkı verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhale komisyonunun 16.06.2010 tarihli kararı ile ihaleye katılan isteklilerden 2 adet isteklinin tekliflerinin geçerli kabul edildiği ve bu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeyerek 1 inci En avantajlı teklif sahibi olarak Bilim Sosyal Hizm. Ltd. Şti. firması, 2 nci Avantajlı teklif sahibi olarak Kardioçek Tic. Ltd. Şti. firmasının belirlendiği anlaşılmıştır.

__

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde;****“ İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.__

__

__Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı kanunun 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.__

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

____

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Şikayete konu ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, istekliler tekliflerini birim fiyatlar üzerinden verileceği, ihale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle, her bir iş kaleminin miktarı ile bu kalemler için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacağı, bu ihalede işin tamamı için teklif verileceği, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 1.823.030,90 TL olarak belirlendiği, ihaleye teklif sunan ve ihale komisyonunca 1. En avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Bilim Sosyal Hizm. Ltd. Şti. firmasının teklif tutarının 1 nci en avantajlı teklif sahibi 1.130.985,00 TL, 2 nci Avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Kardioçek Tic. Ltd. Şti. firmasının teklifinin ise 1.238.465,00 TL olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirleme yetkisinin ihale komisyonunda olduğu hususlarında hüküm bulunduğu, ancak idarelere de bu konuda takdir yetkisi verildiği, her ne kadar ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi yaklaşık maliyete göre düşük olmakla birlikte, başvuru sahibinin teklif bedeli ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin birbirine yakın olduğu, ihale konusu işte asgari bir maliyetin olmadığı, bu nedenle idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden Bilim Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiş olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

İhale tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.13 maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5. maddesinde ise; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “24 Aylık (18565 Çekim) Tetkik Karşılığı Nükleer Tıp Cihaz Hizmet Alımı” olduğu, yaklaşık maliyetin 1.823.030,90 TL olarak belirlendiği, 4 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 2 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, her iki isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihale komisyonunca geçerli olduğu belirlenen teklif fiyatlarının sırasıyla 1.130.985,00 TL**** ve 1.238.465,00 TL olduğu, ihalenin 1.130.985,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 1.238.465,00**** TL fiyat teklifinde bulunan başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, her iki teklifinde yaklaşık maliyetin oldukça altında kaldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, anılan Kurul kararında; “… _4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde,_aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirleme yetkisinin ihale komisyonunda olduğu hususlarında hüküm bulunduğu, ancak _idarelere de bu konuda takdir yetkisi verildiği,_her ne kadar ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi yaklaşık maliyete göre düşük olmakla birlikte, başvuru sahibinin teklif bedeli ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin birbirine yakın olduğu, ihale konusu işte asgari bir maliyetin olmadığı, bu nedenle idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden Bilim Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiş olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. ... ” denilerek, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kanun ve ilgili mevzuatı uyarınca bir teklifin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilebilmesi sadece teklif fiyatlarının birbirleri ile kıyaslanmasına bağlı olmayıp, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin de dikkate alınması gerekmektedir.

Bir başka anlatımla, 4734 sayılı Yasadaki tekliflerin, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olanların idarece belirleneceğine ilişkin hüküm, birbirlerine yakın ancak yaklaşık maliyetin çok altındaki tekliflerin aşırı düşük olarak belirlenemeyeceği olarak değerlendirilemez. Böyle bir durumda öncelikle yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığının idarece irdelenmesinin gerektiği, bir yanlışlık yok ise idarece yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı da dikkate alınarak (Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca kâr oranı en fazla % 20 olabilir) tekliflerin aşırı düşük olanlarının belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu konuda idarelerin geniş tekdir yetkilerinin olduğunu düşünmek öncelikle yaklaşık maliyetin hesaplanması ve bu değere bağlı olarak belirlenen ihaleye katılım yeterliklerinin güvenirliğini zedeleyecektir.

Bu itibarla, idarece hesaplanan yaklaşık maliyette yer alan birim fiyatlarla, ihale üzerinde bırakılan istekli ve başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyatlar karşılaştırıldığında, (örnek; Miyokard perfüzyon sintigrafisi(SPECT)(TI-201ile) için birim fiyatını idare; 218,75 TLolarak belirlerken, ihale üzerinde bırakılan1,00 TL**, başvuru sahibi ise****60,00** TL fiyat teklifinde bulunmuştur.) ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı yaklaşık maliyetten çok uzaklaştığından, diğer teklif sahiplerinin fiyatları ile arasındaki farkın göreceli olarak önemi artmıştır. Bu nedenle diğer teklifle arasındaki fark %1 oranında bile olsa, tekliflerin birbirine yakın olduğundan bahsedilemeyeceğinden ve yaklaşık maliyetten çok düşük olduklarından, gerek ihale üzerinde bırakılan, gerekse de teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif fiyatları ile ihale konusu işin yapılabilirliği hususunda tereddüt oluşmuştur.

Bu bağlamda, şikâyete konu ihalede oluşan tekliflerin, (ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliye ilişkin olmak üzere) yaklaşık maliyet ile karşılaştırıldığında aralarındaki farkın makul karşılanamayacak düzeyde olduğu görülmektedir.

İdarece teklifleri geçerli kabul edilen 2 teklifin, istekliler tarafından sunulan teklif tutarlarının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğundan, ihale konusu hizmetin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, idari şartname ve teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi **